برچسب: طالبان

برادرزاده یکی از کارمندان خبرگزاری اسپوتنیک در کابل مورد شکنجه طالبان قرار گرفته است.

به نقل از سایت خبری اسپوتنیک، گروه طالبان به بسیج جوانان محلی آغاز کرده اند و آنان را برای جنگ با جبهه مقاومت به خط نخست می‌فرستند.

گفته شده کسی که از این فرمان امتناع ورزد به گونه وحشت‌ناکی مجازات می‌شود.

منبع تصویری را نیز پخش کرده که ادعا شده برادرزاده یکی از کارمندان خبرگزاری اسپوتنیک افغانستان است که گروه طالبان او را مورد شکنجه قرار دادند می باشد.

گفته می‌شود این جوان از رفتن به جنگ خودداری کرده بود.

شورای امنیت سازمان ملل متحد مهلت ماموریت «یوناما» در افغانستان را ۶ ماه دیگر تمدید کرد.

شورای امنیت سازمان ملل متحد در بیانیه‌ای اعلام کرد مدت ماموریت «یوناما» در افغانستان را پس از روی کار آمدن طالبان ۶ ماه دیگر تمدید کرده است.

در بیانیه سازمان ملل با تاکید بر اهمیت تشکیل یک دولت فراگیر به نمایندگی تمامی آحاد مردم به ویژه زنان، دولت فعلی افغانستان را به احترام گذاشتن به حقوق زنان، کودکان دختر و اقلیت‌های این کشور فراخوانده است.

شورای امنیت سازمان ملل همچنین تمامی طرف‌ها را به تامین شرایط مناسب و امن برای دسترسی بشردوستانه فراخواند و تاکید کرد که نباید از خاک افغانستان برای طرح حملات تروریستی به کشورهای دیگر، حمایت مالی از تروریسم و آموزش و نگهداری از تروریست‌ها استفاده شود.

گفتنی است ماموریت ویژه سازمان ملل متحد در افغانستان موسوم به «یوناما» از سال ۲۰۰۲ به این‌سو در کشور ادامه دارد.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران و سراج الدین مهرالدین، وزیر خارجه تاجیکستان بر لزوم تشکیل دولتی فراگیر در افغانستان تاکید کردند.

به نقل از رسانه‌های خارجی، وزرای امور خارجه ایران و تاجیکستان در حاشیه نشست شانگهای در شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان، بر لزوم تشکیل دولت فراگیر در افغانستان تاکید کردند.

منبع افزوده است، وزیر امور خارجه ایران با اشاره به وضعیت افغانستان، «تشکیل دولت کاملا فراگیر با حضور نمایندگان کلیه اقوام از جمله تاجیک، پشتون، هزاره و سایرین را تنها راه بازگشت ثبات، آرامش و توسعه به این کشور دانست.»

وزیر امور خارجه تاجیکستان نیز بر لزوم تشکیل دولتی فراگیر در کشور تاکید کرده و آن را عامل ثبات افغانستان خواند.

رویا احمدی یک تن از کارمندان دولتی ولایت فراه به خبرگزاری رها می گوید زنان در کشور سال ها تلاش کردند تا در جامعه ای برابر به تحصیل و اشتغال بپردازند اما با روی کار آمدن دولت طالبان تمامی این تلاش ها بر باد رفت.

خانم احمدی می افزاید در حال حاضر تمامی کارمندان خانم در این ولایت از برگشتن به کارهایشان توسط طالبان منع شده اند که موجی از نگرانی را برای این قشر از جامعه بوجود آورده است.

وی علاوه کرد زنان نیمی از پیکر جامعه افغانستان هستند و رهبری طالبان باید برای تصمیم شان نسبت به عدم حضور زنان در بدنه حکومت تجدید نظر کند.

فعالان حقوق زنان در غرب کشور می گویند طی 20 سال اخیر زنان در کشور متحمل زحمات بسیاری شدند که این زحمات نباید از سوی رهبری طالبان نادیده گرفته شود.

سهیلا محمدی، فعال حقوق زن در ولایت هرات می گوید که زنان در حکومت قبلی نیز با چالش های زیادی روبرو بودند و طالبان نباید این قشر از جامعه را در حکومت فعلی کنار بزنند.

وی بیان می کند نقش زنان در حکومت ها بیانگر یک جامعه مرفه و روشن است که موجودیت این موضوع برای این قشر از جامعه می تواند کشور را به سوی آبادانی سوق دهد.

خانم محمدی علاوه می کند زنان هم به مانند مردان حق و حقوق مساوی دارند که این امر می تواند برای یک جامعه تاثیرات مطلوبی را نیز به همراه داشته باشد.

طالبان در دوران حاکمیت قبلی خود قوانین سختگیرانه ای را علیه حضور زنان در اجتماع بخصوص کار و تحصیل پیاده ساختند.

وزارت مالیه تحت رهبری طالبان چندی پیش اعلام کرد که تمامی کارکنان این وزارت به جز طبقه زنان موظف به بازگشت به کارهایشان هستند.

وزارت معارف تحت رهبری طالبان نیز طی اطلاعیه ای در 26 سنبله اعلام کرد که تمامی مکاتب و مدارس پسرانه و معلمان ذکور آنها از روز شنبه (27 سنبله) به کار خود ادامه خواهند داد اما این وزارت در خصوص ادامه حضور دختران چیزی نگفت.  

طالبان همچنین روز جمعه 26 سنبله وزارت امور زنان را به وزارت دعوت و ارشاد و امر به معروف تغییر داد و به کارمندان آنها گفته شد که دیگر کارمند این وزارت نیستند.

