برچسب: غنی

این روزها طالبان در حالی حملات تهاجمی خود برای تصرف ولسوالی ها را افزایش داده که مذاکرات صلح هنوز خاتمه نیافته است.

سقوط ولسوالی ها به دست طالبان یکی پس از دیگری علاوه بر اینکه نگرانی شدید شهروندان را برانگیخته باعث برخی شک و شبهات نیز شده است.

هارون معترف، کارشناس مسائل سیاسی و از کاربران فیس بوک، طی مطلبی در این مورد می نویسد:«بین محب، فضلی، غنی با اتمر» اختلاف ایجاد شده است.

خبرها از ارگ حاکیست به رغم دادن شعارهای ضدطالبانی و ضدپاکستانی در جمهوریت سه نفره، اما هریک غنی، محب/ فضلی و اتمر تلاش دارند تا خود را طرف اصلی معامله جا زده و به طور انفرادی با پاکستان و طالبان وارد معامله شوند. ازین‌رو هریک در پی رقابت با دیگری و تحکیم پایه‌های قدرت خویش برآمده اند.

درین وضعیت رقابت میان حمدالله محب و حنیف اتمر شدیدتر است چنانچه اتمر روی دیپلوماسی سرمایه‌گذاری کرده و باب گفتگو را در دست گرفته و محب روی نهادهای امنیتی-نظامی حساب باز نموده است. واگذاری تعدادی از ولسوالی‌ها همراه با تجهیزات، سلاح و مهمات برای طالبان نیز یکی ازین معاملات به حساب می‌آید. همچنان گفته می‌شود حمدالله محب توجه خویش بیشتر به بخش‌های نظامی معطوف داشته و با برکناری فرماندهان مربوط به حوزه مقاومت در پی تقرر افراد نزدیک به خود در بست‌های فرماندهی نظامی می‌باشد. حتی گفته می‌شود تقرری‌های اخیر که توسط وی صورت گرفته بیشتر افراد آن یا از ولسوالی خوگیانی زادگاهش و یا از ولایت ننگرهار است و این تعیینات خلاف میل و رضایت مسولین سکتورهای امنیتی بوده که بیانگر اختلاف میان مسؤلین امنیتی و دفتر شورای امنیت نیز می‌باشد و این پروسه جریان دارد. گفته می‌شود که ازین تعیینات حتی اشرف‌غنی هم طور دقیق در جریان قرار ندارد چون او (محب) با مهارتی که دارد، غنی را اغفال نموده و چنان وانمود کرده که گویا تمام کارها بروفق مراد ایشان (غنی) پیش می‌رود.

به نظر می‌رسد که حمدالله محب می‌داند در روزهای دشوار کسی پیروز میدان خواهد بود که نهادهای نظامی را در دست خود داشته باشد. از جانب دیگر حوزه مقاومت که ستون فقرات بخش‌های نظامی در جنگ علیه طالب و داعش را تشکیل می‌دهد در حال منزوی شدن اند و هیچ‌کس (به استثنای جنبش احمد مسعود که امیدواری‌های را خلق نموده) در داخل و بیرون نظام در دفاع و حمایت از آنان قرار ندارد.

حتی مسوولین نهادهای امنیتی که مربوط به حوزه مقاومت می‌شوند یا فاقد فکر استراتیژیک اند و یا چنان تحت تاثیر دفتر شورای امنیت رفته اند که بدون اجازه آن‌ها به اصطلاح عام «آب هم نمی‌خورند.». حتی معاون اول ریاست جمهوری که روزی خود را نابغه‌ی استخباراتی معرفی می‌نمود، از بازی‌های اخیر و انکشافات پیش آمده بی‌خبر است و یا او را مصروف کارهای کوچک روزمره‌گی ساخته اند. از علایم برمیاید که غنی، محب، فضلی و اتمر انتظار و تلاش اصلی‌شان این است تا در صورتیکه طالبان مدغم شدن در حکومت را بپذیرند، یکی از این‌ها مثلا در رأس قدرت قرار گیرند، در حالیکه این کوشش‌ها یک تلاش بی‌فایده است.

هارون معترف تاکید می کند:«حقیقت مسله این است که در نتیجه تحولی که اگر هرچه واقع شد، مثلث جمهوریت قومی دیگر در این کشور و نظام جای ندارند. چون اگر صلح شد مسولیت نظام آینده را یک گروه بی‌طرف و خیرالموجودین رهبری خواهد کرد، و اگر خدای‌نخواسته جنگ شد، باز هم مثلث قومی جمهوریت (غنی، محب، فضلی) نه در صف مقاومت جای خواهند داشت و نه در صف طالب، بلکه این‌ باند غارت‌گر دوباره به شغل شریف شان (برگر فروشی و تکسی رانی و جاسوسی) به لندن و بیروت بر خواهند گشت.»

گفت‌وگوهای صلح افغانستان دچار بن‌بست و دامنه جنگ در کشور رو به گسترش است. هم‌زمان جامعه سیاسی افغانستان نیز دچار اختلاف و چنددسته‌گی است و مسیر آینده کشور ناروشن است. صلاح‌الدین ربانی، رییس حزب جمعیت اسلامی، در گفت و گو با هشت صبح توضیحاتی در مورد حکومت‌داری، جنگ و صلح و آینده کشور ارائه کرده است. متن دقیق مصاحبه به صورت زیر است:

حمیدزاده: بسیار تشکر که وقت‌تان را در اختیار ما قرار دادید. از دوره کاری‌تان در وزارت امور خارجه آغاز می‌کنیم. شما یک دوره وزیر امور خارجه کشور بودید، رابطه کاری‌تان با رییس جمهور چگونه بود؟

ربانی: در ارتباط به رابطه من در حکومت وحدت ملی با آقای غنی، در ماه‌های اول کدام گپ خاصی نبود. نشست‌های کابینه به شکل معمول پیش می‌رفت. آهسته آهسته در ماه بعدی، به خصوص زمانی ‌که من از پارلمان رای اعتماد گرفتم و وعده‌هایی که به پارلمان سپرده بودم که در وزارت امور خارجه اصلاحات می‌آوریم، مسائل تشکیل وزارت را تجدید نظر می‌کنیم و مسائل دیگری که به این نهاد و دستگاه سیاست خارجی افغانستان ارتباط می‌گیرد، باید بهتر و خوب‌تر شود، تا یک نماینده‌گی سالم و خوب از افغانستان در جهان داشته باشیم. با توجه به این‌که حکومت وحدت ملی هم یک تجربه جدید در افغانستان بود و اساس یا مبنای حکومت هم توافق سیاسی بود، تلاش ما همین بود تا در یک فضای اعتماد و هم‌پذیری در حکومت کار کنیم.

آمدیم و کار شروع شد. همه آقای غنی را (طبیعت کارش، شخصیتش و طرز اداره‌اش را) می‌دانند و نشریه‌ها و مطبوعات هم در این مورد زیاد گفتند. بار اول پس از این‌که روی پیشنهاد یکی از سخن‌گویانش برای مقرری به حیث مستشار وزیر مختار در یکی از کشورها بدون دوره کاری سه‌ساله در داخل وزارت موافقه نکردم و در ملاقاتی که با آقای غنی داشتم، گفتم، خوب است این شخص برای یک مدتی در وزارت خارجه در کابل کار کند تا کمی بیش‌تر بلد شود و تجربه بگیرد، بعداً در همان جایی که شما می‌خواهید، مقررش می‌کنیم. من به آقای غنی گفتم که ما در پارلمان حرف از آوردن اصلاحات زدیم و وعده سپردیم که مطابق قانون کارکنان دیپلماتیک افغانستان، عمل می‌کنیم. مطابق قانون، کارمندان وزارت باید سه سال در داخل و سه سال در خارج مأموریت کنند. همین جا بود که احساس کردم، روابط مان به تیره‌گی گرایید. در همان ابتدا من این احساس را کردم که شاید استدلال من سرش خوش نخورده باشد.

متأسفانه در حکومت وحدت ملی تا آخر همان روحیه انتخاباتی حاکم بود. به این معنا که آقای غنی، وزیران تیم مقابل را اعضای تیم رقیب می‌دانست، نه به حیث یک تیم مشترکی که حکومت را تشکیل دادند و تفاهم‌نامه امضا کردند. نه ‌تنها که وزارت امور خارجه از این وضعیت متأثر بود، بلکه اکثر حکومت، به خصوص وزارت‌خانه‌هایی که به تیم داکتر عبدالله ارتباط داشتند، بیش‌تر زیر فشار قرار می‌گرفتند. این روحیه متأسفانه تا آخر حکومت وحدت ملی حاکم بود و هیچ تغییری در آن نیامد.

حمیدزاده: اما مردم در اواخر دوره کاری شما در جریان کشیده‌گی و تنش میان شما و آقای غنی قرار گرفتند؛ بیش‌تر بر سر تعیین یکی از معینان وزارت امور خارجه بود. شما چرا چهار ماه اجازه ندادید که یکی از معینان تعیین‌شده از سوی رییس جمهور به کارش آغاز کند؟

ربانی: وزارت امور خارجه، به خصوص بخش معینیت اداری، یک بخش بسیار تخنیکی است. اگر کسی تجربه و ظرفیت کاری نداشته باشد، با مشکلات زیادی مواجه می‌شود. پیشنهاد شخصی را که به عنوان معین آورده بودند، اصلاً در شروع با من به حیث آمر مستقیم مشوره نشده بود. فقط روان کردند که پیشنهادش فرستاده شود، حتا حکم فرستاده بودند. ملاحظه ما همین بود که معین پیشنهادشده تجربه و ظرفیت کافی ندارد. ما گفتیم که خُب، اگر فکر می‌کنید که این یک خانم است و می‌خواهید ترکیب جنسیتی در وزارت امور خارجه مراعات شود، می‌شود که در سطح رهبری این‌ را به حیث معین اقتصادی معرفی کنید، نظر من این است ‌که در معینیت اداری یکی از کارمندان باتجربه وزارت خارجه تعیین شود. اما آن‌ها تأکید داشتند که به هر قیمتی که می‌شود، این خانم به حیث معین اداری تعیین شود که برای ما قابل قبول نبود. از جانب دیگر، چون طرف دیگر حکومت، آقای عبدالله بود، من این موضوع را با وی مطرح کردم. او تا یک مدتی با من هم‌نظر بود تا این‌که گپ به دو سه ماه کشید. در اخیر، خواست آقای عبدالله این بود که رییس جمهور پیشنهاد کرده، خوب است شما هم قبول کنید و با پادرمیانی بعضی از بزرگان سیاسی این خانم معرفی شد. بعدها دیده شد که این خانم با مشکلات و چالش‌های زیادی روبه‌رو شده است و توسط آقای غنی که خود مقررش کرده بود، برکنار شد.

حمیدزاده: شایعه‌هایی در آن زمان وجود داشت که بعضی از پیشنهادات شما در قسمت تقرری برخی از افراد از سوی رییس جمهور رد می‌شد؛ اما شما خلاف خواست رییس جمهور تقرری‌های‌تان را انجام می‌دادید، این درست است؟

ربانی: اول، باید این موضوع واضح باشد که من هر کاری که کردم، در مطابقت با قانون، در چارچوب قانون و صلاحیتی که قانون به وزیر خارجه داده بود، انجام شده است. هیچ کاری خلاف قانون نشده است و اگر می‌بود، امروز روشن و واضح می‌شد. دوم، پیشنهادهایی در چند مرحله آمد، در مورد بعضی آن‌ها ملاحظاتی داشتیم. مثلاً برخی از افرادی که به سفارت معرفی شده بودند و گفته بودند که آن‌ها باید پیشنهادشان به عنوان سفیر فرستاده شود، ما ملاحظاتی در آن داشتیم، به گونه مثال، آقای نورستانی. وقتی که گفته شد که پیشنهادشان را به عنوان سفیر در اسپانیا بفرستید، من با آن موافق نبودم، به دلیل این‌که آقای نورستانی یک پروسه کلان ملی را صدمه زده بود و نباید به جای مجازات، مکافات می‌شد. این امتیازدهی سیاسی از هیچ لحاظی درست نبود. بعداً ثابت هم شد که آقای نورستانی در امریکا یک دوسیه دارد، که فکر کنم محکمه حکم داده و مجازات هم اعلام شده است.

