برچسب: خشونت علیه خبرنگاران

وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان با همکاری فدراسیون نهادهای ژورنالیستان و رسانه های افغانستان روز پنجشنبه (29 ثور) به مناسبت گرامیداشت از روز جهانی مطبوعات با چند روز تاخیر، به بررسی مشکلات و موانع فرا راه خبرنگاران و رسانه های افغانستان پرداختند.  

در این محفل عدم دسترسی به اطلاعات درست، نبود آزادی بیان، مشکلات اقتصادی رسانه های کشور، برخورد نامناسب عده ای از نظامیان طالبان با خبرنگاران از جمله مهمترین مشکلات فرا راه کار رسانه ای و خبرنگاران در افغانستان نامبرده ش.

ابوذر صارم سرپلی عضو فدراسیون نهادهای ژورنالیستان و رسانه های افغانستان و همچنین رئیس نهاد رسانه ای افغانستان در این نشست گفت که این فدراسیون همواره با وزارت اطلاعات و فرهنگ و سایر نهادهای ذیربط امارت اسلامی طالبان در تماس است تا زمینه بهتر برای فعالیت های رسانه ای و تامین آزادی بیان در کشور و حق دسترسی به اطلاعات فراهم گردد.

سپس محمد بشیر هافت از فدراسیون نهادهای ژورنالیستان گزارشی از این فدراسیون و درخواست های آن را مطرح کرد که به شرح زیر عنوان شده است:

۱ــ  حکومت [امارت اسلامی طالبان] باید هر چه بیشتر تلاش نماید، تا حس بدبینی موجود در برابر خبرنگاران را پایان داده، و به تمام مسوولان امور هدایت دهد، تا حقوق قانونی خبرنگاران را حرمت گذارند. همچنین خبرنگاران و مسوولان رسانه ها نیز با درنظر داشت وضعیت موجود، قوانین و حدود اخلاقی خبرنگاری تلاش نمایند تا میزان سوء تفاهمات کاهش یابد.

۲ــ  یکی از عواملی که سوء تفاهم میان حکومت، جامعه جهانی و جامعه مدنی را بیشتر می سازد، ارائه معلومات ناکافی و یا هم معلومات به گونه غیر مسلکی می باشد. سخنگویان ادارات دولتی و غیر دولتی به آموزش اختصاصی، مسلکی و فنی نیاز دارند تا روند  دسترسی به اطلاعات سریع تر، مسلکی تر و قناعت بخش تر گردد.

۳ـ به منظور کسب اعتماد مردم، خبرنگاران و جامعه جهانی باید روند محاکمه افرادی که خبرنگاران را مورد خشونت و انواع شکنجه قرار داده اند، سرعت گرفته و علنی گردد.

۴ـ حکومت، نهادهای حامی خبرنگاری در داخل، یوناما و نهادهای بین المللی حامی خبرنگاران باید در تفاهم و همکاری، مشترکا راه های بیرون رفت از وضعیت موجود را جستجو نمایند.

۵ـ حکومت باید جلو مداخلات ارگان های دیگر، در کار رسانه ها و آزادی بیان را گرفته و تنها از طریق وزارت محترم اطلاعات و فرهنگ و کمسیون هایی که در قوانین تصریح گردیده، به حل مشکلات و تخطی های رسانه ای و رسانیدن دیدگاه ها بپردازد. شکل گیری مجدد کمیسیون بررسی تخطی های رسانه ای و کمسیون حق دسترسی به اطلاعات ضروریست.

۶ـ فدراسیون از یوناما یا نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان می خواهد، به وعده های خویش در رابطه به کمک مالی خبرنگاران باز نشسته و بی بضاعت از طریق حسابات بانکی آنان اقدام نماید.

۷ـ از آنجایی که مشکلات مالی رسانه ها در این اواخر بیشتر شده و توان پرداخت مصارف گزاف، مالیات و بل های بلند را ندارند، حکومت باید در حد ممکن تلاش نماید، تا بار این مصارف را از عهده رسانه ها بردارد.

۸ـ  اشخاص و نهادهای حامی خبرنگاران و رسانه ها در داخل و خارج کشور، باید از راه های ممکن تلاش به خرج دهند، تا پول های منجمد شده ی افغانستان در بانک های خارج دوباره آزاد گردد، زیرا بدون رونق بازار و فعالیت های اقتصادی، مشکلات رسانه ها و خبرنگاران حل نخواهد شد.

ذبیح الله مجاهد سخنگو و معین نشرات وزارت اطلاعات و فرهنگ امارت اسلامی طالبان ضمن تایید برخی از مشکلات در امر اطلاع رسانی از تعهد طالبان به آزادی رسانه ها و حق دسترسی به اطلاعات اطمینان داده و افزود: «دوام کار رسانه ها و تلاش نهادهای ژورنالیستان و رسانه ها قابل قدر است.»

وی با بیان این که انتقاد اصل مهم برای ورود اصلاحات در نظام است، از رسانه ها و خبرنگاران خواست تا به منظور جلوگیری از سوء تفاهمات موارد زیر را در زمان تهیه گزارش هایشان در نظر داشته باشند:

الف: اصول اسلامی

ب: منافع علیای کشور

ج: جلوگیری از شایعه پراکنی

۴ـ  احترام به حریم خصوصی افراد

ذبیح الله مجاهد افزود: «در اثر تلاش های پی هم وزارت اطلاعات و فرهنگ، کمیسیون بررسی تخطی های رسانه ای و کمیسیون حق دسترسی به اطلاعات نیز از امروز دوباره به فعالیت آغاز می نماید.»

او همچنین ادامه داد: «پیشنهاد کاهش مصارف مالی رسانه ها را نیز به رهبری امارت اسلامی ارائه کرده و به زودی در این راستا نیز با رسانه ها همکاری صورت خواهد گرفت.»

