مقامات در امارت اسلامی طالبان می گویند که امارات متحده عربی بر فعالیت های سیاسی محمد اشرف غنی، رئیس جمهور پیشین و برخی از از مقامات حکومت پیشین افغانستان محدودیت وضع کرده است.
احمد الله وثیق، عضو کمیسیون فرهنگی طالبان می گوید که این محدودیت ها بر اشرف غنی و مقامات پیشین حکومتش که به دوبی و دیگر شهرهای آن کشور رفته اند، وضع شده است.
آقای وثیق، امروز یکشنبه (7 قوس) در صفحه تویترش نوشته است که بر علاوه اشرف غنی، عطامحمد نور، رئیس حزب جمعیت اسلامی شاخه نور و حمدالله محب، مشاور امنیت ملی حکومت پیشین نیز شامل این محدودیتها هستند.
این محدودیتها پس از آن بر فعالیت های سیاسی مقامات فراری حکومت پیشین اعمال شده است که آنان با فروپاشی نظام، به امارات متحده عربی پناه بردند.
مقامات امارات متحده عربی تاکنون به گونه رسمی در این مورد ابراز نظر نکرده است.
همچنین پیش تر نیز گزارش های مطرح شده بود که گویا تاجیکستان به احمد مسعود و امرالله صالح به عنوان سران جبهه مقاومت ملی افغانستان نیز تذکری مشابه داده بود.
حضور شماری از ‘خبرنگاران طالبان ‘ یا ‘طالبان خبرنگار ‘ در حاشیه مراسم افتتاحیه مذاکرات صلح افغانستان و مصاحبههای آنها با اعضای هیأت دولت افغانستان از نکات مهم قابل توجه بود.
خبرنگار بی بی سی در این مورد می نویسد:«دقایقی پس از پایان مراسم افتتاحیه مذاکرات صلح افغانستان در محل مراسم، در حال گفتوگو با خالد نور، جوانترین عضو هیأت دولت بودم که سه نفر با ظاهری شبیه طالبان نزدیک ما آمدند. یکی دوربین بهدست و دیگری با موبایل در حال پخش زنده در فیسبوک بود.»
یکی از آنها محترمانه از آقای نور درخواست مصاحبه کرد. پس از موافقت او، سئوال اول را به انگلیسی پرسید.
به سابقه جهادی پدر آقای نور، عطامحمد نور علیه ارتش شوروی اشاره کرد و بعد از او سئوال کرد که حالا با حضور نیروهای خارجی چرا “جهادی” در کار نیست.
خالد نور هم ابتدا به زبان انگلیسی پاسخ خود را داد.
برای من نوع سئوال و پرسیدن آن به زبان انگلیسی، آنهم درباره “اشغال افغانستان” از سوی نیروهای بینالمللی جالب بود.
دو سئوال دیگر هم پرسید؛ “آیا نظام افغانستان واقعا در مطابقت با قوانین اسلام است یا قوانین جزایی آن با فشار و خواسته غربیهاست؟” و آیا “اداره کابل “-عنوانی که طالبان درباره دولت افغانستان استفاده میکند- “درباره حملات شبانه و بمباران هوایی اطلاع مییافت یا خیر”.
توضیح تصویر،اعضای هیأت طالبان همه مردان هستند و سه زن نیز ترکیب هیأت دولت حضور دارند
در آسانسور هتل شرایتون، محل مراسم افتتاحیه یک نفر به شکلوشمایل اعضای هیأت مذاکرهکننده طالبان وارد شد، از او پرسیدم: عضو هیأت طالبان هستی؟
پاسخ داد: نه، “خبرنگار امارت اسلامی هستم”.
از فرصت استفاده کرده و نام چند نفر از فعالان رسانهای طالبان را که برای گرفتن اطلاعات با آنها در تماس بودم، پرسیدم. همه را میشناخت؛ از جمله طارق غزنیوال، (نام مستعار) را که یکی از فعالان رسانهای طالبان است.
بعد از مکث نسبتا طولانی و درحالیکه آسانسور به لابی رسید، گفت: “من خودم طارق غزنیوال هستم”.
