رییسجمهور غنی در روز پایانی سفرش به قطر، در مرکز مطالعات منازعات و مسایل بشری دوحه، روی موضوع «اعمار صلح در افغانستان» سخنرانی کرد.
وی صلح را یک سرمایه بنیادی خواند و از آرزو و اشتیاق شدید مردم افغانستان برای برقراری صلح و ثبات در کشور، یاد کرد.
رییسجمهور غنی راجع به زیانهای اقتصادی که جنگ چندین ساله در افغانستان به بار آورد، معلومات داد و گفت لویه جرگه مشورتی صلح حدود و صلاحیت های هیات مذاکره کنندۀ صلح را مشخص کرده است و در میان تیم متذکره وحدت نظر استثنایی وجود دارد.
وی افزود هدف مطلوبی را که ما دنبال می کنیم، یک افغانستان مستقل، متحد و دموکراتیک است که در بین خود و با جهان در صلح به سر برد و توانایی حفظ و توسعۀ دستآوردهای دو دهه پسین را داشته باشد.
آقای غنی تصریح کرد اجماع منطقه ای و جهانی برای صلح و ثبات افغانستان وجود دارد تا یکبار دیگر کشور ما به چهارراه منطقه و بستر همکاریهای منطقه ای و بین المللی مبدل شود.
رییسجمهور غنی گفت اعمار صلح تنها رسیدن به توافق صلح نیست، بلکه روندی است که فضای صلح و آرامش را برای مردم ممکن می سازد.
او خاطرنشان کرد افغانستان از کمبود منابع رنج نمیبرد، بلکه مشکل آن استفاده نادرست از منابع است. وی با اشاره به وجود منابع سرشار طبیعی کشور که ارزش آن یک تریلیون دالر تخمین شده است، گفت سرمایه و تواناییهایی که وجود دارد، ما را به آینده خوشبین میسازد.
وی از تلاشها و دستآوردهای حکومت افغانستان در جریان شیوع ویروس کرونا یادآوری کرد و همچنان از نیروهای امنیتی و دفاعی کشور که در راستای حفظ جان و مال مردم شب و روز تلاش میکنند و برای امنیت منطقه و جهان مبارزه می نمایند، قدردانی کرد.
رییس جمهور گفت صلح از نخبه ها، افراد و گروه های خاص نیست، بلکه صلح از مردم افغانستان است که حق دارند در فضای صلح و ثبات واقعی بسر برند.
محصولات افغانستان در بازارهای قطر
غنی در دیدار با امیر قطر خواهان دادوستد اقتصادی با دوحه شده است.
غنی در دیدار با امیر قطر گفت: «ما آماده هستیم روی آن مواردی کار کنیم که همکاری و مناسبات میان دوکشور را افزایش میدهد.»
وی همچنان در رابطه به فرصت های اقتصادی در افغانستان، به امیر قطر معلومات ارائه کرد.
رئیس جمهور گفت ما می خواهیم محصولات افغانستان به بازارهای قطر برسد و همچنان در بخش های گاز طبیعی، معادن و انرژی قابل تجدید خواستار سرمایه گذاری هستیم. وی افزود که اکنون ما با کشورهای آسیای مرکزی روابط خوب داریم و روی بنادر خویش سرمایه گذاری می نماییم.
همچنان امیر قطر گفت به مسئولین مربوطه وظیفه می دهم تا در بخش همکاری های سیاسی و اقتصادی با جانب افغانستان مشترکاً کار نمایند و دو کشور به خاطر کار عملی، هیأت و کمیته تخنیکی را تعیین نمایند.
امیر قطر ابراز امیدواری کرد تلاش های مشترک هر دو کشور باعث تامین صلح و ثبات پایدار در افغانستان گردد.
وی خطاب به رئیس جمهور گفت در اثر تلاش های شما تا اینجا رسیدیم و بعد از این، تحت راهنمایی و رهبری شما به نتایج خوب دست خواهیم یافت.
وی همچنان گفت برای ما مناسبات دوجانبه بسیار مهم بوده و زمان آن فرا رسیده است که هر دو کشور روی روابط دوجانبه، همکاری اقتصادی و تجارتی و سایر فرصت ها، صحبت کنند و هیات مشترک کار عملی را در این راستا آغاز نماید.
با آغاز مذاکرات صلح افغانستان گروه طالبان و دولت افغانستان در دوحه، روند صلح به مرحلهی حساسی رسیده است. با وجود نگرانی نمایندگان ایالات متحدهی امریکا، چین و پاکستان، هیئت مذاکرهکنندهی دولت افغانستان و طالبان، در این نشست به مواردی چون خشونت، تروریسم و کثرتگرایی سیاسی که از عوامل چهار دهه جنگ در افغانستان شناخته میشوند، پرداختند. این رویکرد اما، چقدر روند صلح افغانستان را به واقیعت نزدیک میسازد؟ سه گزینهی پیشنهادی وزیر خارجهی پاکستان چه کمکی به روند صلح افغانستان خواهد کرد؟ چرا طالبان هنوز به برقراری نوع نظام به اساس «شریعت» تاکید دارند و چرا دموکراسی و کثرتگرایی را نمیپذیرند؟ این و چندین پرسش دیگر در رابطه به صلح افغانستان وجود دارد. پاکستان در حالی گزینههایی را برای موفقیت صلح در افغانستان – که از سال ۱۹۷۳ درگیر خشونت، تروریسم و چالشهای سیاسی – اقتصادی است- پیشنهاد کرده است که توسعهی اقتصاد، بازسازی و برگشت مهاجران در اولویت این طرح قرار دارد. با این همه، طالبان به ایجاد نظام اسلامیای که همه طرفها در آن اشتراک داشته باشند، تاکید دارند و دولت افغانستان اصرار به نظامی دارد که در آن، دموکراسی، آزادی فردی، آزادی بیان، حقوق زنان و اقلیتها رعایت شده، قانونمداری، حقوق مدنی و سیاسی در جامعه نهادینه شود. همچنان امریکا به عنوان کشوری که نقش کلیدی در روند صلح دارد، تعهد کرده است که نیروهای نظامی خود را تا ماه اکتبر به مرز ۴۵۰۰ در افغانستان کاهش دهد؛ چنین کاهش شتابزدهای، بیپیشنه خواهد بود. امریکا در سال ۲۰۱۱ به صورت مجموعی ۱۰۰٫۰۰۰ نظامی در افغانستان داشت و برنامهی راهبردی خروج را از این کشور روی دست گرفت؛ اما قسمی که پس از امضای توافقنامهی ژینوا در اپریل ۱۹۸۸ ایالات متحده، افغانستان را فراموش کرد، در حال حاضر چنین قصدی را ندارد. {در ۱۴ اپریل سال ۱۹۸۸ در ژینوا بین افغانستان و پاکستان توافق راجع به زمان خروج نیروهای شوروی از افغانستان امضا شد. اتحاد شوروی و ایالات متحده امریکا تضمینکنندگان بینالمللی « توافقات ژینوا » بودند.