در اولین دور مذاکرات بین الافغانی که در دوحه برگزار شده آتش بس موضوع اصلی مورد بحث می باشد.
در این مذاکرات علاوه بر مقامات هیات مذاکره کننده حکومت افغانستان و طالبان، وزیر امور خارجه امریکا، هند، پاکستان، چین، ترکمنستان و برخی کشورهای دیگر دنیا سخنرانی کردند.
مایک پمپئو، وزیر امور خارجه امریکا، گفت نوع نظام آینده افغانستان را حکومت افغانستان و طالبان مشخص می کند و در این راستا انتخابات بهترین راه است.
هر چند پاکستان خود را به عنوان یک بازیگر فعال برای تسهیل روند صلح در افغانستان معرفی کرده و در یکسال گذشته مرتب با طرفهای مذاکره در تماس است اما اسلامآباد همزمان با آغاز دور جدید گفت وگوهای بین افغانی ضمن استقبال از آن نگران است که تداوم تنشهای مرزی میان دو کشور ممکن است به قیمت تخریب تلاشهای صلح در افغانستان تمام شود.
ناظران سیاسی در پاکستان معتقدند که هرگونه تخریب تلاشهای صلح در افغانستان به ویژه در وضعیتی که طرفین حاضر به آغاز گفت وگوهای داخلی شدهاند، ممکن است ناشی از ایجاد فضای بیاعتمادی میان تسهیل کنندگان روند صلح شامل پاکستان و یا تشدید تنشهای مرزی میان دو کشور صوت بگیرد.
براساس منابع رسمی، دوحه پایتخت قطر از امروز (شنبه) میزبان اولین نشست گفت وگوهای بین افغانی شامل هیات مذاکره کننده دولت کابل و گروه طالبان است، موضوعی که پاکستان یک روز قبل از این تحول از آن استقبال کرد.
پاکستان به گفت وگوهای بین افغانی ملحق میشود
سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان ساعاتی پیش اعلام کرد که هیات بلندپایه دیپلماتیک این کشور به ریاست نماینده ویژه نخست وزیر پاکستان در امور افغانستان در دوحه حضور دارد. «محمد صادق» نماینده ویژه پاکستان در نشست افتتاحیه با حضور هیات نمایندگان دولت افغانستان و هیات طالبان شرکت کرد و همزمان «شاه محمود قریشی» وزیر امور خارجه پاکستان نیز به صورت مجازی در این مراسم حضور یافت.
واکنش عمران خان به گفت وگوهای بین افغانی
«عمران خان» نخست وزیر پاکستان با صدور بیانیهای از استقبال این کشور از مذاکرات بین افغانی خبر داد و با آنچه تلاشهای مشترک میخواند، گفت که مردم به افغانستانی به روزی خواهند رسید که آرزوی آن را داشتند.
وی افزود: افغانها بیش از ۴۰ سال متحمل درگیری و رنج درگیری مستمر هستند وضعیتی پاکستان را نیز به شدت تحت تاثیر قرار داد و علاوه بر ترویج پدیده تروریسم متحمل هزینههای هنگفت اقتصادی از دست دادن جانهای ارزشمند شد.
عمران خان تاکید کرد که پاکستان به مسئولیت خود عمل کرد و اکنون نوبت رهبران افغانستان است تا از این فرصت سازنده بهره برداری کرده و با یک توافق سیاسی و فراگیر راه صلح و آشتی در کشور را هموار سازند.
نگرانی پاکستان از عاملان تخریب تلاشهای صلح در کشور همسایه
نخست وزیر پاکستان درحالی بر عزم و اراده این کشور برای تداوم حمایت از روند صلح افغانستان و همبستگی با مردم این کشور همسایه سخن میگوید که رهبران نظامی پاکستان نسبت به تحرکات مرموز با هدف تخریب تلاشهای صلح در افغانستان ابراز نگرانی میکنند.
سخنگوی ارتش پاکستان به افزایش حوادث ناخوشایند و خشونت بار در مرزهای این کشور با افغانستان اشاره کرده و آن را به مثابه ضربه زدن به روند صلح افغانستان دانست.
سرلشکر «بابر افتخار» نسبت به آنچه که وی عوامل مخرب علیه صلح افغانستان خواند، هشدار داد و افزود: اسلام آباد با جدیت تمام معتقد است که هر دو کشور همسایه شایسته صلح و پیشرفت هستند و باید در کنار هم طرح خرابکاران را شکست بدهیم.
تنشها شبه قاره و تبعات آن بر صلح افغانستان
جدای از تاثیرات اختلافات مرزی میان پاکستان و افغانستان بر همکاریهای مشترک در بحث روند صلح، دولت اسلامآباد معتقد است : عدم ثبات در مرزهای شرقی پاکستان با هند نیز ممکن است به تلاشها برای کمک به پیشبرد صلح در همسایه غربی خود افغانستان لطمه بزند.
هر چند سخنگوی طالبان اواخر مردادماه سال گذشته با رد ارتباط تنشهای شبه قاره با صلح افغانستان گفت: ارتباط دادن اختلافات اسلامآباد و دهلی بر سر کشمیر با صلح افغانستان هیچ کمکی به حل بحرانها دو کشور همسایه در جنوب آسیا نمیکند.
در عین حال منابع دیپلماتیک پیشتر مدعی شدند که پاکستان کاخ سفید را در جریان پیامدهای احتمالی تنشهای شبه قاره و تشدید درگیری مرزی میان پاکستان و هند بر فرآیند صلح افغانستان قرار داده است.
پاکستان اعتقادی به نقش کشور همسایه خود هند در افغانستان ندارد و حتی دهلی نو را به انجام اقداماتی برای تحت تاثیر قراردادن تلاشهای صلح (در افغانستان) متهم میکند، اتهامی که از سوی هند رد شده است.
به عقیده کارشناسان، فرآیند صلح افغانستان و نقش پاکستان برای تسریع خروج آمریکا از این کشور سبب نگرانی دهلی نو نسبت به خواستههای اسلامآباد از واشنگتن شده است.
مقامات هندی اعلام کردند: عمران خان از دونالد ترامپ خواسته بود تا در قبال نقش آفرینی پاکستان در بحث صلح افغانستان، آمریکا نیز باید هند را تحت فشار قرار دهد تا این کشور آماده مذاکره در مورد کشمیر شود.
مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا به منظور شرکت در مذاکرات صلح افغانستان وارد شهر دوحه، پایتخت قطر شده است.
او در توییتر خود مذاکرات صلح افغانستان را مهم خوانده و افزوده مردم افغانستان سزاوار کشور بدون جنگ هستند و آمریکا اینجا است تا آنان را در ساختن نقشه راهی برای آینده صلح آمیز حمایت کند.
در کنار مراسم افتتاحیه، مهمترین برنامه امروز مذاکرات صلح افغانستان، نشست مشترک وزیر خارجه آمریکا با روسای هیأتهای مذاکرهکننده خواهد بود.
قرار است مذاکرات صلح افغانستان امروز آغاز شود و نمایندگان دولت و طالبان اولین نشست رو در رو را آغاز کنند.
عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه ملی نیز برای شرکت در مراسم افتتاحیه مذاکرات صلح افغانستان به قطر سفر کرده است.
