برچسب: خروج

گروه طالبان در واکنش به احتمال مستقر شدن نیروهای امریکایی و ناتو در کشورهای همسایۀ افغانستان از این کشورها خواست جلو مستقر شدن نظامیان امریکایی را در خاک خود بگیرند.

سایت رسمی طالبان امروز (چهارشنبه، پنجم جوزا) با نشر خبرنامه‌یی از آن چه استقرار نیروهای خارجی در کشورهای همسایه پس از خروج از افغانستان می‌خواند، انتقاد کرده است.

در خبرنامۀ این گروه آمده است که حضور نیروهای خارجی در منطقه عامل اصلی جنگ و ناامنی است و کشورهای همسایه نباید اجازه دهند که نیروهای خارجی پس از خروج از افغانستان در خاک آنان مستقر شوند.

در این خبرنامه گروه طالبان هشدار می‌دهد، در صورتی که نیروهای امریکایی و ناتو در خاک کشورهای همسایه مستقر شوند، این اقدام برای طالبان تحریک‌کننده شمرده می‌شود و جنگ‌جویان این گروه در این پیوند خاموش نخواهند نشست.

این در حالی است که رسانه‌های خارجی گزارش داده‌اند که نیروهای امریکایی پس از خروج از افغانستان در خاک پاکستان مستقر خواهند شد. منابع محلی در مرز میان افغانستان و پاکستان نیز در گفت‌وگو با رسانه‌های داخلی مدعی شده‌اند که عده‌یی از نیروهای امریکایی در نزدیکی خط دیورند سرگرم ساختن پایگاه‌های نظامی هستند.

دولت‌های امریکا و پاکستان اما تاکنون به گونۀ رسمی این موضوع را تأیید نکرده‌اند.

گمانه‌زنی‌ها در مورد خروج نیرو‌های امریکایی از افغانستان وقتی جدی شد که دولت قبلی امریکا قصد خود را برای مذاکره با طالبان اعلام کرد. نشست‌های دوره‌ای هیئت امریکایی به ریاست زلمی خلیل‌زاد، نماینده ویژه امریکا در امور افغانستان، با هیئت سیاسی طالبان باعث برانگیخته شدن سؤال‌های جدی در مورد روند مذاکرات و سرنوشت افغانستان گردید. اکنون این پرسش کماکان مطرح است که پیامد خروج امریکا از افغانستان چیست؟ و سرنوشت این کشور در دوره پسا خروج چه خواهد شد؟ برای پاسخ دادن به این پرسش ها در یک نگاه کلی می توان ادعا کرد که خروج نیرو‌های امریکا از افغانستان را می توان با تجربه مشابهی مقایسه کرد که با خروج نیرو‌های شوروی اتفاق افتاد.

این مقایسه بر مبنای توقف حمایت شوروی از دولت دکتر نجیب‌الله در اوایل دهه ۱۹۹۰ می باشد که منجر به سقوط این دولت شد. بر مبنای این مقایسه، سه وضعیت متوالی را می توان برای آینده افغانستان پیش‌بینی کرد.

سناریو نخست این است که با خروج کامل نیروهای آمریکایی و ناتو، روند فروپاشی دولت شروع می‌شود و مقام‌های دولتی در سطوح مختلف ملی و محلی مصونیت خود را در داشتن رابطه با طالبان و گروه‌های شبه‌نظامی کوچک‌تر خواهند دید. این وضعیت بیشتر در حالتی ممکن است که آن‌ها خطر در کنار دولت ماندن را بیشتر از طالبان ببینند و به این دلیل، چاره‌ای جز رو آوردن به سمت طالبان یا گرو‌های شبه‌نظامی دیگر نداشته باشند.

سناریو دوم، ورود افغانستان به جنگ داخلی است شبیه وضعیتی که بعد از سقوط دولت نجیب‌الله به وجود آمد. باید توجه داشت که این وضعیت با توجه به درگیری‌هایی قبل از این و گاه و بی‌گاه بین نیرو‌های طالبان و داعش و شکل گیری هسته های مقاومت در مناطق مختلف بویژه سطح شمال، چندان دور از انتظار نیست.