طی هفته های گذشته شماری از زنان در ولایات مختلف کشور دست به تظاهرات مختلفی زده اند که در بعضی موارد با خشونت افراد طالبان مواجه شده اند. این اعتراض ها تاکنون نتیجه ای نداشته است.

رقیه ساعی – کابل

سید ابراهیم رئیسی رئیس جمهور ایران که برای شرکت در نشست سالانه سازمان همکارهای شانگهای به تاجیکستان رفته است در حاشیه این نشست در جلسه سازمان پیمان امنیت جمعی نیز اشتراک کرده و طی سخنانی در خصوص افغانستان گفت راه حل افغانستان پیچیده اما شناخته شده است و کشورش آمادگی دارد تا همچون گذشته تمامی امکانات خود را برای کمک به پیشبرد مذاکرات و روند صلح در اختیار مردم افغانستان بگذارد.

پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری ایران به نقل از ابراهیم رئیسی نوشته است که مسئله افغانستان پیچیده اما شناخته شده است و راه حل ها غامض اما در دسترس هستند.

آقای رئیسی در این نشست گفت حضور آمریکا در افغانستان دستاوردی جز افزایش بی ثباتی، رشد تروریسم، افزایش تولید مواد مخدر، گسترش جرم و جنایت و نابودی زیرساخت های اقتصادی و رنج و درد برای مردم افغانستان نداشته است.

رئیس جمهور ایران اضافه کرد سقوط پرشتاب دولت افغانستان به خوبی نشان داد که ساختارهایی که آمریکا در افغانستان ایجاد کرده بود سخت سست بنیاد است.

وی اظهار داشت: “تاریخ افغانستان درس بزرگی درباره مقاومت مردم این کشور در برابر حضور دخالت خارجی به ما می‌دهد، مردم افغانستان ثابت کردند که نمی‌پذیرند کشوری خارجی سرنوشت آنها را رقم بزند.”

آقای رئیسی با بیان اینکه کشورهای همسایه مسئولیت بسیار مهمی در این برهه تاریخی افغانستان دارند، تصریح کرد: “ما باید شرایطی را فراهم کنیم تا مردم و گروه های این کشور بتوانند تعاملی مثبت و مسالمت آمیز داشته باشند و بتوانند مسیر آینده کشور خود را به درستی ترسیم کنند.”

رئیس جمهور ایرن تاکید کرد: “ما معتقدیم زمانی صلح در افغانستان پایدار خواهد شد که دولت و ارکان حاکمیت بازتاب دهنده ترکیب جامعه افغانستانی باشد و تمامی اقوام و گروه‌های این کشور به طور واقعی احساس کنند شراکتی اثرگذار و متناسب با وزن خود در دولت دارند و حاکمیت مبتنی بر رای و نظر مردم است.”

«باب وود وارد» با همکاری یک خبرنگار به نام «روبرت کوستا» در کتاب تازه اش نوشته است که دونالد ترامپ رئیس جمهور قبلی آمریکا پس از آنکه در انتخابات ریاست جمهوری نتیجه را به جو بایدن واگذار کرد، توافقنامه ای محرمانه با گروه طالبان به امضا رساند که به موجب آن آمریکا متعهد بود تمامی سربازان خود را تا تاریخ 15 جنوری سال 2021 (26 جدی 1399) از افغانستان خارج کند.

لازم به ذکر است که باب وودوارد نویسنده و خبرنگار آمریکایی در سال 1972 میلادی نیز نقش اصلی در فاش شدن ماجرای رسوایی «واترگیت» و استعفای ریچارد نیکسون رئیس جمهور وقت آمریکا داشت.

ترامپ این توافقنامه محرمانه را تنها هشت روز پس از شکست در انتخابات امضا کرده بود و تنها پنج روز قبل از آنکه دولت را به جو بایدن تحویل دهد مفاد آن باید اجرا می شد.

باب وودوارد اما در کتابش می نویسد پس از آنکه مشاوران ارشد امنیتی ترامپ و مقام های ارشد نظامی از این توافقنامه اطلاع یافتند به سرعت با ترامپ دیدارهایی برگزار کرده و آن را لغو کردند.

این توافقنامه که تاریخ آن 11 نوامبر سال 2020 است (8 روز پس از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا) به سرپرست وزارت دفاع آمریکا هدایت داده بود تا تمامی نیروهای نظامی از افغانستان و سومالیا تا تاریخ 15 جنوری سالی 2021 خارج گردند. (جو بایدن در تاریخ 20 جنوری کاخ سفید را از ترامپ تحویل گرفت)

براساس کتاب، این توافقنامه سبب تعجب جنرال «مارک الکساندر میلی» رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا و همچنین جنرال کریس میلر سرپرست وقت وزارت دفاع و رئیس کارکنان او «کاش پتل» شده بود.

دیلی میل در این خصوص می نویسد جنرال مارک میلی در آن زمان با عصبانیت به کریس میلر و کاش پتل می گوید “واقعا مزخرف است. من فورا رئیس جمهور را می بینم، شما میایید یا نه.”

جنرال مارک میلی سپس توافقنامه را به «رابرت او برایان» مشاور امنیت ملی ترامپ نشان می دهد که او نیز متعجب می گردد.

برایان پیش دونالد ترامپ می رود و ترامپ به او می گوید که توافقنامه را امضا کرده است؛ اما برایان به ترامپ می گوید باید با اعضای تیم ارشد امنیتی اش فورا جلسه ای برگزار کند.

پس از آن رابرت او برایان در جلسه ای با سران ارشد ارتش آمریکا می گوید: “به این موضوع رسیدگی کردیم؛ اشتباه شده بود و توافقنامه هم اکنون لغو شده است.”