آقای عبدالله همچنین در حاشیۀ سفر به دوحه با مقامهای قطری و تعدادی از مهمانان ویژۀ مراسم آغاز مذاکرات تاریخی صلح میان هیأت جمهوری اسلامی افغانستان و طالبان دیدار میکند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا شب گذشته در کنفرانس مطبوعاتی در کاخ سفید گفت که این مذاکرات، نتیجه ماهها و سالها تلاش جدی دیپلماتیک دولت اوست.
در انتخاب قطر به عنوان میزبان گروه طالبان از دوران ریاست جمهوری حامد کرزی، حساسیتهایی وجود داشت. زمانی که باز شدن دفتر طالبان درخارج افغانستان مطرح شد آقای کرزی با باز شدن آن در قطر مخالف بود. عربستان ترکیه گزینه مناسب برای دولت افغانستان بود.
بعد از امضای توافقنامه صلح میان آمریکا و طالبان در زمستان سال گذشته نیز خبرهایی درباره اینکه کشورهای اروپایی و یا آسیای میانه میزبان گفتگوهای بین الافغانی خواهد بود، سر زبانها افتاد. این کار تحقق نیافت و اکنون رسما مذاکرات صلح افغانستان در قطر در شرف آغاز شدن است.
برگزاری این نشست در قطر خلاف میل دولت افغانستان است، پس چرا اتفاق افتاد؟ این کشور از چه ویژگیهای برخوردار است که توانسته است به محور دیپلماسی صلح افغانستان تبدیل شود؟
اهمیت قطر در چیست؟
نزدیکی قطر با گروههای تندرو اسلامی سالها بر سر زبانها است. احمد سعیدی، تحلیلگر سیاسی افغان معتقد است که اگر حمایت عربستان و قطر را از گروههای بنیادگرا تقسیم بندی کنیم؛ عربستان بیشتر سلفیها و وهابیها را رهبری میکند؛ گروههای اخوان المسلمین بیشتر نزدیک به دولت قطر است.
او معتقد است که ارتباط نزدیک دوحه با اخوان المسلمین باعث نزدیکی این کشور به آمریکا و اسرائیل شده است.
بلند پروازیهای دیپلماتیک قطر درمیان کشورهای عربی، عامل دیگری است که به قطر اهمیت خاص در منطقه میدهد به قول هادی میران، نویسنده افغان، قطر در خیلی از بازیهای سیاسی در منطقه از سودان و فلسطین گرفته تا یمن و سوریه درگیر بوده است.
او مناسبات خوب قطر با آمریکا و پاکستان را مهم دانسته و معتقد است که این رابطه باعث اعتماد دو کشور به قطر شده است.
عبدالمتین امین، پژوهشگر مسایل خاورمیانه نیز معتقد است که قطر از دیر زمان با جنبشهای اسلامگرا رابطه دارد و طالبان در دوحه احساس آرامش و همسویی ارزشی و ایدئولوژیک بیشتر با این کشور میکنند. به نظر او از طرف دیگر آمریکا نفوذ بیشتر در قطر دارد و میتوانند در جهتدهی مذاکرات، نقش اساسی ایفا کند.
قطر خانه امن طالبان؟
حضور طالبان در قطر به سالهای اخیر محدود نمیشود. در زمان حاکمیت طالبان در افغانستان (بین سالهای ۱۹۹۶ و ۲۰۰۱)، قطر هرچند حکومت طالبان را به رسمیت نشناخت، ولی به گفته یکی از مقامات سابق وزارت خارجه طالبان، روابط قطر و شورشیان طالبان “صمیمی” بود.
با سرنگونی حکومت طالبان شماری از چهرههای ارشد این گروه سعی کردند به قطر پناهنده شوند، اما درخواستهای آنان توسط قطر رد و یا نادیده گرفته شد. این آخر ماجرا نبود، برخی مقامات رده پایینتر طالبان موفق شدند بهعنوان کارگر ساده و تاجر به قطر و سایر کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، نظیر امارات متحده عربی و عربستان سعودی، سفر کنند.
این افراد به دلیل اینکه در ردههای بالا حضور نداشتند و سرشناس نبودند، به چشم نیامدند و بههمین خاطر بهراحتی توانستند در میان دیگر مهاجران افغان حل شوند.
در سال ۲۰۰۹ پنج عضو ارشد گروه طالبان در قبال آزادی بوئی برگدال، سرباز ۲۸ ساله آمریکایی که در اسارت طالبان بود، رها شدند. این پنج عضو ارشد گروه طالبان که در رسانه از خیرالله خیرخواه، والی رژیم طالبان در هرات، فاضل مظلوم، رئیس ارتش رژیم طالبان، نورالله نوری، معاون اداره استخبارات طالبان، عبدالحق وثیق و عبدالنبی عمری یاد شده بود، بعد از آزادی از زندان گوانتانامو در قطر ساکن شدند.
حضور آنان در قطر و تلاش برای ایجاد یک کانال تماس با طالبان، در بهار سال ۱۳۹۲ منجر به باز شدن دفتر طالبان با تابلو و پرچم “امارت اسلامی افغانستان” در قطر شد که خشم کابل، بهویژه حامدکرزی را در پی داشت.
بعد از این قطر به پایگاه طالبان مبدل شد، به شماری از اعضای ارشد این گروه با خانوادههای آنان اجازه اقامت در قطر داده شد. آقای سعیدی نیز معتقد است که سازمان اطلاعات قطر مصارف طالبان و اعضای خانواده آنان را پرداخت و حمایت مالی و پولی از آنان نیز میکند.
بیطرفی قطر و تنش سیاسی منطقهای
در بهار ۱۳۹۶ روابط قطر و عربستان به تیرگی گرائید. علاوه بر عربستان، مصر، بحرین و امارات متحده عربی با متهم کردن قطر به بیثباتی در منطقه، روابط دیپلماتیک با این کشور را قطع کردند. این کشورها قطر را به حمایت از “گروه های تروریستی” متهم کردند.
این تنش منطقهای و انزوای قطر باعث نشد که این کشور میزبان مذاکرات آمریکا و طالبان نباشد. در نهایت توافق نامه صلح میان این دو در زمستان سال گذشته در قطر امضا شد.
در کنار نقش کلیدی پاکستان در روند صلح افغانستان، ایران نیز نقش عمده را دارد. این کشور خود را به گروه طالبان نزدیک کرده و برگزاری نشست صلح افغانستان به غیر از قطر در سایر کشورهای عربی، از جمله عربستان برای ایران قابل قبول نبود.
آمریکا و طالبان زمستان سال گذشته توافقنامه صلح امضا کردند
احمد سعیدی معتقد است که تضاد میان عربستان سعودی و ایران باعث شده که اگر مذاکرات صلح افغانستان در جده برگزار میشد، تهران این روند را بیشتر اخلال میکرد، ولی قطر با ایران و سایر کشورهای منطقه روابط نیک دارد.
او میگوید که قطر مثل عربستان درگیر جنگ یمن و افغانستان نیست و درتضادهای منطقهای نیز مشارکت چندانی ندارد.
آقای میران نیز میگوید که قطر در منازعه افغانستان بیطرف محسوب میشود و روابط متوازن با همه طرفهای درگیر داشته است.