سناریو سوم، حمایت کشور‌های منطقه و فرامنطقه‌ای از گروه‌های مورد نظر خود می باشد. در این سناریو، عملا تجزیه قدرت اتفاق خواهد افتاد. پیش‌بینی این است که در صورت وقوع سناریو سوم، طالبان با حمایت پاکستان و عرب‌های خلیج فارس، برنده نهایی این جنگ خواهد بود. شاید بتوان گفت این سه وضعیت بد‌ترین سناریویی است که می‌تواند بعد از خروج امریکا از افغانستان اتفاق بیفتد، اما باید توجه داشت که طالبان تاکنون حاضر نشده موجودیت سیاسی فعلی افغانستان را تأیید کند و همواره بر تأسیس الگوی مورد نظرش به نام «امارت اسلامی افغانستان» تأکید داشته است. با این حال، هنوز هم باید صبر کرد و دید که ایا کنفرانس استانبول برگزار خواهد شد؟ در صورت برگزار شدن، نتیجه کنفرانس صلح استانبول به کجا خواهد رسید؟ بسیاری از تحلیلگران بین الملل این کنفرانس را با کنفرانس بن مقایسه می کنند که بعد از شکست طالبان و در دسامبر ۲۰۰۱ تشکیل شد. هرچند رهبران افغانستانی حاضر در آن کنفرانس دو هفته پر از بحث و جدل را پشت سر گذاشتند، اما در نهایت و با فشار و حتی تهدید‌های امریکا تن به دولت تحت ریاست حامد کرزی دادند تا نظام سیاسی جدید این کشور شکل بگیرد.

یکی از تفاوت‌های عمده کنفرانس استانبول با بن حضور طالبان در آن است هرچند طالبان با ابراز بی‌میلی برای شرکت در آن سعی دارد قبل از شرکت در این کنفرانس بیشترین امتیاز ممکن را به دست آورده باشد. آزادی هفت هزار زندانی و خارج شدن نام سران طالبان از فهرست سیاه، مطالبات اصلی طالبان پیش از برگزاری کنفرانس استانبول خواهند بود. به هر حال، کنفرانس استانبول می‌تواند نقش تعیین کننده‌ای در وضعیت افغانستان بعد از خروج نیرو‌های امریکایی داشته باشد به نحوی که با دستیابی به مصالحه‌ای قابل قبول بین تمام طرف‌های افغانی و به خصوص طالبان، این نشست می تواند نظامی جدید بدون جنگ و خونریزی در این کشور ایجاد کند. اما در صورت شکست این کنفرانس، به نظر می رسد همان سناریو هایی اتفاق خواهند افتاد که در فوق، مورد پیش‌بینی قرار گرفت.

داکتر عبداللطیف نظری

وزارت خارجه پاکستان اعلام کرد گزارش‌ها مبنی بر احتمال ایجاد پایگاه آمریکا در پاکستان پس از خروج از افغانستان، بی‌اساس است.
«زاهد حفیظ چوهدری» سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گمانه‌زنی‌ها درباره انتقال پایگاه‌های نظامی آمریکا از افغانستان به کشورش را رد کرد.

چوهدری در توئیتی نوشت: آمریکا هیچ پایگاه نظامی یا هوایی در پاکستان ندارد و پیش‌بینی هم نمی‌شود که پیشنهادی در این باره صورت گیرد.

وی تاکید کرد: هرگونه گمانه‌زنی در این باره بی‌اساس و غیرمسئولانه است باید از چنین کاری خودداری شود.

سخنگوی وزارت خارجه پاکستان ادامه داد که این کشور در چارچوب توافقنامه‌های خطوط ارتباطات هوایی و زمانی که در سال ۲۰۰۱ صورت گرفت با آمریکا همکاری دارد و هیچ توافق جدیدی در این رابطه صورت نگرفته است.

«دیوید هیلوی» دستیار معاون وزارت دفاع آمریکا در امور هند و اقیانوس آرام اخیراً گفته بود که پاکستان به آمریکا اجازه دسترسی و استفاده از حریم هوایی خود را داده تا از این طریق از حضور نظامی در افغانستان حمایت کند.

پیش از این نیز «عارف علوی» رئیس جمهور پاکستان گفته بود که اسلام‌آباد نمی‌خواهد به پایگاه آمریکا برای اقدامات نظامی در افغانستان تبدیل شود.