تمامی این اتفاقات در حالی رخ داده است که در کتابی دیگر از جنرال مارک الکساندر میلی رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا نقل شده بود که او ترس از «زوال عقل» دونالد ترامپ پس از شکست در انتخابات ریاست جمهوری دارد.

دونالد ترامپ اما چندی پیش در واکنش به این گفته های مارک میلی، او را خائن خوانده بود.

این گزارش در حالی مطرح می گردد که پس از خروج نظامی آمریکا از افغانستان، بسیاری ها از سیاست خروج جو بایدن از افغانستان انتقاد کردند؛ اما یکی از تندترین منتقدین آن دونالد ترامپ بود.

ترامپ در واکنش به گزارش های مطرح شده مبنی بر دست یابی طالبان به تجهیزات نظامی آمریکا و ارتش افغانستان در توییتی نوشته بود طالبان هم اکنون بیش از 85 میلیارد دالر تجهیزات نظامی پیشرفته در اختیار دارند که تمامی آنها از پول مالیات مردم آمریکا به آنها داده شده است.

گروه طالبان روز سه شنبه 16 سنبله دولت موقت و اعضای کابینه آن را معرفی کرد. در این دولت موقت علاوه بر آنکه هیچ عضو غیر طالبان به چشم نمی خورد که با واکنش های گسترده ای مواجه نیز گردید، اما هیچ عضو زن نیز در کابینه حضور نداشت.

علاوه بر آن، پست وزارت امور زنان هم حذف شده بود، و بجای آن طالبان یک وزارت جدید با نام وزارت «دعوت و ارشاد، امرباالمعروف و نهی از منکر» معرفی کرده بود و سرپرست آن را نیز شیخ محمد خالد تعیین کرده بود.

هم اکنون این گروه تصمیم به استفاده از ساختمان وزارت امور زنان برای وزارت تازه معرفی شده شان یعنی وزارت دعوت و ارشاد امر به معروف و نهی از منکر کرده است.  

پس از خروج نیروهای امریکایی و ناتو از افغانستان که براساس توافق صلح امضا شده میان امریکا و طالبان در زمان ریاست جمهوری دونالد ترامپ در دوحه قطر صورت گرفت، رسانه ها و کارشناسان غربی تصویر وحشتناکی از آینده افغانستان ترسیم کردند. دیگر سهامداران جنگ و صلح در افغانستان اما به دقت سناریویی را طرح کرده اند که امیدوارند به صلح نه تنها در افغانستان بلکه در منطقه منجر شود. شاید برای اولین بار در طول چهار دهه اخیر باشد که کشورهای منطقه ای قدرتمند نظیر روسیه، چین، ایران و پاکستان دست به دست هم داده اند تا برای یک صلح پایدار در افغانستان و به دنبال آن توسعه منطقه ای تلاش مشترک کنند. برای این کشورها در حال حاضر صلح در افغانستان از اهمیت خاصی برخوردار است. 

از سوی دیگر، رهبران طالبان اما بسیار محتاط عمل می کنند تا اشتباهات گذشته را تکرار نکنند: رهبران طالبان تلاش می کنند به جامعه بین المللی اطمینان دهند که به حقوق زنان احترام می گذارند و زنان در جامعه اسلامی جایگاه شایسته ای دارند. غرب و رسانه های هندی اما تمایلی ندارند منتظر رهبران طالبان باشند تا ادعای خود را ثابت سازند. آنها همچنان عقاید افراط گرایانه طالبان در مورد زنان و حقوق بشر را بازگو می کنند.

ورود بازیگران منطقه

به نظر من افغانستان در سال های آینده ممکن است به یک مکان متفاوت و تغییر یافته تبدیل شود و دلیل اصلی آن هم مشارکت فعال بازیگران منطقه در این کشور می باشد مساله یی که در گذشته به چشم نمی خورد و امریکا به صورت یک جانبه در افغانستان حضور یافته بود و سرانجام هم ناکام این کشور را ترک کرد. نگاهی اجمالی به تاریخ معاصر افغانستان نشان می دهد پس از عقب نشینی و خروج نیروهای نظامی اتحاد جماهیر شوروی سابق از افغانستان در فبروری 1989 میلادی، سهامداران کشور جنگ زده افغانستان را تنها گذاشتند. دولت دست نشانده داکتر نجیب الله تنها توانست چهار سال دوام بیاورد و سرانجام در اپریل 1992 میلادی به طرز فجیعی و در حالی که از اداره موثر کشور و متحد ساختن گروه های مختلف مجاهدین درمانده شده بود، سقوط کرد.

جنگ داخلی و ریاست جمهوری های کوتاه

 جنگ داخلی در افغانستان آغاز شد و تا زمان ریاست جمهوری سبقت الله مجددی در سال 1992 که تنها شصت و یک روز طول کشید، ادامه یافت. ریاست جمهوری برهان الدین ربانی اگرچه به طور رسمی نه سال و تا یازده سپتامبر 2001 میلادی طول کشید اما در عمل توسط طالبان به رهبری ملا عمر که بین سال های 1996 تا 2001 بیش از نود درصد خاک افغانستان را تحت سلطه خود درآورده بودند، تحت الشعاع قرار گرفت. در آن زمان تنها سه کشور پاکستان، عربستان سعودی و امارات متحده عربی حکومت طالبان را به رسمیت شناختند. این انزوا در زمان خود برای طالبان بسیار سخت تمام شد و سرانجام با حمله امریکا به افغانستان در سال 2001 و همکاری ائتلاف شمال رژیم طالبان سقوط کرد تا اینکه طی سال های بعد یک بار دیگر جان گرفت و داستان به جایی رسید که امروز می بینید.