موضوع دیگر، تقرری‌های سیاسی بسیار زیاد به سطح سفرا در وزارت خارجه بود. در بعضی موارد، کشورهای میزبان حتا مخالف تقرر بعضی از افراد در کشورشان بودند. حتا خود کشورها آمدند و گفتند که قبل از این‌که ما موافقت‌نامه «اگریمان» خود را به سفیر پیشنهادی‌تان بدهیم، از طرف حکومت‌تان اعلان می‌شود که فلان شخص در کشورمان به حیث سفیر مقرر شده است، این موافقت ارتباط می‌گیرد به کشور میزبان. متأسفانه تقرری‌های سیاسی حتا قبل از رسیدن به وزارت خارجه به مطبوعات درز می‌کرد. کشورهای میزبان در مواردی مخالفت صریح‌شان را نشان می‌دادند.

حرف دیگر، تقرری‌های بیرون از وزارت خارجه بود. نظرم این بود که در وزارت خارجه افراد بسیار خوبی داشتیم که می‌توانستند از افغانستان به حیث سفیر نماینده‌گی بسیار سالم و خوبی بکنند و تجربه و ظرفیت داشتند. تأکید من بیش‌تر بر این بود که ظرفیتی که در وزارت خارجه است، باید تشویق شود و کارمندان باتجربه و باظرفیت به حیث سفیر تعیین شوند. طبیعی است که در هر کشور فیصدی از مقرری‌های سفارت‌ها سیاسی می‌باشد؛ اما چیزی را که من در وزارت خارجه می‌دیدم و روندی که از طرف ریاست جمهوری آغاز شده بود، تکان‌دهنده بود. مثلاً هر کسی که توسط آقای غنی بنابر هر دلیلی برکنار می‌شد، به حیث سفیر معرفی می‌شد. همین حالا در وضعیت کنونی اگر ببینید، یک تعداد زیادی از سفرای ما مقرری‌های سیاسی هستند. البته نمی‌گویم که همه مقرری‌های سیاسی افراد خوب نبودند یا ناکاره بودند؛ اما تعدادی بودند که از افغانستان نماینده‌گی خوب نکردند و ما دیدیم که مشکلات‌شان به مطبوعات و رسانه‌ها رسید. اما برعکس همه سفیرانی که از میان کارمندان وزارت خارجه با پیشنهاد ما معرفی شده بودند، کسانی بودند که پرکار بودند، نتیجه کارشان خوب بوده است و نماینده‌گی بسیار خوبی از افغانستان در خارج از کشور داشتند و موفق هم بودند. چون آن‌ها در کار بلد بودند، تجربه داشتند و سال‌ها این مسیر را طی کرده‌اند. قبل از سفیر شدن، سکرتر اول بوده، مستشار، مستشار وزیر مختار، معاون سفیر و سفیر بوده، خوب پیش آمدند و بسیار موفق هم بودند و هستند. یکی از دلایل اصلی اختلاف با آقای غنی حمایت و دفاع من از حقوق کارمندان وزارت خارجه بود که متأسفانه به دلایلی با وزارت خارجه عقده‌مندانه برخورد صورت می‌گرفت.

حمیدزاده: آیا گاهی پیش آمد که در نشست‌های کابینه یا در جریان سفرهای بیرون از کشور شاهد برخوردهای غیرمعمول و نادرست رییس جمهور با یکی از اعضای کابینه باشید؟

ربانی: در ابتدا من با آقای غنی شناخت قبلی نداشتم. شناخت ما در حکومت وحدت ملی آغاز شد. در جلسات اول کابینه که می‌رفتم، حرکات، عمل‌کرد و فضای حاکم در جلسه برایم تکان‌دهنده بود. این‌گونه احساس می‌کردم که آقای غنی تا حال در ذهنش هم‌چنان در صنف درسی دانشگاه است و دیگران همه‌گی محصلان هستند که باید نوت بگیرند. آهسته آهسته برخی از اتفاقاتی افتاد، در شروع این طور نبود. در ماه‌های بعدی و هفته‌های بعدی، دیدیم که در اکثر موارد عصبانی می‌شد و متأسفانه برخی از همکاران ما در کابینه مورد خشم او قرار می‌گرفتند. برخورد نادرست در حدی بود که احساس می‌شد این‌ها، وزرا نیستند، متعلمان و محصلان یک صنف هستند که باید هرچه استاد می‌گوید، آن‌ها خاموش باشند و گپ استاد را گوش بگیرند. این متأسفانه کار درستی نبود، باید به اعضای کابینه احترام می‌شد و باید کرامت انسانی مراعات می‌شد. گرچه در چندین مورد با هم، هم‌نظر نبودیم؛ اما هیچ‌گاه مستقیم با من در کابینه چنین برخوردی نشد. البته در چند موردی که آقای غنی سوالاتی داشت، پاسخ‌شان در همان‌ جا داده شد و قناعت هم فراهم شد.

حمیدزاده: شما پس از برگزاری انتخابات اخیر ریاست جمهوری با آقای عبدالله مقاطعه سیاسی کردید و از تیم انتخاباتی او بیرون شدید؛ در حالی که تفاوت نتیجه انتخابات اخیر با ۲۰۱۴ و فرصتی که برای تیم انتخاباتی شما و تیم حزب جمعیت پیش آمده بود، هر دو از یک لحاظ، یکی بود. چرا در اول، در ۲۰۱۴ مقاطعه نکردید؟ اصلاً چرا در ۲۰۱۴ در برابر تقلب و آقای غنی ایستاد نشدید؟

ربانی: در ۲۰۱۴ ایستاده‌گی بسیار خوبی صورت گرفت. نتیجه همان ایستاده‌گی بود که هم دنیا و هم تیم مقابل قبول کرد که بیاید و بالای حکومت وحدت ملی به توافق برسیم. در نتیجه همین توافق‌نامه سیاسی، پست ریاست اجراییه ایجاد شد که این را ما با قانون اساسی که در ۲۰۰۴ تصویب شده بود، یک قدم مثبت به طرف هدف جمعیت اسلامی افغانستان که همانا ایجاد نظام پارلمانی – صدارتی و غیرمتمرکزسازی نظام بود، نزدیک‌تر می‌دیدیم. بناً ایجاد ریاست اجراییه ولو که یک قدم بسیار ابتدایی به طرف غیرمتمرکزسازی نظام بود؛ ولی ما آن را یک دستاورد کلان در این راستا می‌دانستیم. هم‌چنان، اگر مواد توافق‌نامه‌ای که صورت گرفته بود، مثلاً ایجاد کمیسیون تعدیل قانون اساسی، اصلاحات انتخاباتی، انتخابات شورای ولسوالی‌ها و مسائل دیگر، عملی می‌شد، قطعاً در انتخابات ۲۰۱۹ ما شاهد دستاوردهای بزرگ دیگری می‌بودیم که اکثر خواسته‌های مردم افغانستان برآورده می‌شد. متأسفانه در ۲۰۱۴ پس از ایجاد حکومت وحدت ملی آن توجهی را که رییس اجرایی باید بر سر تطبیق توافق‌نامه می‌کرد، نکرد. این یک عقب‌نشینی بود که متأسفانه تا امروز مردم ما زیانش را می‌بینند.

در انتخابات ۲۰۱۹ ما تا جایی که داکتر عبدالله در خط دفاع از مردم بود، تا تحلیف پیش رفتیم. این‌که چرا مقاطعه صورت گرفت، به این دلیل بود که داکتر عبدالله که کاندیدای جمعیت اسلامی بود و باید در راستای اهداف جمعیت عمل می‌کرد، متأسفانه با امضای توافق‌نامه سیاسی از خواسته‌های ما عقب‌نشینی کرد. در حالی که از تجربه سابقه کار با آقای غنی و عدم پای‌بندی او به توافق‌نامه حکومت وحدت ملی خوب می‌دانست، تن به امضای این توافق‌نامه داد و نتیجه‌اش را امروز همه می‌بینیم.

ما طرف‌دار تعامل بودیم و می‌خواستیم که یک تعامل معقول و مبتنی بر منافع مردم ‌مان صورت بگیرد و بر حفظ ریاست اجراییه به عنوان مرجع متوازن‌سازی قدرت تأکید شود؛ اما وقتی دیدیم که صلاحیت اجرایی در حکومت نیست و سایر بخش‌ها تنها در حد توافق‌نامه روی کاغذ باقی می‌ماند و مسأله مشارکت معنادار در نظام و قدرت مطرح نیست، گفتیم که نیاز نیست جمعیت اسلامی شامل این توافق‌نامه باشد. هم‌چنان آقای عبدالله زیاد به شامل شدن در حکومت و قدرت اجرایی علاقه‌مند نبود. او زیادتر فکرش این بود که این حکومت بیش‌تر از شش ماه دوام نمی‌کند و همه جهان سر پروسه صلح توجه دارند و بناً تأکید داشت که بودنش به حیث رییس شورای عالی مصالحه در رأس این نهاد مهم‌تر است، بناً تصمیم گرفت که برود. ما موافق نبودیم و مقاطعه کردیم.

حمیدزاده: در مورد صلح گپ بزنیم. ایالات متحده امریکا با گروه طالبان توافق‌نامه امضا کرد. آیا امضای این توافق‌نامه به طالبان مشروعیت داخلی، منطقه‌ای و جهانی نبخشیده است؟ اشکال اصلی این توافق‌نامه چیست؟

ربانی: یک، توافق‌نامه سیاسی میان امریکایی‌ها و طالبان نه ‌تنها که به طالبان رسمیت منطقه‌ای و بین‌المللی و مشروعیت بخشید؛ بلکه آن‌ها را به حیث یک طرف اصلی قضیه تبدیل کرد که طبعاً چیزی بود که طالبان از سال‌ها به این‌سو آن را می‌خواستند.

دو، مشکل کلان دیگر این موافقت‌نامه، همین بود که حکومت افغانستان در این مذاکرات از آغاز شامل نبود و نادیده گرفته شده بود. نیروهای بین‌المللی به ویژه امریکایی‌ها در کنار این‌که در بیست سال گذشته با خون و خزانه‌شان در کنار مردم افغانستان قرار گرفتند و ما از آن‌ها تشکری می‌کنیم؛ ولی متأسفانه با نادیده گرفتن حکومت افغانستان، نظام و جمهوریت، ضربه کلانی را بر پیکر کل نظام زدند. نتیجه‌اش هم این شد که طالبان تشجیع شدند و یک احساس کاذب پیروزی برای‌شان دست داده است. حالا فکر می‌کنند که برنده هستند.

سوم، غیرعملی بودن مواد این موافقت‌نامه بود. مثلاً رهایی ۵۰۰۰ زندانی طالبان در مدت ده روز و ملزم بودن حکومت بر رهایی آنان؛ در حالی که حکومت در مذاکرات حضور نداشت.

حمیدزاده: طی دو سال اخیر بیش‌ترین سخن و سروصدا در مورد مسأله صلح افغانستان و مذاکره با گروه طالبان است؛ اما شما چند روز قبل گفتید که طی چند سال اخیر، از زمانی که امریکایی‌ها گفت‌وگو را با طالبان شروع کردند و البته بعد از آن حکومت، تاهنوز هم یک گام جدی و عملی در این قسمت برداشته نشده است. شما پس به این روند مشکوک هستید و فکر می‌کنید این یک روند ناقص است؟

ربانی: دقیقاً بعد از امضای موافقت‌نامه طالبان و امریکایی‌ها، قرار بود مذاکرات تیم جمهوریت با طالبان آغاز شود. دیدیم که تنها مسأله توافق روی آجندا بیش‌تر از هفت ماه را دربرگرفت. از طرف دیگر، نبود استقلالیت و عدم تصمیم‌گیر بودن تیم جمهوریت در دوحه که در همان آغاز مذاکرات از سوی ارگ اعلام شد، نیز سبب شد تا این تیم در جایگاه خوبی قرار نگیرد. بحث دیگر جایگاه شورای مصالحه و نقش آن در صلح بود که متأسفانه روز به روز از سوی ارگ تضعیف شد. جمعیت اسلامی از همان آغاز این روند را به دلیل عدم حضور طرف‌های اصلی قضیه افغانستان ناقص می‌دانست و باور داشت که باید به عنوان یک طرف اصلی زیر چتر جمهوریت، یک تیم مستقل به مذاکرات دوحه بفرستد که چنین نشد. از جانب دیگر عدم صداقت دو طرف -هم طالبان و هم حکومت- نیز بر این روند تأثیر منفی گذاشت.