این درحالی است که جو بایدن در فوریه سال گذشته در یک مناظره درون حزبی با پیشنهاد ایجاد پایگاه در پاکستان را مطرح کرده بود تا آمریکا از آنجا با تهدیدات تروریسم افغانستان مقابله کند.

سربازی از ارتش ملی افغانستان، پشت تانکی نظامی‌ در ایست‌بازرسی‌ای در حومه‌ی شهر کابل نشسته است. سه تن از مقامات خارجی آگاه از توافق انجام‌شده، به رویترز گفته ‌اند که جنگ‌جویان طالبان طی یک سال گذشته از پایگاه‌های نظامیان خارجی در افغانستان در برابر حمله‌های رقیبانش یا گروه‌های افراطی اسلام‌گرا، حفاظت کرده‌ اند، آن‌هم بر مبنای یک توافق مخفیانه برای خروج کامل نیروهای امریکایی تا اول ماه می از افغانستان.
وزارت خارجه‌ی امریکا در باره‌ی وجود سندی که ادعای چنین رابطه‌ای را تأیید کند، پاسخ فوری‌ای به رویترز نداده است. هم‌چنان توضیحی فوری در مورد ادعای این سه مقام مسؤول در مورد پروژه‌ی «حلقه‌ی حفاظتی طالبان» از خارجی‌ها ارایه نکرده است. از زمان توافق و معامله‌ی ایالات متحده‌ی امریکا با طالبان در فبروری ۲۰۲۰، برای امریکا مسیر پایان‌دادن به طولانی‌ترین جنگش، فراهم شده و از آن‌ زمان، امریکا تلفات جنگی‌ای در افغانستان نداشته و تنها حملات پراکنده‌‌ای بر پایگاه‌های امریکایی انجام شده؛ اما برعکس، طالبان حملاتش را علیه نیروهای دولتی افغانستان شدت داده و همین باعث افزایش تلفات غیرنظامیان شده است.
گفت‌وگوهای صلح میان جنگ‌جویان طالب و دولت افغانستان که در ماه سپتمبر آغاز شد، هیچ پیش‌رفت چشم‌گیری نداشته است. بنا بر این، گزارش سازمان ملل متحد نشان می‌دهد که تلفات غیرنظامیان در سه ماه اخیر سال ۲۰۲۰ نسبت به سال گذشته، ۴۵ درصد افزایش یافته است. برای آزمایش تحمل و شکیبایی طالبان، جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا، هشدار داده که ممکن است خروج نیروهای امریکایی در اول ماه می که با دولت قبلی توافق شده بود، صورت نگیرد؛ در حالی‌که اطمینان داده است این روند تا ۱۱ سپتمبر -در بیستمین سال‌گرد حملات القاعده به ایالات متحده-، کامل و اجرایی خواهد شد.
به گفته‌ی یک مقام امنیتی خارجی در کابل، در حالی که این مهلت شنبه به پایان می‌رسد، حدود دو هزار نیروی امریکایی هم‌چنان در افغانستان باقی خواهند ماند. موضوعی که ژنرال اسکات میلر، فرمانده‌ی کل نیروهای خارجی در افغانستان، در هفته‌ی اخیر اعلام کرد و گفت که خروج نیروها، انتقال پایگاه‌ها و تجهیزات نظامی به نیروهای امنیتی افغانستان، طبق برنامه‌ی طرح‌شده آغاز شده است. محافظت از این پایگاها توسط نیروهای افغانستانی، نیازمند نیروی انسانی و تجهیرات نظامی زیادی است تا بتوانند در برابر حملات جنگ‌جویان طالب که نقاط استراتژیکی را در اختیار دارند، مقاومت کنند.
تنها طی همین دو هفته‌ی گذشته، جنگ‌جویان طالب، بیش‌تر از صد نیروی امنیتی افغانستان را کشتند، آن‌هم به دلیل تشدید اوضاع ناشی از اعلامیه‌ی جو بایدن مبنی بر این که ممکن است خروج نیروهای امریکایی از افغانستان تا چند ماه دیگر به طول بکشد. دو تن از مقامات خارجی، گفتند که واشنگتن پیشنهاد طالبان مبنی بر حفاظت از پایگاه‌های نظامیان خارجی را در برابر حملاتی مانند دولت اسلامی یا داعش پذیرفته است. این مقامات گفته اند؛ تقاضای مهمی که امریکا در توافق ماه فبروری آن را مطرح کرده بود، این است که طالبان پذیرفتند با عمل به تعهد و حسن نیت‌اش مبنی بر این که از خاک افغانستان برای حمله علیه منافع امریکا استفاده نشود. یک دیپلمات خارجی دخیل در این ماجرا، گفت: «آن‌ها یک لایه‌ی مخفی ایجاد کردند؛ مانند یک کمربند امنیتی و به جنگ‌جویان‌شان دستور داده‌ اند که در این بازه‌ی زمانی، حق زخمی‌ردن یا کشتن هیچ سرباز خارجی را ندارند.»
مقامات خارجی گفته ‌اند که برای طالبان هم مهم است توانایی خودشان را در کنترل حرکات و اقدامات خودسرانه‌ی جناح‌های مخالف‌شان نشان بدهند؛ مانند شبکه‌ی حقانی، که اغلب آجندای خودش را پیش می‌برد، هر چند که رهبر آن سراج‌الدین حقانی، دومین فرمانده ارشد طالبان محسوب می‌شود. یک مقام امنیتی خارجی مستقر در کابل، گفت که جنگ‌جویان به تعهدات توافق‌ ‌خود عمل کرده ‌اند. او گفت: «طالبان به سرعت حتا به حملات جزئی كه توسط شبكه‌ی حقانی و جنگ‌جویان دولت اسلامی –داعش- به اطراف پایگاه‌ها انجام شده بود، پاسخ دادند.»