متاسفانه بازیگران منطقه ای و فرا منطقه ای همیشه به افغانستان به چشم یک میدان جنگ نگاه کرده اند. شهروندان افغانستان در یک وضعیت اجباری کشور و زادگاه خود را ترک کرده به کشورهای همسایه عمدتا ایران و پاکستان گریخته اند. ایران مهاجرین افغان را در کمپ ها نگهداری کرده است اما پاکستان اجازه زندگی به مهاجرین افغان در سراسر کشورش را داده است. در حال حاضر نسل سوم مهاجرین افغانستان در پاکستان زندگی می کنند. پاکستان اما به تازگی و پس از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان برای مدیریت خیل عظیم بی جاشدگان افغان تصمیم گرفته است کمپ هایی را در نقاط مرزی تاسیس کند.

پاکستان همین طور از جامعه بین الملل خواسته است به تعهداتشان در قبال میزبانی از پناهجویان افغان واجد شرایط عمل کنند. در چهار دهه اخیر پاکستان میزبان نزدیک به چهار میلیون مهاجر افغانستانی بوده است.

ورود از قبل تعیین شده طالبان به کابل

رهبران طالبان تاکنون نتوانسته اند به گفته های خود عمل کنند. همین طور باید به تحلیل های جانبدارانه رسانه های غربی در مورد طالبان اشاره کنم: تحلیل هایی که می گوید طالبان افغانستانی هستند و نمی توان آنها را اشغالگران کشور نامید. براساس این تحلیل ها، طالبان حمایت کامل مردم خود در مبارزه با نیروهای خارجی را با خود دارند چون بدون حمایت کامل مردم محلی و بومی هیچ نیرویی نمی تواند در افغانستان موفق شود.

علاوه بر این نباید فراموش کرد که طالبان به صورت بسیار منظم و برنامه ریزی شده وارد کابل شدند و پایتخت را تصرف نمودند. این گروه در تصرف ولایات دیگر مانند هرات، قندهار و بیشتر ولایات دیگر با کمترین مقاومت از سوی نیروهای امنیتی و دفاعی و مردم افغانستان روبرو شدند.

پنجشیر که اکنون به مرکز مقاومت علیه طالبان تبدیل شده نیز از تصرف طالبان در امان نمانده است و اگرچه گفته می شود طالبان تنها بر جاده اصلی پنجشیر مسلط شده اند و بیشتر مناطق روستایی و کوهستانی آن در کنترل نیروهای مقاومت به رهبری احمد مسعود فرزند احمد شاه مسعود می باشد اما اینکه آیا احمد مسعود می تواند همچنان به عنوان یک تغییر دهنده بازی باقی بماند را گذشت زمان نشان خواهد داد.

طالبان در اعلام کابینه سرپرست خود خیلی زمان صرف نکردند و تنها سه هفته پس از تصرف کابل کابینه را اعلام کردند.  این کابینه اما با اعتراضاتی از جمله عدم حضور زنان روبرو بوده است. رهبران طالبان اما اینک به دنبال جلب حمایت قدرت های منطقه و به طور  عمده چین و روسیه می گردند. طالبان از ناحیه پاکستان مطمئن هستند که اسلام آباد از صلح و ثبات در افغانستان حمایت  می کند. طالبان اگر موفق شوند حمایت کشورهای منطقه را به دست آورند و این کشورها حکومت طالبان را به رسمیت بشناسند، آنگاه به رسمیت شناخته شدن این گروه از سوی کشورهای دیگر و کسب مشروعیت لازم برای حکومت در افغانستان به مراتب آسان تر خواهد بود.

بنابراین این بار تمام تلاش طالبان روی کسب مشروعیت و به رسمیت شناخته شدن منطقه ای متمرکز شده است و در این راستا پاکستان پیشرو هست. تلاش و دخالت پاکستان هم به این دلیل هست که هیچ کشوری جز افغانستان روی صلح و ثبات در پاکستان تاثیر نداشته است. به عبارتی باید گفت صلح و ثبات در پاکستان تحت تاثیر صلح و ثبات در افغانستان قرار دارد. 

شنبۀ گذشته ۱۱ سپتامبر وزارت دفاع روسیه ارسال تجهیزات نظامی به تاجیکستان را تأیید کرد. وبگاه رادیوی ما، «ار اف ای فارسی»، با انتشار این خبر نوشت: به دنبال تغییر رژیم افغانستان، روسیه نگرانِ نفوذ طالبان و دیگر گروه‌های اسلامیِ تندرو به تاجیکستان و کشورهای آسیای میانه است.

تاجیکستان با افغانستان نزدیک به ۱۳۵٠ کیلومتر مرز مشترک دارد. کنترل بخشی از منطقۀ مرزی میان دو کشور به سبب کوهستانی بودن آن بسیار دشوار است. گفته می‌شود در جنگ اخیر میان طالبان و نیروهای مقاومت در پنجشیر، تاجیکستان اسلحه و مهمات در اختیار مبارزان پنجشیر گذاشت و دولت آن کشور به شماری از رهبران «جبهۀ مقاومت ملی» افغانستان پناه داده است.

روابط تاجیکستان با طالبان هیچ‌گاه دوستانه نبوده است. پیش از سقوط طالبان در نوامبر ۲۰۰۱ دولت تاجیکستان از نیروهای ائتلاف شمال به رهبری احمدشاه مسعود که در حال جنگ با طالبان بودند حمایت می‌کرد و از هیچ‌گونه کمکی به آن‌ها دریغ نمی‌کرد. دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، در عمل تبدیل به پشت جبهۀ ائتلاف شمال شده بود. مسعود خانواده‌اش را در آن شهر سکونت داده بود.