} نشست دوحه در ماه مارچ به دلیل بنبست به وجود آمده میان دولت افغانستان و طالبان به خاطر آزادسازی هزارها زندانی طالب، با تاخیر کوتاه مواجه شد و در ۱۲ سبتامبر آغاز شد. پس از خروج اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۸۹ و آغاز جنگهای تنظیمی و به قدرت رسیدن طالبان در ۱۹۹۶، افغانستان تا هنوز در خشونت و خونریزی به سر میبرد که یکی از دلایل حضور نیروهای ناتو به رهبری امریکا در افغانستان نیز همین موضوع «دست نیافتن افغانستانیها به یک صلح پایدار» بوده است. نکتهی دیگر این که در جریان مذاکرات در دوحه، وزیر خارجهی پاکستان گزینههای ذیل را برای رسیدن به صلح ، پیشنهاد داده است؛ نخست، فرض بگیریم که دولت افغانستان و طالبان به توافق برسند؛ اما هنوز بیاعتمادی میان آنان وجود خواهد داشت، طالبان در دسامبر ۲۰۰۱ نظام ایجادشده به همکاری نیروهای امریکایی را در افغانستان به رسمیت نشناختند و پیشنهاد حامد کرزی -رییس جمهوری پیشین- را برای گفتوگوی صلح رد کردند. پس از آن زمان، این نخستینبار است که دولت افغانستان و طالبان به صورت مستقیم و رسمی، گفتوگو میکنند. پس از توافق ماه فبروری «طالبان – امریکا»، طالبان با نمایندگان نظامی گفتوگو میکنند که از نظر آنان «مشروعیت» ندارد. این روند به اعتمادسازی بیشتر نیاز دارد تا منجر به نتیجهی مطلوب شود. دوم این که صلح افغانستان، هنوز یک رویا است؛ زیرا هنوز شمار زیادی از بازیگران داخلی افغانستان به نتیجهی این روند خوشبین نیستند و باور ندارند که این گفتوگوها منجر به توقف چند دهه جنگ خانمانسوز، خشونت و تروریسم در افغانستان شود، مگر در صورتی که افراد حاضر در دوحه و جاهای دیگر که به عنوان هیئت مذاکرهکننده میروند، صلاحیت چانهزنی برای دوام آتشبس، غیر نظامیسازی و جمعآوری اسلحه، قانونپذیری، حکومتداری خوب و حمایت از روند دموکراسی را داشته باشند؛ زیرا احتمال دارد که یک طرف پیششرطها را قبول نکند. برای طالبان این قابل درک نیست که افغانستان به گذشته بر نمیگردد و حکومت جدید باید حقوق زنان و اقلیتها را به رسمیت بشناسد؛ تاکید طالبان بر ایجاد نظامی بر اساس «شریعت» از چالشهای کلیدی است. روش خوب برای رسیدن به صلح اما، انگیزهی تعامل، همدیگرپذیری و کثرتگرایی سیاسی، قانونمداری، حکومتداری خوب و برابری است. اگر طالبان دموکراسی را به عنوان نحوهی نظام حکومتداری رد کنند، احتمال توقف مذاکرات پیشبینی میشود؛ اما اگر طالبان طرفدار تامین صلح و ثبات استند، پس خشونت را کاهش داده و حمله به نیروهای امنیتی و دفاعی را متوقف کنند؛ زیرا توافق روی آتشبس میان دو طرف، نتیجهبخشی این روند را قابل ملموستر میکند. سوم: تازمانی که گروههای اجتماعی، احزاب و جریانهای سیاسی و اقلیتهای قومی وارد روند صلح نشوند، گفتوگوهای دوحه، نتیجهای به دنبال نخواهد داشت؛ زیرا حرکت دستهجمعی به هدف برقراری صلح در افغانستان از اولویتها است. جایگاه پاکستان در سناریوی صلح افغانستان، روشن است؛ زیرا تا زمانی که افغانستان به صلح دست نیابد، مهاجران افغانستانی به کشور شان برگشت نمیکنند و امنیت مرز غربی پاکستان به عنوان یک مسأله باقی میماند. پاکستان؛ سه دهه پیش، نفوذ قابل ملاحظهای بر طالبان داشت و هنوز متهم به خشونتگرایی و تررویسم در افغانستان است؛ برخی از گروهها نیز در افغانستان از طالبان به عنوان ابزاری برای به دست آوردن قدرت استفاده میکنند. هرجومرج هنوز در افغانستان حاکم است و تنها راه بیرونرفت از این وضعیت توافق صلح میان طالبان و دولت افغانستان است تا بر اساس آن مردم این کشور بتوانند پس از دههها جنگ و خونریزی در فضای صلح نفس راحت بکشند.
شورای عالی مصالحه ملی گفت فاطمه گیلانی امروز به جمع هیات گفتگوکنندهی دولت افغانستان در قطر اضافه شده است.
فریدون خوزون، سخنگوی شورای عالی مصالحه ملی افزود فاطمه گیلانی امروز به جمع هیات گفتگوکنندهی دولت افغانستان در قطر پیوست و کارش را به عنوان عضو این هیات آغاز کرد.
و یکی از چهار زنی است که در مذاکرات افغانان در قطر حضور دارد.
نفوذ اسلامآباد که زمانی یک خرابکار در منطقه حساب میشد، بر طالبان کاهش یافته است.
اواخر ماه اگست، هیأتی از طالبان افغانستان به رهبری معاون گروه، ملا عبدالغنی برادر به اسلامآباد سفر کرد. این هیأت در آنجا با وزیر خارجه پاکستان و شاخه اطلاعات ارتش دیدار کردند. نخستین گردهمایی که در دفتر امور خارجه پاکستان برگزار شد، بنا بود تا فرآیند مذاکرات درون افغانی را که با تأخیرهای مداوم، از جمله در آزادی زندانیان طالبان توسط مقامات افغانستان، تضعیف شده بود، تقویت کند.
به نظر میرسد که نشستهای برادر مفید بوده باشد. تیم مذاکره طالبان در حال حاضر در دوحه، قطر است و نخستین مذاکرات مستقیم با نمایندگان دولت افغانستان را برگزار میکند. اما در این مذاکرات، رهبری طالبان را “ملا عبدالحکیم”، روحانی تندرو و رئیس ستره محکمه طالبان- و نه برادر که در امضای تفاهم صلح طالبان با امریکا در ماه فبروری نقش محوری داشت- بر عهده دارد. این تغییر بخشی از رویه گستردهتر از دست دادن نفوذ پاکستان در درگیری است که زمانی از پیش نوشته شده تلقی میشد.
سالهاست که اسلامآباد رابطه ناآرامی با برادر، که حالا در دهه پنجم زندگیاش است و هدایت طالبان را از دوحه بر عهده دارد و اساساً بازوی سیاسی آن است، دارد. قبل از سال ۲۰۱۸، برادر هشت سال را در بازداشت پاکستان به سر برد. آزادی نهایی او به دستور “زلمی خلیلزاد”، نماینده امریکا انجام شد که وظیفه پیدا کردن راهی برای پیشبرد مذاکرات بین طالبان و واشنگتن را بر عهده داشت. مانور زبردستانه اسلامآباد و واشنگتن، متعاقباً راه را برای ۹ دور مذاکرات، که در تفاهم اوایل فبروری امسال به اوج خود رسید، هموار کرد. آن تفاهم نخستین در دوحه، کاهش تقریباً ۷ هزار نیروی ناتو در افغانستان و برداشتن تحریمهای امریکا بر طالبان در همین ماه اوت را به همراه داشت. اما مذاکرات بین طالبان و دولت افغانستان، که قرار بود در طول تابستان انجام شود، بیش از آنچه انتظار میرفت به طول انجامید. ویروس کرونا و پخش علنی اختلافات سیاسی داخلی بین کارگزاران قدرت افغانستان، به این نگرانی منجر شده که کابل ممکن است آنچه برای حمله لازم است را نداشته باشد، چه برسد به حفظ تفاهم مشروط تقسیم قدرت با طالبان.
غیاب ضامن معتبر صلح در افغانستان، یک مشکل بزرگ برای تمام افراد درگیر است. غرب به نوبه خود مدتهاست که باور دارد پاکستان میتواند چنین نقشی را ایفا کند، اما قدرت خود را کامل اعمال نمیکند. در عوض، امریکا مکرراً سعی کرده فشارها بر شریک قبلی خود را افزایش دهد. یک تلاش بحثبرانگیز اخیر، از طریق گروه ویژه اقدام مالی مستقر در پاریس بود که در سال ۲۰۱۹ پاکستان را به خاطر پولشویی بالقوه و کمک مالی به تروریسم، در لیست خاکستری قرار داد. این تعیین، توانایی اسلامآباد برای وام گرفتن در سطح بینالمللی را تهدید میکند.