براساس گزارش، علیرضا شریفی تصویربردار محلی خبرگزاری صدا و سیمای ایران شب گذشته جمعه 8 عقرب در موترش همراه با خانواده اش در حرکت بودند که از سوی دو نفر سوار بر موترسایکل هدف تیراندازی قرار می گیرند.

آقای شریفی می گوید که یک مرمی به صورت او اصابت کرد اما از آنجایی که مرمی به جای حساسی برخورد نکرده، او جان سالم بدر برده است.  

یک مقام امنیتی طالبان در این باره می گوید که این رویداد حوالی ساعت 8 شب اتفاق افتاد و موترسایکل سواران آقای شریفی را از محل خانه خودش تعقیب کردند.

آقای شریفی به سمت خانه پدرش در حال حرکت بود.

این مقام طالبان می افزاید که علیرضا شریفی را پس از وقوع این حادثه به شفاخانه عالمی (در دشت برچی) انتقال و سپس به شفاخانه استاماتولوژی (فک و دندان) انتقال دادند.

وی علاوه می کند که دست کم شش الی هفت مرمی به سوی او شلیک شده است و قطعا قصد جان او را داشتند که خوشبختانه جان سالم بدر برد.

امروز شنبه دوم نوامبر روز جهانی مبارزه با “فرهنگ معافیت از مجازات در برابر عاملان خشونت علیه خبرنگاران” می باشد.

 بر اساس گزارش سالانۀ کمیتۀ جهانی حفاظت از خبرنگاران یا CPJ افغانستان در رده‌بندی سال 2019  کشورهای جهان از لحاظ عدم پی‌گیری قانونی عاملان قتل خبرنگاران، در جایگاه ششم قرار دارد.

نی با نشر اعلامیه‌ای گفت به باور این نهاد با توجه به عرف رایج و سنتی بودن جامعه، فرهنگ معافیت از مجازات  متاسفانه در افغانستان در کل پررنگ است.

در اعلامیه آمده نی باور دارد که برای مبارزه با این فرهنگ بد، محاکمۀ عاملان خشونت در برابر خبرنگاران و رسانه‌ها که خودشان در سطوح مختلف حکومتی هستند، می‌تواند موثر باشد.

عبدالمجیب خلوتگر رییس اجرایی نی می‌گوید:”در سال‌های اخیر، تلاش‌هایی از سوی حکومت برای پی‌گیری پرونده‌های خشونت در برابر خبرنگاران صورت گرفته است، اما وقتی دید می‌شود که از میان حدود 115 خبرنگار و کارمند رسانه‌ای که در بیش از 17 سال اخیر در افغانستان کشته شده‌اند تنها پرونده‌های کم‌تر از پنج درصد پی‌گیری شده است، این نشان می‌دهد که فرهنگ معافیت از مجازات در برابر عاملین خشونت علیه خبرنگاران کماکان به قدرت خود، باقی است”.

آقای خلوتگر تاکید کرد:” یک راه موثر مبارزه با این فرهنگ، محاکمۀ عاملان خشونت‌های است که از سوی مسوولان حکومتی صورت گرفته است”.

نی حمایت‌کنندۀ رسانه‌های آزاد افغانستان از حکومت افغانستان خواست اگر اراده‌ای برای حمایت از آزادی بیان در حکومت وجود دارد، باید با شروع محاکمه‌ی عاملین خشونت در برابر رسانه‌ها و خبرنگاران که افراد حکومتی هستند، این اراده به نمایش گذاشته شود.

 از سوی دیگر نی از نهادهای عدلی و قضایی در کشور خواسته تا فرایند رسیدگی به پرونده‌های خشونت در برابر خبرنگاران را ساده‌سازی کند، باشد که این سهولت مایه‌ی دل‌گرمی شود برای آن روزنامه‌نگارانی که به دلیل زمان‌گیر بودن فرآیند قضایی پرونده‌های خشونت علیه‌شان، از پی‌گیری آن صرف نظر می‌کنند.

هر گاهی یک بمب در کابل و یا منطقه ای دیگر در کشور منفجر می گردد، رسانه ها به آن نقطه سرازیر می گردند. خبرنگاران به سرعت تصاویر وحشتناکی از صحنه های مختلف انفجار مخابره می کنند، در حالیکه خود بکس های کلان و لوازم های سنگین به دوش دارند.

روز دوشنبه هفته جاری یک بمب در منطقه شش درک شهر کابل منفجر شد. اما تقریبا 40 دقیقه بعد یک انفجار دیگر در همان نقطه صورت گرفت. مهاجم انتحاری دوم خود را در پوشش تصویربردار رسانه ای جا زده بود و در میان خبرنگاران خود را منفجر ساخت.

به انضمام شمار خبرنگارانی که در این حمله جان خود را از دست دادند، شمار خبرنگارانی که از آغاز سال جاری میلادی تاکنون جان خود را از دست داده اند به 26 تن رسید. با این وجود، براساس گزارش یک کمیته محافظت از خبرنگاران، شمار خبرنگارانی که جان خود را در سال جاری میلادی از دست داده اند، نسبت به سال 2009 که در آن 75 تن به دلایل مختلف مانند قتل هدفمند، درگیری و یا اعزام به مناطق خطرناک کشته شدند، یک روند نزولی داشته است.

عراق طی سال های 2006 و 2007 و پیش از تامین امنیت بخش زیادی از این کشور توسط نیروهای ائتلاف، شاهد مرگ بیشترین تعداد از خبرنگاران بود. در سال 2008، وضعیت بهتر شد و تنها 5 خبرنگار جان خود را از دست دادند. اما با شروع درگیری ها در سوریه، این کشور در سال 2012 شاهد مرگ 31 خبرنگار طی تنها یک سال بود. از آغاز سال جاری میلادی تاکنون نیز 4 خبرنگار در سوریه جان خود را از دست داده اند. در عراق اما هیچ گزارشی از وقوع کشته شدن خبرنگار طی سال جاری میلادی نبوده است.