شنبه‌ی موعود و ضرب‌الاجل
ذبیح‌الله مجاهد، سخن‌گوی طالبان، از اظهارنظر در مورد توافق‌نامه‌ی موسوم به «حلقه‌ی حفاظتی» خودداری کرد. او، با صراحت گفت که هیچ تضمین امنیتی‌ای فراتر از موعد مقرر تا شنبه‌ی موعود به ایالات متحده داده نشده است؛ اما گفت‌وگوها بین رهبران گروه طالبان و با طرف امریکایی ادامه دارد. مجاهد گفت: «تا اکنون تعهد ما به حمله‌نکردن به نیروهای خارجی فقط تا اول ماه می بوده است. این که بعد از این تاریخ حمله‌ای صورت بگیرد یا نه، مسئله‌ای‌ست که زیر بحث و بررسی است.» سهیل‌ شاهین، یکی دیگر از سخن‌گویان طالبان، در پست تویترش نوشت که ملا برادر، معاون سیاسی طالبان، با زلمی خلیل‌زاد، فرستاده‌ی ویژه‌ی امریکا برای صلح افغانستان، روز پنجشنبه در باره‌ی روند مذاکرات صلح گفت‌وگو كرده است. از آن‌جا که بدیهی است حضور گستره‌ی جنگ‌جویان طالب در اطراف پایگاه‌های خارجی در صورتی که توافقی صورت نگیرد، می‌تواند خطرناک باشد، اشلی ‌جکسون، مدیر مشترک مرکز مطالعات گروه‌های مسلح در انستیتیوت توسعه‌ی خارجی در واحد «اتاق تفکرات» واقع در لندن، می‌گوید: «آن‌ها دقیقاً به اندازه‌ی کافی به پایگاه‌های نظامیان افغانستانی و خارجی نزدیک‌تر شده ‌اند. با محاصره‌ی پایگاه‌های امریکایی، ناتو و نیروهای افغانستانی، به نظر می‌رسد که طالبان قدرت استراتژی‌شان را به نمایش گذاشته و بعد از خروج نیروهای خارجی، آماده‌ی تهاجم و حمله استند.»
فواد امان، سخن‌گوی وزارت دفاع ملی افغانستان، گفت که طالبان خشونت علیه مردم افغانستان و دولت این کشور را افزایش داده ‌اند؛ در حالی که جنگ با نیروهای خارجی را متوقف کرده ‌اند. بر اساس گزارش سازمان ملل متحد، در سال ۲۰۲۰ بیش‌تر از ۳۰۰۰ غیرنظامی افغانستانی کشته و تقریباً ۵۸۰۰ غیرنظامی دیگر زخمی شده است. امان افزود: «طالبان با عدم حمله به نیروهای خارجی، بلکه هدف قراردادن مداوم نیروهای امنیتی افغانستان و غیرنظامیان، ثابت کرده ‌اند که آن‌ها علیه مردم افغانستان می‌جنگند.»
مایکل ‌کوگلمن، معاون برنامه‌ی آسیایی در مرکز وودرو ویلسون در واشنگتن، با این موضوع هم‌دردی کرده، گفت: «مردم افغانستان حق دارند که از توافق‌‌نامه‌ی طالبان و ایالات متحده‌ی امریکا به دلیل عدم موفقیت و آسایش برای مردم افغانستان وضاحت خواسته و آن را به باد انتقاد بگیرند.»