اما از لحاظ برخی معیارها، رابطه امریکا با پاکستان بهبود نیز یافته است. مقامات هر دو کشور بیشتر مراقب متهم کردن یکدیگر به خرابکاری در ثبات منطقه هستند. تعهد پاکستان به ایجاد ثبات منطقهای و صلح، از لحاظ مفهومی پیگیری اتصال شرق و غرب توسط این کشور را تقویت میکند که میتواند چشماندازهای تجاری و اقتصادی افغانستان را بسیار افزایش دهد. و امریکا نیز، به نوبه خود به نظر میرسد که چرخشی در سیاست تندروی خود در قبال شبکه حقانی، گروهی که مدتها اسلامآباد را به پناه دادن به آن متهم میکرد، اما اسلامآباد اصرار داشت که این گروه بعد از انجام رسمی عملیات ضدترور در ۲۰۱۴ تغییر مکان داده، ایجاد کرده است. در واقع، بسیاری از ناظران پاکستانی این مسئله را کنایهآمیز میدانند که بعد از درخواست اولیه از پاکستان مبنی بر حذف حقانیها، امریکا حالا هدایت تشویق توانبخشی عمومی این گروه را بر عهده گرفته است.
از نظر انتقادی، این درک فزاینده نیز وجود دارد که اهرم فشار پاکستان بر طالبان در حال کاهش است، از همه بیشتر به خاطر پویایی داخلی طالبان و اعتبار خوب جاافتاده این گروه برای استقلال سیاسی و مالی. ترفیع اخیر “ملا یعقوب”، پسر رهبر سابق طالبان “ملا عمر”، به عنوان رئیس ارتش طالبان از بین چندین فرمانده، نشاندهنده ظهور نسل جدیدی از رهبران است که حمایت تاریخی دولت پاکستان را جلب نخواهند کرد.
طالبان حالا بیشتر به دوحه به عنوان حافظ منافعش نگاه میکند.
این نسل و همراه با آن طالبان، حالا بیشتر به دوحه به عنوان حافظ منافعش نگاه میکند. این نسل خواستار آن شده که زندانیان طالبان که توسط دولت افغانستان آزاد میشوند، به جای پاکستان به قطر فرستاده شوند. و زمانی که مذاکرات درون افغانی آغاز شود، انتظار میرود که آنها چندین پایتخت از جمله دوحه، مسکو و تاشکند را طی کنند، اما نه اسلامآباد- شاید به خاطر اتصال “برادر”.
در واقع، برخلاف گذشته، عواملی که میتوانند تلاشها برای مذاکرات صلح را پایان دهند، نسبت تقریباً کمی با میزان و محدودیت نفوذ پاکستان دارند.
اولین این عوامل ناشی از خود کابل است، جایی که هنوز فقدان تفاهم متحد بر سر اینکه صلح با طالبان چگونه باشد، وجود دارد. درون افغانستان، نارضایتی از توالی روند صلح امسال- که از تعهدات دوجانبه ماه فوریه بین امریکا و طالبان آغاز شده و کابل را به طور کامل دور زده است- تقریباً عمومی است. طی هفتههای اخیر، مجموعهای از حملات برجسته مرگبار، اما بدون مدعی در داخل و پیرامون کابل، رهبران مربوط به روند میانجیگری امریکا را هدف گرفته است. این حملات، نگرانیها از این بابت که مذاکرات افغانستان از مسیر منحرف شود را افزایش داده است. این تصور که جنگهای قلمرویی جدی در دولت رئیس جمهور اشرف غنی وجود دارد، کمکی نمیکند. اخیراً غنی طی حکمی ۴۶ نفر را به شورای عالی مصالحه ملی منصوب کرد. این موضوع، باعث میشود اندازه شورا تقریباً دو برابر تیم مذاکرهای باشد که به آن جواز نظارت داده شده است و اعتبار این شورا را زیر سؤال میبرد. “حامد کرزای” رئیس جمهور سابق که نام او در لیست منصوبان بود، عضویت در این نهاد را نپذیرفته است.
مشکل دوم برگرفته از استراتژی امریکا است، که حالا به اضطرار دونالد ترامپ برای تأمین امنیت خروج از افغانستان برای همه، جز ۵ هزار نیروی امریکایی در زمان انتخابات ریاست جمهوری در نوامبر، واگذار شده است. برای بسیاری در افغانستان و در واقع در منطقه گستردهتر، اینکه امریکا از لحاظ سیاسی چه میزان به تضمین تفاهم بین دولت افغانستان و طالبان- چه در زمینه نیروها و چه غیر آن- متعهد است، روشن نیست. بنا بر پنتاگون، امریکا همین حالا نیز پنج پایگاه در افغانستان را تعطیل کرده و به طور گسترده به استفاده از قدرت هوایی، که یک عامل کلیدی برای نگه داشتن طالبان بود، پایان داده است. این موضوع در کنار تهدیدهای مکرر ترامپ به بیرون کشیدن تمام سربازهای باقی مانده در این کشور و قطع کمکها، میتواند طالبان را جسورتر کند.
شمولیت فرماندهان تندرو در تیم مذاکره جدید، نشاندهنده این است که مصالحه آسان نخواهد بود.
مسئله سوم ناشی از ساختار داخلی طالبان و ناواضح بودن اهدافش بعد از توافق صلح است.
با وجود اینکه بخش جدید طالبان که مسئول برگزاری مذاکرات درون افغانی است اختیار تنظیم دستور کار، استراتژی تصمیم و حتی امضای توافقنامه را خواهد داشت، رهبری آن نیز از “محمد عباس استانکزی”، رئیس سابق مذاکره طالبان، تا حکیم، در نوسان است. علاوه بر این، فاصله آن از دفتر سیاسی مستقر در دوحه طالبان تحت رهبری برادر، سؤالاتی را درباره میزان نفوذ برادر در مذاکرات صلح و امکان اینکه جناحهای مختلف دارای اهداف متفاوتی باشند، به وجود آورده است. حداقل، گنجاندن فرماندهان تندرو در تیم مذاکره جدید بیانگر این است که مصالحه چندان آسان نخواهد بود و جلب توافق طالبان برای کاهش تدریجی صلح، ممکن است از آتشبس بیدرنگ، کاربردیتر باشد.
چهارم خطر خرابکاران منطقهای است. واشنگتن مدتهای مدید به پاکستان مظنون بوده و این کشور را متهم به داشتن نفع استراتژیک غیرسالم در بازی آخر افغانستان کرده است، بدون درک نگرانی تهدیدهای پاکستان که از خاک افغانستان ناشی میشود. در همین حال ناظران در اسلامآباد، نگران نوع دیگری از خرابکاری هستند که به طور بالقوه میتواند مصالحه در افغانستان را متوقف کند: دهلی نو به صورت تاریخی تأکید دارد که طالبان نباید جواز بازگشت به دولت را داشته باشد. مقامات هند همچنان مذاکرات جاری بین امریکا و طالبان را به عنوان عقبنشینی از منافع هند در نظر میگیرند. در حالی که کمک بشردوستانه و مالی هند به افغانستان آن را به یکی از بزرگترین تأمینکنندگان کمک این کشور بدل کرده است، تلاشش برای پرورش یک رابطه دفاعی و استراتژیک با کابل، پاکستان را ناآرام میکند و به نگرانیها در این باره که هند ممکن است به حفظ گروههای شبهنظامی در مناطق شرقی افغانستان به عنوان یک حصار منطقهای کمک مالی کند، میافزاید.
پیدا کردن راهی برای پایان دادن جنگ در افغانستان، در حرف از عمل آسانتر است. آغاز نهایی مذاکرات درونافغانی مسلماً دلیلی برای مثبتنگری است اما مذاکرات به تنهایی نمیتواند تضمینکننده صلح باشد، مگر آنکه تمام طرفین، موانع ساختاری که بازی آخر را سحر و جادو میکنند، تشخیص داده و رفع و رجوع کنند. و با توجه به عوامل خطر بالا، اصلاً روشن نیست که آنها چنین کنند.