روسیه، مکزیک و فیلیپین هم که گزارش های نسبتا بدی درخصوص وضعیت خبرنگاران در آن کشورها منتشر می گردد، اما سالانه به طور میانگین در هر کشور تنها 2 خبرنگار جان خود را به دلایل مختلف از دست می دهند. تنها یک مورد استثنا در سال 2008 برای کشور فیلیپین بود که در آن سال 31 خبرنگار قتل عام شدند.

 

گرچه شمار خبرنگارانی که در حال وظیفه جان خود را از دست می دهند در سراسر جهان کاهش یافته است، اما به واقع، قربانی اصلی در هر واقعه جان باختن یک خبرنگار، محدود شدن دسترسی مردم به اطلاعات است. کشتن یک خبرنگار، به معنای خشونت علیه یک نفر است، اما یک جرم علیه همگان است.

مسئولان کمیته مصونیت خبرنگاران در مراسمی به منظور تجلیل از روز جهانی پایان بخشیدن به خشونت علیه خبرنگاران گفتند که براساس گزارش های سازمان ملل متحد، افغانستان در سال جاری میلادی دومین کشور خطرناک برای خبرنگاران است.

این مسئولان همچنین می گویند که خبرنگاران و کارمندان رسانه ای در هر گوشه ای از کشور با انواع خشونت ها مواجه هستند و این خشونت ها نه تنها از سوی شورشیان مسلح است، بلکه از سوی زورمندان و برخی مقامات دولتی نیز می باشد.

صدیق الله توحیدی عضو کمیته مشترک مصونیت خبرنگاران می گوید که سازمان ملل متحد هر سال گزارشی از وضعیت خبرنگاران در تمام جهان را منتشر می کند که در گزارش این سازمان، افغانستان در سال جاری میلادی دومین کشور خطرناک برای خبرنگاران است.

براساس گزارش سازمان ملل متحد، در سال جاری میلادی دست کم یک هزار خبرنگار و کارمند رسانه ای در سراسر جهان جان خود را از دست داده اند.

نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان نیز از شرایط سخت برای خبرنگاران و کارمندان رسانه ای در افغانستان یاد کرده و از کارکردهای آنان در این شرایط سخت قدردانی کرد.

این نمایندگی همچنین از کمیته مصونیت خبرنگاران افغانستان امروز خواست تا قضیه های مربوط به خشونت علیه خبرنگاران را به جدیت پیگیری نماید و متخلفین به دادگاه معرفی شوند.

لازم به ذکر است که دوم نوامبر هر سال به عنوان روز پایان بخشیدن به مصونیت عاملان جرایم علیه خبرنگاران از سوی سازمان علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو) نام گذاری شده است.

شاکر طاهریان خبرنگار و مجری پیشین یک شبکه رادیویی درحالی مقابل خانه اش کشته می شود که پیش از این بارها توسط زورمندان و طالبان تهدید به مرگ شده بود.

نهاد بازار رسانه می گوید که وی به دلیل تهدیدهای فراوان کار خبرنگاری را ترک کرد و به کار آزاد روی آورده بود اما در نهایت قربانی خشونت شد.

این نهاد، علت قتل را امکان داشتن خصومت شخصی نمی داند.

گفتنی است که از سال 73 تا 96 خورشیدی 73 خبرنگار و کارمند رسانه‌ای در رویدادهای جنگی و یا جنایی در افغانستان و دو خبرنگار افغان در پاکستان کشته شده‌اند.

مرکز خبرنگاران افغانستان می گوید که متاسفانه بیشتر از ۹۵ درصد این رویدادها تحت پیگرد قانونی قرار نگرفته‌اند و عدالت در مورد آن‌ها تامین نشده است.

این مرکز دادخواهی را راه اندازی کرده است تا از حکومت خواسته شود که رسیدگی به پرونده‌های خبرنگاران و کارمندان  رسانه‌ای کشته شده را در اولویت کاری خود قرار دهد و به فرهنگ معافیت از مجازات در کشور پایان بدهد.

این دادخواهی به صورت الکترنیکی است و قرار است نامه مذکور که در آن نام حامیانش درج می شود، در پایان دادخواهی به رئیس جمهور و رئیس اجرایی حکومت سپرده شود.

 

در اطلاعیه‌ای که از سوی این نهاد امروز (۱۷ جوزا) منتشر شد، آمده است که در هفته‌های گذشته در افغانستان ۶ کارمند رسانه‌ها کشته و ۱۰ خبرنگار زخمی شده‌اند.

گفتنی است که در چهارشنبه هفته پیش، تصویر بردار شبکه پرس تی وی بعد از انفجار مفقود شد و با تلاش خانواده اش روز گذشته شناسایی و تشیع شد.

علاوه بر این در آن انفجار یک کارمند بی‌بی‌سی و یک کارمند موبی گروپ جان خود را از داست دادند.

در یک حمله دیگر ماه گذشته، مهاجمان مسلح به ساختمان رادیو و تلویزیون ولایت ننگرهار حمله کردند که در نتیجه آن چهار کارمند کشته شدند.

این نهاد همچنین از جامعه بین‌المللی خواسته است تا هرنوع مذاکرات با طالبان باید مشروط به تعهد صریح این گروه به حمایت از حقوق بشر باشد.

سازمان خبرنگران بدون مرز اضافه کرده که تهدیدها به مناطق جنگی محدود نبوده، بلکه خبرنگاران در ماه‌های اخیر در ولایت‌های نسبی امن از جمله کابل نیز پیام‌های تهدیدآمیز دریافت کرده‌اند.

نهاد حمایت کننده رسانه‌های آزاد افغانستان موسوم به نی سال ۲۰۱۶ را خونین‌ترین سال برای خبرنگارن افغانستان اعلام کرد.