منبع: رویترز

مترجم: اسدالله جعفری پژمان

سرانجام پس از کش‌وقوس‌های فراوان، دولت بایدن اعلام داشت که از تاریخ اول ماه مه در توافق با طالبان، خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان آغاز شده و ۱۱ سپتامبر به پایان خواهد رسید. حضور طولانی‌مدت آمریکا در افغانستان پس از حدود دو دهه، انتقادات فراوانی در جامعه آمریکا و نخبگان سیاسی این کشور پدید آورده است. شعار «پایان جنگ‌های بی‌پایان» معطوف به افغانستان و عراق، در کمپین‌های تبلیغاتی اوباما و ترامپ، برآمده از همین خواست عمومی بود. اکنون که گویا دولت آمریکا اراده نموده تا به حضور نظامی در افغانستان پایان بخشد، این پرسش مطرح است که پس از دو دهه حضور نظامی، چه اهدافی از این تصمیم دارد و این اقدام چه تبعاتی در سطح منطقه برای افغانستان و همسایگانش در پی خواهد داشت؟

هرچند پاسخ به همه این پرسش ها در این نوشتار نمی گنجد اما این خروج را می توان«محوری تاریخی در سیاست خارجی آمریکا پس از جنگ سرد» دانست که به کاهش میلیتاریسم در سیاست‌های مرتبط با امنیت ملی آمریکا می‌انجامد. به نظر می رسداین خروج باید آغاز و نه پایان یک حرکت باشد که حضور طولانی‌مدت نیروهای نظامی گسترده را با «عملیات‌های پنهان، پیمان‌کاران خصوصی و هواپیماهای بدون سرنشین» جایگزین می کند. هرچند دلیل این جابجایی از اول مه به یازده سپتامبر، «مسائل لجستیکی» یا عدم امکان فنی و تهیه تجهیزات لازم برای خروج ذکر شده است، اما در عین حال به نظر می‌رسد انتخاب این تاریخ، یک اقدام نمادین به معنای پایان نبردی است که به بهانه حادثه یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱، موجی از کشتار و ویرانی و جنگ طولانی را برای افغانستان به ارمغان آورد.

دولت ایالات متحده در یک بازی باخت‌باخت در افغانستان گرفتار آمده است. اگر بماند، مجبور است هزینه‌های نبرد با گروه‌های شبه‌نظامی بویژه طالبان را تحمل کند و اگر برود، عملاً به شکست دو دهه نظامی گری اقرار کرده است. به همین سبب منتقدان این تصمیم که آن را به «جناح چپ حزب دموکرات، انزواگرایان و راست‌گرایان» نسبت می‌دهند، معنقدند این اقدام، پایمال‌شدن خون بیش از ۳۵۰۰ نظامی کشته‌شده در افغانستان خواهد بود. ولی این منتقدان، گزارش‌های جامعه اطلاعاتی آمریکا را مد نظر قرار نمی‌دهند که طبق آن، تهدید آمریکا از سوی القاعده و داعش از مبدأ افغانستان، به دلیل تسلط طالبان بر این محدوده، بسیار کم‌احتمال ارزیابی شده است. علاوه بر اینکه عملیات‌های کم‌تعداد ضد تروریسم و فعالیت‌های اطلاعاتی آمریکا در افغانستان تداوم خواهد داشت. بایدن معتقد است حضور نظامی آمریکا در افغانستان پس از ۲۰۱۱ به دلیل دفع خطر احتمالی القاعده، غیرضروری بوده است. حال آن‌که تداوم حضور نظامیان آمریکایی در افغانستان، جز هزینه‌های انسانی و مادی، دستاوردی برای دولت ایالات متحده ندارد. در عین حال که زمان طولانی و فرسایشی آن، دیگر پشتوانه‌ای برای حمایت از آن در افکار عمومی آمریکا باقی نگذاشته است. علاوه بر اینکه ایالات متحده نیازمند آن است که با خروج نظامی از افغانستان و غرب آسیا، منابع مادی و انرژی سیاسی و اجتماعی دولت را برای مهار رشد روزافزون چین به کار بگیرد.