بعضی از فرماندهان اصلی ائتلاف شمال نیز در دوشنبه ساکن شده بودند؛ مانند امرالله صالح، رئیس بعدی «ادارۀ امنیت ملی» افغانستان در زمان حامد کَرزَی و وزیر کشور در زمان اشرف غنی، یا محمدقسیم فهیم معروف به «مارشال فهیم» که از نوامبر ۲۰۰۹ تا مارس ۲۰۱۴ معاون اول رئیس جمهوری اسلامی افغانستان بود.

مارشال فهیم در سال ۲۰۱۴ بر اثر حملۀ قلبی درگذشت. اما پیش از آن چندین بار از سوءقصد طالبان جان به در برد. امرالله صالح نیز بارها هدف ترور قرار گرفت. او پس از فرار اشرف غنی از کشور و بازگشت طالبان به قدرت به پنجشیر رفت و در پی تشکیل «جبهۀ مقاومت ملی» خود را رئیس جمهور موقت «جمهوری اسلامی افغانستان» اعلام کرد.

به رغم وعده‌های مکرر طالبان به همزیستی مسالمت‌آمیز با همسایگانشان، دولت تاجیکستان اعتمادی به آنان ندارد. در پنجم اوت گذشته در گرماگرم نبرد میان نیروهای طالبان و ارتش افغانستان نیروهای ویژۀ تاجیکستان در کنار نیروهای ویژۀ روسیه و ازبکستان رزمایش مشترکی به مدت پنج روز برگزار کردند. هدف اعلام شدۀ آن رزمایش جلوگیری از «رخنه گری‌ها» اعلام شد بی‌آنکه نامی از گروهی یا نیرویی برده شود. در ماه اوت وزیر دفاع روسیه از زرادخانۀ عظیمی خبر داد که قرار است در مرزهای مشترک آن دو کشور با افغانستان مستقر شود.

بی‌اعتمادی دولت تاجیکستان به طالبان و سرآسیمگی «امامعلی رحمان»، رئیس جمهور آن کشور، در ماه‌های اخیر به این سبب است که وقتی طالبان در ژوئن گذشته شهر مرزی «شیرخان بندر» را تصرف کردند، مراقبت از آن را به عهدۀ مبارزان اسلام‌گرای تاجیک گذاشتند. این مبارزان وابسته به گروه «جماعت انصارالله» اند که تاجیک‌های تاجیکستان آن را تشکیل داده‌اند. جماعت انصارالله دشمن آشتی ناپذیر رئیس جمهور و رژیم کنونی تاجیکستان‌اند. درواقع، دولت تاجیکستان از رخنۀ این گروه به هراس افتاده است که بیشترین اعضای آن را تاجیک‌های تاجیکستان تشکیل می‌دهند. البته هنوز معلوم نیست طالبان تا چه اندزه مهار این گروه را در افغنستان در دست دارند.

در شمال افغانستان در حدود ۵ میلیون تاجیک زندگی می‌کنند. گروه‌های بزرگی از آنان تاجیک‌های تاجیکستان‌اند که در زمان جنگ داخلی دهۀ نود میلادی به افغانستان پناهنده شدند. در نتیجه، خطری که با بازگشت طالبان به قدرت، تاجیکستان را تهدید می‌کند، در درجۀ نخست، خطر فعال شدن تاجیک‌های پناهنده است. فراموش نکنیم که در جنگ داخلی تاجیکستان از ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۷ ده‌ها هزار نفر کشته و بیش از یک میلیون نفر آواره شدند. زخم‌های آن جنگ هنوز التیام نیافته است. پس از جنگ امامعلی رحمان همۀ مخالفانش را تار و مار کرد. او تاجیکستان را یگانه دژ استوارِ منطقه در برابر اسلام‌گرایی می‌داند.

به همۀ این‌ها باید وابستگی اقتصادی تاجیکستان را به قاچاقِ تریاک و هروئین نیز اضافه کنیم که به گفتۀ «ادوارد لِمون»، کارشناس مسائل امنیتی آسیای میانه، یک سوم اقتصاد آن کشور را تشکیل می‌دهد. این قاچاق از طریق مناطق مرزی صورت می‌گیرد.

برای پیشگیری از بحران احتمالی که در پی بازگشت طالبان به قدرت، دولت تاجیکستان را سرآسیمه کرده، امامعلی رحمان به هر دری می‌زند. او از سویی دست به دامن آمریکا می‌شود (چنان که در اوایل ژوئیۀ گذشته وزیر امور خارجه‌اش را برای دیدار و گفت و گو با آنتونی بلینکن به آمریکا فرستاد) و از سوی دیگر، به «سازمان پیمان امنیت جمعی» به رهبری روسیه متوسل می‌شود که هدف عمده‌اش محدود کردنِ دامنۀ نفوذ «ناتو» و آمریکا در کشورهای آسیای میانه و قفقاز است.

اما رهبران تاجیکستان از این نیز هراس دارند که نیروهای روسی کنترل مرزهای کشورشان را در دست بگیرند و استقلال تاجیکستان را از میان ببرند.

نویسنده: علیرضا مناف‌زاده

موید یوسف، مشاور امنیت ملی پاکستان روز چهارشنبه، در یک نشست خبری گفت نیاز است جامعه جهانی به‌جای پذیرفتن خطر قطع روابط؛ شبیه بی‌ثباتی دوره پیشین طالبان، با دولت سرپرست‌ شان در دوره فعلی تعامل داشته باشد.

به گفته‌ی مشاور امنیت ملی پاکستان، طالبان ۲۰ سال جنگ خونینی را “علیه‌ی نیروهای اشغال‌گر امریکا و ناتو” به راه انداخته بودند که در این زمان «ده‌ها» هزار غیرنظامی و نیروهای امنیتی افغان کشته شده‌اند، اکنون پس از خروج نیروهای بین‌المللی، باید با آنان سازش شود.