در سال ۲۰۱۶، در مجموع ۴۱۵ مورد خشونت علیه خبرنگاران در این نهاد ثبت شده است. به گفته نی، ۱۴ مورد قتل، ۳ مورد بازداشت، ۲۳ مورد زخمی، ۴۳ مورد لت‌وکوب و ۳۳۸ مورد تهدید شامل این فهرست می‌شود.

سرور دانش، معاونت ریاست جمهوری و رئیس کمیته عصر روز گذشته ار روند بررسی پرونده های خشونت علیه خبرنگاران اظهار نارضایتی کرد.

آقای دانش گفته است که متاسفانه حکومت هنوز پاسخ قناعت بخش به مردم و رسانه ها در زمینه رسیدگی به قضایای خشونت علیه خبرنگاران ندارد.

وی تاکید کرد که بیشتر قضایای خشونت علیه خبرنگاران از سال هاى گذشته باقی مانده و هنوز به آن ها رسیدگی نشده است که این روند هنوز ادامه دارد.

معاون رییس جمهور هدایت داد تا کمیسیون مشترک برای بررسی پرونده های خشونت علیه خبرنگاران، تحت ریاست معینت ارشد وزارت امورداخله و با اشتراک نمایندگان شورای امنیت، فدراسیون رسانه ها و خبرنگاران و معینیت نشراتی وزارت اطلاعات و فرهنگ، ایجاد و دوسیه های خشونت علیه خبرنگاران را تفکیک و پس از آن برای تعقیب به دادستانی فرستاده و نتیجه آن از طریق رسانه ها با مردم و رسانه ها شریک ساخته شوند.

گفتنی است که دراین نشست گزارش از تعقیب فیصله های جلسات گذشته کمیته و دوسیه های خشونت علیه خبرنگاران و چگونگی رسیدگی به آن و نیز یافته های نهاد های امنیتی از سوی سکرتریت کمیته مشترک به جلسه ارایه گردید.

اعضای جلسه پس از استماع قضایای خشونت علیه خبرنگاران و تاکید بر رسیدگی به این گونه قضایا فیصله کردند تا پس ازاین تمامی قضایای خشونت علیه خبرنگاران به سكرتريت كميته گزارش داده شود و از طریق سکرتریت کمیته مشترک در هماهنگی فدراسیون ژورنالیستان تهیه و تنظيم شده و کتبا به نهاد های ذیربط برای پیگیری فرستاده شوند.

فرانس میشل میلیبن سفیر اتحادیه اروپا در افغانستان روز گذشته در بیانیه ای گفت “اتحادیه اروپا از تمامی طرف های درگیر در افغانستان می خواهد تا تمام تلاش خود را برای حفاظت از جان خبرنگاران به کار بگیرند.”

وی در بیانیه اش گفت: “آزادی رسانه ها کلید هر نوع دموکراسی است؛ رسانه ها با رویکرد انتقادی، دولت و مسئولین را مجبور به پاسخگویی می کنند، و شفافیت را در جامعه بوجود می آورند و به شهروندان عادی افغانستان فرصتی برای ابراز خود می دهند.”

آقای میلیبن در حالی این گفته ها را مطرح می کند، که کمیته مصونیت خبرنگاران به تازگی در گزارشی نوشته است که 13 خبرنگار تنها در سال 2016 جانشان را از دست دادند، و طالبان دست کم مسئولیت مرگ 10 تن از آنها را به عهده دارد.

این کمیته همچنین به طور مجموع 101 رویداد خشونت علیه خبرنگاران را در سال 2016 در افغانستان به ثبت رسانده است که شامل قتل، حمله، تهدید، سواستفاده، و زخمی کردن خبرنگاران می باشد، که این رقم 38 فیصد افزایش را نسبت به سال قبل از آن نشان می دهد.

بیانیه افزوده است که تغییر در رفتار طالبان با رسانه ها و همچنین به طور مقابل، تغییر در رفتار خبرنگاران و رسانه ها، یکی از علت های اصلی افزایش سطح خشونت ها علیه خبرنگاران بوده است.

بیانیه همچنین می گوید “اما دولت و نیروهای امنیتی مسئول بیشتر این رویدادها به شمول لت و کوب خبرنگاران هستند.”

میلیبن در بیانیه افزوده است “این جای نگرانی است که دولت همچنان مسئول بیشتر این گونه رویدادها می باشد.”

عبدالمجیب خلوتگر، رئیس اجرایی نهاد نی، امروز پنجشنبه در نشستی خبری گفت که خشونت ها علیه خبرنگاران و کارمندان رسانه ای 436 درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است.

آقای خلوتگر گفت که سال 2016 خونین ترین سال برای خبرنگاران بوده است و در این سال 14 خبرنگار و کارمند رسانه ای کشته شده اند.

به گفته وی در سال 2016، علاوه بر کشته شدن 14 خبرنگار و کارمند رسانه ای، 23 مورد جراحت برداشته، 3 مورد بازداشت موقت شده، 43 مورد لت و کوب شده و 238 مورد تهدید به مرگ شده اند که 40 مورد آن انفرادی و مابقی ان به صورت گروهی انجام شده است.

خلوتگر گفت: 326 مورد خشونت از سوی گروه تروریستی طالبان، 64 مورد دولت و 26 مورد دیگر از سوی افراد ناشناس صورت گرفته است.

رئیس اجرایی دفتر نی علاوه کرد که علت افزایش این تهدیدات و خشونت ها؛ افزایش ناامنی در کشور است.

همچنین دفتر نی اعلام کرد که تهدیدات علیه خبرنگاران بیشتر مربوط به ولایت های ارزگان، هلمند، قندوز و فراه می شود. اکثر این تهدیدات از سوی گروه های تروریستی صورت گرفته است.

