برچسب: منافع ملی

سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در مقاطع و ادوارمختلف، متفاوت و دگرگون بوده است، که این امر گاها سیاست خارجی متناقضی را نمایان ساخته است و از سوی دیگر دیده شده که کنش های سیاسی دولت با بخش های پارلمانی و امنیتی و فرهنگی و رسانه ای نیزهمسویی و همخوانی نداشته است. می توان گفت در هر برحه ای یک یا چند عامل یا مولفه تاثیر گذاری بیشتری بر رویکردهای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قبال مسائل مختلف داشته است.

بر این مبنا در تحلیل سیاست خارجی ایران در قبال طالبان چندین متغیر و مولفه می تواند نقش داشته باشد؛

1. متغیر منافع ملی، که بر این مبنا هر دولتی در تلاش برای بیشینه کردن منافع ملی خود در هر زمان و در هر جغرافیایی است، حال سوال اینجاست که طالبان چگونه می تواند منافع ملی ایران را تامین نماید. با این وصف که بعنوان یک گروه تروریستی هم در نزد افکار عمومی داخلی ایران و هم در محافل بین المللی شناخته شده است.
2. مولفه اسلام؛ از زمان تاسیس و شکل گیری طالبان این گروه بعنوان یک گروه تندرو و افراطی نمایان شده است و اقدامات اخیر آنان در این 20 سال نشان می دهد که هیچ تغیر رویه و رویکردی در کنش های دینی و ایدئولوژیک بوجود نیامده است و حمایت از این گروه (دولت در صورت تشکیل) هیچ نفعی برای حفظ و صیانت از اسلام و مسلمین نخواهد داشت و حتی در تقابل با سیاست صدور انقلاب اسلامی می باشد و همچنین در نزد افکار عمومی داخلی ایران نیز این تعریف از دین و اسلام قابل پذیرش نیست، پس این متغیر نیز نمی تواند توجیه کننده رفتار سیاست خارجی ایران باشد.
3. 3.    عامل مذهب (شیعه گرایی)، جمهوری اسلامی ایران همواره بعنوان ام القرای شیعی مطرح بوده و فعالیت های بسیاری را در کشورهای چون عراق و لبنان و سوریه انجام داده است که این رویکرد در جغرافیای داخلی افغانستان کمتر دیده شده و بازتاب مثبتی نیز نداشته است و چه بسا برخی اقدامات سیاسی، فرهنگی و رسانه ای چون اقدام اخیر تخریب این قشر را به همراه داشته است. و در صورت سیاست نزدیکی با طالبان این عامل نیز نمی تواند بعنوان یک فاکتور مد نظر قرار گیرد.
4. مولفه امنیت؛ امنیت محوری ترین عنصر بعد از منافع ملی می تواند باشد . آیا تکیه بر گروهی که خود محور هراس افکنی و آنتی امنیتی منطقی به نظر می رسد. آیا در صورت به قدرت رسیدن طالبان امنیت اقتصادی و سیاسی تامین می شود؟ آیا افغانستان بازاری امن برای اقتصاد و محصولات ایران خواهد بود؟ آیا امنیت اقلیمی و جغرافیای طبیعی و آبی ایران که با افغانستان گره خورده است با خطر و تهدید نمی شود؟ این مسائل پرسش هایی است که بعنوان یک متغیر تاثیر گذار باید پاسخ داده شود.

در این بین مولفه های دیگری نیز مطرح است.

حال با این تحلیل جزئی و مختصر سیاست خارجی ایران می بایست در تقابل با طالبان باشد یا کمک به قدرت گیری طالبان بعنوان یک نیروی موثر برای اهداف خود و یا یک سیاست بی طرفی را اتخاذ نماید.