حمیدزاده: کسانی که از میان اصحاب رسانه‌ و از هیأت‌ گفت‌وگوکننده طرف جمهوری با گروه طالبان دیدند و عمل‌کرد گروه طالبان بعد از آن‌که با امریکایی‌ها توافق‌نامه امضا کردند در قسمت کاهش خشونت‌ها، ترورهای هدفمند و حملات بر شهرهای بزرگ و ولسوالی‌ها، نشان می‌دهد که در برنامه‌های طالبان هیچ تغییری نیامده است. یعنی گروه طالبان با همان رویکرد دهه هفتاد هنوز فعالیت می‌کند و به نظر می‌رسد که به گزینه نظامی متمرکز است، هنوز به مذاکره و گفت‌وگو و حل معضله و منازعه افغانستان از راه‌ گفت‌وگو شاید چندان باور ندارد، مگر این‌که معجزه‌ای رخ بدهد در این مورد. در صورتی که طالبان این راه را انتخاب کنند و جمهوری و خدای نخواسته ارتش در برابر این‌ها کم بیاورند و نتوانند از شهرها دفاع کنند، برنامه حزب جمعیت چیست؟ شما چه کاری می‌خواهید بکنید؟

ربانی: ما هیچ‌گاهی طرف‌دار بدتر شدن اوضاع نیستیم و نمی‌خواهیم که خدای نخواسته نهادهای دفاعی و امنیتی ما به یک حالت فروپاشی روبه‌رو شوند. جمعیت اسلامی افغانستان به حیث یک حزب سیاسی، همواره طرف‌دار حفظ نظام، حمایت و تقویت نهادهای دفاعی و امنیتی افغانستان بوده است. چون جمعیت اسلامی بیش از هر جریان دیگری به خاطر دفاع از نظام قربانی داده است و همین اکنون نیز در خط اول دفاع از مردم قرار دارد. تأکید می‌کنم که اگر خدای نخواسته وضعیت به آن حد برسد، طبعاً مردم آماده دفاع از خود هستند و جمعیت در کنار مردم خود خواهد بود.

حمیدزاده: چند روز پیش بنین سیوان، فرستاده وقت سازمان ملل به خاطر میانجی‌گری بین رژیم حزب دموکراتیک خلق و مجاهدین که حتماً مصاحبه آن‌ را شما شنیده‌اید، در جواب یک سوال بسیار مشخص گفت که تاریخ در حال تکرار شدن است. یعنی ممکن است افغانستان روزهای آخر دوره حکومت یا رژیم حزب دموکراتیک خلق را تجربه کند، یعنی فروپاشی و سقوط. پیش‌بینی شما چه است، آیا علامت‌های فروپاشی را می‌بینید؟

ربانی: حرف‌های بنین‌ سیوان به خود بنین سیوان ارتباط می‌گیرد. ولی چیزی را که در وضعیت فعلی ما می‌بینیم، افغانستان نیاز به ایجاد اجماع ملی، تقویت روحیه وحدت ملی و هم‌دیگرپذیری و ایجاد فضای اعتماد دارد. متأسفانه رهبری فعلی هم در ایجاد اجماع ملی و هم در تقویت روحیه وحدت ملی موفق نبوده و اگر اقدامی صورت گرفته، مقطعی و نمایشی بوده است. ما طرف‌دار به نتیجه رسیدن گفت‌وگوهای صلح هستیم و در همین راه بزرگ‌ترین قربانی (شهادت رهبر جهاد و مقاومت مردم افغانستان) را متقبل شده‌ایم. هم‌چنان هیچ طرفی نباید در این فکر باشد که برنده میدان است. اگر یک طرف فکر کند که با خروج نیروهای خارجی برنده است و طرف دیگر با استفاده از این فرصت به فکر تداوم سلطه‌شان باشد، اشتباه می‌کنند. در آن صورت باز احتمال هرچیزی وجود دارد.

حمیدزاده: شما در حال حاضر هیچ‌گونه همکاری با حکومت ندارید. به نظر شما در حال حاضر آقای غنی و حکومت چه گام‌هایی را باید بردارند و چه اقداماتی عملی‌ای برای بهتر شدن وضعیت باید داشته باشند؟

ربانی: از نظر ما از یک طرف نظام با مشکل مشروعیت روبه‌رو است و از طرف دیگر با توجه به وضعیت حساس کنونی کشور، امکان برگزاری یک انتخابات دیگری وجود ندارد. بناً بهترین راه و بهترین گزینه همین است که تلاش شود، تا یک اجماع ملی واقعی به وجود آید. آقای غنی باید شیوه کار خود را تغییر دهد. با دید قومی، انحصارگرایی و برتری‌طلبی نمی‌شود افغانستان را اداره کرد. افغانستان را باید خانه مشترک همه بداند و افغانستان را به حیث افغانستان قبول کند.

حمیدزاده: شرط اساسی‌تان برای پذیرفتن عضویت شورای عالی دولت چه است؟

ربانی: تا حال شورای عالی دولت شکل نگرفته و ایجاد نشده است. ولی نظر ما این است که هر نهادی که ایجاد می‌شود، یک نهاد تصمیم‌گیر و باصلاحیت باشد. ترکیب آن متشکل از احزاب مقتدر و جریان‌های تأثیرگذار با تعداد محدود باشد. ترکیب جنسیتی و قومی نیز مراعات شود.

حمیدزاده: شما با نظام متمرکز مورد نظر آقای غنی که فعلاً ریاستش را برعهده دارد، موافق نیستید. نظام مورد نظر شما و نظامی را که حزب جمعیت برای تحقق آن تلاش می‌کند، چگونه نظامی است؟

ربانی: در گام نخست، در دوره دولت اسلامی ما نخست‌وزیر داشتیم و نخست‌وزیر، رییس حکومت بود. والی‌ها و مسوولان محلی نیز براساس خواست مردم و مطابق پیشنهاد آن‌ها منصوب می‌شدند. یعنی گام‌هایی در راستای غیرمتمرکزسازی نظام برداشته شد. جمعیت اسلامی افغانستان طرف‌دار غیرمتمرکزسازی نظام و ایجاد نظام پارلمانی – صدارتی است. ما طرف‌دار نقش برجسته احزاب سیاسی هستیم. نظام پارلمانی – صدارتی تأمین‌کننده حضور تمام اقوام در نظام و حضور و مشارکت عادلانه آنان خواهد بود. طبعاً در وقتی که این نظام تغییر کند، نظام انتخاباتی ما هم باید تغییر کند. نظام انتخاباتی حزبی شود، والی‌ها انتخابی شوند و مردم در تعیین والی‌ها و ولسوال‌های‌شان نقش موثر داشته باشند. اما وضعیت نظام فعلی ریاستی متمرکز که همه کار در دست یک نفر است، مشکلات را بسیار زیاد ساخته است و همه روزه ما شاهد همین مشکلات هستیم. این‌که یک شخص، از یک کارمند عادی تا والی و همه‌چیز را تعیین کند، در بیست سال گذشته تجربه ناکام بوده است و این باور که نظام ریاستی متمرکز یک نسخه مناسب برای کشوری مثل افغانستان است، باطل شده است.

حمیدزاده: چرا در حکومت و دولت اسلامی مسأله تمرکززدایی از نظام، حالا چیزی که شما می‌گویید، مطرح نشد؟ چرا حتا بحث آن مطرح نشد؟

ربانی: مسأله تمرکززدایی از نظام از همان ابتدا داعیه جمعیت اسلامی بوده است. ولی متأسفانه شرایط آن زمان و جنگ‌های تحمیلی زمینه را فراهم نساخت. من یادداشت‌های استاد شهید را دارم که در لویه‌جرگه تصویب قانون اساسی به همه، به ویژه ‌به جمعیتی‌هایی که در لویه‌جرگه آمده بودند، تأکید داشت که ما طرف‌دار نظام پارلمانی هستیم.

حمیدزاده: در ماه‌های اخیر میان شما و عطامحمد نور یک کشیده‌گی پیش آمد که به اصطلاح رایج منجر به انشعاب جمعیت شد. حالا آقای عطامحمد نور جدا از شما، تشکیلات دیگری دارد. مشکل اساسی چه بود که کار به این‌جا کشید؟ یعنی شما بر سر چه چیزی به توافق نرسیدید؟ یا آقای نور نتوانست با شما به توافق برسد؟

ربانی: اول، من شخصاً با هیچ‌کسی مخالفت شخصی ندارم و اگر مخالفتی بوده، براساس ارزش‌ها و منافع کلان مردم‌ مان بوده است. استاد عطامحمد نور یکی از شخصیت‌هایی است که در شمال افغانستان نفوذ و جایگاه خود را دارد و قابل حرمت است. مشکل به تازه‌گی پیدا نشده است، این مشکل برمی‌گردد به انتخابات ۲۰۱۹ که بعضی از دوستان برخلاف فیصله اکثریت، از کاندیدای دیگری حمایت کردند. دیدیم که این تیم قبل از شروع کارزارهای انتخاباتی از هم فروپاشید. در مرحله بعدی و بعد از این‌که ما با حکومت مقاطعه کردیم، همین دوستان ما اصرار داشتند که باید حضور پر قدرت هم در نظام و هم در مسأله صلح داشته باشیم. نظر ما این بود که با مشارکت چند کرسی بی‌صلاحیت در کابینه، ما برای حکومت برآمده از تقلب مشروعیت می‌بخشیم و به فرهنگ جعل و تزویر مهر تأیید می‌گذاریم و این همه فقط برای چند کرسی کوتاه‌مدت است که این خواست و هدف جمعیت اسلامی نیست. دوستان نپذیرفتند و بعدها دیدیم که بعضی از وزیران چگونه تحقیر و از وزارت بیرون کشیده شدند. در بحث جمعیت اسلامی و اتفاقات اخیر فعالیت‌های جمعیت اسلامی افغانستان در مطابقت با قانون اساسی، قانون احزاب و اساس‌نامه جمعیت اسلامی افغانستان که در وزارت عدلیه ثبت است، صورت می‌گیرد. خارج از آن، هیچ‌گونه حرکت و فعالیتی از لحاظ قانونی اعتبار ندارد.

حمیدزاده: حزب جمعیت روزگاری رهبری حکومت‌ها را برعهده داشت. فکر نمی‌کنید که از سال ۲۰۰۱ به این طرف سیر نزولی و رو به عقب داشته است؟ فکر نمی‌کنید افت کرده‌اید؟

ربانی: متأسفانه بعد از موافقت‌نامه بن و حتا در جریان آن، تلاش‌هایی برای به انزوا بردن جمعیت اسلامی از سوی یک عده صورت گرفت و می‌گیرد. حتا شاهد هستیم که در مخالفت با استاد شهید تصمیم می‌گرفتند. در دور جدید پساطالبان نیز دست‌هایی برای تضعیف جمعیت اسلامی کار می‌کردند و می‌کنند و این متأسفانه از یک طرف به خاطر کم‌رنگ ساختن حضور احزاب قدرتمند است و از جانب دیگر به خاطر تضعیف همین حوزه کلان مردمی ما.

جمعیت اسلامی افغانستان بدون شک یک حزب سیاسی با یک پیشینه بسیار طولانی است، تاریخ مبارزات بسیار طولانی دارد و در گوشه گوشه افغانستان طرف‌دار دارد. یک حزب پرقدرت بود و حالا هم است.

مشکلات پیش‌آمده انشاالله حل می‌شود و ما امیدواریم و بالای دوستان صدا می‌کنیم که با درک وضعیت شکننده کنونی متحد شوند.

در رابطه به برگزاری کنگره جمعیت اسلامی، ما همیشه طرف‌دار برگزاری کنگره شفاف و سراسری در مطابقت با اساس‌نامه جمعیت اسلامی بودیم و هستیم و گام‌هایی هم در این راستا برداشته شده است.

