برچسب: زهرا احمدزاده

  • سلامت بانوان؛ مراقبت های دوران حاملگی / بخش پنجم

    سلامت بانوان؛ مراقبت های دوران حاملگی / بخش پنجم

    بارداری یکی از مهم ترین دوره های حیاتی در طول زندگی یک زن محسوب می شود؛ بطوریکه صحت و تندرستی مادر در این دوران هم کیفیت زندگی او را تحت تاثیر قرار می دهد و هم بر سلامتی و تندرستی جنین و نسل های آینده نقش موثری دارد.

    از آنجایی که در این دوران فاصله بین سلامتی و بیماری مادر زیاد مشخص نیست، باید به علایم غیرطبیعی توجهی ویژه داشت.

    در واقع مراقبت های دوران بارداری با هدف حفظ سلامت و آرامش مادر و آماده کردن مادر برای انجام زایمان طبیعی و تولد یک نوزاد سالم انجام می گیرد.

    در طول دوران بارداری پزشک زنان وظیفه دارد تا مادر را راهنمایی و کمک کند تا از سقط و تولد نوزاد نارس یا مرده جلوگیری نماید؛ و مرگ و میر نوزادان را تا جای امکان کاهش دهد.

    به دلیل گستردگی موضوع بارداری و مراقبت های پیش از بارداری و دوران بارداری، سعی می کنیم این موضوع گسترده را در طی چندین مطلب به صورت پیوسته بازگو نماییم.

    تایید حاملگی:

    نشانه ها و علایمی وجود دارند که می توانند نشانگر تایید و یا رد بارداری باشد؛ از جمله این موارد می توان به «آمنوره» (Amonerrhea) اشاره کرد که یعنی در آن قاعدگی زنانی که از قبل چرخه قاعدگی شان منظم بوده، به ناگاه قطع می گردد؛ البته استثنائاتی هم وجود دارد، برای مثال ممکن است برای این زنان در جریان سه ماهه اول خونریزی های خفیفی اتفاق بیفتد که لازم است مادر فورا توسط پزشک زنان برای رد حاملگی پرخطر و یا غیرطبیعی و یا سقط معاینه شود.

    تست های بارداری:

    این تست ها براساس تولید هورمون (بتا اچ سی جی) صورت می گیرد. این هورمون 8 الی 9 روز بعد از تخمک گذاری در خون و ادرار مادر کشف می شود. انواع تست های حاملگی که در دواخانه ها موجود هستند می توانند این هورمون را شناسایی کنند. ناگفته نماند که این کیت های تست حاملگی درصد خطایی هم دارند، که اما مادر با مراجعه به پزشک زنان و آزمایشگاه می تواند اطلاعات دقیق تری دریافت کند.

    روشی دیگر برای تایید حاملگی استفاده از دستگاه سونوگرافی هم به صورت «واژینال» و هم به صورت شکمی است.

    در صورتی که از سونوگرافی واژینال استفاده شود، چهار الی پنج هفته بعد از تخمک گذاری می توان ضربان قلب جنین را مشاهده کرد؛ در حالیکه در سونوگرافی شکمی پس از هفت الی هشت هفته می توان ضربان قلب جنین را مشاهده کرد.

    مدت طبیعی بارداری:

    مدت طبیعی بارداری 280 روز یا چهل هفته می باشد. یک مادر باید برای حفظ سلامتی خود و جنین نیاز دارد تا با اصطلاحات رایج دوران بارداری اش آشنا باشد که پزشکان این دوران را به چند بازه زمانی تقسیم کرده اند که در هر بازه زمانی مادر باید مراقبت ها و آزمایش های خاص آن دوره را بگذارند.

    1. دوره «پره ناتال» Pre-natal که از هفته 22 بارداری تا 28 روز پس از تولد را شامل می شود.
    2. سه ماهه اول بارداری؛ از ابتدای بارداری تا هفته 14 بارداری را شامل می شود.
    3. سه ماهه دوم بارداری؛ از هفته 15 بارداری تا هفته 28 بارداری را شامل می شود.
    4. سه ماهه سوم؛ از هفته 29 بارداری تا انتهای بارداری را شامل می شود.

    در مطلب بعدی در خصوص سه ماهه اول بارداری و مراقبت های پیش از وقوع بارداری گفته خواهد شد.

    زهرا احمدزاده کارشناس زنان و زایمان

    مطالب گذشته را بخوانید:

    آشنایی با بیماری های زنان و چگونگی تداوی آنها/ بخش ۴

    آشنایی با بیماری های زنان و چگونگی تداوی آنها/ بخش ۳

  • آشنایی با بیماری های زنان و چگونگی تداوی آنها/ بخش 3

    آشنایی با بیماری های زنان و چگونگی تداوی آنها/ بخش 3

    تشخیص های پیشرفته بیمارهای مربوط پستان

    زمانی که بانویی در معاینه ماهانه خود متوجه تغییری در وضعیت پستان خود می شود و به پزشک زنان مراجعه می نماید، برای تایید و یا رد بیماری احتمالی وی از روش های تشخیصی دیگری علاوه بر خود معاینه گری (بخش اول و بخش دوم) استفاده می شود.  