مجیب خلوتگر در مورد روند رسیدگی خشونت علیه خبرنگاران نیز گفت که 410 مورد پرونده ای که به وزارت امور داخله فرستاده شده بود، فرآینده بررسی اش صورت گرفته و اکنون به دفتر معاون دوم ریاست جمهوری فرستاده شده است.

آقای خلوتگر همچنین گفت که 7 پرونده به دادستانی فرستاده شده بود که تنها 2 مورد آن بررسی و به دفتر معاونت دوم ریاست جمهوری ارسال شده است. ریاست امنیتت ملی اما هنوز پرونده ای را بررسی نکرده است.

تحمل خشونت برای از دست ندادن شغل

دفتر نی حمایت کننده رسانه های آزاد افغانستان همچنین در نشست امروز اعلام کرد که نظر سنجی بین کارمندان بانو در رسانه ها صورت گرفته است؛ بر اساس این نظر سنجی بیش از 83 درصد بانوان انواع خشونت ها را تجربه کرده اند.

عبدالمجیب خلوتگر گفت که 83.2 درصد بانوان گفته که انواع خشونت ها را تجربه کرده اند که 10.9 درصد ان در درون سازمان رسانه ای بوده و 89.1 درصد آن بیرون از سازمان رسانه ای بوده است.

به گفته وی، 66 درصد کارمندان بانو در رسانه ها این خشونت ها را به خانواده هایشان و رسانه ای که کار می کنند، گزارش نداده اند وعلت آن را ترس از بی شغل شدن عنوان کرده اند.

براساس نظر سنجی دفتر نی؛ 7.1 درصد بانوان گفته اند که خشونت فیزیکی، 55 درصد لفظی، 26.5 درصد جنسیتی و 11.3 درصد انواع خشونت ها را تجربه کرده اند.

خشونت علیه زنان طی چند سال گذشته و با توجه فشارهای کشورهای کمک در اولویت برنامه های فعالان جامعه مدنی و دولتی بوده است ولی نشر آمار تاکنون نتوانسته از خشونت علیه زنان بکاهد.

چندی پیش نیز مجلس قانون منع آزار و اذیت کودکان و زنان را تصویب کرد. اکنون باید منتظر ماند که این قانون تا چه اندازه رعایت می شود.

خودسانسوری رسانه ها

دفتر نی همچنین در مورد آزادی بیان نیز گفت که آزادی بیان نسبت به سال گذشته در وضعیت بسیار بدی قرار دارد ولی از نظر زیر ساخت ها کارهایی شده که مایه دلگرمی است.

عبدالمجیب خلوتگر گفت که در برخی موارد، دوستی و آشنایی مدیران رسانه با مقام های دولتی باعث خودسانسوری در رسانه ها می شود و گاهی نیز خبرنگار به دلیل ترس از بی شغل شدن واقعیت ها را کتمان می کند.

ولی اما علاوه کرد که ایجاد کمیته مصونیت خبرنگاران، تشکیل کمیته مشترک خبرنگاران با رسانه ها و چند مورد فعالیت دیگر باعث دلگرمی در مورد آزادی بیان شده است.

لازم به ذکر است که آزادی بیان نیز همانند منع خشونت علیه زنان مورد حمایت کشور حامی دولت بوده ولی همواره به نحوه های گوناگون رعایت نشده است.

دفتر نی همچنین می گوید که طی 18 ماه گذشته حدود 500 کارمند رسانه ای –خبرنگار، کارمند و چند مورد مسئولان رسانه- کشور را ترک و به کشورهای دیگر درخواست پناهندگی داده اند.

گفتنی است که خشونت ها، تهدیدات و ناامنی اخیر نه تنها باعث فرار این تعداد خبرنگار از کشور شده است، بلکه صدها هزار تن دیگر نیز کشور را ترک کردند و به کشورهای اروپایی درخواست پناهندگی دادند./راه مدنیت

سلیم صالح سخنگوی والی لوگر گفت که محمد ناصر مدثر مدیر مسئول رادیوی پیغام ملی در این ولایت، شب گذشته (پنجشنبه) توسط دو فرد مسلح ناشناس به ضرب گلوله کشته شد.

آقای صالح گفت “این دو فرد مسلح که نقاب به صورت داشتند، هنگامی که آقای مدثر از محل کار به منزلش راهی بود، موترش را متوقف کرده و او را از موتر بیرون کشیده و به ضرب گلوله کشتند.”

این رویداد شب گذشته در ولسوالی محمدآغا ولایت لوگر به وقوع پیوست.

سخنگوی والی لوگر افزود که تحقیقات پولیس در این زمینه آغاز شده است و تاکنون هیچ فرد و یا گروهی مسئولیت این رویداد را به عهده نگرفته است.

رادیو پیغام ملی از سال 2002 تاکنون فعالیت داشته و شش روز در هفته از ساعت 5 بعدازظهر الی 10 بعدازظهر نشرات دارد.

لازم به ذکر است که اخیرا رویدادهای حمله به خبرنگاران در سراسر کشور افزایش یافته است.

کمیته مصونیت خبرنگاران افغانستان کشته شدن محمد ناصر مدثر را به شدت محکوم کرده و از دولت خواسته است تا از جان و مال خبرنگاران در افغانستان حفاظت کند.

گفتنی است که طی 15 سال گذشته تاکنون بیش از 50 خبرنگار در افغانستان جانشان را از دست داده اند. تنها در سال جاری 13 خبرنگار کشته شده اند.

 

او که درنشست روز بین المللی ختم معافیت عاملین خشونت دربرابر خبرنگاران درمرکز اطلاعات و رسانه های حکومت سخنرانی داشت تصویب طرزالعمل مصئونیت خبرنگاران ازسوی حکومت را یک دست آورد بزرگ برای جامعه رسانه ای افغانستان خواند.