حمیدزاده: از روزهای آخر مقاومت تا فعلاً حزب جمعیت کسانی مثل احمدشاه مسعود، قهرمان ملی، استاد ربانی، رییس دولت اسلامی و چهره‌‌هایی مثل جنرال داوود، سیدخیلی و همانند آنان را قربانی داده است. آیا این رویدادها را جزء رویدادهای معمولی روزانه، یعنی مرتبط به جنگ افغانستان می‌دانید یا فکر می‌کنید که این یک توطئه است علیه فرماندهان بزرگ شمال و مشخصاً حزب جمعیت؟

ربانی: قطعاً این‌ها رویدادهای عادی نیست. این ‌ترورها بسیار هدفمند صورت می‌گیرد که از قهرمان ملی، شهید احمدشاه مسعود آغاز شد. بعد از آن تعداد زیادی از پایه‌های اساسی حزب جمعیت اسلامی افغانستان، فرماندهان مهم و تأثیرگذار جمعیت اسلامی افغانستان و رهبر جهاد و مقاومت مردم افغانستان در حملات تروریستی و مشکوک به شهادت رسیدند. طبعاً هدف این‌ ترورهای هدفمند، ضربه زدن به جمعیت اسلامی افغانستان و خواست جمعیت اسلامی بود. ما خواهان تحقیق و پی‌گیری نهادهای عدلی و قضایی در این موارد هستیم. امیدواریم حکومت فعال شود و صادقانه پی‌گیر این دوسیه‌ها شود و فراموش نکند.

حمیدزاده: رابطه‌تان با معاون اول ریاست جمهوری چگونه است؟ در رفت‌وآمد هستید؟ در مورد مسائل ملی مشوره‌ای بین شما جریان دارد؟

ربانی: صالح صاحب دوست خوب ما و یکی از شخصیت‌های خوب افغانستان است و من رابطه نیک همراه‌شان دارم. اما چون در حکومت نیستیم در مسائل حکومت‌داری مشوره‌ای نداریم؛ ولی مسائلی که به آینده مشترک همه ما ارتباط می‌گیرد، گاه‌ و ناگاه مشوره‌هایی داریم و صحبت‌هایی می‌کنیم.

حمیدزاده: شناس‌نامه برقی دریافت کرده‌اید؟

ربانی: نخیر، شناس‌نامه برقی نگرفته‌ام.

حمیدزاده: دلیل آن، همان دلایل مردم است؟

ربانی: شناس‌نامه برقی کنونی مورد اختلاف است. نیاز است تا بالای آن بحث بیش‌تر صورت بگیرد. در نهایت راه‌حل مورد توافق و قبول همه مردم افغانستان دریافت شود. با مسائل کلان ملی نباید سلیقه‌ای برخورد شود.

حمیدزاده: به عنوان سوال آخر، معتقد هستید که در کشور یک برتری‌طلبی ویرانگر حاکم است؟ یک چیزی که در ادبیات سیاسی افغانستان به آن ستم ملی می‌گویند، آیا به چنین چیزی اعتقاد دارید؟

ربانی: بلی، انحصارگرایی و برتری‌طلبی بیش از حد حاکم است و این ناشی از یک نظام متمرکز ریاستی و فردمحور است. ما به همین خاطر طرف‌دار نظام غیرمتمرکز هستیم و جمعیت اسلامی یکی از اهدافش همین است.

حمیدزاده: بسیار تشکر.

ربانی: سلامت باشید.

جلسۀ سرقوماندانی اعلی تحت ریاست رئیس جمهور محمد اشرف غنی و سرقوماندان اعلی قوای مسلح، عصر روز گذشته در ارگ دایر گردید.

در این جلسه مسئولین سکتور امنیتی و دفاعی، قوماندانان قول اردوها و رؤسای اوپراسیون ها ضمن ارائه گزارش در مورد وضعیت عمومی امنیتی، برنامه ها و تدابیر شان را به خاطر دفع و طرد تحرکات دشمن در نقاط مختلف کشور، تشریح کردند.

رئیس جمهور غنی و سرقوماندان اعلی قوای مسلح، پس از استماع گزارشات متذکره، به مسئولین ارگان های امنیتی و دفاعی هدایت داد با هماهنگی و پلانگذاری منظم، تهدیدات و تحرکات دشمن را در سراسر کشور دفع نمایند.

آقای غنی، روز پنج‌شنبه -۲۰ جوزا- در یک پیام تصویری به مناسبت گرامی‌داشت از روز جهانی محیط زیست، گفت اکوسیستم‌ها نقش ارزنده‌ای را برای بقای بشر و حفظ حیات آن ایفا می‌کند.

او افزوده است: «نام‌گذاری روز جهانی محیط زیست زیر عنوان دهه‌ی ملت‌های متحد، در شرایطی که در سراسر جهان به ویژه در افغانستان تخریب محیط زیست و اکوسیستم‌های طبیعی به شدت جریان دارد، یک فرصت خوب را برای احیای دوباره‌ی اکوسیستم ها و توجه بیش‌تر به محیط زیست فراهم می‌کند.»

به گفته‌ی آقای غنی، در حال حاضر، تخریب منابع طبیعی، سبب شده تا رفاه و آسایش ۲٫۳ میلیارد انسان که ۴۰ درصد نفوس در زمین را تشکیل می‌دهد، از بین برود.

او گفته است؛ بر اساس آمار جهانی که در خصوص تهدیدهای احتمالی زیست محیطی در سال ۲۰۲۰ ثبت شده، افغانستان نسبت به سایر کشورهای جهان، با تهدیدات بیشتر مواجه بوده و در عین زمان، چهاردمین کشوری است که از لحاظ تغییرات اقلیمی در معرض خطر جدی قرار دارد.

آقای غنی، تأکید کرده است که حکومت افغانستان برای حفظ، احیا و انکشاف جنگلات و جلوگیری از قطع غیرقانونی آن، اراده‌ی قوی دارد و تلاش می‌کند تا جنگلات تخریب‌شده را دوباره احیا کند.

رییس‌جمهور، افزوده است که به همین منظور، در سال روان، با راه‌اندازی کمپاین ملی نهال‌شانی، بیش از ۳۰ میلیون نهال در سراسر افغانستان غرص شده تا شرایط لازم برای گسترش ساحات سبز در این کشور فراهم شود.

ارگ ریاست جمهوری بانشر خبرنامه‌ای در روز (چهارشنبه، ۱۲ جوزا) اعلام کرد رئیس‌جمهور غنی جلسه‌ای در خصوص تامین امنیت معادن کشور دایر کرده است.

خبرنامه ارگ ریاست جمهوری علاوه کرد در این جلسه روی پیشرفت کار در معدن رخام هلمند نیز بحث صورت گرفته است.

بر اساس اعلام این خبرنامه، رئیس‌جمهور غنی تاکید کرد اقتصاد غیررسمی باید به اقتصاد رسمی مبدل شود.

همچنان آقای غنی تصریح کرد روند استخراج معادن باید سرعت یابند و برای فروش آن به سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی بازاریابی صورت گیرد.

این در حال است پیش از این وزارت معادن و پترولیم اعلام کرده بود، بیش از ۱۰۰ ساحه معدنی در کشور برای استخراج و سپردن به بخش خصوصی آماده است.

هارون چخانسوری، وزیر معادن و پترولیم کشور گفته بود که در شورای اقتصادی حکومت، در مورد ۱۰۸ معدن کوچک و بزرگ در ۲۳ ولایت بحث شده و سپردن این معادن به بخش خصوصی تصویب شده است.

وی در آن زمان بیان داشته بود که ساحات مذکور به زودی به داوطلبی گذاشته خواهد شد و کار عملی آن‌ها آغاز می‌شود.

واشنگتن به تقاضای پی‌هم رییس جمهور اشرف غنی برای سفر تنهایی به امریکا پاسخ منفی داده است.

یک منبع دولتی در ۲۶ ثور در گفت‌وگو با رسانه ها فاش کرده بود قرار است اشرف غنی در روزهای آینده به امریکا برود.

حنیف اتمر، وزیر خارجه، دو روز بعد از آن در (۲۸ ثور) یادآوری کرد تا هنوز روی برنامه مشخصی برای انجام این سفر کار نشده است.

با این وصف، او گفت سفر رییس جمهور به امریکا در شرایطی که نیروهای خارجی در حال ترک افغانستان هستند، بسیار مهم است.

حالا با گذشت حدود دو هفته از افشای این خبر، منابع می‌گویند تقاضای پی‌هم اشرف غنی برای سفر انفرادی به واشنگتن پذیرفته نشده است.

طبق معلومات این منابع، درخواست رییس جمهور برای سفر به امریکا توسط سفارت افغانستان در این کشور به کنگره و کاخ سفید سپرده شده است.

اشرف غنی در این درخواست رسمی از کنگره و کاخ سفید تقاضا کرده بود قصد دارد به تنهایی به امریکایی بیایید و با مقامات این کشور دیدار کند.

احتمالا هدف او از این سفر، گفت‌وگو درباره وضعیت افغانستان، موضوعاتی نظیر صلح و خروج نیروهای بین‌المللی از این کشور بوده است.

این درخواست با همین شکل برای چندین بار انجام شده است.

با این حال، کاخ سفید در گام نخست گفته است که نمی‌تواند پذیرای او به تنهایی و پیش از ماه سپتامبر باشد.

اشرف غنی از اتاق‌های فکر امریکا نیز درخواست مشابه داشته است.

ظاهرا پاسخ آن‌ها هم مثبت نبوده است.

اتاق‌های فکر گفته‌اند ترجیح می‌دهند، اشرف غنی در سفرش به امریکا با جوبایدن ببیند.

به دنبال پافشاری رییس جمهور غنی، سرانجام کاخ سفید موافقت می‌کند که تنها در صورتی با این سفر موافق است که او در راس یک هیات بزرگ و همه‌شمول به امریکا بیاید.

طبق این شرط کاخ سفید، در ترکیب این هیات باید نماینده‌گان تمام اقوام، زنان و جامعه مدنی افغانستان شامل باشند.

هم‌چنان شرط دیگر کاخ سفید این بوده است که موضوع سفر باید مشخص و تنها با مسایل پس از خروج مرتبط باشد.

کاخ سفید تاکید کرده است که در غیر این صورت از میزبانی او (اشرف غنی) معذرت می‌خواهد.

پاسخ اشرف غنی در برابر این شروط کاخ سفید تا هنوز روشن نیست و مشخص هم نشده که برنامه بعدی او در این باره چه خواهد بود.

اما منابع به روزنامه ۸صبح می‌گویند اشرف غنی قصد داشت که تک‌وتنها به واشنگتن سفر کند.

به گفته این منابع، اشرف غنی حتا حاضر نبوده است که امرالله صالح، معاون نخست خود را برای همراهی به این سفر ببرد.

او با همراهی عبدالله عبدالله در سفرش به واشنگتن نیز روی خوش نشان نداده است.

این در حالی است که اشرف غنی، پیش از این، بیش‌تر سفرهای ولایتی خود را بدون همراهی امرالله صالح انجام نداده نبود.

جو بایدن در ماه حمل امسال پیش از آن‌که برنامه خروج نیروهای خود از افعانستان را اعلام کند با رییس جمهور غنی تلفنی صحبت کرده بود.

غنی در آن زمان گفته بود که با بایدن درباره خروج نیروهای امریکایی تا یازدهم سپتامبر گفت‌وگو و از برنامه این کشور حمایت کرده است.

بایدن یک روز بعد برنامه خروج سربازان امریکایی را از افغانستان که از اول می آغاز شد و تا یازدهم سپتامبر پایان می‌یابد، اعلام کرد. در حال حاضر حدود نصف این نیروها خارج شده‌اند.

یکی از نمایندگان پارلمان می گوید در زمان انتخابات به داکتر عبدالله عبدالله رأی داده اما اکنون دیگر از وی پشتیبانی نمی کند و تایید کننده رفتار و کردار او نیست.