رییس‌جمهور غنی، حضور جنگ‌جویان طالب در مناطق مختلف افغانستان را می‌پذیرد؛ اما می‌گوید که این گروه، جغرافیایی را در تسلط خود ندارد.

آقای غنی، به تازگی در گفت‌وگو با شبکه‌ی (PBSO) گفته است: «طالبان حمله‌ی تهاجمی نمی‌کنند؛ بلکه حملات شان بیشتر پراکنده است. طالبان یک گروه شکننده است که هیچ جغرافیایی را در تسلط خود ندارد. ارغنداب تنها یک ولسوالی بود که آن‌ها برای گرفتن آن تلاش داشتند؛ اما موفق نشدند. در حال حاضر مردم نسبت به طالبان حس نفرت دارند.»

رییس‌جمهور، هم‌چنان در پاسخ به این پرسش که احتمال افزایش خشونت‌ها پس از خروج نیروهای امریکایی و ناتو از افغانستان وجود دارد و یا خیر، گفته است: «این قابل درک می‌باشد که شرایط جنگی نگران‌کننده است، ما آماده ایم و این آمادگی، از ماه‌ها پیش جریان داشت.»

او هم‌چنان گفته است که با خروج نیروهای امریکایی و ناتو از افغانستان، دیگر هیچ بهانه‌ای برای ادامه‌ی جنگ از سوی گروه طالبان باقی نمانده است.

آقای غنی، با اشاره به این که کشورهای منطقه از تصمیم خروج ایالات متحده و ناتو از افغانستان، استقبال کرده اند، گفته است که در حال حاضر، نیاز است تا کشورهای منطقه و افغانستان، روی یک راهبرد امنیتی جمعی با یک‌دیگر کار کنند.

او هم‌چنان بار دیگر به انتخاب رهبری حکومت توسط برگزاری انتخابات تأکید کرده و گفته است: «بحث سیاسی کلیدی این است که طالبان، نظام سیاسی آینده‌ی افغانستان را به اساس انتخابات بپذیرند. سایر موارد مورد بحث است؛ اما اگر ضمانت برای انتخابات که یک گزینه‌ی بنیادی است وجود نداشته باشد، تمام دست‌آوردهای ۲۰ سال گذشته به ویژه حقوق زنان، اقلیت‌ها و جوانان با خطر مواجه خواهد شد.»

روند خروج سربازان امریکایی و ناتو از افغانستان، در اول می آغاز شد و قرار است تا یازدهم سپتمبر تکمیل شود.

پیش از این، کارشناسان سیاسی و نظامی افغانستان و خارجی، نسبت به عواقب خروج ‌‏عجولانه‌ی سربازان امریکایی و ناتو، هشدار داده بودند؛ اما رییس‌جمهور غنی، بارها گفته است که نیروهای ‌‏دفاعی و امنیتی افغانستان، توانایی دفاع از خاک و شهروندان این کشور را دارند‎.

اسکات میلر در گفت‌وگو با رسانه‌ها از احتمال افزایش خشونت‌ها در افغانستان ابراز نگرانی می‌کند. آقای میلر در گفت‌وگو با «بی.بی.سی» می‌گوید که احتمال می‌رود طالبان در ماه‌های پیش‌رو خشونت‌ها را در افغانستان افزایش دهند.

فرمانده عمومی نیروهای خارجی اما می‌افزاید که نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان ظرفیت کافی برای مهار حمله‌های طالبان دارند. او علاوه می‌کند که حمایت‌های مالی و تخنیکی امریکا و ناتو از ارتش افغانستان ادامه می‌یابد و نهادهای امنیتی افغانستان توانایی کنترل وضعیت افغانستان را دارند.