کشورهای دیگر چرا انتخاب نشدند؟
در زمان گفتگوهای صلح میان طالبان و آمریکا، کشورهای زیادی از جمله ازبکستان، ناوری(نروژ)، آلمان، اندونزی، چین و… برای میزبانی گفتگوهای صلح افغانستان اعلام آمادگی، ولی درماههای اخیر این کشورها سکوت کردند.
یک مقام دولت افغانستان نیز به بیبیسی گفت که کابل علاقهمند برگزاری این نشست در کشورهای اروپایی و آسیای میانه بود ولی به دلیل شیوع ویروس کرونا خیلی از کشورها که قبلا برای میزبانی اعلام آمادگی کرده بودند، سکوت کردند.
حضور گسترده مهمانان، ناظران و خبرنگاران شاید عامل نگرانی این کشورها از شیوع ویروس کرونا بوده است. به گفته او قطر برای میزبانی پیش شرطی را اعلام نکرده بود، در حالی که خبرنگاران رسانهها از افغانستان برای پوشش این گفتگو به قطر سفر کردند و قطر برای حضور هیات افغانی و نمایندگان رسانهها شرط خاصی را اعلام نکرده است.
نمایندگان رسانهها آقای عبدالله را در سفر به دوحه همراهی میکنند
اسدالله زائری، معاون سخنگوی پیشین شورای عالی صلح افغانستان به بیبیسی گفت که انتخاب قطر به عنوان مکانی برای مذاکرات صلح افغانستان؛ وجود دفتر سیاسی گروه طالبان در قطر و همین طور توافق ضمنی طرفهای قضیه صلح افعانستان بر سر این کشور است.
او همچنین سیاست نسبتا بیطرفانه قطر را در قبال منازعات افغانستان عامل دیگر در این انتخاب میداند.
محمد حنیف اتمر سرپست وزارت خارجه افغانستان میگوید شکست مذاکرات صلح خطری برای منطقه و جهان می باشد.
وی روز گذشته هنگام سفر به دوحه محل برگزاری مذاکرات بین الافغانی به خبرنگاران گفت:«امید همین است که هرچه زودتر به یک نتیجه دست بیابیم، شکست مذاکرات صلح نه تنها افغانستان بلکه منطقه و جهان را میتواند با خطر روبرو کند.»
به گفتۀ آقای اتمر در این مذاکرات از همه پیشتر روی برقراری آتشبس صحبت خواهند کرد.
هیئت مذاکره کننده دولت افغانستان برای گفتوگو با نمایندگان گروه طالبان ناوقت شام دیروز جمعه به دوحه رسید.
عبدالله عبدالله رئیس شورای عالی مصالحه ملی رهبری این هیئت را به عهده دارد.
هیات مذاکره کننده حکومت افغانستان و طالبان تا لحظات دیگر به طور رسمی گفتگوهای بینالافغانی را آغاز خواهند کرد.
قرار است در مراسم افتتاح گفتگوهای بینالافغانی به نماینندگی از افغانستان عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه ملی، عبدالسلام رحیمی مشاور خاص رییس جمهور در امور صلح، محمد حنیف اتمر سرپرست وزارت خارجه کشور و سید سعادت منصور نادری وزیر دولت در امور صلح، سخنرانی کنند.
مایک پمپیو وزیر خارجه امریکا و زلمی خلیلزاد، نماینده خاص این کشور برای صلح افغانستان نیز در این مراسم اشتراک خواهند کرد.
گفته می شود امروز تنها گفتگوهای بینالافغانی افتتاح و روی آجندای این گفتگوها بحث صورت خواهند گرفت.
در عین حال قرار است عبدالله عبدالله، رییس شورای مصالحه ملی و حیف اتمر، سرپرست وزارت خارجه کشور به همراه ملا عبدالغنی برادر، رییس تحریک طالبان و محمد بن عبدالعزیز ثانی وزیر خارجه قطر، مایک پمپیو، وزیر خارجه امریکا، زلمی خلیلزاد نماینده ویژه وزارت خارجه امریکا برای صلح افغانستان و روسای هیات مذاکراتی دو طرف در مراسم افتتاح سخنرانی کنند.
این در حالی است که هیات مذاکراه کننده حکومت افغانستان و طالبان پس از موانع زیادی فرا راه آغاز گفتگو های بین الافغانی وارد دوحه شده و قرار است این گفتگوها را اغاز می کنند.
محمدسرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری میگوید طالبان باید مسوولیتشان را درک کنند و اگر در ادعایشان صادقاند، به میز مذاکره حاضر شوند.
آقای دانش روز پنجشنبه، بیستم سنبله در کنفرانس «نقش ما در کاهش و مبارزه با آلودگی هوا چیست؟» گفت جنگ بر محیط زیست در کشور تاثیر ناگواری گذاشته است و این روند باید پایان یابد.
وی جنگ را «یکی دیگر از دشمنان خطرناک محیط زیست» خواند و گفت همزمان با آسیبهایش به زندگی شهروندان و اقتصاد، فرهنگ و سیاست کشور، سبب آلودگی هوا نیز شده است.
به گفته آقای دانش، صلح از ضرورتهای اساسی برای تامین «محیط زیست پاک» است و آتشزدن جنگلات، جابهجایی ماینها و استفاده از مواد شیمیایی ریشه در جنگ کنونی دارد.
معاون دوم ریاست جمهوری صلح را یک «امر حیاتی» برای زندگی شهروندان خواند و تصریح کرد روند کنونی صلح برخاسته از اجماع شهروندان کشور است. آقای دانش گفت حکومت از روند صلح حمایت کرده است و همه موانع فرا راه این روند را برداشته است.
وی اما از طالبان به عنوان طرف مذاکره خواست مسوولیتشان را درک کرده و در صورت صادق بودن در ادعایشان، به زودترین فرصت به میز مذاکره حاضر شوند و به خواست مردم پاسخ مثبت دهند.
او افزود برای جلوگیری از تخریب محیط زیست، به «صلح باعزت و پایدار و همزیستی مسالمتآمیز» نیاز است و باید شهروندان با طبیعت و میان خود «مهربان باشند».
معاون دوم ریاست جمهوری در حالی این خواست را مطرح میکند که آغاز مذاکرات بینالافغانی به دلیل حاضر نبودن گروه طالبان به تاخیر افتاده است.
یک عضو هیأت گفتوگوکنندۀ دولت افغانستان گفت به احتمال زیاد، هیأت مذاکرهکنندۀ دولت، با هدف گفتوگو با نمایندگان گروه طالبان، فردا به قطر برود.
این عضو هیأت مذاکرهکنندۀ دولت افزود موانع و بهانهجوییها تا حدودی رفع شده است.
او در حالی از سفر احتمالی هیأت مذاکنندۀ دولت به قطر خبر میدهد که داکتر نعیم وردک، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر گفته است پیشرفت جدیدی در ارتباط با آغاز گفتوگوهای صلح به دست نیامده است.
به گفتۀ او 6 زندانی جنجالی طالبان، تا هنوز به قطر منتقل نشده و افزودن بر آن، مشکلاتی نیز بر این روند افزوده شده است. او به صورت مشخص از مشکل خاصی یاد نکرد.
پیش از این گزارش شده بود که هیأت افغانستان، پنجشنبه هفته گذشته به قطر سفر میکند که چنین نشد.