هارون معترف در فیس بوک خود پستی از حبیب الرحمان پدرام را باز نشر کرده که می گوید:«من به داکتر عبدالله رای دادم اما؛جلو ضرر را از هر جا بگیریم منفعت است!»

پس از سخنان اخیرم در مجلس، بعضی پرسیدند چرا از آقای عبدالله انتقاد کردم! برخی‌ها هنوز در فضای انتخابات نفس می‌کشند و بیهوده می‌اندیشند چون در آن‌زمان من از وی پشتیبانی کردم، هم‌چنان باید حامی و تایید‌کننده‌ی رفتار و کردار او باشم. نه هرگز!

من به “شخص” رای نداده بودم، که اکنون در هر شرایطی مویدش باشم. من و مردمم به یک “هویت جمعی” و به مجموعه‌ای از “ارزش‌ها” رای داده بودیم و آقای عبدالله هرگز نتوانست از آن ارزش‌ها حراست کند.

او هرگز نتوانست مطالبات مردم را به کرسی بنشاند و اکنون نیز مستاصل‌تر از هر زمان دیگری است. کسی که حتا نتوانسته معاش کارمندان خود را از حکومت بگیرد. هر چند آقای غنی تمایلی به تقسیم قدرت ندارد اما مقصر اصلی خود اوست که هیچ انگیره‌ای برای مبارزه نداشته و رقیب هم او را خوب شناخته و هر روز محدودترش می‌کند. متاسفانه داکتر عبدالله هیچ استراتژی بلندمدت و حتا برنامه‌ای کوتاه مدت برای مردمش ندارد، فقط و فقط به فکر خودش است. خوب بخورد، خوب بپوشد و در قدرت بماند هر چند سمبلیک و نمایشی!

در شرایطی که افغانستان در آستانه‌ی تحولات جدی و حتا احتمال جنگِ داخلی به سر می‌برد، در مجالس وی چیزی جز هِرهِر و کِرکِر خنده‌های بیهوده نیست. بله! من از داکتر عبدالله پشتیبانی کردم اما از قدیم گفته‌اند جلو ضرر را از هر جا بگیریم منفعت است!

وی در گفتگویی با دویچه‌ وله در پاسخ به این پرسش که آیا تاریخ تکرار خواهد شد و اشرف‌غنی با سرنوشت نجیب مواجه می‌شود گفت: «بلی متاسفانه.»

وی می‌گوید، شوروی‌ها حکومت نجیب الله را تنها گذاشتند و امریکا در حال حاضر حکومت اشرف‌غنی را رها کرده است.

پس از خروج شوروی‌ها، حکومت نجیب توسط مجاهدین سقوط کرد. وی چند سال بعد، پس از اشغال کابل توسط طالبان به دار آویخته شد.

به گفته سیوان، دولت اشرف‌غنی در روند صلح در حاشیه قرار دارد و در این روند تنها نظاره‌گر است.

نماینده سابق سازمان ملل می‌گوید، امریکایی‌ها افغانستان را ترک و دولت را به حالت خودش رها می‌کنند.

به گفته او، دولت اشرف‌غنی وابسته‌ به‌ کمک‌های خارجی است و از همین‌رو شباهت با دولت نجیب دارد که به کمک‌ شوری وابسته بود.

سیوان تاکید دارد که صلح باید توسط خود افغان‌ها تامین شود و تلاش‌های خارجی‌ها در این زمینه نتیجه نمی‌دهد.

این در حالی است که مذاکرات بین الافغانی صلح که سال گذشته آغاز شده بود تاکنون نتیجه نداده است.

اعضای هیات مذاکراه‌کننده دولت در مذاکرات صلح دوحه می‌گویند طالبان تمایلی به توافق صلح ندارد و از میز مذاکره فرار می‌کنند.

از جانب دیگر با آغاز روند خروج این نیروها، خشونت در افغانستان به شدت افزایش یافته است.

محمداشرف غنی، رییس جمهور، به تازگی ۱۱ مشاورش را برکنار و تشکیلات مربوط به این مشاوریت‌ها را لغو کرده است.

افزون بر این، تشکیلات هشت مشاوریت دیگر نیز از سوی ریاست جمهوری لغو شده است.

در فهرستی که در اختیار رسانه ها قرار گرفته است، نام‌های محمدهمایون قیومی، مشاور ارشد رییس جمهور در امور زیربناها، منابع بشری و تکنولوژی معلوماتی، رضوان‌الله احمدزی مشاور ارشد رییس جمهور در امور صحت عامه، محمدعثمان رحمانی، مشاور ارشد رییس جمهور در امور مردمی حوزه جنوب و صادق منگل مشاور رییس جمهور در امور قومی و اجتماعی دیده می‌شود.

هم‌چنان مختار رشیدی مشاور امور حل منازعات مردمی، جمعه‌گل اخپلواک مشاور امور قومی، نادر محسنی مشاور  امور مبارزه با فساد اداری، حفیظ‌الله محسنی مشاور امور اجتماعی، محمدهمایون شینواری مشاور امور اجتماعی، عبدالرحیم کریمی مشاور امور مردمی و جاوید نورانی مشاور امور هم‌آهنگی با ملل متحد رییس جمهور نیز در جمع کسانی هستند که برکنار شده‌اند.

۱۱ مشاوریت ریاست جمهوری ۸۵ نفر کارمند داشته است که بیش‌تر کارمندان آن مربوط دفتر همایون قیومی می‌شود.

از جانب دیگر، تشکیلات هشت مشاوریت دیگر نیز از سوی ریاست جمهوری لغو شده است.

تشکیلات دفاتر نعمت‌الله شهرانی، مشاور امور ثقافت و ارزش‌های اسلامی، امان‌الله مومند مشاور امور مردمی، دلبرجان آرمان مشاور امور اجتماعی، عبدالحی نعمتی مشاور امور حکومت‌داری خوب و مولوی محی‌الدین بلوچ مشاور امور قومی و دینی نیز لغو شده است. به صورت مجموعی ۲۴ نفر در این دفاتر کار می‌کردند.

از سوی دیگر، تشکیلات دفاتر سمیع حامد و فرخنده زهرا نادری نیز که از سمت‌های‌‎شان استعفا کرده‌اند، لغو شده است.

منابع دولتی می‌گویند که تشکیلات ۱۹ مشاوریت ریاست جمهوری براساس بررسی که از سوی اداره امور ریاست جمهوری از کارکردها آن‌ها صورت گرفته است، لغو شده است.

پاکستان در مورد آینده افغانستان تصمیم خواهد گرفت، زیرا ایالات متحده پس از حدود ۲۰ سال حضور نظامی بی‌وقفه اکنون نقش جزئی دارد.
این ادعای رییس جمهور غنی در هفته جاری سر و صدای زیادی در کانگرس ایالات متحده ایجاد کرد، جایی که قانون‌گذاران دموکرات و جمهوری‌خواه نسبت به آینده افغانستان پس از خروج نیروهای امریکایی و ناتو ابراز نگرانی نموده و در باره نقش اساسی که باید در این زمینه توسط پاکستان انجام شود، رایزنی کردند.
دولت بایدن قصد دارد تمام نیروها را تا ۱۱ سپتمبر، بعد از حدود ۲۰ سال حضور، از این کشور خارج کند.
رییس جمهور غنی در مصاحبه‌ای اوایل هفته جاری با روزنامه «اشپیگل» آلمان گفت که اکنون آوردن صلح در افغانستان به پاکستان بستگی دارد و نقش ایالات متحده کاهش یافته است.
آقای غنی گفت: ایالات متحده اکنون فقط نقش جزئی دارد. مسئله صلح یا خصومت اکنون در دستان پاکستان است».
این پیام هشدار دهنده در کمیته روابط خارجی کانگرس ایالات متحده وقتی سر و صدای زیادی به پا کرد که «سارا جیکوبز» نماینده دموکرات از ایالت کالیفرنیا سخنان اشرف غنی را در جلسه احضاریه پیرامون «روابط امریکا-افغانستان پس از خروج» به خوانش گرفت.
وی در ادامه از زلمی خلیلزد نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان خواستار توضیحات در باره مسیر پیش‌رو شد و گفت: « شما برای تحت فشار قرار دادن رهبران پاکستان و اطمینان از اینکه آن‌ها آن‌طور که ما می‌خواهیم قدم بر می‌دارند، چه کاری انجام می‌دهید؟»
خلیلزاد گفت که وی معتقد است که رهبران غیرنظامی و نظامی پاکستان هر دو تصدیق می‌کنند آوردن صلح در افغانستان، منافع اقتصادی دارد.
وی افزود: جنرال قمر جاوید باجوا رییس ستاد ارتش و عمران خان نخست‌وزیر، هر دو می‌دانند که منفعت اقتصادی مسیر آینده است. جنرال باجوا گفته است که کشورها توسعه نمی‌یابند، منطقه‌ها توسعه می‌کنند. من می‌دانم که چالش‌هایی در داخل پاکستان وجود دارد، اما معتقدم که آخرین سفر جنرال باجوا به کابل مثبت بود.
سفیر خلیلزاد روابط پاکستان و افغانستان را «پاشنه آشیل» تاریخ اخیر افغانستان خواند که با توجه به تحولات اخیر باید بر آن غالب شد و ایالات متحده امیدوار است.
نماینده امریکا تأکید کرده‌اند که به اظهارات غنی باید از دیدگاه منطقه‌ای نگریست و افزوده‌اند: «رییس جمهور غنی درست می‌گوید به این معنا که منطقه برای توافق صلح و آوردن ثبات پایدار به افغانستان مهم است».
«تد لیو» نماینده دیگر امریکا گفته است که اگر پاکستان برای موفقیت روند صلح افغانستان بسیار مهم است، پس چرا با آن برخورد مناسب نمی‌شود.
وی گفت: «من در مورد این که اوایل سال جاری چه اتفاقی افتاد وقتی رهبران ۴۰ کشور جهان در نشست اقلیم دعوت شدند، از جمله رهبران هند و بنگلادیش، کنجکاو هستم و رهبران پاکستان دعوت نشد، حتی با وجود این که پاکستان پنجمین کشور آسیب‌پذیر از نظر آب و هوا است.
خلیلزاد در پاسخ گفته است: البته، شما درست می‌گویید. پاکستان کشور مهمی است. ما دوره‌هایی همکاری عالی با پاکستان داشتیم و پاکستان در پیشبرد افغانستان و تعدادی از موضوعات دیگر نقش اساسی دارد.
نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان در پاسح به سئوال «مایکل مک‌کول» نمایند دیگر کانگرس مبنی بر این که ایالات متحده چگونه از منافع خود در افغانستان پس از خروج دفاع خواهد کرد، گفت: «ما دارایی‌هایی را در منطقه حفظ خواهیم کرد. ما در حال پیشبرد فرصت‌هایی برای همکاری بیشتر با شرکای منطقه‌ای هستیم».

منبع: نیشن

مترجم: طاهر مجاب، دید

در میان همه طرحهای صلح در طرح صلح جنبش ملی به رهبری مارشال دوستم واضح گفته شده است که حکومت غیر متمرکز راه حل آوردن صلح پایدار در افغانستان است. اکنون نیز به صورت واضح از طرف مظاهره کنندگان در فاریاب گفته می شود ما می خواهیم حکومت فدرال ترکستان اسلامی را ایحاد نماییم.

تردیدی نیست که اگر قبل از به وجود آمدن صلح قدمی در جهت فدرالی ساختن بر داشته نشود رسیدن به این هدف جنبش ملی را دست نیافتنی خواهد ساخت، بنابر این جنبش ملی تلاش خواهد کرد که از فرصت به وجود آمده استفاده بهینه نماید.

اقدام های اشرف غنی در روزهای اخیر با هدف تسلط پشتونها در سمت شمال کشور مشابه زمان آخر حکومت نجیب (ماموریت جمعه اثک) است.

این حرکت‌ها نه تنها حاکمیت پشتونها در شمال کشور را تثبیت نمی کند بلکه سبب ازهمپاشیدگی و بی نظمی بیشتر شده زمینه را برای اعلام حکومت فدرال فراهم تر می کند.

رئیس جمهور دوراه بیشتر پیشرو ندارد؛ در احکام خویش تجدید نظر نماید یا با حرکتهای اخیر مارشال دوستم مقابله نموده ریسک بیشتری را بپذیرد.

