فراکسیون زنان مجلس شورای اسلامی ایران و کمیسیون حقوق بشر، جامعه مدنی و امور زنان مجلس افغانستان در نشستی مجازی در باره فرصت های همکاری دو کشور در زمینه مهاجران ،صلح ،راه آهن هرات- خواف و چابهار گفت وگو و بر توسعه همه جانبه روابط تهران و کابل تاکید کردند.
ناهید فرید عضو مجلس نمایندگان افغانستان اعلام کرد در این نشست مجازی دو طرف در باره دورنمای کاری مشترک بین فراکسیون زنان مجلس شورای اسلامی و کمیسیون حقوق بشر افغانستان بحث و تبادل نظر کردند.
سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل نیز در توئیتی کوتاه نوشت فراکسیون زنان مجلس شورای اسلامی این کشور در نشستی مجازی با کمیسیون حقوق بشر و امور زنان افغانستان گفت و گو و تبادل نظر کردند.
در توئیت سفارت ایران که روز سه شنبه منتشر شد آمده است در این نشست در باره امور زنان، مهاجران ، صلح، راه‌آهن خواف – هرات، بندرچابهار، فرصت های سرمایه‌گذاری و همکاری‌های علمی آموزشی گفت وگو و تبادل نظر شده است.
ایران و افغانستان در سالهای گذشته با حسن نیت تلاش کرده اند تا روابط دو جانبه را در همه عرصه‌های سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی توسعه و گسترش دهند.
سیدعباس عراقچی معاون سیاسی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در همین راستا درسفر خود به کابل برای نهایی سازی سندجامع راهبردی بین دو کشور با مقامات افغان دیدار و گفت‌وگو و ابراز امیدواری کرد سند در این سفر آماده امضای روسای جمهور دو کشور شود.
راه آهن خواف- هرات به طول ۱۴۰ کیلومتر به شکل ویدیو کنفرانس با حضور روسای جمهوری ایران و افغانستان به بهره‌برداری رسید.
صبح امروز پنجشنبه در سی و ششمین برنامه افتتاح جهش تولید، راه آهن خواف – هرات تا ایستگاه روزنک به طول ۱۴۰ کیلومتر با اعتباری بالغ بر ۴۳۰ میلیارد تومان که ارزش روز آن ۱۸۰۰ میلیارد تومان است به طور رسمی به دستور حجت الاسلام والمسلمین حسن روحانی و محمد اشرف غنی روسای جمهوری ایران و افغانستان به بهره برداری رسید.
روحانی در مراسم بهره برداری از راه آهن خواف – هرات، خطاب به رییس جمهوری و مردم افغانستان، گفت: «امروز روز سلام، روز رحمت، روز گشایش برای دو ملت بزرگ افغانستان و ایران است. دو ملتی که از یک ریشه از یک تاریخ از یک فرهنگ و از یک منطقه در طول تاریخ برادری و همسایگی خود را به عنوان بهترین یاران یکدیگر حفظ کردند.»
وی افزود: «امروز به عنوان یکی از روزهای تاریخی در روابط دو ملت بزرگ ایران و افغانستان است. روابط ما همیشه از طریق دلها و اندیشه‌ها و فرهنگها،رفتارها و تلاش‌ها بوده است. امروز ریل راه آهن این پیوند را مستحکم‌تر می‌کند. »
رییس جمهور ایران یادآور شد: «روزی توام با شادمانی برای دو ملت افغانستان و ایران است که به سهم خودم جناب آقای رییس جمهور [غنی] بسیار خوشحالم که گرچه نشد به دلیل شرایط بهداشتی و کرونایی در کنار همدیگر با حضور فیزیکی این افتتاح را انجام دهیم اما از طریق فضای مجازی این افتتاح بزرگ را با فرمان دو رییس جمهوری شاهد خواهیم بود. به عنوان یک روز تاریخی برای ما فراموش نشدنی است.»
همچنین محمداشرف غنی رییس جمهوری افغانستان در مراسم افتتاحیه این خط آهن، گفت: «خوشحالم که امروز شاهد بهره‌برداری پروژه تاریخی و حیاتی راه آهن هرات – خواف هستیم.»
وی افزود: «افتتاح این مسیر مهم نتیجه تلاش‌های خستگی ناپذیر هر دو کشور در بخش اتصال منطقه ای و رسیدن به رفاه اقتصادی آینده است.»