حافظه تاریخی افغان ها هرگز فراموش نمی کند که طالبان این گروه متحجر و سبک مغز که آلت دست بیگانه بودند و هستند چگونه هنگام ورود به کابل جست و جوی خانه به خانه را شروع کرد و عده زیادی از مردم بی گناه را به گلوله بست، مردان و جوانانی و کودکانی که حتی فرصت نکردند سوال کنند گناهشان چیست.
داستان خشونت و توحش طالبان تنها به کابل خلاصه نمی شود و شهر شهر این افغانستان مظلوم رد پای این توحش را در خود دارد، از مزار گرفته تا دیگر شهرها!
این طالبان که از هر لحاظ حساب کنی به مردم افغانستان مدیون هستند و هرگز کیفر اعمال زشت و جنایات خود را ندیده اند اکنون برای نشستن پشت میز مذاکره برای مردم افغانستان گربه می رقصانند. دلیل این جولان طالبان بدون شک همان حامیان منطقه ای و بین المللی شان است که به این گروه دلگرمی دهند و یک بار دیگر روی آنها حساب باز کرده اند.
به هرصورت این به هیات مذاکره کننده حکومت بستگی دارد که تا چه حد می توانند در میز مذاکره صدای مظلومانه قربانیان جنایات طالبان را چوب کرده بر سر این گروه متحجر بکوبند تا دنیا بفهمد که سکوت در برابر این گروه فقط و فقط افغان های بیشتری را به کام مرگ می کشاند. افغانهایی که به جرم نکرده کشته شدند و امروز زن و بچه هایشان محتاج یک لقمه نان و امنیت هستند.
داستان ها و روایات قربانیان جنایات طالبان کم نیست و مرور آنها قلب انسان را به درد می آورد:
چشمهای کمفروغش روایتگر داستان غمگنانهیی بود. پیرهزن، تکوتنها گوشهیی نشسته است. پیالۀ چایش را مقابلش گذاشته و پلکی به هم نمیزند. وقتی مرا دید، میخواست از جایش بلند شود، اما نتوانست، انگار چیزی از دامنش به طرف زمین کشید و دوباره نشست شد. پرسیدم، مادر تنهایی؟ چای برایت بیاورم؟ خوشحال شد، رفتم و برایش چای تازه دم کردم و در پهلویش نشستم تا بساط قصه را پهن کنم.
پرسیدم دخترانت کجایند، گفت دختر کلانم کلاس خامکدوزی رفته، دختر دوم و سومم هم مکتب رفتهاند، (دختر دوم و سومش معلماند.)
پیرزن با آهی شروع به قصه کرد. از ساعت 7 صبح تا ساعت 2 پس از ظهر کاملاً تنهایم. ترموز آب جوش را دخترانم پر میکنند و در کنارم میگذارند، اما از بس دلم شکسته است، میلی به نوشیدنش ندارم.
پیرزن با سه دخترش تنها زندهگی میکند. دخترانش برای اینکه خرج خانهشان را تهیه کنند، کار میکنند. عکس دختر کوچکش را که به احتمال زیاد بیست سالش باشد، برایم نشان میدهد. میگوید، وقتی 3 ماه بیشتر نداشت، پدرش را طالبان بردند. دو پسرش که یکی 15 سال داشته و پسر دیگرش 5 سال، هر دو را طالبان تیرباران کردهاند. پسر بزرگترش نیز همسرنوشت پدر شده است.
پیرزن در حالی که اشکهایش را پاک میکند، میگوید، شوهرش یک کارگر عادی بود، مصروف بنایی بود و از این طریق چرخ زندهگی را میچرخاند.
وقتی طالبان به کابل میآید، یکی از فامیلهای پیرزن که منصب دولتی داشته است، از ترس کشور را ترک میکند و به شوهر پیرزن میگوید که میتواند تا زمانی که آنان دوباره به کشور برگردند، در خانهاش زندهگی کنند.
مرد، خوشحال خانوادهاش را جابهجا میکند، اما از عواقب کارش اطلاعی ندارد. سه هفته پس از رفتن صاحبخانه، طالبان سراغ خانه میآیند. از مرد خانواده سراغ صاحبخانهاش را میگیرد، اما او میگوید که چیزی نمیداند. به گفته این مادر، طالبان آنقدر شکنجهاش میکنند که مرد از هوش میرود.
یکی از افراد طالبان، نعش مرد را بر دوش میکشد تا او را از حویلی بیرون کند. پسر بزرگش مانع میشود، با شلیک دو گلوله در پای پسر، او را نیز با خود میبرند. چند روزی از آن حادثه میگذرد، خبری از پسر و پدر خانواده نمیرسد.
روزی باز هم دروازه به صدا در میآید. پسر دوم با شوق اینکه پدرش پشت دروازه است، میدود، اما همین که دروازه حویلی باز میشود، زیر رگبار قرار م گیرد. پسر کوچک زن نیز که در گوشهیی از حویلی بازی میکند، با شلیک سه مرمی نقشی بر زمین میشود.
زن میماند و یک دنیا تنهایی و وحشت. از آن روزها 20 سال میگذرد، اما زن هنوز هم حجم بزرگ تنهایی را به دوش میکشد. میگوید، اگر پسر بزرگش میبود، حالا صاحب دو سه فرزند شده بود. پیرزن هنوز نمیداند شوهر و پسر بزرگش زندهاند یا نه؟ بیست سال میگذرد، اما هنوز هیچ نشانهیی از شوهر و فرزندش ندارد.
در حالی که دولت افغانستان میگوید روند رهایی زندانیان طالبان مطابق فهرست داده شده از سوی این گروه تکمیل شده و به استثنای ۶ زندانی، تمام زندانیان این گروه رها شدهاند اما طالبان میگوید بر اساس محاسبه آنها هنوزهم حدود ۶۵ زندانی در بند دولت افغانستان قرار دارند.
به گفته طالبان، این موضوع یکی از دلایل تاخیر در آغاز مذاکرات صلح افغانستان است.
رهایی پنج هزار زندانی طالبان و یک هزار زندانی دولت از سوی این گروه از مواد اصلی موافقتنامه صلح است که در تاریخ دهم حوت سال گذشته به امضا رسید.
شورای امنیت ملی افغانستان میگوید تا کنون حدود ۵۵۰۰ زندانی طالبان را آزاد کرده و این روند تکمیل شده و طالبان باید بدون کدام بهانه و تاخیر مذاکرات صلح را آغاز کند. ناجیه انوری، سخنگوی وزارت دولت در امور صلح افغانستان نیز گفته تمامی زندانیان این گروه مطابق فهرست داده شده آزاد شدهاند.
اما ذبیحالله مجاهد، سخنگوی گروه طالبان، به بیبیسی گفت هنوزهم روند رهایی زندانیان این گروه تکمیل نشده و در مورد رقم زندانیان آزاد شده میان فهرست دولت و این گروه تفاوت وجود دارد. او گفت بر اساس محاسبه آنها هنوزهم ۶۵ زندانی طالبان در بند دولت افغانستان هستند.
آقای مجاهد افزود مطابق فهرست داده شده از سوی طالبان به دولت افغانستان باید این افراد تا کنون آزاد میشدند. به گفته وی، دولت افغانستان گفته کار روی نهاییسازی پروندههای زندانیان یاد شده جریان دارد و پس از تکمیل شدن، این زندانیان نیز آزاد خواهند شد.