این مقام پاکستانی، به جامعه بین‌المللی گفته است اشتباهات گذشته را تکرار نکنند.

به گفته‌‌ی او، پاکستان تلاش دارد تا مطمین شود که جهان اهمیت تکرار نکردن «اشتباه گذشته» را درک کرده است. صلح و ثبات در افغانستان برای پاکستان ضروری است و این کشور اکنون بر همین موضوع تمرکز دارد.

مشاور امنیت ملی پاکستان گفته است چراغ سبز طالبان برای تعامل با جهان یکی از خواست‌های خودشان است و پاکستان هیچ نقشی در آن ندارد. این مقام پاکستانی باور دارد مشروعیت به طالبان را غرب می‌دهد و اگر جامعه جهانی با دولت طالبان به گونه‌ی سازنده سازش کند، ممکن است گفت‌وگوهای رُخ بدهد که به رفع نگرانی‌های امنیتی جهانی کمک کند.

به گفته موید یوسف، پاکستان اکنون با رهبران طالبان در مورد نگرانی‌های امنیتی آن کشور، به‌ویژه در مورد طالبان پاکستانی که در شرق افغانستان حضور دارند، وارد مذاکره شده است.

او گفت: «ما به گونه‌ی کامل واضح ساخته‌ایم که نمی‌توانیم هیچ‌گونه تروریستی را از خاک افغانستان بپذیریم و صادقانه بگویم پاسخ واضح این است که به شکل قطعی هیچ علاقه‌‌ی به اجازه دادن برای چنین اتفاقی وجود ندارد. اکنون هدف پاکستان مدیریت مرز‌هاست و به هیچ تروریستی اجازه داده نمی‌شود که به روشی که گذشته انجام می‌دادند، عمل کنند.»

او در جریان این نشست خبری تصریح کرد عمران‌خان، نخست وزیر پاکستان هم‌چنان بحث تعامل قدرت‌های جهانی با طالبان را در سازمان هم‌کاری‌های «شانگهای» مطرح خواهد کرد.

قرار است نشست دولت‌های عضو سازمان هم‌کاری «شانگهای» ام‌روز پنج‌شنبه در دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، آغاز شود و فردا نیز ادامه داشته باشد. کشور‌های هم‌چون روسیه، چین، هند، پاکستان، تاجیکستان، اوزبیکستان، قزاقستان و قرغزستان از عضو‌های همیشه‌گی این سازمان هستند و افغانستان، ایران، بلاروس و مغولستان نیز به‌عنوان کشورهای ناظر اشتراک خواهند کرد.

نجیب حقانی وزیر مخابرات و تکنالوژی معلوماتی طالبان امروز با مسئولان اداره اترا دیدار و گفت و گو کرد.

وی در ان دیدار تاکید کرد در مورد ده درصد مالیات بر محصولات مخابراتی باید به مردم وضاحت داده شود.

وی با اشاره به عدم رضایت مردم از سرعت، قیمت و کیفیت شبکه‌های مخابراتی گفت در این موارد تصامیم لازم اتخاذ خواهد شد.

به نقل از کابل ویس این در حالی است که طالبان طی ۲۰ سال گذشته صدها پایه آنتن‌های مخابراتی را در ولایت‌های مختلف با حملات انفجاری خود تخریب کرده‌اند.

در نخستین روزهای ورود طالبان در کابل، زمزمه‌های انتقال پایتخت به قندهار وِرد زبان‌ها شد، اما خیلی ‌زود سکوت قابل توجه‌ای بر این مسئله مسلط شد، هیچ یک از فرماندهان طالبان در این مورد اظهاراتی نداشته و رسانه‌های آزاد که حالا سانسور اجباری را تحمل می کننند، نیز واکنشی نداشته‌اند.

به نقل از کابل ویس، اما رفتارهای سیاسی طالبان که بیشتر طایفه‌ای و بر مبنای درانی-غلجائی رقم خورده، بیانگر اختلافاتی درونی بر این موضوع است. قندهار که بیشتر پشتون‌های درانی در آن حاکم‌اند و از نگاه سابقه زمام‌داری برای درانی‌ها افتخارآفرین، برای ملا برادر و هواداران نزدیک به ملاهبت‌الله، شهر مطلوب و معقول برای پایتخت شدن است.

اما این‌سو، کابل با تمام امکانات اداری و اکمالاتی موجود خود برای غلجایی‌های دامن پهن کرده که در دهه‌های اخیر خود افرادی مانند داکتر نجیب و محمد اشرف‌غنی برای این طایفه افتخارآفرین بوده‌اند، این‌ها مسائلی‌اند که عبدالرب رسول سیاف و گلبدین حکمتیار هم‌طائفه‌ای‌های غلجایی خود به ویژه گروه حقانی را شیفته آن کرده تا کابل همچنین پایتخت بماند.

کش‌وقوس‌های به وجود آمده درون‌گروهی طالبان را می‌توان با طائفه‌شناسی پشتون‌ها بیشتر تفسیر کرد، درگیری‌ها و سقوط اکثر نظام‌های افغانستان مدیون این نوع نگرش بوده که با احمدشاه ابدالی آغاز، با نسل‌کشی قبیله سلیمان‌خیل غلجایی توسط عبدالرحمن‌خان ادامه یافت و اکنون است که رهبران طالبان تاریخ‌نویسی دارند.