اشرف غنی در ادامه از کمک‌های جمهوری اسلامی ایران برای مبارزه با موج اول کرونا به مردم و دولت افغانستان قدردانی کرد و همچنین از رئیس جمهوری ایران برای مداوای مهاجرین مبتلا به بیماری کرونا در ایران سپاسگزاری نمود.
رییس جمهور افغانستان گفت تکمیل پروژه هرات- خواف با وجود محدویت های کرونایی نشانه بارز اراده ملی هر دو کشور و محصول زحمات مسئولان دو کشور بود و افتتاح این پروژه تاریخی در راستای احیا توسعه و جهش اقتصادی در هر دو کشور است و آن را به فال نیک گرفته و از آن استقبال می کنیم.
عملیات احداث راه آهن خواف – هرات بطول ۲۲۵ کیلومتر شامل چهار قطعه است که قطعات ۱ و ۲ واقع در ایران به طول ۷۸ کیلومتر – از خواف تا مرز شمتیغ در استان خراسان رضوی – قطعه سوم نیز از شمتیغ تا ایستگاه روزنک در کشور افغانستان به طول ۶۲ کیلومتر به همراه ساختمان ایستگاه روزنک با هزینه ایران و با هدف کمک به توسعه کشور افغانستان احداث شده است.
به گفته سعید محمد فرمانده قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص) راه‌آهن خواف – هرات به صورت یک خطه، بـا سرعت ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت برای قطارهای مسافری و ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت برای قطارهای باری طراحی شده است که با هزینه جمهوری اسلامی ایران و با همکاری وزارت راه و شهرسازی و قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء(ص) اجرا شد و قطعه چهارم در تعهد کشور افغانستان است.
به گفته محمد اسلامی وزیر راه و شهرسازی در خصوص تکمیل بخش تعهد افغانستان، مذاکرات مقدماتی انجام شده تا توسط شرکت‌های ایرانی مسیر در تعهد دولت افغانستان را در قالب تهاتر با اقلام معدنی افغانستان، تکمیل کنیم. شرکت‌های ایرانی این پیشنهاد را ارایه کرده اند، مذاکرات مقدماتی انجام شده است تا راه آهن را از ایستگاه روزنک به هرات و از هرات به مزار شریف متصل کنیم تا خط ریلی ابریشم نیز از این مسیر احداث شود تا هم نقش رونق اقتصادی – اجتماعی افغانستان را دنبال کند و هم ایران از آن بهره مند شود.
همچنین وزیر راه و شهرسازی درباره اجرای این طرح نیز گفت: اجرای این طرح در اجلاس کمک به افغانستان در سال ۸۵ بین روسای جمهوری دو کشور امضا و عملیات اجرایی این پروژه از سال ۸۶ آغاز شد. در بازه زمانی ۶- ۷ ساله به دلیل مسائل امنیتی و شرایطی که در منطقه پیش آمد، این پروژه با وقفه مواجه شد اما از ۲ سال گذشته به صورت کاملا جدی و قاطع موضوع را پیگیری کردیم تا این پروژه را تکمیل و به بهره برداری برسانیم.
توسعه و تقویت روابط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دو کشور با تسهیل صادرات و واردات کالا و مسافرت بین دو کشور، دسترسی مناسب ریلی افغانستان از طریق ایران به دیگر مناطق بین‌المللی اعم از آبهای آزاد جنوب، منطقه قفقاز، ترکیه، عراق و اروپا، پوشش خدمات ترابری ریلی برای حدود ۱ میلیون نفر از مردم افغانستان در منطقه هرات، جابجایی و ترانزیت بیش از ۶ میلیون تن بار در سال از جمله ابعاد اقتصادی این طرح است.
– شکوفایی فعالیت های عمرانی و اقتصادی منطقه شمال‌غرب افغانستان، امکان توسعه و ایجاد کریدور ریلی از هرات به مزارشریف در شمال شرق افغانستان، خروج از انزوای جغرافیایی منطقه سنگان در خاک ایران و شهر هرات افغانستان، کاهش هزینه نسبی حمل و نقل و رفع انحصار حمل کالا از حمل و نقل جاده ای، افزایش ایمنی در ترابری منطقه کاهش مصرف سوخت در مقایسه با حمل و نقل جاده‌ای از دیگر ابعاد اقتصادی طرح راه آهن خواف – هرات است.