مایک پمپیو، وزیر خارجه امریکا گفت گفتگوهای بینالافغانی یک پروسه دشوار و پیچیده خواهد بود.
پمپیو این اظهارات را روز گذشته (سهشنبه، ۲۵ سنبله) در یک نشست در امریکا بیان داشت و افزود افغانها پس از ۲۰ سال سر میز مذاکره کنار هم نشستهاند، بنا براین گفتگوها میان آنان دشوار و پیچیده خواهد بود.
وزیر خارجه امریکا در حالی گفتگوهای بینالافغانی را پیچیده و دشوار عنوان کرده است که اولین دور گفتگوهای بینالافغانی (روز شنبه، ۲۲ سنبله) در دوحه پایتخت قطر افتتاح شد و به دنبال آن اولین نشست عمومی هیات های مذاکراتی عصر روز گذشته برگزار شد.
هیاتهای مذاکره کننده حکومت و طالبان در این نشست تصمیم گرفتند که گروه تماس ۱۰ نفره به جلسات خود در مورد اصول رفتار، جدول زمان بندی و تکمیل آجندا ادامه دهد.
همزمان با این زلمی خلیلزاد، نماینده خاص وزارت خارجه امریکا برای صلح افغانستان پس از افتتاح مذاکرات میان حکومت افغانستان و طالبان در دوحه به کشور های پاکستان و هند سفر کرده است.
گفته می شود که هدف از سفر خلیلزاد به این کشور ها اعمال فشار بالای گروه طالبان است تا گفتگوها را در قطر ادامه دهد و نشست میان این گروه و هیات مذاکره کننده حکومت بدون نتیجه ختم نشود.
نشست افتتاحیۀ نخستین مذاکرات رو در روی دولت افغانستان با طالبان که امروز شنبه، بیستودوم سنبله، در دوحۀ قطر برگزار شده بود، پایان یافت.
در این نشست، وزرای خارجه سیزده کشور آسیایی و اروپایی شرکت داشتند. این نشست ساعت یازده پیش از چاشت امروز با سخنرانی عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحۀ ملی، عبدالغنی برادر، رئیس دفتر سیاسی طالبان در قطر و مایک پمپئو وزیر، خارجه امریکا افتتاح شد.
عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحۀ ملی در نشست افتتاحیۀ مذاکرات رو در رو با طالبان گفت که او و هیأت همراهش به هدف ختم جنگ چهل ساله به دوحه آمدهاند.
آقای عبدالله تأکید کرد افغانستان خواهان اعلام آتشبس بشردوستانه است. او افزود: «دوستان و جامعۀ بینالمللی از ما توقع دارند که خشونتها را کنار بگذاریم و بر سر یک آتشبس جامع به توافق برسیم.»
ملا عبدالغنی برادر، معاون دفتر سیاسی طالبان در قطر گفت: «ما (طالبان) میخواهیم که افغانستان، مستقل، پیشرفته و دارای یک نظام اسلامی باشد و مردم افغانستان در آن به گونۀ برادرانه زندهگی کنند.
معاون دفتر سیاسی طالبان در قطر در نشست افتتاحیۀ مذاکرات افزود که ما (طالبان) بر بنیاد توافقنامۀ صلح با امریکا عمل کردهایم و از طرف مقابل نیز میخواهیم که بر بنیاد این توافقنامه پیش برود تا به صلح برسیم.»
مایک پمپئو، وزیر خارجۀ آمریکا نشست امروز در دوحه را یک فرصت تاریخی برای مردم افغانستان خواند. او در مورد نظام آیندۀ افغانستان گفت: «شما خودتان (دولت و طالبان) تصمیم بگیرید و انتخاب نظام آینده به دست شماست. او در این نشست، انتخابات را بهترین شیوۀ انتقال مسالمتآمیز قدرت عنوان کرد.
وزیر خارجه امریکا گفت که فصل بعدی افغانستان را شما (دولت افغانستان و طالبان) خواهید نوشت، شما تصامیمی را اتخاذ کنید که شما را از فساد و خشونت دور نگهدارد.»
او تأکید کرد که «تصمیم شما سطح و ادامۀ کمکهای بینالمللی را تعیین میکند.» پمپئو از دولت افغانستان و طالبان خواست که از این فرصت تاریخی استفاده کنند و به یکدیگر احترام بگذارند.
وزیر خارجه ترکمنستان در این نشست گفت که کشورش آمادۀ میزبانی گفتوگوهای بینالافغانی صلح افغانستان است. او آغاز گفتوگوهای مستقیم دولت افغانستان با طالبان را گام مهمی در راستای امنیت افغانستان و منطقه عنوان کرد.
وزیر خارجۀ چین در این نشست گفت که روند خروج نیروهای خارجی از افغانستان باید به گونۀ منظم انجام شود.
ینس استولتنبر، دبیر کل ناتو در نشست افتتاحیۀ مذاکرات دولت افغانستان با طالبان گفت که حالا افغانستان مکان امن برای هراسافگنان نیست. او در بخشی از سخنرانیاش در این نشست به حفظ دستآوردهای نوزده سال پسین افغانستان تأکید کرد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد گفت که روند صلح افغانستان همه را امیدوار کرده است و با تأمین صلح، زمینۀ بازگشت هزاران مهاجر به افغانستان فراهم میشود. او تأکید کرد که مردم افغانستان باید محتویات گفتوگوها را خودشان مشخص کنند.
نشست افتتاحیۀ مذاکرات دولت افغانستان با طالبان پس از چند ساعت پایان یافت و انتظار میرود مذاکرات رو در رو بین دولت و طالبان به صورت رسمی آغاز شود.
هر چند پاکستان خود را به عنوان یک بازیگر فعال برای تسهیل روند صلح در افغانستان معرفی کرده و در یکسال گذشته مرتب با طرفهای مذاکره در تماس است اما اسلامآباد همزمان با آغاز دور جدید گفت وگوهای بین افغانی ضمن استقبال از آن نگران است که تداوم تنشهای مرزی میان دو کشور ممکن است به قیمت تخریب تلاشهای صلح در افغانستان تمام شود.
ناظران سیاسی در پاکستان معتقدند که هرگونه تخریب تلاشهای صلح در افغانستان به ویژه در وضعیتی که طرفین حاضر به آغاز گفت وگوهای داخلی شدهاند، ممکن است ناشی از ایجاد فضای بیاعتمادی میان تسهیل کنندگان روند صلح شامل پاکستان و یا تشدید تنشهای مرزی میان دو کشور صوت بگیرد.
براساس منابع رسمی، دوحه پایتخت قطر از امروز (شنبه) میزبان اولین نشست گفت وگوهای بین افغانی شامل هیات مذاکره کننده دولت کابل و گروه طالبان است، موضوعی که پاکستان یک روز قبل از این تحول از آن استقبال کرد.
پاکستان به گفت وگوهای بین افغانی ملحق میشود
سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان ساعاتی پیش اعلام کرد که هیات بلندپایه دیپلماتیک این کشور به ریاست نماینده ویژه نخست وزیر پاکستان در امور افغانستان در دوحه حضور دارد. «محمد صادق» نماینده ویژه پاکستان در نشست افتتاحیه با حضور هیات نمایندگان دولت افغانستان و هیات طالبان شرکت کرد و همزمان «شاه محمود قریشی» وزیر امور خارجه پاکستان نیز به صورت مجازی در این مراسم حضور یافت.
واکنش عمران خان به گفت وگوهای بین افغانی
«عمران خان» نخست وزیر پاکستان با صدور بیانیهای از استقبال این کشور از مذاکرات بین افغانی خبر داد و با آنچه تلاشهای مشترک میخواند، گفت که مردم به افغانستانی به روزی خواهند رسید که آرزوی آن را داشتند.