برایم جالب بود. در موارد زیادی، به ویژه پیشاپیش آغاز مذاکرات صلح افغانستان چندبار با آقای غزنیوال از طریق توییتر و برای کسب خبرهای تازه با او حرف زده بودم اما از نزدیک نمیشناختم. معمولا در دسترس بود و هر سئوالی را تقریبا در فرصت کوتاهی پاسخ میداد.
توضیح تصویر،فرحناز فروتن، خبرنگار افغان با یکی از اعضای هیأت طالبان
حضور طالبان و فعالان رسانهای نزدیک به آنها در فضای مجازی، از جمله توییتر نسبتا زیاد است.
مثلا دنبالکنندههای حساب کاربری طارق غزنیوال در توییتر بیشتر از خیلی از خبرنگاران افغان است. او بیش از ۲۰هزار دنبالکننده دارد.
در نشست مذاکرات صلح افغانستان در دوحه قطر حدود ده نفر از فعالان رسانهای و بخش تبلیغاتی طالبان دیده میشدند.
شاید طالبان با آوردن این فعالان رسانهای خواستهاند که بر جهتگیریهای پوشش خبری مذاکرات صلح تاثیر بگذارند و خلاءهایی که به زعم آنها، دیگر رسانهها به آن نمیپردازند، پر شود.
محمد نعیم، سخنگوی جدید این گروه در کمتر از یک ماه دنبالکنندههای حساب کاربریاش به بیش از ۱۷هزار نفر رسید.
گروه طالبان همزمان با اعلام شماره تماس او، آدرس توییترش را نیز اعلام کردند. او حالا مثل سلفاش، سهیل شاهین مواضع گروهش را همزمان به چهار زبان پشتو، فارسی، انگلیسی و عربی توئیت میکند.
در موارد زیادی خبرهای میدان جنگ، به کشمکش توییتری هم کشیده میشود. بارها دیده شده که مقامهای دولت افغانستان و سخنگویان ناتو ذیل توییت سخنگوهای طالبان ابراز نظر و سعی کرده او را به چالش بکشند، و بالعکس.
توضیح تصویر،مقامهای افغان در یک نشست خبری در قطر
سئوالات خبرنگار طالب از سخنگوی دولت افغانستان
نادر نادری، عضو هیأت مذاکرهکننده و رئیس کمیسیون اصلاحات اداری افغانستان بعد از مراسم افتتاحیه مذاکرات صلح در حلقه خبرنگاران قرار داشت که متوجه شدم یک طالب با تلفن همراهش که در آن از طریق فیسبوک نشر زنده جریان داشت، در کنارم ایستاد.
به آرامی از او پرسیدم که خبرنگاری؟ پاسخ داد بله.
اولینبار بود که میدیدم یک “خبرنگار طالبان” میخواهد از یک مقام حکومت سئوالی بپرسد. دو بار، نیمه سئوالش را پرسید؛ سروصدای سالن زیاد بود و نادر نادری متوجه سوالش نشد، اما نهایتا نوبت به همان طالب خبرنگار رسید؛ سوالاتش چالشی و بیشتر به مناظره میماند.
یکی از سئوالهایش از آقای نادری این بود که “شما ادعا میکنید که به طالبان، “پنجابیها” مشورت میدهند، آیا کدام پنجابی در هیئت طالبان دیدید؟” گفتوگوی همین خبرنگاری که با طالبان نزدیک بود با باتور دوستم، پسر عبدالرشید دوستم از چهرههای شناختهشده افغانستان، بسیار در بین کاربران شبکههای اجتماعی مطرح شد.
توضیح تصویر،نادر نادری و یکی از خبرنگاران طالبان
برای من یکی از جالبترین حواشی نشست صلح افغانستان همین مصاحبه نادری با خبرنگاری بود که به گروه طالبان نزدیک بود. در کمتر از دو دقیقه چند سئوالوجواب انجام شد که نشان میداد یک طرف میخواهد با سئوال مواضع طالبان را درست نشان دهد و طرف مقابل با جواب عملکرد دولت را تایید کند.
با او که نام مستعارش مشعل افغان است گفتوگوی کوتاهی کردم و پرسیدم که خبرنگار است یا طالب و یا خبرنگار طالب؟
جواب داد که خبرنگار طالبان نیست، و خبرنگار آزاد است، اما تائید کرد که به مواضع طالبان نزدیک است. گفت که پرسیدن سئوالهای مردم از مقامات حکومت را وظیفهاش میداند، و چون ‘سئوالهایش مردمی’ هست، تند و سخت هم هست.