اتصال کشور افغانستان به شبکه ریلی ایران (از طریق راه آهن مشهد-بافق)، اتصال کشور افغانستان از طریق راه آهن ایران به کریدور بین المللی شمال – جنوب (حوزه خزر، روسیه و شمال اروپا)، اتصال کشور افغانستان از طریق راه آهن ایران به کریدور بین المللی شرقی – غربی اکو و تراسیکا (کشور ترکیه و جنوب اروپا)، اتصال کشور افغانستان از طریق راه آهن ایران به آبهای آزاد (بندرعباس و بندر چابهار در جنوب ایران) و کمک به رشد و توسعه سواحل مکران و افزایش مبادلات از طریق بندر جابهار به عنوان قطب حمل و نقل بین المللی از جمله ابعاد بین المللی طرح راه آهن خواف – هرات است.
پاکستان طی روزهای اخیر از افزایش مبادلات کالای تجاری بین ایران و افغانستان ابراز نگرانی، آنرا جایگزین کالای خود خوانده و تلاش ها برای جبران آن را آغاز کرده است.
شماری از رسانه‌های پاکستان طی روزهای اخیر نوشته اند ۵۰ درصد بازار سیمان افغانستان در اختیار صادرکنندگان ایران قرار گرفته است
بطور مثال روزنامه «پاکستان تودی» در مطلبی نوشته است چالش‌های دنباله‌دار پاکستان و افغانستان در بحث تجارت، سوء مدیریت در ساماندهی ترانزیت بار، ضعف در مرز و کارشکنی ناظران باعث شده تا سیمان تولیدی ایران جای پای خود را در افغانستان محکم کند.
براساس این گزارش، بانک توسعه آسیایی هم در گذشته در گزارشی از مزیت تجارت ایران و افغانستان نوشته و گفته بود که طی سالهای اخیر ۷۰ درصد تجارت ترانزیت افغانستان از طریق ایران انجام شده است.
هیأت دولت پاکستان در همین راستا پیش از سفر عمران خان نخست وزیر آن کشور به کابل در هفدهم نوامبر وارد کابل شده و با مقامات بلند پایه افغانستان دیدار و گفت وگو کردند، گسترش روابط اسلام اباد و کابل را مورد بررسی مجدد قرار دادند.
در این دیدار دو طرف خواهان گسترش همکاری تجاری و ترانزیتی بر اساس تفاهم‌نامه «اپتا» شدند و رئیس جمهور گفته بود با اینکه تاجران افغان در گمرکات و بنادر پاکستان با مشکلات زیادی مواجه اند اما کابل خواهان گسترش همکاری تجاری و ترانزیتی با اسلام آباد می‌باشد.
عبدالرزاق داوود مشاور نخست وزیر پاکستان که هیأت را رهبری می کرد گفته است ما با نیتی که چالش‌ها و مشکلات گذشته برطرف گردد به کابل آمده ایم.
وی در این سفر خود از مذاکرات سازنده با تمامی سهام‌داران در افغانستان به ویژه اشرف غنی و عبدالله عبدالله خبر داد و تاکید کرد: جامعه تجار و بازرگانان دو کشور باید از وضعیت کنونی استفاده کنند.
اکنون که خط آهن خواف- هرات به مرحله بهره برداری رسیده و بازرگانان افغانستان و ایران آنرا گام مهمی در توسعه تجارت و قیمت کالا عنوان می کنند، پاکستان نیز تلاش‌های خود را برای وصل شدن به افغانستان از طریق خط آهن را آغاز کرده است.
ایران سال گذشته جایگاه نخست از نگاه صادارت کالای بازرگانی به افغانستان را از آن خود کرد و برای نخستین بار سال گذشته پاکستان در جایگاه دوم قرار گرفت و این موضوع بازرگانان پاکستان را به تامل بیشتر واداشت.
روز دوشنبه گذشته منابعی خبری افغانستان اعلام کردند دولت پاکستان می خواهد از شهرک مرزی «چمن» با «اسپین بولدک» در استان قندهار خط آهن ایجاد کند.
«یونس مومند» معاون اتاق تجارت افغانستان ساخت راه آهن برای تجارت با پاکستان را مهم ارزیابی کرده و گفته است این طرح برای انتقال کالای تجاری گام مهم است.