وی افزود: افغانها بیش از ۴۰ سال متحمل درگیری و رنج درگیری مستمر هستند وضعیتی پاکستان را نیز به شدت تحت تاثیر قرار داد و علاوه بر ترویج پدیده تروریسم متحمل هزینههای هنگفت اقتصادی از دست دادن جانهای ارزشمند شد.
عمران خان تاکید کرد که پاکستان به مسئولیت خود عمل کرد و اکنون نوبت رهبران افغانستان است تا از این فرصت سازنده بهره برداری کرده و با یک توافق سیاسی و فراگیر راه صلح و آشتی در کشور را هموار سازند.
نگرانی پاکستان از عاملان تخریب تلاشهای صلح در کشور همسایه
نخست وزیر پاکستان درحالی بر عزم و اراده این کشور برای تداوم حمایت از روند صلح افغانستان و همبستگی با مردم این کشور همسایه سخن میگوید که رهبران نظامی پاکستان نسبت به تحرکات مرموز با هدف تخریب تلاشهای صلح در افغانستان ابراز نگرانی میکنند.
سخنگوی ارتش پاکستان به افزایش حوادث ناخوشایند و خشونت بار در مرزهای این کشور با افغانستان اشاره کرده و آن را به مثابه ضربه زدن به روند صلح افغانستان دانست.
سرلشکر «بابر افتخار» نسبت به آنچه که وی عوامل مخرب علیه صلح افغانستان خواند، هشدار داد و افزود: اسلام آباد با جدیت تمام معتقد است که هر دو کشور همسایه شایسته صلح و پیشرفت هستند و باید در کنار هم طرح خرابکاران را شکست بدهیم.
تنشها شبه قاره و تبعات آن بر صلح افغانستان
جدای از تاثیرات اختلافات مرزی میان پاکستان و افغانستان بر همکاریهای مشترک در بحث روند صلح، دولت اسلامآباد معتقد است : عدم ثبات در مرزهای شرقی پاکستان با هند نیز ممکن است به تلاشها برای کمک به پیشبرد صلح در همسایه غربی خود افغانستان لطمه بزند.
هر چند سخنگوی طالبان اواخر مردادماه سال گذشته با رد ارتباط تنشهای شبه قاره با صلح افغانستان گفت: ارتباط دادن اختلافات اسلامآباد و دهلی بر سر کشمیر با صلح افغانستان هیچ کمکی به حل بحرانها دو کشور همسایه در جنوب آسیا نمیکند.
در عین حال منابع دیپلماتیک پیشتر مدعی شدند که پاکستان کاخ سفید را در جریان پیامدهای احتمالی تنشهای شبه قاره و تشدید درگیری مرزی میان پاکستان و هند بر فرآیند صلح افغانستان قرار داده است.
پاکستان اعتقادی به نقش کشور همسایه خود هند در افغانستان ندارد و حتی دهلی نو را به انجام اقداماتی برای تحت تاثیر قراردادن تلاشهای صلح (در افغانستان) متهم میکند، اتهامی که از سوی هند رد شده است.
به عقیده کارشناسان، فرآیند صلح افغانستان و نقش پاکستان برای تسریع خروج آمریکا از این کشور سبب نگرانی دهلی نو نسبت به خواستههای اسلامآباد از واشنگتن شده است.
مقامات هندی اعلام کردند: عمران خان از دونالد ترامپ خواسته بود تا در قبال نقش آفرینی پاکستان در بحث صلح افغانستان، آمریکا نیز باید هند را تحت فشار قرار دهد تا این کشور آماده مذاکره در مورد کشمیر شود.
در انتخاب قطر به عنوان میزبان گروه طالبان از دوران ریاست جمهوری حامد کرزی، حساسیتهایی وجود داشت. زمانی که باز شدن دفتر طالبان درخارج افغانستان مطرح شد آقای کرزی با باز شدن آن در قطر مخالف بود. عربستان ترکیه گزینه مناسب برای دولت افغانستان بود.
بعد از امضای توافقنامه صلح میان آمریکا و طالبان در زمستان سال گذشته نیز خبرهایی درباره اینکه کشورهای اروپایی و یا آسیای میانه میزبان گفتگوهای بین الافغانی خواهد بود، سر زبانها افتاد. این کار تحقق نیافت و اکنون رسما مذاکرات صلح افغانستان در قطر در شرف آغاز شدن است.
برگزاری این نشست در قطر خلاف میل دولت افغانستان است، پس چرا اتفاق افتاد؟ این کشور از چه ویژگیهای برخوردار است که توانسته است به محور دیپلماسی صلح افغانستان تبدیل شود؟
اهمیت قطر در چیست؟
نزدیکی قطر با گروههای تندرو اسلامی سالها بر سر زبانها است. احمد سعیدی، تحلیلگر سیاسی افغان معتقد است که اگر حمایت عربستان و قطر را از گروههای بنیادگرا تقسیم بندی کنیم؛ عربستان بیشتر سلفیها و وهابیها را رهبری میکند؛ گروههای اخوان المسلمین بیشتر نزدیک به دولت قطر است.
او معتقد است که ارتباط نزدیک دوحه با اخوان المسلمین باعث نزدیکی این کشور به آمریکا و اسرائیل شده است.
بلند پروازیهای دیپلماتیک قطر درمیان کشورهای عربی، عامل دیگری است که به قطر اهمیت خاص در منطقه میدهد به قول هادی میران، نویسنده افغان، قطر در خیلی از بازیهای سیاسی در منطقه از سودان و فلسطین گرفته تا یمن و سوریه درگیر بوده است.
او مناسبات خوب قطر با آمریکا و پاکستان را مهم دانسته و معتقد است که این رابطه باعث اعتماد دو کشور به قطر شده است.
عبدالمتین امین، پژوهشگر مسایل خاورمیانه نیز معتقد است که قطر از دیر زمان با جنبشهای اسلامگرا رابطه دارد و طالبان در دوحه احساس آرامش و همسویی ارزشی و ایدئولوژیک بیشتر با این کشور میکنند. به نظر او از طرف دیگر آمریکا نفوذ بیشتر در قطر دارد و میتوانند در جهتدهی مذاکرات، نقش اساسی ایفا کند.
قطر خانه امن طالبان؟
حضور طالبان در قطر به سالهای اخیر محدود نمیشود. در زمان حاکمیت طالبان در افغانستان (بین سالهای ۱۹۹۶ و ۲۰۰۱)، قطر هرچند حکومت طالبان را به رسمیت نشناخت، ولی به گفته یکی از مقامات سابق وزارت خارجه طالبان، روابط قطر و شورشیان طالبان “صمیمی” بود.
با سرنگونی حکومت طالبان شماری از چهرههای ارشد این گروه سعی کردند به قطر پناهنده شوند، اما درخواستهای آنان توسط قطر رد و یا نادیده گرفته شد. این آخر ماجرا نبود، برخی مقامات رده پایینتر طالبان موفق شدند بهعنوان کارگر ساده و تاجر به قطر و سایر کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، نظیر امارات متحده عربی و عربستان سعودی، سفر کنند.
این افراد به دلیل اینکه در ردههای بالا حضور نداشتند و سرشناس نبودند، به چشم نیامدند و بههمین خاطر بهراحتی توانستند در میان دیگر مهاجران افغان حل شوند.
در سال ۲۰۰۹ پنج عضو ارشد گروه طالبان در قبال آزادی بوئی برگدال، سرباز ۲۸ ساله آمریکایی که در اسارت طالبان بود، رها شدند. این پنج عضو ارشد گروه طالبان که در رسانه از خیرالله خیرخواه، والی رژیم طالبان در هرات، فاضل مظلوم، رئیس ارتش رژیم طالبان، نورالله نوری، معاون اداره استخبارات طالبان، عبدالحق وثیق و عبدالنبی عمری یاد شده بود، بعد از آزادی از زندان گوانتانامو در قطر ساکن شدند.