این نوع نگاه طالبان اکنون عملا پای پاکستان به‌رهبری عمران‌خان که پشتون غلجایی است را در حمایت از حقانی و حلقات مستقر در کابل باز کرده و در آن‌سو زلمی خلیل‌زاد که یک نورزی درانی است، برای طالبان درانی لابی‌گری‌هایی را آغاز و با اظهارات جدید خود، سعی بر ناکارایی غلجایی دارد، تا به این‌صورت زمینه قدرت‌گیری مجدد درانی‌ها و آن‌هم با پشتیبانی آمریکا و متحدان اروپائی‌اش فراهم شود.

چنین جنجال‌هایی بین درانی‌ها و غلجایی‌ها موجود و تاریخی است که ممکن با وساطت و مصالحت درونی‌شان حل شود یا نیروی دیگری مثل جبهه مقاومت جایگاه و پایگاه سیاسی هر دو طرف را تهدید کند تا درانی و غلجایی برای نابودی آن متحد شوند.

به هر حال، باید دیده شود که حضور ملا هبت‌الله و ملا برادر در قندهار می‌تواند عاملی بر تغییر پایتخت شود.

 شاه‌محمود قریشی، وزیر امور خارجه پاکستان اعلام کرد اسلام‌آباد تمایل دارد اعضای جنبش طالبان پاکستان را در صورت عدم مشارکت آنها در فعالیت‌های تروریستی عفو کند.

شاه محمود قریشی، وزیر امور خارجه پاکستان در مصاحبه با یکی از رسانه‌های این کشور اعلام کرد اسلام‌آباد تمایل دارد اعضای جنبش طالبان پاکستان را اگر قول دهند در فعالیت‌های تروریستی شرکت نمی‌کنند و تسلیم نیروهای امنیتی کشورش شوند، عفو کند.

قریشی نسبت به احتمال آزادی زندانیان عضو جنبش طالبان پاکستان در افغانستان به‌دلیل تسلط کامل طالبان بر این کشور ابراز نگرانی کرد.

وزیر امور خارجه پاکستان گفت: نمی‌خواهیم این اعضای زندانی آزاد شوند و با ورود به پاکستان و ایجاد ایجاد مشکل زندگی مردم بی‌گناه را متاثر کنند.

او اظهار داشت: اگر تشکل جدید در افغانستان از نفوذ خود استفاده و با طالبان پاکستان گفت‌وگو کند و اگر طالبان پاکستان در فعالیت‌های تروریستی شرکت نکند و تسلیم قانون اساسی پاکستان شوند، می‌توانیم حتی آنها را عفو کنیم.

عارف علوی، رئیس‌جمهور پاکستان نیز چند روز پیش اظهار نظر مشابهی داشته و گفت: اسلام‌آباد می‌تواند اعضای طالبان پاکستان را که مرتکب جرم نبوده، سلاح خود را تسلیم و به رعایت قانون اساسی پاکستان متعهد شوند، عفو کند.

یک ماه از فرار ننگین اشرف غنی و دار و دسته دزدش گذشت. فروپاشی رژیم فاسد و دست نشانده غنی هرچند برای افغانستان یک فرصت تاریخی به شمار می رود، اما از آنجایی که با فروپاشی همه جانبه همراه بود، مشکلات اقتصادی را برای افغانستان به همراه داشت. تیم ناکارآمد و تمامیت خواه وابسته به بیگانه تا توانست در برابر روند صلح موانع ایجاد کرد و سرانجام بدون اطلاع، از کشور گریخت.

قرار بود انتقال مسالمت آمیز قدرت صورت بگیرد و از فروپاشی شیرازه های سیاسی، اجتماعی و امنیتی جلوگیری شود، اما فرار شرم آور غنی و اطرافیانش همه برنامه ها را به هم ریخت.

اکنون که تیم متعصب غنی در کشور حضور ندارد، باید بکوشیم تا افغانستان بدون تبعیض و عاری از تعصب را پی ریزی کنیم که همه شهروندان افغانستان در آن سهیم باشند و برای پیشرفت و ترقی و تعالی کشور تلاش ورزند.

افغانستان خانه مشترک همه شهروندان این سرزمین است؛ پس همه مسوولیت داریم تا در پاسداری از استقلال، آزادی و آبادی آن ایفای نقش نماییم.

داکتر نظری

نخست وزیر پاکستان سابقه روابط با ایالات متحده طی دو دهه اخیر را وحشتناک و فاجعه بار توصیف کرد و گفت: پاکستان به عنوان متحد آمریکا بارها هدف حملات پهپادی قرار گرفت و همزمان مشارکت در افغانستان نیز به ضرر ما تمام شد.

«عمران‌خان» درخصوص رویکرد آمریکا در افغانستان و انتقاد شدید از نوع برخورد واشنگتن با اسلام‌آباد برای حصول منافع یکجانبه درحالی عنوان می‌شود که وزیرامور خارجه دولت بایدن در روزهای اخیر اعلام کرد که آمریکا روابط خود با پاکستان را ارزیابی خواهد کرد.

«آنتونی بلینکن» در حضور مجازی در جلسه کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان آمریکا افزود که اسلام‌آباد منافع زیادی در افغانستان دارد که با منافع ایالات متحده در تضاد است، موضوعی که بار دیگر تشدید فضای بی‌اعتمادی میان دو متحد قدیمی را برجسته می‌کند.

نخست وزیر پاکستان روز چهارشنبه طی مصاحبه با ‘بکی اندرسون’ (Becky Anderson) خبرنگار سی ان ان در اسلام‌آباد در واکنش به اظهارات اخیر آنتونی بلینکن آن را بازتابی از جهل وی توصیف کرد و افزود که من هرگز چنین اظهاراتی ناشی از جهل و نادانی را نشنیده‌ام.