آقای میلر این اظهارات را در حالی مطرح می‌کند که روند خروج نیروهای خارجی حدود سه هفته پیش کلید خورد و تا یازدهم سپتمبر امسال قرار است به پایان برسد.

این در حالی است که با وجود آغاز مجدد گفت‌وگوهای صلح میان هیأت‌های مذاکراتی دولت افغانستان و گروه طالبان در قطر پس از آتش‌بس روزهای عید، این پروسه هیچ پیشرفتی نداشته است.

جنرال سر نیکولاس کارتر در مصاحبه با «افغان تی وی» از طالبان خواست جنگ علیه مردم افغانستان را متوقف نماید.

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری رها، جنرال کارتر به طلوع نیوز نیز گفت دیگر دلیلی برای طالبان نمی ماند تا در مورد جهاد صحبت کنند، آنها اکنون علیه مردم افغانستان می جنگند.

جنرال کارتر در پاسخ به سوال «حمایت پاکستان از طالبان» افزود حقیقت این است که پاکستان نیز مشکل مشابه را با افغانستان در زمینه تروریزم دارد.

لوی درستیز ارتش انگلستان تاکید کرد:«جنرال باجوا اغلب این شرایط را یک بیماری توصیف می کند و بدون شک این بیماری تنها با همکاری نزدیک و مشترک افغانستان و پاکستان می تواند درمان شود.

شاه محمود قریشی، وزیر امور خارجه پاکستان، روز گذشته در اسلام آباد به خبرنگاران گفت.:«به هیچ نیروی نظامی یا پایگاه نظامی در خاک خود اجازه نمی دهیم.»

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری رها، قریشی تاکید کرد پاکستان قاطعانه در کنار افغانستان برای استقرار صلح، رفاه و آشتی ملی ایستاده است و از هیچ سهامدار خاصی حمایت نمی کند.

وزیر امور خارجه پاکستان تاکید کرد:«به عنوان همکار در صلح در کنار افغانستان باقی می مانیم و به نقش تسهیل کننده صلح خود ادامه می دهیم.»

وی افزود راه حل سیاسی نشات گرفته از مذاکره به نفع افغانستان است.

قریشی از اعلام آتش بس سه روز بین حکومت افغانستان و طالبان استقبال و ابراز امیدواری نمود پیشرفت های مثبت فضای سازنده ای برای مذاکرات فراهم کند.

وی به مردم و دولت افغانستان اطمینان داد پاکستان خواهان یک افغانستان با ثبات و قوی ست و در امور داخلی افغانستان دخالت نمی کند.

دولت بایدن سرگرم صحبت با چندین کشور آسیای مرکزی ست تا نیروهای نظامی امریکا پس از خروج از افغانستان را در آنها مستقر کرده از تبدیل نشدن دوباره افغانستان به پایگاه گروه های تروریستی نظیر القاعده جلوگیری نماید.

وزیر امور خارجه پاکستان معتقد است حضور طالبان در مذاکرات صلح سبب افزایش احترام بین المللی و رسمیت برای این گروه می شود.

قریشی گفت:«اگر طالبان رسمیت می خواهند، مشارکت در مذاکرات صلح، کاهش خشونت و دنبال کردن یک راه حل سیاسی به نفع آنهاست.»

فواد امان، سخنگوی وزارت دفاع ملی امروز (چهارشنبه، ۲۲ ثور) در برگۀ تویترش نوشته است که این کمپ نظامی برای آموزش و مشوره‌دهی از سوی نیروهای خارجی به کار گرفته می‌شد. آقای امان می‌افزاید که این کمپ پس از این توسط نیروهای کماندوی ارتش مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

نیروهای خارجی در ماه گذشته یک کمپ نظامی دیگری را در ولایت جنوبی هلمند به نیروهای ارتش واگذار کردند. این پایگاه‌های نظامی در حالی به نیروهای ارتش افغانستان واگذار می‌شوند که روند خروج نیروهای خارجی از افغانستان آغاز شده و قرار است تا کمتر از پنج ماه دیگری تکمیل شود.

نیروهای خارجی بر اساس موافقت‌نامۀ دوحه افغانستان را ترک می‌کنند؛ موافقت‌نامه‌یی که در ماه حوت ۱۳۹۸ میان وزارت خارجۀ امریکا و نماینده‌گان دیپلماتیک طالبان در قطر امضا شد. دولت افغانستان مخالفتش را با این توافق اعلام کرده است.