    روش هایی که به کمک آن می توان از بافت داخل پستان اطلاع پیدا کرد، سونوگرافی و ماموگرافی هستند.

    سونوگرافی را می توان به عنوان اولین قدم برای تشخیص یا رد بیماری در نظر گرفت. از سونوگرافی پستان معمولا برای اسکن ضایعات قابل لمس و یا ارزیابی بیشتر یافته های ماموگرافی استفاده می شود.

    در چه مواقعی سونوگرافی پستان توصیه می گردد؟

    یک: زمانی که اختلالات قابل لمسی در پستان مشاهده گردد.

    دو: زمانی که توده ای در پستان برای زنان زیر 30 سال چه شیرده و یا حامله باشند مشاهده گردد.

    سه: زمانی که پاسخ ماموگرافی برای پزشک زنان مبهم باشد به عنوان تکمیل کننده ماموگرافی، سونوگرافی تجویز می گردد.

    همچنین ناگفته نماند که سونوگرافی در تفکیک ضایعات خوش خیم از بدخیم نیز مفید است.

    لازم به ذکر است که در پاسخ های سونوگرافی از انواع «کیست» تا ضایعاتی تحت عنوان «نودولاریته» نام می برند که تشخیص نهایی با پزشک زنان شما است.

    ماموگرافی

    ماموگرافی در واقع روش اصلی غربالگری سرطان پستان است که هر بانویی پس از عبور از سن چهل سالگی باید بطور سالانه یا حداقل هر دو سال یک بار آن را انجام دهد.

    ماموگرافی به واسطه حساسیت بیشتری که نسبت به سونوگرافی برای تشخیص سرطان پستان بویژه برای زنان در سنین بالاتر دارد، روشی عالی برای غربالگری محسوب می گردد. برای مثال، ماموگرافی می تواند به تشخیص آن دسته از سرطان هایی که دارای رشد تدریجی بوده و حداقل دو سال قبل از اینکه توده در پستان به اندازه ای برسد که قابل لمس گردد، کمک کند.  

    ماموگرافی برای چه کسانی و یا چه زمانی درخواست می گردد؟

    پزشک زنان برای اینکه از بافت پایه پستان مطلع گردد و یا بررسی مجددی برای بیماران در فواصل یک ساله داشته باشد، درخواست ماموگرافی می دهد. از سویی دیگر، همانطور که در «بخش اول آشنایی با بیماری های زنان و چگونگی تداوی آنها- لینک های پایان مطلب» گفته شد، از ماموگرافی برای تشخیص سرطان پستان برای زنانی که در معرض خطر بالایی قرار دارند استفاده می گردد.

    همچنین اگر در پاسخ سونوگرافی توده ای مشکوک با حاشیه های نامشخص ذکر شود، و یا اگر بانویی قبلا در معرض پرتو درمانی بوده برای بررسی و کنترل بیشتر، پزشک دستور به ماموگرافی می دهد.

    بنابر توصیه کالج رادیولوژی ایالت متحده آمریکا، داده ها و گزارش های تصویربرداری پستان در هفت گروه با نام سیستم (BI-RADS) دسته بندی می گردد.

    گروه اول: ناکامل: اگر در گزارش ماموگرافی شما عبارت گروه یک یا گروه ناکامل به چشم می خورد به این معنی می باشد که تصویربرداری بیشتری نیاز است.

    گروه دوم: منفی: خوشبختانه مورد نگران کننده ای وجود ندارد، با این حال به توصیه های پزشک زنان با دقت توجه گردد.

    گروه سوم: چیزی که در تصویربرداری شما دیده می شود خوش خیم است و به توصیه ها و تذکرات پزشک زنان دقت نمایید.

    گروه چهارم: احتمالا خوش خیم است. در فاصله های زمانی کمتر (بسته به نظر پزشک و شرایط شما) مورد بررسی قرار می گیرید تا مشخص گردد که آیا خوش خیم است یا خیر.

    گروه پنجم: مشکوک: پزشک شما را راهنمایی می کند تا نمونه برداری از بافت پستان را انجام دهید.

    گروه ششم: احتمالا بدخیم: باید اقدامات لازم جهت درمان را شروع کنید.

    گروه هفتم: بدخیمی به طور واضح گزارش شده است که پزشک با توجه به شرایط شما نوع و روند درمان را مشخص می کند.

    میزان حساسیت تشخیصی ماموگرافی 80 فیصد است که اما عواملی چون مهارت رادیولوژیست و عوامل مربوط به بیمار مانند تراکم پستان، سن بیمار، استفاده از هورمون درمانی (HRT) و اندازه محل و نمای ماموگرافی این فیصد تشخیص را تا 95 فیصد می رساند.

    شایان ذکر است که برای بانوان با اضافه زن زیاد، ماموگرافی فیصد تشخیص بالاتری نسبت به سونوگرافی دارد.

    در مطلب بعدی، درد پستان و پیشگیری از آن تا حساسیت ترشح در زنان شیرده و غیرشیرده صحبت خواهد شد.

    زهرا احمدزاده کارشناس زنان و زایمان

    آشنایی با بیماری های زنان و چگونگی تداوی آنها/ بخش 2

    آشنایی با بیماری های زنان و چگونگی تداوی آنها/ بخش 1