وی اتهام واشنگتن علیه اسلام‌آباد مبنی بر پناه دادن به تروریست‌ها و ایجاد پایگاه‌های امن را رد کرد و افزود: پاکستان در امتداد مرز افغانستان تحت شدیدترین نظارت توسط پهپادهای ایالات متحده قرار داشته است، مطمئناً آن‌ها می‌دانستند که آیا پناهگاه‌های امنی وجود دارد یا نه.

عمران‌خان که همواره از مخالفان سرسخت پیوستن پاکستان به آمریکا در افغانستان و مشارکت در جنگ به اصطلاح علیه تروریسم است، رفتار آمریکایی‌ها در قبال پاکستان که زمانی متحد غیر سازمان پیمان آتلانتیک شمالی ناتو آن محسوب می‌شود، را به شدت مورد انتقاد قرار داد.

وی افزود: پاکستان همزمان که متحد آمریکا به شمار می‌رفت، ۴۸۰ بار مورد حمله پهپادهای آمریکا قرار گرفت. ۸۰ هزار نفر نظامی و غیرنظامی در پاکستان ناشی از پیامدهای حضور آمریکا و ناتو در افغانستان و گسترش دامنه تروریسم به پاکستان جان خود را از دست دادند.

عمران‌خان تاکید کرد که تحمل روابط وحشتناک با آمریکا برای پاکستان فاجعه بار بوده است اما اسلام‌آباد با این حال داشتن یک رابطه عادی با واشنگتن را مطالبه می‌کند آنچنان که آمریکایی‌ها با هند رابطه دارند.

نخست وزیر پاکستان در ادامه این مصاحبه با انتقاد از نحوه خروج آمریکا از افغانستان گفت: بارها به مقامات آمریکایی‌ها هشدار داده شد که آنان نمی‌توانند در افغانستان از طریق نظامی گری به اهداف خود برسند بلکه آنان در آنجا گرفتار شدند.

وی درباره اوضاع افغانستان و چگونگی تعامل با دولت موقت طالبان گفت که اوضاع افغانستان به شدت نگران کننده است و بیم آن می‌رود که تروریسم دوباره در این کشور رشد پیدا کند.

نخست وزیر پاکستان هشدار داد که هیچ دولت دست نشانده‌ی در افغانستان مورد حمایت مردم این کشور نیست بنابراین به جای اینکه بنشینیم و فکر کنیم که می‌توانیم آنان (طالبان) را کنترل کنیم، باید آن‌ها را تشویق کنیم.

وی اظهار داشت که جهان باید به طالبان برای عمل به وعده‌های خود از جمله پاسداری حقوق بشر زمان بدهد اما اگر تعامل و کمکی به افغانستان صورت نگیرد هرج و مرج دوباره این کشور را تهدید می‌کند.

امیرتقی خان متقی سرپرست وزارت خارجه طالبان در نامه‌ای به دستیار دبیر کل سازمان ملل، از جامعه جهانی خواست پول وعده داده شده به افغانستان در دوران حکومت اشرف غنی به این گروه تحویل داده شود.

متقی دولت اشرف غنی را به فساد در هزینه کمک های دریافت شده متهم کرد و افزود: اکنون پول‌های تعهد شده باید به طالبان داده شود تا دولت جدید بتواند حقوق کارمندان دولتی را پرداخت کند.

در این نامه، طالبان به رفع موانع موجود برای کمک موسسات تحت نظر سازمان ملل به مردم افغانستان متعهد شد.

متقی با اشاره به چالش های پیش روی افغانستان در زمینه بهداشت و درمان، آموزش و بیکاری تاکید کرد، افغانستان در شرایط کنونی به کمک های فوری نیازمند است.

سرپرست وزارت خارجه افغانستان در بخش دیگری از این نامه بر ضرورت رعایت حقوق زنان و اقلیت ها منطبق با شریعت تاکید کرد.

سخنگوی وزارت خارجه چین در سخنانی از درخواست طالبان برای آزادکردن دارایی های بلوکه شده از سوی آمریکا حمایت کرد.

یکی از خبرنگاران روز گذشته در کنفرانسی مطبوعاتی خطاب به سخنگوی وزارت خارجه چین گفت: در ۱۳ سپتامبر، سهیل شاهین، سخنگوی طالبان گفت: «آمریکا باید بلوکه کردن (دارایی ها) را برطرف کند؛ چرا که این دارایی مردم افغانستان است. مردم افغانستان مشکلات فراوانی دارند و به همین خاطر، این بلوکه کردن اقدامی علیه مردم افغانستان است. دولت طالبان هر اقدام قانونی را در این زمینه انجام می‌دهد.» همچنین برخی تجار شکایت کرده اند بلوکه کردن دارایی‌های ملت افغانستان بر تراکنش‌های اقتصادی معمول و واردات و صادرات اثر می‌گذارد. نظر چین در این باره چیست؟

ژائو لیجیان در این باره گفت: سخنگوی طالبان درست می‌گوید. این دارایی‌ها متعلق به افغانستان است و بایستی برای مردم افغانستان خرج شود. آمریکا نباید بدون توجیه این‌ها را بلوکه کند. آمریکا باید با درخواست مشروع افغانستان روبرو شده و دست از فشار و تحریم بردارد و ایجاد مانع برای اقصاد، زندگی، صلح و بازسازی در افغانستان را متوقف کند.

خبرنگار دیگری از او پرسید: برخی منابع گفته اند یکی از نمایندگان طالبان در توییتی اعلام کرده وانگ یو سفیر چین در افغانستان به خاطر استقرار دولت جدید به آن‌ها تبریک گفته. نظر شما چیست؟

ژائو لیجیان در پاسخ گفت: من می‌توانم به شما بگویم که سفارت چین در افغانستان به مانند حالت عادی در حال انجام کار است و ما تمایل داریم تا با دولت جدید افغانستان در تماس بمانیم.