۶ زندانی دیگر گروه طالبان که قرار بود به قطر انتقال داده شوند، نیز به گفته ذبیحالله مجاهد، تا کنون به مقصد یاد شده انتقال نیافتهاند. ناجیه انوری، سخنگوی وزارت دولت در امور صلح افغانستان نیز این موضوع را تایید میکند و میگوید، روند انتقال این افراد به قطر زیر کار قرار دارد.
این زندانیان کسانیاند که متهم به قتل اتباع استرالیا و فرانسهاند و قرار است در قطر زیر نظر باقی بمانند. فرانسه و استرالیا رسما با رهایی آنها مخالفت کردهاند.
با این حال سخنگوی طالبان گفت تیم فنی این گروه در حال حاضر در کابل منتظرند تا روند رهایی زندانیان به پایان برسد. به گفته وی، پس از تکمیل شدن این روند، پایان پروسه رهایی زندانیان به صورت رسمی از سوی این گروه اعلان و پس از آن مذاکرات صلح آغاز خواهد شد.
مذاکرات صلح افغانستان
قرار است مذاکرات صلح افغانستان در شهر دوحه قطر برگزار شود. هیات طالبان به این کشور رفته و زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه آمریکا در امور صلح افغانستان نیز به این کشور سفر کرده است.
اما تا کنون تاریخ دقیق آغاز این مذاکرات مشخص نیست. هیات دولت افغانستان نیز تا کنون در کابل به سر میبرند.
ناجیه انوری، سخنگوی وزارت دولت در امور صلح افغانستان، میگوید که دولت تمامی آمادگیها، ترتیبات و ملزومات مذاکرات مستقیم صلح را انجام داده و آماده آغاز مذاکرات است.
خانم انوری گفت اجندای مذاکرات صلح نهایی شده و آتش بس دوامدار، جامع و سراسری از اولین موارد این اجندا است.
دو روز پیش صدیق صدیقی، سخنگوی رئیس جمهور، نیز در یک نشست خبری گفت دولت تمامی گامهایی را که برای آغاز مذاکرات صلح نیاز بود، برداشته و هیات دولت افغانستان نیز برای شروع مذاکرات آمادگی کامل دارد. او گفت اکنون زمان آن است که طالبان برای شروع مذاکرات اعلام آمادگی کند.
آقای صدیقی گفت طالبان باید آمادگی خویش را برای شروع مذاکرات صلح داشته باشند و “آن عده ضرورتهایی که برای آغاز مذاکرات در روند صلح دارند، انجام دهند.”
اما محمدنعیم، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر، گفته تا زمانی که روند رهایی زندانیان این گروه به پایان نرسد، تاریخ آغاز مذاکرات صلح تعین نخواهد شد.
زلمی خلیلزاد، فرستاده ویژه امریکا برای صلح افغانستان گفت تخریبکاران صلح تلاشهای شان را در آستانه آغاز مذاکرات افزایش داده اند.
آقای خلیلزاد در پایان روز چهارشنبه، نوزدهم سنبله با نشر یک رشته از توییتها به حمله بر امرالله صالح، معاون نخست ریاست جمهوری واکنش نشان داده است.
به گفته وی، تاریخ گواه است که همزمان با نزدیک شدن فرصت برای صلح، تخریبکاران از هیچ نوع تلاشی دریغ نمیکنند.
زلمی خلیلزاد تصریح کرد حمله بر معاون نخست ریاست جمهوری از تازهترین مواردی است که در نتیجه آن، آقای صالح جان به سلامت برده است، اما سایر مردم کشته و زخمی شدهاند.
او اما گفت تخریبکاران برای اخلال این فرصت تاریخی بیشتر مایوس میشوند، زیرا که افغانها در دام آنان نخواهند افتاد.
به گفته نماینده ویژه امریکا برای صلح افغانستان، افغانها میدانند که «روند موفق صلح یگانه راه پایان بخشیدن به جنگ درازمدت در کشور است» و تحقق آرمانهای گسترده مردم نیز به دو گروه مذاکرهکننده دولت و طالبان بر میگردد.
وی پیش از این خواستار آغاز هرچه زودتر مذاکرات بینالافغانی شده و هشدار داده بود گروههایی برای تخریب این روند تلاش میکنند.
زلمی خلیلزاد در حال حاضر در دوحه به سر میبرد و مصروف تسهیل آغاز این مذاکرات است.
مذاکرات بینالافغانی اما به دلیل اینکه طالبان هنوز روند رهایی زندانیانشان را ناتکمیل میدانند، آغاز نشده است.
گفتنی است در انفجار روز گذشته در کابل که هدف آن امرالله صالح، معاون اول ریاست جمهوری خوانده شد، بیش از ۱۰ تن کشته و بیش از ۱۵ تن دیگر زخمی شدند. در میان زخمیان این رویداد، سه محافظ آقای صالح نیز حضور دارند.
معاون اول ریاست جمهوری اما در این رویداد در قسمت دست و صورتش آسیب سطحی دیده است.
هرچند وزارت امور داخله شبکه حقانی را مسوول این انفجار میداند.
اما گروه طالبان که شبکه حقانی در چهارچوپ آن فعالیت میکند، دست داشتن در این رویداد را رد کرده است.
امرالله صالح، معاون اول ریاست جمهوری میگوید طالبان باید بفهمند که مذاکره با این گروه به معنای تسلیمی به خواهش ها و ارزشهای این گروه نیست.
معاون نخست ریاست جمهوری که روز سهشنبه، هجدهم سنبله به مناسبت نوزدهمین سال یادبود از ترور احمدشاه مسعود در کابل سخنرانی میکرد، در سخنانی گفت صلح و مذاکراه با طالبان به معنای گذشتن از ارزشها و داشتههای مردم نیست.
به گفته او، سازش و مذاکرات به معنای این است که مردم میخواهند «زیر آسمان کبود و یک چتر» با دشمن خود با صلح زندگی کنند.
امرالله صالح از جانب دیگر گفت دولت در مذاکرات با گروه طالبان با «صلابت، جرائت و فصاحت» به دو زبان ملی کشور به این گروه خواستها و ارزشهای مردم را تفهیم خواهد کرد.
او افزود: «به طالبان تفهیم میکنیم که جمهوریت نظام چند نفر نیست، بلکه برای استقرار آن مردم از ۳۴ ولایت کشور قربانی دادهاند.»
صالح تأکید کرد مذاکره به معنای تسلیمی به خواهشات و ازرشهای گروه طالبان نیست.
وی افزود مشخص است دولت و طالبان به یکدیگر تسلیم نمیشوند.
امرالله صالح افزود در چنین شرایطی یگانه راه، مراجعه به مردم است و در صورتی که طالبان ادعا دارند در بین مردم صاحب جایگاه است، جایگاه خود را از طریق رای مردم تثبیت کنند.
معاون نخست ریاست جمهوری در حالی این سخنان را مطرح میکند که انتظار میرود مذاکرات بینالافغانی در آینده نزدیک برگزار شود. هرچند زمان رسمی شروع مذاکرات تاکنون مشخص نشده است.
هیأت اتحادیه اروپا و سفیر کانادا به تازگی در بیانیهای مشترک با اعلان موضع خود نسبت به روند صلح گفتهاند که تصمیمها و اقدامات امروز طرفهای سیاسی، از جمله طالبان اقدامات و تصمیمهای جامعه جهانی را تعیین خواهد کرد.