از حوصله آقای نادری در پاسخدادن تعریف کرد و گفت که در اینباره بسیار احساس خوبی دارد.
آقای مشعل با چند عضو هیأت مصاحبه کرد. نظرش این بود که با حوصله پاسخ میدادند، اما جوابها ‘قناعتبخش نبوده و دور از واقعیتهای افغانستان بود.’
دید او اما درباره پاسخ مقامهای طالبان متفاوت بود، میگفت: جوابهای طالبان قناعتبخش است، چرا که حرف و عمل آنها یکی است.
از آزادی بیان دفاع کرد و گفت که برایش خیلی مهم است، و بلافاصله اشاره کرد به حادثه نحوه برخورد خشن با یک نماینده زن در لویهجرگه مشورتی صلح که وقتی در هنگام سخنرانی آقای غنی، علیه صلح با طالبان اعتراض کردهبود، با برخورد نسبتا شدید مسئولین انضباط آنجا قرار گرفت. خبرنگار طالب گفت: “آیا همین آزادی بیان است؟”
طالبان فقط به خبرنگاران مرد نگاه میکردند
از دید نرگس هورخش، خبرنگاری که از کابل آمده بود، برخورد اعضای هیأت طالبان دور از انتظارش بود، به نظرش آنها “نرمتر” بودند.
خانم هورخش گفت: در چند مورد متوجه شدم که وقتی یک خبرنگار زن در جمع خبرنگاران از عضو هیأت طالبان سئوالی میپرسید، آن طالب بدون اینکه به خبرنگاران زن نگاه کند، با نگاه به سمت خبرنگاران مرد به سئوال خبرنگار زن جواب میداد.
کارنامه طالبان در برخورد با زنان با انتقادات بسیار زیادی دیده میشود. این گروه در سالهای حاکمیتشان بر افغانستان محدودیتهای فوقالعادهای را اعمال کردند و بسیاری از زنان خاطره خوشی از آنها ندارند.در هیأت این گروه برای مذاکره صلح نیز شمار زنان، صفر است.
توضیح تصویر،هیئت طالبان در قطر
نشست افتتاحیه مذاکرات صلح افغانستان با حضور آنهمه مقامهای مطرح از دو سوی جنگ افغانستان، برای خبرنگاران، بیانگر این گفته معروف بود که ‘من و این همه خوشبختی محال است’. بعد از سالها تعدادی زیادی از طالبان نقاب از چهره برداشته و حاضر شدند در برابر دوربین خبرنگاران بایستند.
همین موضوع پوشش خبری مذاکرات را برای خبرنگاران هیجانیتر و حساستر کرده است.
مذاکرات صلح افغانستان مدت طولانی جریان خواهد داشت. در این میان رفتار حرفهای خبرنگاران در پوشش آنچه که میگذرد مهم است. این مذاکرات که بخش عمدهای از علت آغاز آن، جنجالی عمیق بین روایتها و تفسیرهاست، به راویتگری منصفانه نیاز دارد.
پوشش غیرحرفهای مذاکرات صلح میتواند آسیب جدی به خود مذاکرات وارد سازد مثلا انتظارات مردم را بالا ببرد و یا اینکه با برجستهساختن موارد اختلافی که از نظر حرفهای لازم نیست مطرح شود، در نتیجه شکافها در جامعه و به تعبیرهای نادرست دامن بزند.
به نظر میرسد هیأتهای مذاکرهکننده تا اندازهای به این موضوع توجه دارند؛ پس از مصاحبه با مشعل افغان، همان خبرنگار نزدیک به طالبان، یکی از مقامهای مطبوعاتی این گروه ابراز امیدواری کرد که او در مصاحبه حرفی نزده باشد که فضای حاکم در مذاکرات را به نحوی خراب کند.
آقای نور امروز یکشنبه(۵ سنبله) که در مراسم حمایت مردم سمنگان از شورای ایتلاف نجات افغانستان صحبت میکرد خطاب به حکمتیار گفت که زندگی تو بر همگان هویدا است.