عالمی بلخی وزیر پیشین مهاجرین

چند هفته پیش والی قبلی ولایت فاریاب نقیب الله فایق پس از چند سال از مقامش به‌عنوان والی فاریاب برکنار و به‌جای او داوود لغمانی به‌عنوان والی تازه این ولایت، به این مقام معرفی شد. در همان روزهایی که آقای فایق در حال ترک وظیفه‌ و آمادگی برای آغاز کار در مجلس سنای افغانستان بود، زمزمه‌هایی از مخالفت مردمی در فاریاب به گوش می‌رسید که به این تغییرات اعتراض داشتند. در روز خداحافظی والی سابق، تعداد زیادی از مردم در مرکز ولایت جمع شده و برای آقای فایق ابراز احساسات کردند. کم‌کم مخالفت‌ها با تعیین والی جدید آغاز گشت. تظاهرات مردم هرروز گسترده‌تر شده و در مواردی صدها فرد مسلح مخالفت خود را با تعیین والی جدید با شرکت در گردهمایی‌ای ابراز کردند.

ظاهراً تظاهرات کاملاً خودجوش و مردمی است. اما نباید فراموش کرد که ولایت فاریاب و جوزجان به‌طور سنتی از ولایت‌هایی است که جنبش ملی افغانستان به رهبری مارشال دوستم در آن نفوذ زیادی داشته و به‌نوعی این مناطق حوزه تحت سیطره این مارشال کشور محسوب می‌شود. ازاین‌رو این جنبش باوجودی به‌طور رسمی به نقش خود درراه اندازی این تظاهرات در فاریاب اشاره‌ای ندارد، اما حمایت این حزب از این حرکت و نام بردن از آن به‌عنوان حق مشروع مردم آشکار است. البته که تقریباً واضح است که اصل هماهنگی و تحریک مردم برای تظاهرات هم از سوی جنبش ملی طراحی و اجراشده است،‌ چون نقیب الله فایق از نزدیکان مارشال دوستم به شمار می‌رود. اما سخنگویان جنبش و شخص دوستم، به خاطر هزینه‌های احتمالی سیاسی آن،  هیچ‌گاه به این نقش اشاره‌ای نخواهند کرد و این گردهمایی و اعتراض کماکان از آدرس مردم انجام خواهد شد.

اما دولت مرکزی تا هنوز از این تصمیم خود کوتاه نیامده است. داوود لغمانی چندی قبل با حمایت ارتش و در پایگاه نظامی به‌عنوان والی جدید فاریاب معرفی شد. تا هنوز او به ساختمان ولایت فاریاب منتقل نشده است و اوضاع در این شهر همچنان متشنج است. حضور صدها نفر مسلح در شهر احتمال هرگونه برخوردی را در پی خواهد داشت. ازاین‌رو اگر این مشکل به از طریق مذاکره و گفتگوهای سیاسی حل نشود، بعید است که آغاز کار داوود لغمانی به‌عنوان والی فاریاب به‌راحتی انجام پذیرد.

فراز و نشیب‌های زندگی سیاسی دوستم در دوران پسا طالبان

مارشال دوستم هم در دوران کرزی و هم در دوران غنی روابط شکننده و اغلب پرتنشی با حلقه قدرت در ارگ داشته است. ارگ نشینان به‌هیچ‌عنوان تحمل وجود فرماندهان و افرادی که پایگاه وسیع مردمی و درعین‌حال پتانسیل مخالفت و مقاومت علیه دولت را داشته باشند، نخواهد داشت. البته این رویکرد درستی است و باید چنین سیاستی از سوی هر دولت مرکزی پیگیری شده و جزیره‌های قدرت برچیده شوند. اما تا هنوز به نظر می‌رسد دولت مرکزی در اجرای این سیاست صادق نبوده و حداقل، تاکنون نتوانسته است اعتماد مردم را به خود جلب کند. مردم شمال کشور به طور عموم نسبت به سیاست‌های دولت مرکزی نظر مساعدی  ندارند.

در دوران کرزی تلاش شد تا با حمایت از نام اکبر بای علیه دوستم و ایجاد درگیری بین این دو نفر، دوستم به حاشیه رانده شود. اما این غایله با حمایت حداکثری مردم از دوستم و اقبال کم مردم ازبک به اکبر بای؛ به‌زودی خاتمه یافت. اگرچند دوستم در این مورد دچار مشکلاتی شد، اما به‌زودی غایله فرونشست و بنا به بدبینی‌ای که از سوی فرماندهان جهادی به کرزی وجود داشت، آن‌ها هم در این مورد با کرزی همکاری لازم را نکردند.

 غنی در انتخابات به طور غیر قابل انتظاری دوستم رابه عنوان معاون اول خود برگزید. انتخاب دوستم به‌عنوان معاون اول توسط اشرف غنی، بسیار هوشیارانه و مؤثر بود. آقای غنی می‌دانست که توانایی جمع‌کردن رأی از مناطق پشتون نشین را نخواهد داشت. ازاین‌رو او به‌ناچار به دوستم روی آورد. این انتخاب، واکنش منفی بسیاری را در میان پشتون‌ها به دنبال داشت. اما غنی روی رأی طرفداران دوستم حساب ویژه‌ای بازکرده بود و اتفاقاً تیر آقای غنی به هدف هم خورد. نفوذ دوستم در میان ازبک‌ها رأی بسیاری را برای غنی به ارمغان آورد. اما این انتخاب، انتقادات بسیاری را در میان مردم پشتون به وجود آورد. مشخص بود که آقای غنی از معاونت آقای دوستم معذب است و چشم دیدن معاون اول خود را ندارد. دوستم در زمان معاونت خود عملا در میدان جنگ حضور داشت و بانفوذ طالبان و داعش در شمال کشور مقابله می‌کرد. این موضوع خود فشار زیادی را بر غنی و طرفدارانش وارد می‌کرد. ازنظر قانونی غنی نمی‌توانست معاونش را عزل کند؛ ازاین‌رو، غنی به دنبال فرصتی می‌گشت تا به‌طور خودکار این اتفاق روی دهد. طولی نکشید که این فرصت بسیار استثنایی برای اشرف غنی به وجود آمد. احمد ایشچی مدعی ربوده‌ شدن توسط دوستم و آزار و اذیت جنسی از سوی او شد. رویدادی که بازتاب وسیعی در کشور و جهان داشت.

رسوایی ایشچی ضربه بزرگی به آبروی دوستم زد. تا آنجا که او نتوانست باوجودی که معاون اول رئیس‌جمهور هم بود، این قضیه را به‌راحتی جمع کند. دوستم ناچار شد به تبعید خودخواسته به ترکیه برود. ستاره اقبال دوستم رو به افول بود. با حمایت کشور‌های جهان و خصوصاً اتحادیه اروپا از حکومت مرکزی در بررسی این پرونده، عملا دوستم در وضعیت بدی قرارگرفته بود. اما بازهم ناتوانی آقای غنی در به سرانجام رسانیدن این پرونده و از همه مهم‌تر، نبود الترناتیو مناسب برای دوستم در جامعه ازبک‌تباران، و وجود‌ بی‌اعتمادی به حکومت مرکزی، باعث شد که اشرف غنی این فرصت ارزشمند را برای حذف دوستم از صحنه سیاست کشور از دست بدهد. اما بازهم، این قضیه برای مدتی دوستم را به‌کلی به حاشیه راند و چه‌بسا که احتمال حذف همیشگی او صحنه سیاسی کشور وجود داشت. در دوره نخست ریاست جمهوری غنی، معاون اول ریاست جمهوری عملا خلع و در تبعید به سر می‌برد.

اما طولی نکشید که ورق برگشت. این بار دولت مرکزی با اشتباه‌ تاریخی و نمایش توحش خود در دستگیری یکی از فرماندهان دوستم به نام نظام‌الدین قیصاری، تمام مردم افغانستان و به‌خصوص جامعه ازبک‌ها را تکان داد. سربازان ویژه ارتش ملی با استفاده از خشونت بی‌مورد و بی‌احترامی به افراد دستگیرشده، موجی از واکنش را در میان مردم افغانستان و به‌خصوص ازبک‌ها به وجود آورد. گویا این موضوع باعث شد که آن‌ها بیشتر به دولت مرکزی ظنین شده و جای خالی دوستم را بیشتر از پیش حس کنند. طولی نکشید که این ماجرا به اعتراضات گسترده در شمال کشور منجر شده و به‌زودی درخواست‌های مردم به‌سوی برگشت دوستم به کشور سوق پیدا کند. این حرکت ناشیانه آقای غنی، بهترین فرصت برای دوستم بود و او این بار به‌عنوان ناجی و قهرمان مردم شمال کشور وارد کشور شد. این اشتباه تاریخی غنی، تمامی تلاش‌های  او را برای حذف همیشگی دوستم از صحنه سیاسی کشور ناکام کرد.

در دوره دوم انتخابات دوستم تمام‌قد از عبدالله حمایت کرد. ژنرال دوستم عنوان سومین مارشال در کل تاریخ کشور را باوجود اکراه غنی از امضای آن به دست آورد. این موضوع جایگاه اجتماعی دوستم را بیش‌ازپیش در میان مردم استحکام بخشید.

در این اواخر اشرف غنی تلاش کرد تا با انتصاب باتور دوستم به‌عنوان یکی از اعضای هیئت صلح افغانستان در دوحه و انتصاب راحله دوستم، در مجلس سنا، روابط خود با مارشال را بهبود بخشد. اما گویا این تلاش‌ها تاکنون نتیجه‌ای دلخواه برای حکومت غنی نداشته و نتوانسته دیوار بلند بی‌اعتمادی دوستم به غنی را فروریزد. بعید به نظر می‌رسد که این دو چهره سیاسی کشور دوباره در کنار هم قرار گیرند.

اما این نکته را نباید فراموش کرد که موقعیت دوستم و غنی ازهرجهت با سالهای گذشته تفاوت زیادی کرده است. دوستم در حال حاضر قدرتمند‌تر از گذشته و غنی در بدترین موقعیت سیاسی در سالهای اخیر قرار دارد.  بعید است که کشورهای غربی در این جنجال جانب غنی را بگیرند. آن‌ها دوست ندارند تا در این زمینه دخالت کنند. از سوی دیگر می‌توان به حمایت ترکیه و ازبکستان به خاطر تعلقات تاریخی و تباری با دوستم و هوادارانش حساب کرد.

جنجال اخیر در فاریاب هم برای غنی و هم برای دوستم، مسئله بسیار حساسی است. هردو طرف تلاش بسیاری خواهند کرد تا این قضیه را به نفع خود ختم کنند. دوستم مردم را دارد و اشرف غنی، قدرت و صلاحیت قانونی برای انتصاب افراد موردنظر خود به‌عنوان والی. اگر غنی نتواند والی موردنظر خود را در فاریاب جابجا کند، پرستیژ او به‌عنوان رئیس‌جمهور کشور زیر سؤال رفته و موقعیت سیاسی‌اش ضعیف‌تر از گذشته خواهد شد. از سوی دیگر، این رویداد به‌عنوان یک الگو در سراسر کشور مورد پیروی قرار خواهد گرفت. در طرف مقابل، اگر مردم موفق شوند تا از آغاز کار والی جدید جلوگیری کنند، آقای دوستم بیشتر تثبیت موقعیت خواهد کرد. اما اگر قضیه برعکس شود، دوستم در ولایت‌هایی که به‌طور سنتی از نفوذ بسیار برخوردار است، آسیب‌پذیر خواهد شد. هر چه باشد، نتیجه این دوئل برای دوستم و غنی بسیار مهم و حیاتی خواهد بود. تا اینجای کار، به نظر می‌رسد که هیچ کدام از طرفین در این مورد کوتاه نخواهند آمد.

ازاین‌رو این جدال غنی و دوستم؛ تاثیر بسیاری در معادلات قدرت در شمال کشور خواهد داشت.

میر رحمان رحمانی، رییس مجلس نمایندگان کشور در دیدار با نمایندگان، بزرگان و متفذین فاریاب بر حل مشکل پیش آمده بر سر معرفی والی جدید برای این ولایت از طریق تفاهم و گفتگو تاکید کرد.