شریقی طی سخنان خود از انتقال به موقع خبرنگاران ازسوی حکومت در دومین حادثه سقوط کندز به کابل و شهرهای دیگر تمجید نمود. او ختم معافیت عاملین خشونت دربرابر خبرنگاران را کلید مصئونیت برای ژورنالیستان افغان خواند.

احمد نادر نادری سفیرحمایت از آزادی بیان و مشاور ارشد رئیس جمهور در امور روابط عامه و استراتیژیک که، نیز دراین نشست سخنرانی داشت گفت پاسداری از آزادی بیان ازمکلفیت های حکومت افغانستان است و حکومت در حد توان و امکانات خود از خبرنگاران و رسانه ها حمایت می کند.

نادری اظهار داشت در ۱۵ سال گذشته ۶۷۶ قضیه خشونت دربرابر خبرنگاران درلوی څارنوالی ثبت گردیده است که شامل ۶۰ قضیه قتل، ۴۸ مورد بازداشت و ۲۴ قضیه اختطاف خبرنگاران می گردد. وی به خبرنگاران اطمینان داد که حکومت هیچگاه نه دربرابر خشونت های فردی و نه هم دربرابر خشونت های سازمان یافته و هدفمند سکوت خواهد کرد.

وی افزود که خشونت دربرابر خبرنگاران بخش از استراتیژی طالبان بوده که جهت محدود ساختن آزادی بیان و خفه نمودن صدای مردم بکار برده می شود .

آقای نادری با اشاره به دست آوردهای  دولت در طی چند سال گذشته گفت که رسانه های آزاد و درکل آزادی بیان یک دست آورد بزرگ برای مردم افغانستان می باشد که حکومت افغانستان از آن به هرقیمت حفاظت خواهد نمود .

نادری همچنان افزود که  افغانستان نیازمند تحول است و تحول بدون قربانی ممکن نیست. وی خطاب به خبرنگاران گفت که برای ساختن یک افغانستان متفاوت باید قربانی داد و خبرنگاران بخش از کسانی اند که شامل این قربانی خواهند بود.

وی گفت که امروز خبرنگاران بیشتر از سایر افراد مورد تهدید طالبان قراردارند؛ بناً حکومت بخاطر مصئونیت کاری خبرنگاران پلان نموده است تا چند روز بعد یک خانه امن را برای خبرنگاران درکابل بازگشایی کند.

نادری از رسانه ها تقاضا نمود تا حوزه اصلاحات را تقویت نمایند.  او همچنان گفت که حالا وقت آن رسیده تا رسانه ها با پخش گزارش های شان درجامعه تغییر ایجاد کنند و از آنها خواست تا بیشتر به مسایل تحقیقی بپردازند تا بتوانند باگزارش های دقیق و مستندشان مسوولین حکومت را حسابده بسازند.

احمدهنایش رئیس مرکز رسانه ای و جامعه مدنی کهکشان درولایت پروان که دراین نشستت از موارد خشونت دربرابر خبرنگاران در ولایت پروان حکایت داشت گفت که  نهادهای حمایت از خبرنگاران درافغانستان ازلحاظ کمیت رشد قابل ملاحظه ی دارند؛ اما این نهاد ها دربعد دادخواهی و بازپرسی از وضعیت خبرنگاران کوتاه مانده اند .

هنایش گفت که هرگاه حکومت افغانستان و نهادهای حمایت ازخبرنگاران اهتمام لازم بخرچ ندهند؛ آزادی بیان به عنوان بزرگترین دست آورد دولت کمرنگ شده و به جهت خودسانسوری کشانیده خواهد شد .

ضمناً مسعود حسینی عکاس و خبرنگارآزاد گفت که به هراندازه ی که دسترسی خبرنگاران به اطلاعات محدود گردد به همان اندازه افواه و شایعات پررنگ می شود.

جنرال میرویس نورزی فرمانده پولیس ولایت زابل گفت “یعقوب شرافت خبرنگار محلی رادیو و تلویزیون ملی زابل امروز عصر در شهر قلات مرکز ولایت زابل توسط یک فرد مسلح ناشناس کشته شد.”

آقای نورزی گفت “آقای شرافت عصر امروز هنگامی که سوار موترش شد، توسط یک فرد ناشناس مورد حمله قرار گرفت.”

وی افزود که مهاجم پس از این رویداد از صحنه گریخت و پولیس تحقیقاتش را در این زمینه آغاز کرده است.

تاکنون هیچ فرد و یا گروهی مسئولیت این رویداد را به عهده نگرفته است.

لازم به ذکر است که این رویداد در حالی به وقوع می پیوندد که طی چند روز اخیر، دو مورد حمله دیگر به خبرنگاران کشور روی داده است.

چندی پیش، عبدالصبور سریر مدیر مسئول روزنامه افغانستان تایمز در شهر کابل مورد حمله قرار گرفت، و مهاجمان مسلح لوازم او را به شمول موتر، لب تاب و موبایلش نیز با خود بردند.

همچنین، در رویدادی دیگر در ولایت دایکندی، محمدرضا واحدی مدیر مسئول رادیو محلی نسیم توسط چند مهاجم مسلح تهدید به مرگ شد، و ساختمان رادیو نسیم نیز توسط یک بمب تخریب شد.

طی 15 سال گذشته بیش از 50 خبرنگاران در کشور جانشان را از دست داده اند که تنها 10 تن از این تعداد، در شش ماهه اول سال جاری خورشیدی جانشان را از دست داده اند.

این دو نهاد ضمن محکوم کردن شدید این رویداد، خواسته اند بلافاصله در این خصوص تحقیقات شود و عاملین این رویداد به محاکمه کشیده شود.

بعد ازظهر روز گذشته (چهارشنبه)، دو مرد ناشناس به خانه «محمدرضا واحدی» مدیر مسئول رادیو نسیم در شهر نیلی ولایت دایکندی آمدند و پس از بیرون کشیدن وی از خانه، او را با اسلحه تهدید به مرگ کردند تا از نشر خبرهایش خودداری کند.