وی در ادامه به حکمتیار گفت که مزدور تو هستی، مگر کسی نمی داند که زیر سایه کی بودی و از کجا تمویل می شدی؟ در کجا پنهان بودی؟ خانوادهات کجا بود؟
این سخنان نور در حالی مطرح می شود که گلبدین حکمتیار اخیر چندین بار بر حزب جمعیت اسلامی تاخته است و احمدشاه مسعود را نیز مامور استخبارات پاکستان خوانده بود.
رئیس اجرایی حزب جمعیت در سخنرانی خود در سمنگان گفت که در دوران جهاد ۶۵ درصد حق تمام مجاهدان را گلبدین حکمتیار از پاکستانیها و امریکاییها میگرفت و جز جنگ داخلی وظیفۀ دیگر نداشت.
آقای همچنین نور خطاب به حکمتیار گفت “وقتی حکومت اسلامی به میان آمد، تو حکومت را یک روز هم آرام نماندی و راکت زده رفتی، در حالی که صدراعظم هم بودی.”
والی بلخ همچنین گفت که تو مشهور به قصاب کابل هستی، با کدام روی به کابل آمدی؟
او افزود:” تو که جهاد اعلام کرده بودی حالا ما چی رقم مسلمان خوب شدیم از نظر تو که جهاد علیه ما را پس گرفتی. بیشرمانه آمدی زیر بیرق همین نظام زندگی میکنی؟
نور به حکمتیار گفت که اینطرف اقوام دیگر را به میان میآوری، فارسی و دری را به میان میآوری، گاهی استاد ادبیات میشوی و گاهی از قدرت افغانستان گپ میزنی و خودت در پشت دیوارهای کانکریتی نشستی میگویی اجازه نمیدهی که چنین و چنان شود، از کدام آدرس اجازه نمیدهی.
نور افزود، من نمیخواستم زبان دربارۀ تو که تسلیم شدی باز کنم اما ضد ایران و ضد شیعه گپ میزنی، چون از کشورهای ضد ایران پول میگیری و تویی که در ایران چهارسال را به سر بردی از آب و نان و هوا و پول ایران استفاده کردی، بهترین تعمیر را تو استفاده کردی و بهترین دفترها را داشتی حالا ضد ایران گپ میزنی، انسان هم کمی وجدان داشته باشد.
هشدار عطا محمد نور به حکومت
در همین حال عطا محمد نور به حکومت وحدت ملی به خاطر آنچه از جانب والی بلخ توطیه گفته میشود، هشدار داد که از آن دست بردارند.
او گفت، به حکومت هشدار میدهیم که در پی توطیه نباشد و دست از توطیه بردارد، چون ما از توطیه ترس نداریم و وضعیت را بدتر از این نکند؛ این هم هشدار است هم اخطار.
نور گفت ما وحدت ملی را دوست داریم، نظام صالح را دوست داریم و همچنان که ۱۶ سال خدمت کردیم، ما را مجبور نسازید و حق ما را اضافهتر تلف نکنند که به ما قابل قبول نیست.
احمدضیا مسعود نیز گفت که کسانی میخواهند ایتلاف نجات افغانستان را به شکست مواجه سازند و هرروز گروههایی گاهی میروند در ترکیه پیش جنرال دوستم، گاهی میآیند پیش محمد محقق، با وعدهها توطیه میسازند و در یک کلینیک گوش یک نفر را میبرند و میگویند در مزار شریف بریده شد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیش از این نیز عطا محمد نور گفته بود که مشاور امنیت ملی رییس جمهور و رییس عمومی امنیت ملی در پی توطیه علیه او هستند.
این اظهارات در جریان تنشهای والی بلخ با آصف مهمند یک عضو شورای ولایتی بلخ مطرح شد که پس از بازداشت وی توسط افراد والی بلخ، یک گوشش بریده شده بود و ادعا کرد گوشش را پسر والی بلخ با دندان کندهاست و بعدا هیئتی به همین هدف برای بررسی این قضیه موظف شد و هنوز نتیجۀ تحقیق مشخص نیست.
گل رحمان همدرد پسر جمعه خان همدرد و یکی از اعضای حزب اسلامی افغانستان و اصف مهمند عضو شورای ولایتی بلخ “عطا محمد نور” والی بلخ متهم به ناامنی های اخیر این ولایت و سو رفتار علیه یک عضو شورای ولایتی کردند.
هر چند این طرح اتهام ها از سوی مقام های دولتی در ولایت بلخ رد شدند اما هنوز برخی از حلقه های نزدیک به حکومت در تلاش به کرسی نشاندن این اتهام ها هستند.