رسانه ها به نقل از «شیخ رشید احمد»، وزیر خط آهن پاکستان نوشته اند که به رسانه های پاکستانی نیز گفته شد، در قدم نخست ۱۱ کیلومتر خط آهن از چمن تا اسپین بولدک احداث می شود و در گام بعدی این مسیر تا شهر قندهار ادامه خواهد یافت.
افغانستان و پاکستان برای روابط تجاری و ترانزیتی تفاهم‌نامه «اپتا» را در سال ۱۳۹۱ امضا کرده بودند اما با موجودیت این تفاهم‌نامه در سالهای اخیر مبادلات تجارتی و ترانزیتی میان دو کشور با مشکلات زیادی مواجه بوده است. دولت پاکستان که طی ماه‌های اخیر با هدف بهبود روابط با افغانستان اقدام به بازگشایی تمام گذرگاه‌های مشترک مرزی میان دو کشور مطابق پروتکل‌های صحی کرده است، اواخر تابستان امسال درخواست کابل برای ازسرگیری تجارت ترانزیت و صادرات افغانستان به هند از طریق مسیر زمینی پاکستان را نیز پذیرفت.
افغانستان همواره از کارشکنی در امر ترانزیت کالا از پاکستان و پیامدهای ناشی از اختلافات سیاسی- نظامی اسلام‌آباد با دهلی‌نو شکایت داشته و در گذشته موانع بسیاری از سوی پاکستان در تجارت مانند تعرفه‌های سنگین و قوانین سخت در ترخیص و یا حمل بار را به ضرر خود تلقی کرد.
تنش‌های سیاسی، دیپلماتیک، مرزی و درگیری‌های مرزی افزون بر تجارت افغانستان و پاکستان حتی روند ترانزیت کالا از افغانستان به کشورهای دیگر از جمله هند را نیز تحت تاثیر قرار داده است.
اولین قطار آزمایشی مسافربری با پیمودن ۶۲ کیلیومتر از ایران وارد خاک افغانستان شد. اداره مستقل خط آهن افغانستان در خبرنامه‌ای گفت نخستین قطار مسافربری با دو واگون جهت بررسی‌ها و آزمایش‌های تکنیکی، روز گذشته از خواف ایران وارد خاک افغانستان شد. در خبرنامه آمده است: «این قطار با پیمودن ۶۲ کیلومتر از نقطه مرزی میان دو کشور، هیئت عالی‌رتبه دولت جمهوری اسلامی ایران را تا ایستگاه خط آهن روزنک ولایت هرات انتقال داد و عصر روز دو باره به ایران بازگشت».
هیئت نامبرده همراه با هیئت اداره مستقل خط آهن افغانستان در بازدید مشترک از مسیر، ایستگاه‌ها و تأسیسات قطعه سوم خط آهن خواف-هرات در رابطه به افتتاح و بهره‌برداری قطعه سوم این پروژه بحث و تبادل نظر نمودند. از مسیر خط آهن خواف-هرات که در آیندهٔ نزدیک افتتاح می‌شود، قرار است علاوه بر انتقال اموال تجاری برای انتقال مسافر میان دو کشور نیز استفاده شود.
این خط آهن دسترسی افغانستان به شبکه خط آهن ایران، بندرهای آبی جنوب این کشور و سر انجام بندرهای آبی و شبکه خط آهن ترکیه و کشورهای اروپایی را میسر می‌کند. با بهره‌برداری از پروژه یاد شده، تاجران افغانستان قادر خواهند بوداموال تجاری خویش را با قیمت ارزان، زمان اندک و به‌گونه مصئون به مارکیت‌های منطقه و جهان صادر و وارد نمایند.
رئیس شورای عالی مصالحه ملی در دیدار با حسن روحانی رئیس جمهور ایران از حمایت‌ها و مواضع جمهوری اسلامی ایران درخصوص تحولات و تلاش‌ها برای برقراری صلح و امنیت پایدار در کشور قدردانی کرد و گفت جمهوری اسلامی ایران دوست و همسایه خوب افغانستان است.