این دو مرد همچنین به آقای واحدی گفته اند که خانواده و پسرش نیز آسیب خواهند دید اگر او به فعالیت هایش ادامه دهد. همچنین ساعاتی بعد، دفتر رادیو نسیم توسط یک انفجار بمب تخریب شد.

لازم به ذکر است که رادیو نسیم اولین رادیوی شخصی در ولایت دایکندی است که در سال 2011 در شهر نیلی تاسیس گردید، و از آن زمان تاکنون بارها از سوی زورمندان و مقامات محلی بخاطر نشر گزارش های حساس تهدید شده است.

همچنین گفتنی است که حمله به مدیرمسئول و ایستگاه رادیو نسیم، تازه ترین رویداد حمله به خبرنگاران و اهالی رسانه در افغانستان است. روز یکشنبه هفته جاری نیز، عبدالصبور سریر مدیر مسئول روزنامه افغانستان تایمز توسط افرادی ناشناس مورد حمله قرار گرفت، و این افراد موتر، موبایل و لب تابش را از او دزدیدند.

رحمت الله سمندر رئیس انجمن خبرنگاران افغانستان می گوید “طی ده روز گذشته، خشونت های متفاوتی علیه خبرنگاران و اهالی رسانه بوقوع پیوسته است، که انجمن خبرنگاران افغانستان از نزدیک این رویدادها را نظاره می کند و از دولت می خواهد تا هر چه سریعتر در زمینه اقدام نماید و عاملین این رویدادها را به دست عدالت بسپارند.”

بر اساس اطلاعاتی که بدست فدراسیون بین المللی خبرنگاران رسیده، نشان می دهد که ریاست امنیت ملی پیش از وقوع این حادثه، از احتمال وقوع آن آگاه بوده، اما به موقع اقدام نکرده است.

فدراسیون بین المللی خبرنگاران گفته است “در میان خشونت های هدفمند و دشمنی های مسلحانه و از دست رفتن جان انسان های بی گناه در افغانستان، یک رسانه آزاد می تواند نور حقیقت را روشن نگاه دارد و مردم را در خصوص واقعیت های موجود مطلع کند. مقامات دولت افغانستان باید تمام قدرت خود را به کار گیرند تا آنهایی را که به رسانه ها حمله می کنند به دست عدالت بسپارند، تا از این رو، خبرنگاران بدون ترس به وظیفه خودشان ادامه دهند.”

جنجال ها میان خبرنگاران و اداره محلی بامیان پس از آن بالا گرفت که سه روز پیش، نجیب الله الفت خبرنگار رادیو نسیم در مراسم آغاز به کار ساخت یک جاده در مرکز این ولایت، از سوی سخنگوی والی بامیان مورد تهدید و توهین قرار گرفت. این امر سبب شد تا جمعی از خبرنگاران بامیان به آنچه “تلاش برای محدودسازی آزادی بیان از سوی برخی از مقامات دولتی” خوانده می شود، اعتراض کنند.

خبرنگاران معترض در بامیان برای حل مشکلات پیش آمده با اداره محلی وارد گفتگو شدند. گفته شده است که در این گفتگو والی بامیان به خبرنگاران معترض وعده سپرده است تا از فعالان رسانه ای این ولایت حمایت کند و جلو تهدید، توهین و رفتار خشونت بار با آنان را بگیرد اما خود در همان روز آن را نقض کرده است.

زمان احمدی یکی از خبرنگاران معترض در بامیان گفت که به دنبال این کشمکش ها، اتحادیه ملی ژورنالیستان افغانستان خبری منتشر کرد که گویا این جنجال ها با میانجیگری نماینده این اتحادیه در بامیان حل شده اند اما این خبر واقعیت ندارد.

آقای احمدی افزود:”تا هنوز هیچ مشکلی حل نشده است و خبرنگاران معترض به خواست های شان نرسیده اند اما برخی از افرادی که در تلاش سرکوب این اعتراضات و یا هم شهرت طلبی اند، به این اتحادیه اطلاعات بی اساس داده اند.”

او از اتحادیه ملی ژورنالیستان افغانستان خواست که اگر از خبرنگاران معترض حمایت نمی کند، حداقل در پی تضعیف موضع و موقعیت آنان نباید باشد.

شعارهایی که با عمل متفاوت اند

در خبر منتشر شده از سوی اتحادیه ملی ژورنالیستان افغانستان آمده است که اداره محلی بامیان تعهد سپرده است تا پس از این از هیچ گونه همکاری با خبرنگاران دریغ نمی کند. این اداره پیش از این نیز بارها اعلام کرده بود که از خبرنگاران بامیان حمایت می کند.

اینک اما عنایت الله ضیا یکی دیگر از خبرنگاران بامیان می گوید که این گفته ها نه تنها هیچ وقتی جنبه عملی به خود نمی گیرند بلکه با بعضی از رفتارهای مقام های محلی به گونه آشکار نقض می شوند.

آقای ضیا گفت:”قرار بود روز گذشته جلسه ای با حضور تمام خبرنگاران بامیان برای گفتگو در مورد راه حل های مشکلات به میان آمده در هماهنگی با اداره اطلاعات و فرهنگ در مرکز میراث های فرهنگی این ولایت برگزار گردد اما به رغم این موضوع، خبرنگاران پیش از آغاز جلسه از این مرکز اخراج شدند”.

آقای ضیا تاکید کرد؛ این موضوع در کنار آنکه توهین بزرگی به خبرنگاران محسوب می گردد، نشان می دهد که اداره محلی هیچ ارزشی به آزادی بیان قائل نیست و هیچگاهی از رسانه گران حمایت نمی کند.