این دیدار شب گذشته (چهارشنبه شب، ۲۹ ثور) در منزل آقای رحمانی انجام شد و بزرگان فاریاب در این دیدار خواستار همکاری آقای رحمانی در این زمینه شدند.

نمایندگان حاضر در این نشست، به نمایندگی از مردم فاریاب مشکل پیش آمده میان حکومت و مردم فاریاب، در ارتباط با معرفی والی جدید آن ولایت را با رئیس پارلمان در میان گذاشته خواهان همکاری و حسن نیت ایشان در حل مشکل پیش آمده شدند.

آقای رحمانی با تاکید بر اینکه وضعیت حاکم بیشتر از هر زمان دیگر به وحدت، اتحاد و همدلی عمومی نیاز دارد، گفت که وی در پیوند به حل این مشکل، با رئیس جمهور و دیگر مقامات حکومت دیدار کرده و بر پایان این معضل بر بنیاد خواست و اراده مردم از راه تفاهم و گفتگو اسرار خواهد کرد.

رئیس جمهور محمد اشرف غنی صبح امروز که در راس یک هیات عالی رتبۀ دولتی به ولسوالی استالف ولایت کابل سفر کرده بود، با قطع نوار هوتل تاریخی تخت استالف را پس از بازسازی افتتاح و به بهره برداری سپرد.

در مراسمی که بدین مناسبت در صالون هوتل متذکره برگزار شده بود، ابتدا صوفی عبدالرزاق استالفی عضو ولسی جرگه و سید جمال هاشمی به نمایندگی از دیگران صحبت کردند و از جمهوریت و دستآوردهای دو دهه گذشته حمایت نموده و پیشنهادات خویش را در عرصه های مختلف مطرح نمودند.

سپس امرالله صالح معاون اول رئیس جمهور صحبت کرده، گفت: خرسندم که یکی از وعده های حکومت که اعمار هوتل تخت استالف بود، به ثمر رسید.

وی افزود ما اکنون از ویرانی به سوی آبادی و شکوفایی می رویم.رئیس جمهور غنی در سخنرانی خویش ضمن تبریکی بخاطر بازسازی هوتل متذکره، گفت که استالف جایگاه بسیار خاص دارد و از زمانه های قدیم محل تفریحی و مرکز کسب و کار و روزی حلال بود.

وی با اشاره بر اینکه مسوده قانون اساسی دوره اعلیحضرت محمد ظاهر شاه در همینجا تدوین گردید، گفت: امروز پیام من به تمام مردم افغانستان این است که ما ویرانی های جنگ را آباد می کنیم و در عزم ما هیچگونه شک و شبهه وجود ندارد.

رئیس جمهور پیشنهاد آنانرا در قسمت مبدل شدن ولسوالی استالف به ولسوالی درجه اول تایید کرد و به رئیس عمومی اداره امور هدایت داد یک طرح واضح را به خاطر اعمار مجدد بازار استالف با حفظ اصالت تاریخی آن ارائه کند.

همچنان هدایت داد در خصوص سروی بند آبگیر اقدام صورت گیرد، پارک صنعتی استالف اعمار و یک بخش آن به زنان این ولسوالی اختصاص داده شود.

وی در اخیر سخنانش تاکید کرد در مدیریت هوتل تخت استالف، اولویت واضح به مردم این ولسوالی داده شود و یک نمایشگاه دایمی صنایع دستی استالف در این هوتل ایجاد گردد.

اشاره: خشونت‌ها در افغانستان ادامه دارد، هفته‌ی گذشته نزدیک به ۲۰۰ نفر که بیش‌ترشان دختران دانش‌آموز مکتب بودند، کشته شدند. هم‌زمان با آغاز روند خروج نیروهای امریکایی و ناتو، خشونت‌ها در این کشور افزایش یافته است. امنا‌ نواز ـ خبرنگار شبکه‌ی PBS – گفت‌وگویی را در مورد وضعیت پسا خروج نیروهای امریکایی با محمداشرف غنی، رییس‌جمهور افغانستان انجام داده است.

متن دقیق گفت و گو به صورت زیر است:

امنا نواز: انتظار دارید که ادامه‌ی خشونت‌ها پس از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، ادامه یابد؟
اشرف غنی: این قابل درک است و شرایط جنگی بدون‌شک نگرانی‌هایی را به بار می‌آورد؛ اما ماه‌ها می‌شود که آمادگی گرفته‌ایم. خروج نیروهای امریکایی، تصمیم استراتژیک از سوی آن‌ها است که ابعاد متفاوت مسأله‌ی جنگ را روشن ساخت. جنگ افغانستان روزبه‌روز ساده‌‌ می‌شود؛ زیرا همه‌ی ادعا، توطیه‌ و توجیه‌هایی که برای حضور نیروهای بین‌المللی وجود داشت، اکنون از سوی طالبان به پایان رسیده است.
فکتور دومی، منطقه‌ است. در حال حاضر منطقه‌ از این تصمیم‌ امریکا پس از حضور طولانی‌مدت، استقبال می‌کند. در نتیجه ما نیاز داریم در تبانی با یک‌دیگر به یک راهبرد امنیتی جمعی دست یابیم.

امنا نواز: فکر کنم شما گفتید که آماده هستید؛ به این معنا که شما افزایش خشونت‌ها را پس از خروج نیروهای امریکایی و ناتو پیش‌‌بین هستید؛ اما در حال حاضر، جنگ در ۲۸ از ۳۴ولایت افغانستان جریان دارد و طالبان به بیش‌تر ساحات مرکزی دست یافته اند. زمانی که ادعا می‌کنید؛ آمادگی دارید؛ اما نیروهای‌تان توانایی عقب‌راندن طالبان را ندارند. پس از خروج، چگونه انتظار پیشروی را دارید؟
اشرف غنی: من به درک شما حیرانم – درک شما برای من قابل پرسش است؛ البته بی‌احترامی تلقی نشود. طالبان تهاجم نمی‌کنند، طالبان حملات پراکنده انجام می‌دهند. این یک گروه شکننده است که هیچ جغرافیایی را در تسلط ندارند. ارغنداب تنها ولسوالی‌ای بود که آن‌ها تلاش برای گرفتن آن داشتند و در حال حاضر مردم نیز نسبت به آ‌ن‌ها نفرت دارند.

امنا نواز: می‌دانیم که هئیت گفت‌وگو کننده‌ی دولت شما چند روز پیش با نمایندگان طالبان در قطر دیدار کردند، آیا در روند گفت‌وگوها پیشرفتی دیده می‌شود؟
اشرف غنی: این بحث کلیدی، سیاسی است؛ طالبان بپذیرند که نظام سیاسی آینده‌ی افغانستان باید بر اساس انتخابات رقم بخورد و این کلیدی‌ترین دکمه‌ی روند صلح است. روی سایر موارد بحث و کنکاش صورت می‌گیرد؛ اما اگر ضمانت برای این گزینه‌ی بنیادی وجود نداشته باشد، تمام حقوق و دست‌آوردهای ۲۰ سال گذشته؛ به ویژه حقوق زنان، اقلیت‌ها، جوانان و تمام زندگی‌شان زیر پرسش قرار خواهد گرفت.

امنا نواز: طالبان گفتند که به گفت‌وگوها ادامه می‌دهند، من دوست دارم در رابطه به آخرین نوشته‌ی تان بپرسم که در مورد چگونگی پیشرفت این روند اشاره کردید، شما دوست دارید که یک حکومت عبوری کوتاه‌مدت روی کار آید و در مورد پیش‌برد صلح و انتخابات تصمیم بگیرد. شما گفتید که در آن انتخابات نامزد نیستید و پیش از آمدن جانشین‌تان برای پیش‌برد صلح و انتخابات، ارگ را ترک می‌کنید، آیا راه دومی هم وجود دارد که شما آن را انتخاب کنید و کنار بروید؟
اشرف غنی: نخیر!
امنا نواز: به هیچ صورت؟
اشرف غنی: اگر جنگ جریان داشته باشد، نخیر! اگر جنگ ادامه یابد، «من سر قومندان اعلای کشور هستم». من مردم خود را فراموش نمی‌کنم، من نیروهای خود را فراموش نخواهم کرد. من از کشته‌شدن برای کشورم خوش هستم. هیچ علاقه‌‌ی به قدرت ندارم. من دستور به کاری می‌دهم که جامعه‌ی افغانستان آن را دوست دارند.

امنا نواز: آقای رییس‌جمهور! طالبان گفته‌ اند، تا زمانی که شما در قدرت باشید، راه‌حل سیاسی وجود نخواهد داشت. آنان تأکید کرده اند که هر قدر ماندن شما در قدرت ادامه یابد، جنگ نیز ادامه خواهد داشت. اگر این روند منتج به رسیدن به توافق صلح می‌شود، بهتر نیست شما کنار برود تا روند صلح پیشرفت داشته باشد؟
اشرف غنی: من پاسخ شما ارایه کردم. آن‌ها انتخابات را به عنوان یک گزینه‌ی کلیدی برای رفتن به طرف آینده قبول دارند، یانه؟ من مانع نیستم، من این روند را قبول دارم و روشن ساخته‌ام و اجماعی را نیز در این مورد ایجاد کرده‌ام. آنها [طالبان] نیاز دارند که در ابتدا بگویند، برای رسیدن به توافق، اسپ تروجان ( Trojan horse) در اختیار دارند که در یک چشم به‌هم‌زدن، پیش از رسیدن به توافق روی نظام، ظرفیت‌‌ها را نابود کنند. این ترفند از سوی طالبان بسیار تخنیکی است. می‌خواهند زمان را ضایع کنند و بهانه اش من استم؛ چون راه‌حل دیگری را سراغ ندارند.

امنا نواز: آقای رییس جمهور، اجازه بدهید در مورد زمانی «آینده» بپرسم که شما روی آن فکر کردید. اگر حکومت عبوری طولانی‌تر از گمانه‌ها شود، چه؟ نظر به گفته‌های شما، اداره‌ی عبوری باید زمان محدودی را در بر بگیرد تا در مورد انتخابات تصمیم گرفته شود، اگر چنین نشود، چه؟ اگر زمان طولانی شد و انتخابات برگزار نشد، تصمیم شما چیست؟
اشرف غنی: نخیر، انتخابات برگزار خواهد شد، بدون آن نمی‌توانیم مورد حمایت مردم باشیم، مسأله‌ی که مشروعیت ما وابسته به آن است؛ روی آن دو دهه کار کرده‌ام، این یک درس است. رسیدن به صلح، به معنای صدای [ شنیدن] «جاز» است؛ اما برای نواختن «جاز»، شما نیاز به ۱۰هزار ساعت آمادگی دارید؛ شنیدن با نواختن‌آن تفاوت زیادی دارد و نواختن در یک ساعت امکان‌پذیر نیست.
امناز نواز: معلوم می‌شود که شما مخالف خروج نیروهای امریکایی نیستید، شما در مصاحبه‌ی قبلی‌تان گفتید که هیچ خیانت در این مورد وجود ندارد و هم‌چنان در پاسخی گفتید که منافع مشترک‌ما دروغ بود. بنا بر این، منافع امریکایی‌ها برآورده شد؟ گرفتاری اسامه بن‌لادن، اطمینان حاصل کنند که دیگر افغانستان پناه‌گاه امن برای تهدید امریکا نیست. در مورد افغانستان چه؟ اکنون منافع مشترک میان کشور شما و دولت امریکا چیست؟
اشرف غنی: تهدید تروریزم گونه‌ دیگری به خود گرفته و یا بهتر است که بگویم تغییر کرده است؛ اما آنان نابود نشدند. روی این مسأله همه‌ی ما توافق داریم.
دوم؛ امریکا به حمایت افغانستان تعهد کرده و آن را تا هنوز انجام داده است. در بخش‌های امنیتی و اقتصادی، انسانی، خوشبختانه دست‌آوردهای ۲۰ سال گذشته با حمایت امریکا به دست آمده و بحث میان افغانستان و امریکا خیلی پیچیده‌تر از این مسأیل است. در عین حال، فرصت‌ها و چالش‌های ما به اعضای ناتو و غیر ناتو که متحد ما هستند، ارتباط دارد.