این اتحادیه با استقبال از اقدامات حکومت جمهوری اسلامی افغانستان در رابطه به روند صلح و آزادی زندانیان، گفته است: «هیچ راه حل نظامی برای جنگ وجود ندارد و سطح غیرقابل قبول خشونتها مغایر با انتظارات روند صلح معنادار و اصول منشور ملل متحد است. ما از طالبان میخواهیم به خواست شهروندان افغانستان احترام گذاشته و تقاضای متفقالقول دبیر کل سازمان ملل و شورای امنیت برای آتشبس سراسری، فراگیر و بدون قیط و شرط را رعایت کنند».
این اتحادیه افزود گفتوگوهای میانافغانی با روحیه مصالحه و فراگیر بودن آن، از جمله احترام به قانون اساسی و نهادهای جمهوری اسلامی افغانستان و ادامه تعهدات بینالمللی افغانستان را از نزدیک دنبال میکند.
بیانیه این اتحادیه تأکید میکند: «حل و فصل سیاسی مذاکره شده که منجر به صلح میشود باید دستاوردهای حقوق بشری ۱۹ سال گذشته را حفظ کرده و بر پایه آن ساخته شود».
اتحادیه اروپا با بیان این که همچنان شریک متعهد به مردم افغانستان خواهد ماند، خاطرنشان کرده است که تصمیمها و اقدامات نیروی سیاسی امروز افغانستان، از جمله طالبان، تصمیمها و اقدامات فردای جامعه بینالملل را تعیین خواهد کرد.
گفتنی است که با آغاز مذاکرات میانافغانی، برقراری سراسری آتشبس و حفظ دستاوردهای ۱۹ سال گذشته، در زمینه حقوق بشر، آزادی بیان و حقوق زنان از مسایل مهم مذاکرات پنداشته میشود.
گروه طالبان از نخستین نشست مشترک تیم مذاکرهکنندۀ این گروه با اعضای دفتر سیاسی آن در قطر خبر داد. طبق اعلام طالبان، ریاست این نشست را ملا عبدالغنی برادر، معاون و رئیس دفتر سیاسی این گروه در قطر به عهده دارد.
طالبان با نشر خبرنامهیی روز یکشنبه، شانزدهم سنبله گفتند ملا عبدالغنی برادر، رئیس و اعضای جدید تیم مذاکراتی را معرفی کرده و به آنان درباره وظایفشان هدایت داده است.
طالبان این نشست درونتیمی را در حالی برگزار میکنند که روز گذشته وزارت خارجه امریکا در بیانیهیی گفت «زمان صلح فرا رسیده است.»
«حالا زمان آغاز است.» این جمله بریدهیی از بیانیهیی وزارت خارجه ایالات متحده امریکا در مورد صلح افغانستان است که چند ساعت پس از پخش خبر حضور مولوی عبدالحکیم حقانی، در رأس هیأت گفتوگوکنندۀ طالبان به نشر رسید.
بر اساس بیانیه، زلمی خلیلزاد، نمایندۀ ویژۀ وزارت خارجه امریکا برای صلح افغانستان، روز جمعه هفتۀ گذشته به قطر رفته و قرار است با هدف تسریع روند گفتوگوها میان دولت افغانستان و گروه طالبان به کشورهای منطقه نیز سفر کند.
وزارت خارجه امریکا در این بیانیه تصریح کرده «رهبران افغانستان باید از این فرصت تاریخی برای رسیدن به صلح استفاده کنند.»
در بخشی از بیانیه آمده تمام طرفها، گامهای مهمی را بهمنظور از میان برداشتن موانع برای شروع گفتوگوهای برداشتهاند.
فریدون خوزون، سخنگوی شورای عالی مصالحه ملی میگوید هیأت دولت افغانستان آماده سفر به دوحه است تا با نمایندگان طالبان گفتوگو کنند.
هیأت گفتوگوکنندۀ دولت افغانستان قرار بود روز پنجشنبه هفتۀ گذشته کابل را به قصد دوحه ترک کند. سفر هیأت دولت به دوحه به دلیل عدم حضور نمایندگان طالبان در دوحه، برای مدت نامعلومی به تعویق افتاد.
روز شنبه، دفتر سیاسی طالبان در قطر، از تغییر در ترکیب هیأت گفتوگو کننده گروه طالبان خبر داد.
ذبیحالله مجاهد، یکی از سخنگویان گروه طالبان در توییتی نوشت مولوی عبدالحکیم حقانی، قاضیالقضات گروه طالبان، در رأس هیأت گفتوگوکنندۀ این گروه قرار گرفته و محمد عباس استانکزی، رئیس پیشین هیأت طالبان به عنوان معاون این هیأت تعیین شده است.
فریدون خوزون، سخنگوی شورای عالی مصالحه ملی میگوید طالبان با تغییر و تبدیل در پی افروختن آتش به فرصتها هستند.
براساس آرایش جدید، هیأت گفتوگو کننده طالبان 21 عضو دارد و پس از این به جای سهیل شاهین، فردی به نام داکتر نعیم، سخنگوی جدید دفتر سیاسی طالبان خواهد بود.
عبدالحکیم حقانی کیست؟
اکبر آغا جان از افراد نزدیک به گروه طالبان و هممدرسهیی حقانی که دو سال را با او زیر یک سقف گذرانده، از او به عنوان «استاد» طالبان یاد میکند. او گفته است: او(عبدالحکیم حقانی) در میان طالبان بسیاری قوی است. عالم شایسته و استاد بسیاری از طالبان است. عبدالحکیم حقانی، به علم فقه مسلط است و به زعم طالبان، از نظر دانش همتراز ملا هبتالله، رهبر گروه طالبان است. از نسل اول تحریک طالبان مورد اعتماد ملا عمر و ملا منصور بوده و در نسل دوم این گروه نقش برجسته داشته است.
عبدالحکیم حقانی به عنوان قاضیالقضات گروه طالبان احکام بسیاری صادر کرده و به لحاظ تباری، از شاخۀ اسحاقزی درانی است.
رییس سابق استخبارات پاکستان میگوید رییسجمهور کنونی افغانستان بر این کشور تحمیل شده و در آینده افغانستان هیچ نقشی نخواهد داشت.
به نقل از «پاکستان تودی»، اسد درانی رییس سابق آیاسآی پاکستان گفت «اشرف غنی» رییس جمهور کنونی افغانستان را تحمیل شده خواند و گفت غنی پس از توافق صلح هیچ نقشی در آینده افغانستان نخواهد داشت.
وی افزود: ما نگران آینده افغانستان نیستیم، طالبان موقعیت غالبی دارد، آنها در جنگ علیه نیروهای امریکایی پیروز شدهاند.
درانی ادامه داد پاکستان نقش عمدهای در آینده افغانستان ندارد و به نفع اسلامآباد نیز نیست تا برای ایفای نقش در آینده این کشور دخیل شود. او گفت پاکستان برای بیرون کردن نیروهای امریکایی از افغانستان ده سال پیش برنامهریزی کرده بود.
رییس سابق آی اس آی گفت طالبان نقش اصلی را در آیندۀ افغانستان دارند و علاوه بر آنها چهرههایی مثل عبدالله عبدالله و محمدمحقق نیز در نظام آینده نقش خواهند داشت.