دو روز پیش، عده ای در کابل در پی دادخواهی برای اصف مهمند راهپیمایی دادخواهی انجام داد و خواستار محاکمه ی عطامحمد نور و فرزندش شدند.
اما برخی از دانشجویان و شهروندان کابلی می گویند که این اقدامات و پشتیبانی ها توطئه ای بیش نیست و امکان ندارد این طرح ها به جایی برسد.
منیر احمد شهروند بلخ و دانشجو در کابل می گوید که برخی از حلقات درون حکومتی در تلاش است که با ضربه زدن به یکی از گوشه های ائتلاف؛ این ائتلاف را درهم بشکند.
او می گوید که همانطوری که با اتهامی جنرال دوستم معاون اول ریاست جمهوری را خانه نشین کردند، حلقه ای مشخص در تلاش است که فعالیت های عطا محمد نور را نیز کم رنگ کنند.
این شهروند بلخ، اضافه کرد که مردم هوشیار شدند و دیگر فریب توطئه را نمی خوردند و اجازه هم نخواهند داد که دیگر با بازی های کثیف خود را در قدرت نگه دارند.
گل رحمان همدرد فرزند جمعه خان همدرد چندی پیش با بیان اینکه در پشت ناامنی های ولسوالی چمتال و چهاربولک والی بلخ دست دارد گفته بود: “بعد از آنکه والی بلخ آصف مهمند عضو شورای ولایتی بلخ را بازداشت کرد از طالبان و گروه های تروریستی دست ساخته خودش خواست تا دراین ولسوالی ها ناامنی ایجاد کند”.
همدرد همچنین گفته بود که والی بلخ بدون هیچ سند ومدرک آصف مهمند عضو شورای ولایتی بلخ را بازداشت ومورد لت وکوب قرار داد و والی بلخ همواره درصدد دسیسه سازی برعلیه افراد وابسته به حزب اسلامی است.
عبدالرحمان واحدی از شهروندان بلخ در کابل می گوید که والی بلخ همواره در صف اول مبارزه با تروریسم بود و تلاش کرده است که تروریسم را نابود کند، چطور ممکن است خود طالبان را حمایت کند؟
او گفت: از سوی دیگر، بعد از حمله تروریستان به ولسوالی های چمتال و چهاربولک، عطامحمد نور والی بلخ و عباس ابراهیم زاده نماینده مردم بلخ با افراد خود به صف مبارزه با تروریستان پیوستند که چند تن شان زخمی نیز شدند.
وی نیز گفته ها مطرح شده را توطیه می داند و می گوید راه به جایی نخواهد برد.
سخنگوی والی بلخ نیز تمام این ادعاها را بی بنیاد دانسته گفته بود: هیئتی برای بررسی قضیه مهمند ازکابل به بلخ آمده و قرار است این قضیه را بررسی نمایند.
قابل ذکر است که آصف مهمند عضو شورای ولایتی ولایت بلخ به جعل کاری و تزویر اسناد به خصوص جعل امضای معاون اول ریاست جمهوری متهم است.
براساس فیصله این نهاد حقوق و امتیازات این مقامات حکومتی به حالت تعلیق قرار می گیرد.
براساس فیصله این اداره، الیاس وحدت والی پکتیکا، بسم الله افغان مل والی زابل، سید محمد خالد والی کاپیسا، عطامحمد نور سرپرست بلخ، سید انور سادات والی فاریاب، کریم متین والی غزنی، حافظ عبدالقیوم والی نورستان، احمد فیصل بیکزاد والی بدخشان، اسدالله عمرخیل والی قندوز، عبدالستار بارز والی بغلان، زلمی ویسا والی پکتیا، همایون والی قندهار، حیات الله حیات والی هلمند، نذیر احمد والی ارزگان، نصر الله ارسلا والی خوست ۱۵ والی است که دارایی های شان را به ثبت نرسانده است.
این اداره در حالی فهرست والیانی که دارایی های شان را به ثبت نرسانده را منتشر می کند که قبل از این وزارت مالیه نیز گفته بود که حقوق وامتیازات مقامات بلند رتبه حکومت که دارایی های شان را به ثبت نرسانده است به حالت تعلیق در می آید.