دادخواهی برای حل مشکلات

خبرنگاران بامیان مشکلات دیگری را نیز مطرح می کنند و مدعی اند که تداوم اعتراضات آنان برای حل این مشکلات است. آنان گفته اند تا کنون به تمامی خواست های شان دست نیافته اند و تا زمانی که به توافق مشخصی در این خصوص با اداره محلی دست نیابند، این اعتراضات را ادامه خواهند داد.

مرتضا کریمی از دیگر فعالان رسانه ای در بامیان، تداوم تهدید، توهین و تحقیر خبرنگاران، برخورد تبعیض آمیز و دوگانه با آن ها، تلاش برای اعمال سانسور در گزارش های در معرض نشر، دخالت برخی از مقام های محلی در فعالیت رسانه گران و دسترسی محدود خبرنگاران به اطلاعات را از دیگر مشکلاتی می داند که به گفته او؛ تا کنون در راستای برطرف سازی آن ها، هیچ اقدامی صورت نگرفته است.

رفتارهای توهین آمیز و خشونت بار با خبرنگاران بامیان در دو سال گذشته افزایش چشمگیری داشته است. سال گذشته چند تن از فعالان رسانه ای بامیان از سوی آمر امنیت فرماندهی پولیس این ولایت برای چندین ساعت بازداشت موقت شدند. چندی بعد محافظان فرمانده پولیس بامیان یکی دیگر از خبرنگاران این ولایت را مورد لت و کوب قرار دادند و در مواردی هم تعدادی از سوی مقام های بلندپایه مورد تهدید قرار گرفتند.

افزایش میزان خشونت علیه خبرنگاران در بامیان عوامل مختلفی داشته است. از میان آن ها اما عدم مجازات مرتکبان خشونت علیه خبرنگاران از سوی اداره محلی مهمترین عامل تاثیرگذار در این زمینه خوانده شده است؛ بگونه ای که گفته می شود این افراد حتا مورد نکوهش و توبیخ لفظی نیز قرار نمی گیرند.

مسوولان، دیدبان حمایت از رسانه‌های آزاد افغانستان (نی) امروز (دوشنبه) در یک نشست خبری تصریح کرد که طی یک ماه گذشته 10 قضیه خشونت علیه خبرنگاران در نقاط مختلف کشور ثبت شده که 2 مورد آن قتل بوده است.

صدیق توحیدی، رییس نی، با بیان اینکه این خشونت‏ها نگرانی های زیادی را برای فعالان رسانه‏ای به وجود آورده است خاطر نشان کردند که خشونت‌های صورت گرفته شامل 2 مورد قتل، 4 مورد لت و کوب و 4 مورد تهدید است.

براساس گفته های مسوولان این نهاد؛ در سال‌های اخیر خشونت علیه خبرنگاران افزایش یافته اما این رقم در سال جاری نگران کننده است.

این در حالی است که هفته گذشته 1 خبرنگار خارجی و 1 خبرنگار افغان در ولایت هلمند از سوی گروه طالبان به قتل رسید.

مسوولان این نهاد همچنان با تاکید بر اینکه قانون دسترسی به اطلاعات حق خبرنگاران است، میگویند که اخیراً برخی از فرماندهان پولیس در ولایات‌ حاضر نمی‌شوند تا اطلاعات را در دسترس خبرنگاران قرار بدهند.

آنان، ولایات‌ هرات، قندهار، بلخ، سرپل و برخی از ولایات‌ دیگر را از ساحاتی خواندند که حق دسترسی به اطلاعات در آن مناطق بیشتر مورد محدودیت قرار می‌گیرد.

مسوولان نهاد نی، تاکید کردند که وزارت داخله باید در این قسمت توجه جدی داشته باشد تا معلومات سریع و موثق در دسترس رسانه‌ها و خبرنگاران قرار بگیرد.

در همین حال خبرنگاران افغان نیز از افزایش خشونت علیه شان، اظهار نگرانی کرده از دولت میخواهند که به تعهدات خود عمل کرده مصوونیت آنان را تامین کند.

گزارش مرکز خبرنگاران افغانستان می نویسد “شمار خشونت ها علیه خبرنگاران در حال افزایش است. تنها در سال 1394، 191 مورد خشونت، تهدید، ترساندن و توهین علیه خبرنگاران در کشور ثبت شد. این درحالیست که سال 1393، 103 مورد خشونت علیه خبرنگاران ثبت گردیده بود.”

این گزارش می افزاید که این آمار شامل، کشته شدن 10 خبرنگار، زخمی شدن 22 تن و لت کوب شدن 24 خبرنگار می باشد.

گزارش مرکز خبرنگاران افغانستان 43 درصد خشونت ها علیه خبرنگاران را وابسته به خشونت های اعمال شده از سوی مقامات دولتی و نظامی کشور می داند، و شورشیان طالبان را مسئول 53 درصد این خشونت ها اعلام می کند.

براساس گزارش، قربانیان امنیتی شامل حمله انتحاری گروه طالبان به مینی بوس حامل کارمندان تلویزیون طلوع نیز می شود که در این حادثه 7 تن از کارمندان این رسانه جان سپردند.

گزارش همچنین علاوه می کند که خبرنگاران در افغانستان در سال های اخیر با تهدیدها و خشونت های رو به افزایش از سوی چهره های دولتی و غیر دولتی کشور مواجه بوده اند.

این گزارش می نویسد که خبرنگاران در افغانستان در رابطه با نشر گزارش هایی از فساد، غصب زمین، خشونت علیه زنان و سوء استفاده های حقوق بشری همواره مورد تهدید و خشونت قرار گرفته اند.

گزارش مرکز خبرنگاران همچنین می نویسد تا زمانی که دولت افغانستان و شورشیان به خبرنگاران اجازه ندهند که بدون بیم و ترس از امنیت به حرفه خود بپردازند، آزادی رسانه های کشور نیز قربانی خواهد شد.