حضور آنان در قطر و تلاش برای ایجاد یک کانال تماس با طالبان، در بهار سال ۱۳۹۲ منجر به باز شدن دفتر طالبان با تابلو و پرچم “امارت اسلامی افغانستان” در قطر شد که خشم کابل، بهویژه حامدکرزی را در پی داشت.
بعد از این قطر به پایگاه طالبان مبدل شد، به شماری از اعضای ارشد این گروه با خانوادههای آنان اجازه اقامت در قطر داده شد. آقای سعیدی نیز معتقد است که سازمان اطلاعات قطر مصارف طالبان و اعضای خانواده آنان را پرداخت و حمایت مالی و پولی از آنان نیز میکند.
بیطرفی قطر و تنش سیاسی منطقهای
در بهار ۱۳۹۶ روابط قطر و عربستان به تیرگی گرائید. علاوه بر عربستان، مصر، بحرین و امارات متحده عربی با متهم کردن قطر به بیثباتی در منطقه، روابط دیپلماتیک با این کشور را قطع کردند. این کشورها قطر را به حمایت از “گروه های تروریستی” متهم کردند.
این تنش منطقهای و انزوای قطر باعث نشد که این کشور میزبان مذاکرات آمریکا و طالبان نباشد. در نهایت توافق نامه صلح میان این دو در زمستان سال گذشته در قطر امضا شد.
در کنار نقش کلیدی پاکستان در روند صلح افغانستان، ایران نیز نقش عمده را دارد. این کشور خود را به گروه طالبان نزدیک کرده و برگزاری نشست صلح افغانستان به غیر از قطر در سایر کشورهای عربی، از جمله عربستان برای ایران قابل قبول نبود.
آمریکا و طالبان زمستان سال گذشته توافقنامه صلح امضا کردند
احمد سعیدی معتقد است که تضاد میان عربستان سعودی و ایران باعث شده که اگر مذاکرات صلح افغانستان در جده برگزار میشد، تهران این روند را بیشتر اخلال میکرد، ولی قطر با ایران و سایر کشورهای منطقه روابط نیک دارد.
او میگوید که قطر مثل عربستان درگیر جنگ یمن و افغانستان نیست و درتضادهای منطقهای نیز مشارکت چندانی ندارد.
آقای میران نیز میگوید که قطر در منازعه افغانستان بیطرف محسوب میشود و روابط متوازن با همه طرفهای درگیر داشته است.
کشورهای دیگر چرا انتخاب نشدند؟
در زمان گفتگوهای صلح میان طالبان و آمریکا، کشورهای زیادی از جمله ازبکستان، ناوری(نروژ)، آلمان، اندونزی، چین و… برای میزبانی گفتگوهای صلح افغانستان اعلام آمادگی، ولی درماههای اخیر این کشورها سکوت کردند.
یک مقام دولت افغانستان نیز به بیبیسی گفت که کابل علاقهمند برگزاری این نشست در کشورهای اروپایی و آسیای میانه بود ولی به دلیل شیوع ویروس کرونا خیلی از کشورها که قبلا برای میزبانی اعلام آمادگی کرده بودند، سکوت کردند.
حضور گسترده مهمانان، ناظران و خبرنگاران شاید عامل نگرانی این کشورها از شیوع ویروس کرونا بوده است. به گفته او قطر برای میزبانی پیش شرطی را اعلام نکرده بود، در حالی که خبرنگاران رسانهها از افغانستان برای پوشش این گفتگو به قطر سفر کردند و قطر برای حضور هیات افغانی و نمایندگان رسانهها شرط خاصی را اعلام نکرده است.
نمایندگان رسانهها آقای عبدالله را در سفر به دوحه همراهی میکنند
اسدالله زائری، معاون سخنگوی پیشین شورای عالی صلح افغانستان به بیبیسی گفت که انتخاب قطر به عنوان مکانی برای مذاکرات صلح افغانستان؛ وجود دفتر سیاسی گروه طالبان در قطر و همین طور توافق ضمنی طرفهای قضیه صلح افعانستان بر سر این کشور است.
او همچنین سیاست نسبتا بیطرفانه قطر را در قبال منازعات افغانستان عامل دیگر در این انتخاب میداند.
در تکمیل مبادله زندانیان میان کابل و طالبان، 6 عضو طالبان از زندانهای افغانستان به قطر منتقل شدند.
یک منبع حکومتی تاکید کرد شش تن از زندانیان خطرناک طالبان که رهایی شان با مخالفت برخی کشورها روبهرو شده بود، از زندان آزاد شده و به دوحه پایتخت قطر منتقل شدهاند.
به گفته این منبع شش زندانی طالبان که پنج تن شان از ولایات مختلف کشور و یک تن شان شهروند پاکستانی است، ناوقت شب گذشته در یک پرواز اختصاصی عازم دوحه شدهاند.
این خبر در حالی منتشر میشود که طالبان و دولت افغانستان هنوز انتقال زندانیان به دوحه را تأیید نکردهاند.
پیش از این محمد نعیم سخنگوی طالبان گفته بود طالبان منتظر آزادی زندانیان باقی مانده توسط دولت افغانستان است تا دو طرف مذاکرات صلح را آغاز کنند.
گروه طالبان از دولت کابل میخواهد تا پنج هزار زندانی این گروه را آزاد کند.
پس از اعتراض فرانسه و استرالیا، دولت افغانستان تا کنون از آزادی این 6 تن (محمد دعود، اکبر خان، عبدالصبور، نقیب الله، سید رسول و حکمت الله) که گفته میشود در عملیات کشته شدن نیروهای نظامی کشورهای غربی دست داشتهاند، جلوگیری کرده است.
ارگ ریاست جمهوری افغانستان روز دوشنبه اعلام کرد مسائل تکنیکی برای آغاز مذاکره با طالبان حل شده و حکومت روند صلح را با تمام خطرات احتمالی آن مدیریت خواهد کرد.
صدیق صدیقی سخنگوی ارگ ریاست جمهوری در یک نشست خبری در کابل گفت: «ما به مردم افغانستان اطمینان میدهیم که روند صلح را با تمام چالش و خطرات احتمالی آن مدیریت خواهیم کرد و همچنان تمام روند را با شفافیت پیش خواهیم برد و نیز تمام جزئیات آن را با مردم افغانستان در میان میگذاریم.»
صدیقی افزود تمام قدمهایی که برای آغاز مذاکرات صلح با طالبان از طرف حکومت افغانستان باید برداشته میشد برداشته شده و دولت افغانستان امیدوار است طالبان هم آمادگی خود را برای آغاز مذاکرات اعلام کند تا هر چه زودتر مذاکرات صلح آغاز شود.
به گفته او، برای آغاز مذاکرات هیچ مانعی از جانب دولت جمهوری اسلامی افغانستان وجود ندارد و هدف دولت در آغاز مذاکرات برقراری آتشبس و پایان جنگ و خشونت از جانب طالبان است.
گروه طالبان هیأت خود برای مذاکره با حکومت در مورد صلح را معرفی کرد.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی گروه طالبان گفت هیأت این گروه ۲۱ عضو دارد و مولوی عبدالحیکم آن را ریاست خواهد کرد.
شیرمحمد عباس استانکزی به عنوان معاون این هیأت تعیین شده است.
گروه طالبان برای دفتر سیاسی خود در قطر نیز سخنگوی تازه تعیین کرده است.
محمدنعیم وردک در این سمت تعیین شده است. پیش از این، سهیل شاهین سخنگوی دفتر سیاسی گروه طالبان بود.
هیأت گروه طالبان در حالی معرفی شده است که قرار است در آینده نزدیک هیأت مذاکراتی دولت نیز به دوحه، محل برگزاری مذاکرات بینالافغانی و دفتر سیاسی طالبان سفر کند.