امنا نواز: وقتی شما در مورد حمایت صحبت می‌کنید، چیز ملموسی است که ما در موردش صحبت می‌کنیم؟ کمک‌های بشردوستانه. قسمی که اشاره کردید، نوسازی و بازسازی زیربناها هم‌چنان ادامه دارد. همکاری با نیروهای امنیتی – دفاعی چه؟
اشرف غنی: بلی، بلی!
امنا نواز: و شما با دیدگاه متفاوتی از امریکا خوشنود هستید؟
اشرف غنی: بلی من هستم.
امنانواز: آیا به ادامه‌ی همکاری‌ها اعتماد دارید؟
اشرف غنی: بلی، ما به آن‌ها اعتماد داریم.

امناز نواز: اجازه بدهید در مورد زنان بپرسم. قسمی که شما اشاره کردید، بخشی از کشور دست طالبان است و در مناطق تحت تسلط آن‌ها برخی قوانین بدوی مانند دهه‌ی ۹۰ وجود دارد که زنان به حقوق‌شان دست‌رسی نداشتند. من کنجاو شدم که شما به این ساحات چگونه می‌بینید؛ آیا برنامه‌ا‌ی برای زنانی دارید که به حقوق‌شان دست‌رسی یابند؟ آیا در آینده، حقوق زنان نسبت به مکانی که زندگی می‌کنند، تعیین می‌شود؟
اشرف غنی: موضوع اصلی حقوق شهروندی است. در قانون اساسی ما دو موضوع استثنا قرار داده شده است. اول؛ دولت اسلامی قابل تعویض نیست و دوم؛ حقوق شهروندی باید توسعه یابد. بنابراین ما روی ارزش‌های اجتماعی تمرکز کردیم و این تمرکز امیدوارکننده است. اگر طالبان صلح می‌خواهند، باید به حقوق شهروندان و دست‌آوردهای بشری، به ویژه حقوق زنان پابند باشند و آن را در اولویت شان قرار بدهند. اگر آن‌ها قدرت را از طریق خشونت و یک رژیم دیکتاوری می‌خواهند، در آن صورت نیروهای«وطن پرست» افغانستان تصمیم خواهند گرفت. آن تصمیم متأسفانه در میدان جنگ خواهد بود.

امنا نواز: آقای رییس‌جمهور با تمام احترام، بخش از کشور نیز دچار تنش است. گزارش بی بی سی، نشان می‌دهد که طالبان در سایه‌ی دولت در مزار شریف حاکمیت دارند، گزارش‌ها از سایر بخش‌های کشور نیز وجود دارد؟
اشرف غنی: من انکار نمی‌کنم.
امنا نواز: شما گفتید که در آینده شما آماده‌ی دفاع هستید، شما پیش از پیش برای دفاع چه کردید؟
اشرف غنی: نه من – ما ۴۰ هزار نیروهای امنیتی خود را از دست دادیم. در کل این قربانی نیروهای دواطلب امنیتی است که آمادگی ما را نشان می‌دهد. شبکه‌های حمایتی طالبان باید به صورت واضح و روشن مورد بحث قرار گیرند و کسانی که از آن‌ها حمایت می‌کنند، برایشان گوش‌زد کنند که در میز مذاکره حاضر شوند.

امنا نواز: شما به برخی از همسایه‌ها در منطقه اشاره کردید، پاکستان درست است؟
اشرف غنی: تنها پاکستان نیست، تنها همسایه‌های‌ منطقه‌ای نیست. یک اجماع بین‌المللی برای حمایت از طالبان ایجاد شده است. شبکه‌های جرمی، کسانی که به قاچاق مواد مخدر دست دارند، شریک این معضل استند؛ شبکه‌‌های تروریستی تنها در منطقه‌ نیست. به غیر از شهروندان کشورما، شهروندان ۱۶ کشور دیگر در گروه داعش استخدام شدند.

امنا نواز: در مورد خودتان چقدر نگرانی دارید؟
اشرف غنی: من نگران نیستم.

امنا نواز: شما نگران نیستید؟ شما از حملات زیاد نجات یافتید. طالبان شما را به عنوان رژیم دست‌نشانده غرب می‌شناسند. شما در مورد خودتان نگران نیستید؟
اشرف غنی: نخیر! ببین من باورمندم که من نجات یافتم. صحبت در مورد سوءقصد، عمل ماشینیزه غیر قابل انکار است. این تنها بالای من بود. من برای گروه‌های ارتجاعی غیر قابل قبول نیستم. من نیاز به ریسک‌پذیری دارم. من گفت‌وگو با مردمم را توقف نمی‌کنم. من تمرکز خود را از دست نمی‌دهم. تا لحظه‌ی که زنده هستم، در مورد توسعه‌ی زندگی مردمم فکر می‌کنم، تاریخ در این مورد قضاوت خواهد کرد.
امنا نواز: رییس‌جمهور غنی، ممنون از این‌که وقت گذاشتید.
اشرف غنی: تشکر!

رئیس جمهور محمد اشرف غنی قبل از ظهر امروز با رهبری و شماری از کارمندان اداره ارتباطات عامه و استراتیژیک ریاست جمهوری، در قصر چهارچنار ارگ دیدار کرد.

ابتدا وحید عمر رئیس ادارۀ ارتباطات عامه و استراتیژیک ریاست جمهوری، گزارش خویش را در خصوص دستگاه اطلاع رسانی حکومت و وضعیت ارتباطات عامه و استراتیژیک ارائه کرد و خطوط اساسی آنرا را تشریح نمود.

رئیس جمهور غنی ضمن ستایش از فعالیت های ادارۀ ارتباطات عامه و استراتیژیک، دیدگاه رهبری حکومت را در اوضاع جاری کشور در خصوص مسایل مهم ملی، روشن ساخت.همچنان بر ارزشمندی اطلاع رسانی به موقع برای مردم در فصل جدید تاکید ورزید و به آنان در راستای هماهنگی ارتباطات استراتیژیک حکومت و سایر مسایل مهم دیگر، هدایات لازم داد.

رییس‌جمهور غنی تاکید می کند: «از این پس جنایات بشری و حملات تروریستی بالای مردم بدون تعقیب نخواهند ماند.»

غنی می افزاید حکومت افغانستان با همکاری محکمه‌ی جرایم بین المللی، جنایات بشری را محاکمه می کند.

رئیس جمهور می گوید مواردی همچون رویدادهای تروریستی پل علم لوگر و لیسه سیدالشهدای برچی، بی پاسخ نمانده و عاملان آن محاکمه خواهند شد.

رییس‌جمهور غنی، حضور جنگ‌جویان طالب در مناطق مختلف افغانستان را می‌پذیرد؛ اما می‌گوید که این گروه، جغرافیایی را در تسلط خود ندارد.

آقای غنی، به تازگی در گفت‌وگو با شبکه‌ی (PBSO) گفته است: «طالبان حمله‌ی تهاجمی نمی‌کنند؛ بلکه حملات شان بیشتر پراکنده است. طالبان یک گروه شکننده است که هیچ جغرافیایی را در تسلط خود ندارد. ارغنداب تنها یک ولسوالی بود که آن‌ها برای گرفتن آن تلاش داشتند؛ اما موفق نشدند. در حال حاضر مردم نسبت به طالبان حس نفرت دارند.»

رییس‌جمهور، هم‌چنان در پاسخ به این پرسش که احتمال افزایش خشونت‌ها پس از خروج نیروهای امریکایی و ناتو از افغانستان وجود دارد و یا خیر، گفته است: «این قابل درک می‌باشد که شرایط جنگی نگران‌کننده است، ما آماده ایم و این آمادگی، از ماه‌ها پیش جریان داشت.»

او هم‌چنان گفته است که با خروج نیروهای امریکایی و ناتو از افغانستان، دیگر هیچ بهانه‌ای برای ادامه‌ی جنگ از سوی گروه طالبان باقی نمانده است.

آقای غنی، با اشاره به این که کشورهای منطقه از تصمیم خروج ایالات متحده و ناتو از افغانستان، استقبال کرده اند، گفته است که در حال حاضر، نیاز است تا کشورهای منطقه و افغانستان، روی یک راهبرد امنیتی جمعی با یک‌دیگر کار کنند.

او هم‌چنان بار دیگر به انتخاب رهبری حکومت توسط برگزاری انتخابات تأکید کرده و گفته است: «بحث سیاسی کلیدی این است که طالبان، نظام سیاسی آینده‌ی افغانستان را به اساس انتخابات بپذیرند. سایر موارد مورد بحث است؛ اما اگر ضمانت برای انتخابات که یک گزینه‌ی بنیادی است وجود نداشته باشد، تمام دست‌آوردهای ۲۰ سال گذشته به ویژه حقوق زنان، اقلیت‌ها و جوانان با خطر مواجه خواهد شد.»

روند خروج سربازان امریکایی و ناتو از افغانستان، در اول می آغاز شد و قرار است تا یازدهم سپتمبر تکمیل شود.

پیش از این، کارشناسان سیاسی و نظامی افغانستان و خارجی، نسبت به عواقب خروج ‌‏عجولانه‌ی سربازان امریکایی و ناتو، هشدار داده بودند؛ اما رییس‌جمهور غنی، بارها گفته است که نیروهای ‌‏دفاعی و امنیتی افغانستان، توانایی دفاع از خاک و شهروندان این کشور را دارند‎.

تحت ریاست رئیس جمهور محمد اشرف غنی قبل از ظهر امروز جلسۀ شورای عالی حاکمیت قانون و حکومتداری، در ارگ برگزار شد.

در این جلسه رئیس کمیسیون مبارزه با فساد اداری، استراتیژی ملی مبارزه با فساد اداری برای سال ۱۴۰۰ را ارائه نموده، گفت این استراتیژی در شش محور شامل نهادها و رهبری سیاسی، اصلاح سکتور امنیتی، خدمات برای همه، پیگیرد عدلی مفسدین، تعقیب پول و بهبود نهادهای اقتصادی، ترتیب شده است.

رئیس جمهور پس از استماع نظریات اشتراک کننده گان جلسه، گفت استراتیژی ملی مبارزه با فساد اداری باید نتیجه محور بوده و مردم افغانستان نتایج ملموس تطبیق آن را مشاهده نمایند. همچنان در ترتیب استراتیژی باید معیارهای بین المللی مبارزه با فساد در نظر گرفته شود.

شورای عالی حاکمیت قانون و حکومتداری فیصله نمود که کمیسیون مبارزه با فساد اداری در همکاری با ادارات ذیربط، پلان استراتیژی ملی چهارساله مبارزه با فساد اداری را ترتیب نمایند و برای سال ۱۴۰۰ در همکاری معاونیت دوم ریاست جمهوری و سایر ادارات همکار، اولویت های کاری کمیسیون را تشخیص و غرض تأییدی به جلسه آیندۀ شورای عالی حاکمیت قانون و حکومتداری ارائه کند.

سپس معاون کمیسیون مبارزه با فساد اداری، گزارش های تحقیقی نشر شده در رسانه ها را به جلسه ارائه نموده و در مورد هر گزارش معلومات و اجراآت

کمیسیون را به همراه با پیشنهادات مشخص ارائه کرد.

رئیس جمهور غنی در این خصوص گفت: تمامی اتهاماتی که در رسانه ها نشر می شود به شکل دقیق مورد بررسی قرار گیرد، در صورتیکه اتهامات مستدل و مستند باشد، مورد تعقیب و پیگرد قانونی قرار گرفته و اگر فاقد دلیل و صرفاً اتهام باشد، موضوع با کمیسیون بررسی شکایات و تخلفات رسانه ای، شریک ساخته شود.

در ادامه، شورای عالی فیصله نمود که تمام ادارات موظف اند با همکاری کمیسیون مبارزه با فساد اداری به شکل منسجم به اتهامات واردۀ رسانه ها پاسخ های لازم را ارائه نمایند.

در اخیر جلسه، طرح ایجاد بورد مشورتی حکومتداری محلی مورد تصویب شورای عالی حاکمیت قانون و حکومتداری قرار گرفت.