او گفت مذاکرات سختی میان بازیگران داخلی برسر تقسیم قدرت آغاز خواهد شد.
این مقام سابق پاکستان افزود اسلامآباد یک بلوک منطقهیی را با اشتراک روسیه، چین، ایران و ترکیه در خصوص تصمیم دربارۀ آیندۀ افغانستان شکل داده است. اما پاکستان نقش مرکزی را در آینده ایفا خواهد کرد.
او تصریح کرد: «این بلوک همچنین به حل مسایل در خاورمیانه و هند نیز کمک خواهد کرد. در افغانستان، هدف اصلی ما قبلاً برآورده شده است و ما روند صلح در افغانستان بین طالبان ایالات متحده و افغانستان را تسهیل کردهایم. ما باید اطمینان حاصل کنیم که گفتگوهای داخل افغانستان نیز موفقیتآمیز است و تصمیم گیری در مورد آینده توسط خود افغانها انجام میشود.»
درانی گفت ایالات متحده سالانه میلیاردها دالر را با هزینه روی ارتش افغانستان هدر داده است. وی ایالات متحده را به پرداخت مخفیانه سالانه ۵۰۰ میلیون دالر رشوه به طالبان متهم كرد. وی گفت پس از شکست جهان (ناتو)، طالبان اکنون قابل مهار نیستند.
اسد درانی همچنین تصریح کرد نقش عربستان سعودی در افغانستان پایان یافته است. او افزود نقش عربستان در پاکستان پس از امتناع اسلام آباد از ورود به جنگ یمن نیز به پایان رسیده است.
این جنرال بازنشسته تاکید کرد طالبان پس از شکست ناتو غیرقابل توقف است.
سهیل شاهین، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر گفت برخی «مسایل فنی» باعث شده زمان آغاز گفتوگوهای صلح میان افغانی روشن نشود.
وزارت دولت در امور صلح افغانستان به خبرنگارانی که قرار بود این تیم را به دوحه همراهی کنند، گفته بود هواپیمای حامل آنها و اعضای هیات مذاکره کننده روز جمعه ۴ سپتمبر به قطر پرواز خواهد کرد اما این سفر انجام نشده است.
پیشتر اشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان در نشست کابینه گفت «تمامی موانع» از سر راه مذاکرات صلح برداشته شده است و این مذاکرات بهزودی آغاز خواهد شد.
با وجود آمادگی دولت افغانستان به شروع مذاکرات، گروه طالبان تاکنون رسما اعضای هیات مذاکره کننده خود را معرفی نکرده است.
سهیل شاهین، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر گفت برخی «مسایل فنی» باعث شده است که زمان آغاز گفتوگوهای صلح میان افغانی روشن نشود. وی اما روشن نساخت منظورش از این مسایل چه چیزی است. اما گزارشگرانی که روند صلح را از نزدیک دنبال میکنند می گویند اختلافاتی در درون طالبان درباره چیدمان هیات مذاکره کننده به ویژه بین ملا عبدالغنی برادر، فرد شماره دوم گروه طالبان و شیرمحمد عباس استانکزی، رئیس هیات مذاکره طالبان به وجود آمده است و پاکستان برای حل این اختلافات تلاش میکند.
به گزارش ایندیپندنت، اما دو مقام ارشد غربی در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد گفتهاند که این مذاکرات حتما به زودی برگزار خواهد شد.
دیبورا لاینز، فرستادۀ ویژۀ سازمان ملل متحده برای افغانستان گفت: «مذاکرات آغاز خواهند شد. امیدواریم که در روزهای آینده مذاکرات میان افغانها رسماً آغاز شوند. تأکید میکنم که روزهای آینده، نه هفتههای آینده.»
مقامهای افغان تایید میکنند که حمد بن خلیفه آل ثانی، امیر قطر و عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه ملی افغانستان، نخستین دور مذاکرات دولت افغانستان با طالبان را گشایش خواهند کرد.
مایک پامپئو، وزیر خارجه آمریکا و شاه محمد قریشی، همتای پاکستانی او نیز تمایل دارند که در این نشست تاریخی که قرار است در هتل شرایتون دوحه برگزار شود، شرکت کنند.
از سوی دیگر دیپلماتهای کشورهای ذینفع در افغانستان نیز در این جلسه شرکت میکنند.
دولت دوحه قوانین عادیاش برای قرنطینه کردن بازدیدکنندگان خارجی را در مورد هیاتهای مذاکره کننده افغانی معلق کرده است. اما تمام اعضای دو هیات و خبرنگارانی که همراه با تیم دولت افغانستان از کابل به دوحه سفر میکنند، آزمایش ویروس کرونا را سپری کرده و منتظر پروازند.
تمام زندانیان طالبان از زندانهای دولت افغانستان آزاد شدهاند و حتی ۷ زندانی خطرناکی که عامل قتل شهروندان خارجی بودند نیز در دوحه تحت نظارت قرار میگیرند تا آخرین شرط طالبان هم برای شروع مذاکرات برآورده شود.
از سوی دیگر، طالبان نیز با آزادی چند نیروی ویژه دولت افغانستان، به خواسته کابل پاسخ مثبت داده است.
در همین حال انتظار میرود ۲۱ عضو هیات مذاکرهکننده دولت افغانستان برای شروع مذاکرات به زودی وارد دوحه پایتخت قطر شوند.
هیات مذاکرهکننده طالبان به رهبری ملا عبدالغنی برادر نیز از سفر پاکستان به دوحه بازگشتند و منتظر شروع مذاکراتاند.
برای دولت افغانستان حفظ نظام و دستاوردهای ۱۹ ساله و آتشبس دائم جدیترین موضوعی است که در میز مذاکره مطرح میشود. اما طالبان که با حمایت پاکستان تشکیلاتی برای مذاکره ساخته است، بر بازگشت «امارت اسلامی» اصرار خواهد کرد.
معصوم استانکزی، رییس هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی افغانستان میگوید که تیم آنها در مذاکره با طالبان از ارزشهای افغانستان دفاع خواهد کرد. او در توییتی نوشت: «هیات مذاکرهکنندۀ جمهوری اسلامی افغانستان به نمایندگی از ملت و دولت، مذاکرات صلح را با هدف یک افغانستان مترقی، آزاد و متحد که در آن حقوق همه شهروندان افغانستان حفظ شود، بهزودی آغاز خواهد کرد.»
اگر دو طرف تحت فشار جامعه جهانی از مواضع خود اندکی کوتاه بیایند و برای پایان جنگ و خشونت ۴۰ساله گام بردارند، ایجاد حکومت وقت برای پیشبرد توافق صلح به یک بحث جدی تبدیل خواهد شد.
مسئولان امنیتی در ولایت پکتیا تأیید میکنند که جنگجویان گروه طالبان در ولسوالی سمکنی این ولایت دو عالم دین را به قتل رساندهاند.
حیاتالله نظامی، سخنگوی فرماندهی پولیس پکتیا گفت جنگجویان طالبان این دو عالم دین را قبل از چاشت امروز (پنجشنبه، ۱۳ سنبله) در ولسوالی سمکنی کشتهاند.
به گفتهی آقای نظامی طالبان نخست آنان را ربوده و سپس به قتل رساندهاند.