عبدالله عبدالله از میزبانی ایران از مهاجران افغانستانی طی سال های متمادی جنگ و درگیری در این کشور قدردانی کرد و گفت: «در سفرم به تهران با مقامات جمهوری اسلامی دیدارهای خوبی داشتم و پیام حمایت ایران را به کابل خواهم برد و توافقات دو کشور را پیگیری خواهم کرد.»
رییس شورای عالی مصالحه ملی ابراز امیدواری کرد با حمایت و مواضع ایران شاهد به نتیجه رسیدن مذاکرات صلح افغانستان و برقراری امنیت و آرامش پایدار در کشورش باشد.
«عبدالله عبدالله» رییس شورای عالی مصالحه ملی روز یکشنبه (۲۷ میزان ۹۹) در سفری سه روزه برای دیدار و گفت‌وگو با مقام‌های بلندپایه جمهوری اسلامی ایران درباره راه‌های گسترش روابط دو جانبه و صلح و ثبات افغانستان در صدر یک هیات سیاسی و اقتصادی بلندپایه وارد تهران شد.
رییس شورای عالی مصالحه ملی در تهران با «محمدجواد ظریف» وزیر امور خارجه، «محمدباقر قالیباف» رییس مجلس شورای اسلامی و «رضا اردکانیان» وزیر نیرو جمهوری اسلامی ایران دیدار و گفت‌وگو کرده است و قرار است امروز با «علی شمخانی» دبیر شورای عالی امنیت ملی این کشور هم دیدار و درباره روند مذاکرات میان دولت افغانستان و گروه طالبان، مناسبات دوجانبه و آخرین تحولات منطقه‌ای گفت‌وگو کند.
رییس جمهور ایران نیز در این دیدار با ابراز امیدواری به موفقیت تلاش‌های شورای عالی مصالحه برای برقراری صلح و ثبات در افغانستان، گفت: «مهم این است که مردم این کشور بعد از سال‌ها جنگ و درگیری به یک صلح واقعی برای حفظ دستاوردهای خود دست یابند و راه حل این مشکل نیز گفت‌وگوهای سیاسی و مذاکره بین‌الافغانی است.»
حسن روحانی با بیان اینکه در طول دوره ای که افغانستان در برابر تجاوزات بیگانه قرار داشته، ملت و دولت ایران در کنار دولت و مردم این کشور بوده اند، گفت: «امیدواریم صلح و امنیت پایدار در این کشور برقرار باشد و مردم افغانستان در آرامش زندگی کنند.»
رییس جمهور ایران با حمایت از تلاش‌های انجام شده برای برقراری صلح، ثبات و امنیت در افغانستان از سوی شورای عالی مصالحه در کشور، گفت: «صلح، ثبات و امنیت پایدار در افغانستان به عنوان یک کشور همسایه و برادر برای جمهوری اسلامی ایران اهمیت ویژه دارد.»
روحانی با بیان اینکه دخالت و حضور آمریکا به عنوان یک کشور متجاوز در افغانستان با خواست و نظر مردم این کشور همسو نبوده است، تصریح کرد: «دولت آمریکا که در سیاست‌های خود در منطقه و جهان شکست خورده و موفقیتی نداشته است، به دنبال بهره‌برداری انتخاباتی از مذاکرات صلح در افغانستان است.»
راه آهن خواف – هرات طی روزهای آینده افتتاح می‌شود
روحانی با اشاره به روابط خوب ایران و افغانستان به عنوان دو کشور دوست و همسایه، بر توسعه و تعمیق روابط تهران – کابل تاکید کرد و اظهار داشت: «توافق بلند مدت بین دو کشور می‌تواند به توسعه و تعمیق روابط در همه زمینه‌ها منجر شود.»
رییس جمهور ایران با اشاره به افتتاح راه آهن خواف – هرات طی روزهای آینده، اتصال راه آهن‌های ایران و افغانستان را موجب تقویت همکاری های اقتصادی و تجاری دو کشور دانست وی افزود: «ایران آمادگی دارد که با اتصال خط لوله گاز و فراورده‌های نفتی به افغانستان امکان استفاده مردم این کشور از این انرژی‌ها را فراهم کند.»
روحانی تاکید کرد: «همانطور که همیشه در کنار مردم افغانستان بوده ایم، در آینده هم حمایت خود را از این کشور و همه جهات و اقوام و گروه‌های صلح‌طلب ادامه خواهیم داد و امیدواریم شاهد برقراری امنیت پایدار در این کشور باشیم.»