سفر هیأت مذاکراتی دولت تاکنون چند بار به تعویق افتاده است.
دولت عدم آمادهگی طالبان را علت تأخیر سفر این هیأت عنوان میکند.
گروه طالبان اما به تازهگی گفته است که روند رهایی زندانیان این گروه هنوز هم تکمیل نشده است.
شورای امنیت ملی سه روز پیش اعلام کرد که روند رهایی زندانیان پایان یافته است.
زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان، در آستانه شروع مذاکرات بینالافغانی به دوحه، پایتخت قطر سفر کرده است.
وزارت خارجه امریکا گفت خلیلزاد برای پیشبرد تلاشهای امریکا با هدف شروع فوری مذاکرات بینالافغانی به منطقه سفر کرده است.
در خبرنامه وزارت خارجه امریکا که روز شنبه، پانزدهم سنبله نشر شد، آمده است مردم افغانستان برای کاهش پایدار خشونت و یک توافق سیاسی که به جنگ پایان میدهد، آماده هستند.
وزارت خارجه امریکا از رهبران افغانستان خواست از این فرصت تاریخی برای صلح استفاده کنند.
این وزارت تأکید کرده است همه طرفها باید گامهای مهم را برای رفع موانع شروع مذاکرات بینالافغانی بردارند.
وزارت خارجه امریکا خاطر نشان کرده است: «اکنون زمان شروع [مذاکرات] است».
خلیلزاد در حالی به قطر سفر میکند که زمان شروع مذاکرات بینالافغانی مشخص نشده است.
پیش از این قرار بود هیأت مذاکراتی دولت در اواخر هفته گذشته به قطر سفر کند که تا کنون چندین بار به تعویق افتاده است.
در آخرین مورد قرار شده است هیأت مذاکرهکننده صلح حکومت روز دوشنبه به قطر سفر کند.
یک منبع معتبر حکومتی میگوید، سفر هیئت مذاکره کنندۀ دولت افغانستان به قطر، به تعویق افتاده است.
این منبع که بنابر حساسیت موضوع میخواهد نامش گرفته نشود، امروز (جمعه، ۱۴ سنبله) به رسانه ها گفت، سفر هیئت بنابر تکمیل نبودن هیئت مذاکره کننده طالبان با تاخیر همراه شده است.
تا هنوز معلوم نیست هیئت حکومت افغانستان چی زمانی برای گفتگوهای بین افغانان به قطر سفر خواهد کرد.
پیش از این مقامهای افغان گفته بودند که هیئت روز پنجشنبه (۱۳ سنبله) وارد دوحه میشود.
سهیل شاهین، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر در رشته توییتهایی از سفر یک هیأت از دفتر قطر این گروه به ریاست ملا عبدالغنی برادر به پاکستان خبر داد.
شاهین گفت این هیأت به دعوت وزارت خارجه پاکستان روز یکشنبه، دوم سنبله، به اسلامآباد سفر کرده است.
سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر میگوید این هیأت با مقامات بلندپایه پاکستانی درباره آخرین جزییات روند صلح افغانستان، مساله مهاجران، فراهمسازی سهولت در رفتوآمد مردم و تجارت بین دو کشور و دیگر مسایل گفتوگو خواهد کرد.
هیأت دفتر سیاسی گروه طالبان در قطر در حالی به پاکستان سفر میکند که وزارت خارجه این کشور بر شماری از رهبران طالبان از جمله ملابرادر «تعزیرات» وضع کرده است.
تحریمها شامل ضبط داراییها، محدودیت سفر و حمل اسلحه میشود.
وزارت امور خارجه وضع «تعزیرات» بر شماری از رهبران طالبان و شبکه حقانی از سوی پاکستان را «یک انکشاف» مهم میخواند.
گران هیواد، سخنگوی وزارت امور خارجه گفت اعلامیه وزارت خارجه پاکستان در مورد تطبیق «تعزیرات» بر رهبران طالبان با درنظرداشت قطعنامه سازمان ملل متحد، یک «انکشاف» مهم است و وزارت خارجه آن را یادداشت کرده است.
هیواد افزود بعد از ارزیابی همهجانبه نتیجهگیریها در این مورد اعلام میشود.
قطر از روز یکشنبه اجرای یکی از سختترین مقررات محدودیتهای اجتماعی در جهان را با هدف مبارزه با شیوع کرونا آغاز کرد.
بر این اساس افرادی که در اماکن عمومی از ماسک استفاده نکنند، با مجازات تا سه سال حبس روبرو خواهند شد. علاوه بر حبس، برای متخلفان مجازات مالی ۲۰۰ هزار ریال قطر نیز در نظر گرفته شده است.
شمار مبتلایان به ویروس کرونا در جمعیت حدودا ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار نفری این کشور، نزدیک به ۳۱ هزار نفر بوده است و تا کنون ۱۵ نفر نیز از بیماری کووید۱۹ جان باختهاند.
بنا بر اعلام دولت، اجباری شدن استفاده از ماسک در این کشور از امروز یکشنبه آغاز میشود و تا «اطلاع ثانوی» ادامه دارد.
در حال حاضر استفاده از ماسک در حدود پنجاه کشور جهان اجباری است.
در قطر رستورانها، سینماها، مدارس، مساجد و مراکز خرید همچنان تعطیل هستند و تنها کار در فعالیتهای ساختمانی بویژه فعالیتهای مرتبط با جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ ضمن رعایت نکات بهداشتی ادامه دارد.
به گزارش رها، قطریها با نمایشی خیره کننده و زدن 3 گل به ژاپن، بزرگترین نتیجه تاریخ فوتبال خود را رقم زدند و به قهرمانی جام ملتهای آسیا رسیدند.
تیمهای ملی ژاپن و قطر که در هر سه مسابقه مرحله گروهی و سه دیدار دور حذفی جام ملتهای آسیا به برتری رسیدند و با نمایش برتر نسبت به حریفان خود شکستناپذیر بودند، از ساعت 6:30 شامگاه امشب در فینال این رقابتها به مصاف هم رفتند تا سرنوشت قهرمان جام را مشخص کنند.
تیم ملی فوتبال ژاپن با وجود اینکه نمایش چندان خوبی در گروه F نداشتند و رقابت نزدیکی با رقبای خود ارائه کردند، اما توانستند سه برد مقابل ترکمنستان، عمان و ازبکستان کسب کنند و بعد از آن هم عربستان و ویتنام را در بازیهای دشواری شکست دهند ولی ساموراییها در جدال نیمه نهایی برابر تیم ملی ایران بهترین عملکردشان را نشان دادند و با عملکرد فنی بهتر، به برد 3 بر صفر رسیدند تا به فینال برسند.
در آن سوی میدان، تیم ملی قطر برخلاف ژاپن، در هر 6 مسابقه اخیرش فوقالعاده و سراسر هجومی ظاهر شده و بعد از سه برد در دور گروهی برابر لبنان، کره شمالی و عربستان، در سه دیدار مرحله حذفی نیز تیمهای عراق، کره جنوبی و امارات میزبان را با عملکردی خیره کننده شکست داده تا بدون گل خورده به مصاف ژاپن برود؛ عنابی پوشان قطری با یک بازی حساب شده توانستند تیم ملی فوتبال ژاپن را مغلوب کنند و به نخستین قهرمانی خود در جام ملتها دست یابند.
علاوه بر کسب جام قهرمانی قطری ها عنوان بهترین بازیکن جام، بهترین دروازه بان جام، بهترن گلزن جام را از آن خود کنند و معز علی مهاجم تیم ملی قطر با زدن 9 گل در این رقابت ها توانست رکورد علی دایی مهاجم پیشین تیم ملی ایران را هم بشکند.
به گزارش رها، تیم ملی فوتبال قطر شام امروز 9 جدی با پیروزی مقتدرانه 4-0 برابر امارات به دیدار نهایی جام ملت های آسیا صعود کردند.