او گفت این دو عالم دین امامت دو مسجد را در ولسوالی دندپتان پکتیا به عهده داشتهاند.
گروه طالبان هنوز در این مورد چیزی نگفته است.
ولایت پکتیا در جنوبشرق کشور از ولایتهای ناامن است که جنگجویان گروه طالبان در بخشهایی از این ولایت حضور و فعالیت گسترده دارند.
دفتر شورای امنیت ملی اعلام کرد تمامی نیروهای کماندوی ارتش که در بند گروه طالبان بودند، رها شدهاند.
دفتر شورای امنیت ملی در بیانیهای گفت گروه طالبان تمامی نیروهای کماندوی ارتش را از بند رها ساخته است.
دولت افغانستان نیز در مقابل تمامی زندانیان خطرناک این گروه را به استثنای زندانیانی که کشورهای خارجی در مورد رهایی آنان ملاحظه دارند، آزاد کرده است.
پیش از این نیز حکومت افغانستان اعلام کرده بود شش تن از زندانیان خطرناک طالبان که فرانسه در مورد آن ملاحظه دارد، آزاد نخواهد شد.
تلاشهای دیپلماتیک برای رهایی این تعداد زندانیان طالبان نیر جریان دارد.
دفتر شورای ملی تأکید کرد پروسه رهایی زندانیان دو طرف تکمیل شده و باید مذاکرات بینالافغانی هرچه زودتر آغاز شود.
رهایی ۴۰۰ زندانی طالبان و ۲۲ نیروی کماندوی افغانستان از جمله موارد جنجالی سرا راه آغاز گفتگو های بین الافغانی بود. طالبان زندانی بودن نیروهای کماندو را انکار میکردند ولی در جریان روزهای اخیر این گروه تایید کردند که کماندوهای افغان زنده هستند و در زندانها این گروه نگهداری میشوند.
منابعی معتبر از حکومت افغانستان و گروه طالبان از تکمیل روند مبادله زندانیان دو طرف خبر دادند.
یک منبع حکومتی به رسانه ها گفت مابقی زندانیان “خطرناک” طالبان در روزهای اخیر همه رها شدند و تنها هفت زندانی این گروه نزد دولت باقی مانده است.
به گفته او، این افراد کسانی هستند که متهم به قتل اتباع استرالیا و فرانسهاند می باشند و قرار است در قطر زیرنظر باقی بمانند.
منابعی از طالبان نیز به رسانه ها گفتند آخرین زندانیان حکومت که دو کماندو بودند، دیرهنگام شب گذشته رها شدند. طالبان چندین سرباز کماندو را در روزهای گذشته نیز رها کردند.
فرانسه و استرالیا پیش از این به گونه رسمی از وزارت خارجه افغانستان خواسته بودند متهمان به قتل اتباع این کشورها را رها نکنند. حکومت گفته بود برای حل این اعتراضات در حال گفتوگو با مقامهای این کشورها هستند.
وزارت خارجه چهارشنبه از صحبت تلفنی حنیف اتمر، سرپرست وزارت خارجه افغانستان و وزیر خارجه استرالیا خبر داده بود. اگرچه به موضوع رهایی زندانیان در خبرنامه این وزارت اشاره نشده بود، اما گفته شد که استرالیا گفته از روند صلح افغانستان حمایت میکند.
آغاز گفتوگوهای بینالافغانی
تکمیل روند رهایی زندانیان دو طرف در حالی صورت میگیرد که منابعی در حکومت روز گذشته خبر داده بودند که قرار است امروز (پنجشنبه 13 سنبله) هیات مذاکره کننده حکومت به قطر سفر کند.
دیروز منابعی از طالبان نیز از سفر عبدالغنی برادر معاون رهبر طالبان و ۱۳ تن دیگر از افراد این گروه از پاکستان به قطر خبر دادند.
هیات مذاکره کننده حکومت، روز گذشته دیداری با محمد اشرف غنی، رئیس جمهور و عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه داشتند.
آقای غنی گفت این هیات حمایت قوی مردم و دولت افغانستان را با خود خواهند داشت.
در چند روز گذشته مانع اصلی آغاز مذاکرات بینالافغانی تاخیر در مبادله آخرین زندانیان دو طرف یاد شده بود.
طالبان خواهان رهایی زندانیان باقیماندهشان بودند و حکومت تاکید داشت که هنوز هم شماری از سربازان کماندو دولت نزد طالبان باقی مانده که باید رها شوند.
مبادله زندانیان حکومت و طالبان
رهایی پنج هزار زندانی طالبان و یک هزار زندانی دولت از سوی این گروه از مواد اصلی موافقتنامه صلح است که در تاریخ دهم حوت سال گذشته میان طالبان و آمریکا به امضا رسید.
دولت افغانستان نخست اعلام کرده بود که مخالف این روند است اما بعدتر در چندین مرحله بیش از پنج هزار زندانی طالبان را رها کرد اما چهارصد زندانی این گروه را “خطرناک” خواند و تصمیم رهایی آن را به لویه جرگه مشورتی صلح سپرد. لویه جرگه در ماه گذشته برگزار شد و تصمیم به رهایی این زندانیان گرفت.
اگرچه فرمان رهایی این زندانیان خطرناک هم از سوی آقای غنی امضا شد اما پس از رهایی هشتاد زندانی، این روند متوقف شد و حکومت شرط گذاشت که تا کماندوهای اسیر باقیمانده نزد طالبان رها نشوند، باقیمانده زندانیان را رها نمیکنند.
طالبان اما تاکید کردند یک هزار زندانی حکومت را مطابق موافقتنامه رها کرده و اسیر دیگری نزدشان نیست. اما حالا منابع طالبان از رهایی باقیمانده کماندوها خبر داده است.
محمداشرف غنی، رییسجمهور و عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحۀ ملی در آستانۀ آغاز مذاکرات مستقیم صلح با اعضای هیأت مذاکرهکنندۀ، دیدار کردند.
در این دیدار که پیش از چاشت امروز (چهارشنبه، دوازدهم سنبله) صورت گرفت غنی خطاب به هیأت مذاکرهکننده گفت: «شما به عنوان تیم واحد و منسجم به نمایندگی از مردم و دولت افغانستان با گروه طالبان مذاکرات صلح را آغاز میکنید.»
آقای غنی به اعضای این هیأت اطمینان داد حمایت قوی مردم و دولت افغانستان را با خود دارند. رییسجمهور همچنان گفت «وثیقۀ ملی ما که قانون اساسی میباشد، برای همۀ ما حدود را مشخص کرده است.»
از سوی دیگر، رییس شورای عالی مصالحۀ ملی در صحبتهایش خطاب به هیأت مذاکرهکننده خاطرنشان ساخت در جریان مذاکرات به شمول حراست از حاکمیت ملی، ارزشها، منافع ملی، جمهوریت، حقوق زنان، آزادی بیان و حمایت قوی از نیروهای امنیتی و دفاعی، از همۀ مردم افغانستان به شمول خانوادههای قربانیان جنگ، نمایندگی خواهند کرد.
این در حالی است که سخنگوی شورای عالی مصالحۀ ملی میگوید روند رهایی زندانیان باقیماندۀ طالبان آغاز شده و هیأت مذاکرهکنندۀ دولت شام امروز یا بامداد فردا به قطر سفر خواهند کرد.