داکتر محسن حکمت خاوری

آقای غنی امروز شنبه 9 ثور، در ارگ ریاست جمهوری گفت: “هر سخن ناسنجیده، هر موضعگیری احساسی، هر اقدام غیر مسئولانه و هر تصرف متضاد با منافع ملی، به دشمنان ملت ما فرصت می دهد تا ابتکار عمل را در دست گرفته و اهداف شوم خود را پیاده کنند.”

رئیس جمهوری در قسمتی دیگر از سخنان خود گفت که ما در شرایطی آسیب پذیر هستیم و باید متوجه اعمال و رفتار خود باشیم.

او افزود، اگر صفوف درونی ما شکاف بر دارد و وحدت داخلی ما متزلزل شود، اعتماد فی بین ما سستی بپذیرد و زمزمه های ناخوشایند اختلافات قومی، سمتی، زبانی، مذهبی و گروهی گوش جامعه را بیازارد، دشمن از آن سوء استفاده خواهد کرد.

این گفته های رئیس جمهوری در حالی مطرح می شود که چندی پیش، احمد ضیا مسعود، بعد از برکناری از سمت نماینده خاص رئیس جمهوری در امور حکومتداری خوب، هشدار به تشکیل دولت موقت داده بود.

مقابله با سهل انگاری

رئیس جمهوری در این نشست به رویدادهای اخیر اشاره کرد و گفت که با هر گونه کوتاهی و سهل انگاری در وظیفه، خصوصا در عرصه های دفاعی و امنیتی، با جدیت مقابله می کنیم.

او ادامه داد که برخی از اقدامات لازم در این زمینه را در سطح رهبری نهادهای دفاعی و امنیتی شاهد بودید، و برنامه های دیگری نیز در راه است.

آقای غنی به موضوع تروریسم نیز اشاره افزود، در این معرکۀ نفسگیر، با انتخاب های فراوانی روبرو نیستیم، تنها دو انتخاب داریم، یا تسلیم شدن به سرنوشتی که جنایتکاران خون آشام و حامیان آنان می خواهند برای ما و برای مردم این منطقه رقم بزنند، تا بر ویرانه های فرهنگ و مدنیت و بر روی اجساد ملت ها کاخ سیاه شرارت آنان برافراشته گردد، یا مقاومت و ایستادگی برای به زانو در آوردن این گروه های مجرم و ناکام گردانیدن نقشه هایی که حامیان آنان در سر دارند.

آقای غنی در ادامه گفت، ما اطمینان داریم که در این معرکه پیروزی از آنِ ماست، از آن مردمی است که جز زندگی آرام، کشوری آباد، فرهنگی شکوفا، و آینده ای روشن، خواسته ای دیگر ندارند.

رئیس جمهوری همچنین خاطر نشان کرد، ما در پی ویرانی و تباهی کسی نیستیم، سربازان ما بخاطر تجاوز و وحشیگری نمی جنگند، ملت ما آرزوی بربادی دیگران را در سر نمی پروراند، و فرهنگ و مدنیت اسلامی ما خاستگاه افراطیت و تروریسم و وحشیگری نیست. ما هیچ سرزمینی را عمق استراتژیک خود تعریف نکرده ایم، ما با هیچ گروه تروریستی عقد اخوت نبسته ایم، ما راه تجارت با خون و ویرانی را در پیش نگرفته ایم، و ما بغیر از خیر و خوبی برای خود و همسایگان خود و دیگر کشورها، آرزویی نداریم.

اصلاحات در نظام

محمد اشرف غنی همچنین به موضوع اصلاحات در نظام اشاره کرد و افزود که حکومت اراده محکم برای اصلاحات در کشور دارد.

او گفت که حکومت وحدت ملی نیاز بنیادی به اصلاحات دارد؛ فساد پیشگان نباید تبرئه شوند و کسی حق مداخله سیاسی در نهادهای عدلی و قضایی را نداشته باشد.

آقای غنی ادامه داد که ملت و دولت اراده و ظرفیت اوردن اصلاحات در کشور را دارد.