شاگردان فلیکس سانچز پس از کسب برد 4-0 برابر قطر با 16 گل زده بدون گل خورده تا این مرحله توانستند بهترین خط حمله و دفاع جام را در اختیار بگیرند و از این حیث بی رقیب هستند.
معز علی ستاره جوان و بی چون چرا عنابی پوشان هم با هشت گل زده علاوه بر اینکه توانست آقای گلی خود را تثبیت کند، رکورد چند ساله علی دایی مهاجم سابق فوتبال ایران را هم شکست و به احتمال فراوان کفش طلای جام را در اختیار بگیرد.
اما این پایان کار نیست و باید گفت بهترین پاسور جام هم در اختیار قطریها است. اکرم عفیف با ثبت سه پاس گل مقابل امارات حالا با هشت پاس گل به تنهایی در صدر جدول پاسورهای جام قرار دارد. بعد از آن کریس اکونومیدیس از استرالیا با چهار پاس گل قرار گرفته که با توجه به حذف این تیم باید لقب بهترین را به عفیف داد.
قطر روز جمعه 12 جدی دیدار فینال این مسابقات را با ژاپن برگزار میکند و به دنبال این است که اولین و شیرین ترین قهرمانی خود در قاره کهن را به میزبانی امارات کسب کند.
تیم ملی فوتبال ژاپن هم توانسته بود پیش از این با شکست 3-0 صفر ایران راهی فینال شود.
به گزارش رها، زلمی خلیل زاد پس از مذاکرات فشرده با طان در قطر عصر امروز وارد کابل شد تا نتایج و محتوای مذاکرت خود با طالبان را با رهبران دولت و حدت ملی شریک سازد.
قرار است او مقامات دولت افغانستان را از نتایج گفتگوهای خود مطلع ساخته با آنها مشوره کند.
آقای خلیلزاد در پیام های دیروز خود در توییتر از پیشرفت قابل ملاحظه در مذاکرات با طالبان خبر داده افزود گفتگو های اخیر در دوحه نسبت به مذاکرات قبلی بسیار مفید بود.
این در حالی است که طالبان و مایک پمپئو وزیر خارجه امریکا از پیشرفت در گفتگوهای صلح اظهار خوشبینی کرده اند.
در همین حال اشرف غنی، رئیس جمهور در نشست مجمع اقتصادی داووس گفت که وظیفه اصلی دفتر زلمی خلیلزاد، زمینهسازی برای مذاکرات مستقیم صلح میان دولت افغانستان و گروه طالبان است.
و شورای عالی صلح نیز مذاکرات خلیل زاد با طالبان را زمینه ساز گفتگوی بین الافغانی می داند و آقای خلیل زاد نیز هرگونه توافق بدون توافق روی مسأله آتش بس و مذاکرات بین الافغانی را بی ثمر و غیر مفید خوانده است.
به گزارش رها، آقای خلیلزاد که در یک هفته گذشته مشغول مذاکره با نمایندگان طالبان در دوحه بوده، در حساب توییتری خود نوشته است که دراین گفتگوها با نمایندگان این گروه “پیشرفتهای مهمی” صورت گرفته اما تا هنوز توافقی بدست نیامده است.
آقای خلیلزاد نوشته است: “پس از ۶ روز مذاکره در قطر برای مشورت عازم افغانستان هستم. نشستها دراینجا بیش از هر زمان دیگری سازنده بود. پیشرفتهای مهمی روی مسایل حیاتی بدست آمده است.”
آقای خلیلزاد نوشته است: “کار ما ادامه دارد و مذاکرات به زودی از سر گرفته میشود. مسایلی باقی مانده که باید حل شود. تا زمانیکه روی همه مسایل توافق نشود، توافقی در کار نیست. مذاکرات بینالافغانی و آتشبس همه جانبه قطعا از جمله این مسایل است.”
این در حالی است که برخی رسانه ها به نقل از رویترز از توافق طالبان با خلیل زاد بر سر برخی مسائل از جمله خروج سربازان خارجی ظرف مدت 18 ماه از افغانستان خبر داده اند.
اما این گفته آقای خلیل زاد احتمال چنین توافقی را دور از ذهن نشان می دهد.
در همین حال اشرف غنی، رئیس جمهور در نشست مجمع اقتصادی داووس گفت که وظیفه اصلی دفتر زلمی خلیلزاد، زمینهسازی برای مذاکرات مستقیم صلح میان دولت افغانستان و گروه طالبان است.
به گزارش رها، شورای رهبری طالبان، با ارسال خبرنامهای به رسانهها اعلام کرده که ملا عبدالغنی برادر، به عنوان رئیس دفتر سیاسی این گروه در قطر تعیین شدهاست.
یک منبع از گروه طالبان با تأیید این خبر گفته است که آقای برادر به قطر رسیده است.
پاکستان ملا غنی برادر را در پی گفتگوی طالبان با امریکا حدود سه ماه پیش پس از هشت سال زندان، آزاد کرد.
طالبان در بیانیهای گفته است که “این اقدام بخاطر تقویت پروسه مذاکرات با طرف آمریکایی و انجام بهتر آن صورت گرفته است.”
همزمان با تعیین شدن آقای برادر به عنوان رئیس دفتر سیاسی طالبان در قطر، گفته شده گروه طالبان در پستهای مختلف در چارچوب این گروه تغییراتی ایجاد کرده است.
در همین حال برخی منابع از گروه طالبان گفته است که در یک هفته گذشته حکومت افغانستان و گروه طالبان شماری از زندانیان شان را مبادله کردند.
بر اساس این مبادله، به گفته او ۳۴ سرباز پلیس و اردوی ملی از زندان طالبان و ده عضو طالبان از زندان بگرام آزاد شدهاند.
تعیین ملا عبدالغنی برادر به عنوان رئیس دفتر طالبان در قطر میتواند تحول مهمی در مذاکرات صلح با طالبان تلقی شود. این انتصاب از سوی مقامات طالبان، آنهم پس از آنکه چهارمین دور مذاکرات بین مقامات آمریکایی و طالبان اخیرا پایان مییابد، میتواند نشانه مهمی از پیشرفت این گفتگوها باشد. اهمیت این انتصاب را میتوان در موقعیت آقای برادر در ساختار طالبان، نزدیکی وی به افغانستان و پاکستان ارزیابی کرد.
آقای برادر در سال ۲۰۱۰ در کراچی پاکستان دستگیر شد. نکته مهم در این دستگیری این بود که وی ظاهرا در آن زمان در حال انجام مذاکرات و برقراری تماسهایی با برخی از مقامات دولت افغانستان در چارچوب مذاکرات با طالبان بود و دلیل حضور او در کراچی نیز در رابطه با همین مسایل بوده است. به گفته منتقدان دولت پاکستان، آقای برادر به نوعی و خارج از انتظارات دستگاههای پاکستانی در این مسایل دخیل بوده و به همین دلیل او دستگیر و زندانی شد. از آقای برادر همواره به عنوان نفر دوم طالبان و کسی که دارای رابطهای نزدیک با ملا محمد عمر، رهبر سابق طالبان بوده نام برده میشود.
آزادی آقای برادر همواره یکی از درخواستهای افغانستان بود. آقای برادر در نهایت آزاد شد.
قرار گرفتن آقای برادر به عنوان رئیس دفتر قطر در عمل می تواند موضع طالبان را به موضع دولت افغانستان در این مذاکرات نزدیک کند. در مذاکرات اخیر طالبان در قطر آنها بر انجام مذاکرات فقط با مقامات آمریکایی تأکید داشتند و تلاش کردند که از دیدار با مقامات افغانستان خودداری کنند.
حالا باید منتظر ماند و دید که انتصاب ملابرادر به ریاست دفتر قطر چه تأثیراتی می تواند در روند صلح برجای بگذارد.