درحالی که طالبان دست داشتن در حمله به مکتب «سیدالشهدا» در کابل را رد کرده است، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت این حمله ممکن است توسط داعش انجام شده باشد.
«ند پرایس» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در یک نشست خبری گفت آمریکا در حال بررسی حمله به مکتب «سیدالشهدا» در کابل است و البته «داعش در گذشته مسئول حملات مشابهی علیه شیعیان در کابل بوده است».

وی با تاکید بر اینکه طالبان دست داشتن در این حمله را رد کرده است، از اعلام آتش‌بس ۳ روزه توسط این گروه در روزهای عید فطر استقبال کرد.

پرایس در پاسخ به این پرسش که آیا چنین حملاتی تاثیری بر برنامه آمریکا برای خروج از افغانستان خواهد داشت، گفت که «آمریکا به اهدافش در افغانستان یعنی مقابله با القاعده و اطمینان از اینکه خاک این کشور دیگر علیه آمریکا استفاده نمی‌شود، رسیده است».

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در ادامه بار دیگر تاکید کرد: «نشانه‌هایی وجود دارد که این حمله را می‌توان به داعش و نه طالبان نسبت داد، با این حال هنوز این مسئله کاملاً روشن نیست و ما نمی‌خواهیم پیش از آمدن اطلاعات درباره آن اظهارنظر کنیم».

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که در گذشته، «سرگئی بسدا» رئیس اداره روابط بین‌الملل سرویس امنیتی فدرال روسیه در یک نشست امنیتی در «کازان» گفته بود: سرویس‌های ویژه آمریکا در انتقال تروریست‌های داعش به مناطق شمالی افغانستان دخیل هستند.

«جاوید کوهستانی» کارشناس نظامی و ژنرال بازنشسته افغان نیز چندی پیش بزرگنمایی تهدید داعش در افغانستان توسط مقامات آمریکایی را به مسئله خروج نظامی از افغانستان مرتبط دانسته بود و گفته بود واشنگتن به بهانه داعش به نوعی در پی ادامه حضور در افغانستان است.

با این حال، آمریکا درباره مبارزه با گروه‌های تروریستی همواره با رفتار دوگانه سعی کرده است تا از این گروه‌ها برای رسیدن به اهداف یکجانبه و ژئوپلتیک خود در افغانستان استفاده کند.

مقامات آمریکایی اعلام کردند که این کشور در حال برچیدن بزرگترین پایگاه نظامی خود در فرودگاه بگرام و انهدام تجهیزات و اوراق کردن ادوات نظامی است.

به گزارش آسوشیتدپرس، نظامیان آمریکا در حال خارج کردن تجهیزات حساس از پایگاه‌های مختلف در سرتاسر افغانستان هستند و برخی از این تجهیزات را نیز منهدم یا اوراق کرده و برای فروش به قرضه فروشی‌ها منتقل می‌کنند و مابقی را به نظامیان دولت تحویل می‌دهند.

مقامات آمریکا اعلام کردند تاکنون ۱۳۰۰ قطعه که قابل خروج از افغانستان نبوده را از بیم تصاحب آنها توسط طالبان منهدم کردند.

به گفته این نظامیان، تاکنون ده‌ها کانتینر مملو از تجهیزات نظامی از طریق هواپیمای باربری ارتش آمریکا و همچنین از طریق مرز زمینی پاکستان و آسیای مرکزی از افغانستان خارج شدند.

نظامیان امریکایی هر وسیله ای که قابل انتقال به خارج یا قابل تحویل به نظامیان دولت نیست را تا جای ممکن تخریب کرده و به قرضه فروشی‌های اطراف این پایگاه تحویل می‌دهند.

مقامات آمریکایی درباره ماهیت تجهیزات منهدم شده یا ادوات تحویل داده شده به دولت افغانستان بسیار محتاطانه عمل می‌کنند، اما به نظر می‌رسد که تجهیزات حساس از افغانستان خارج و تنها ادوات نظامی از جمله بالگرد، تانک و اسلحه و مهمات و همچنین چندین پایگاه تحویل دولت خواهد شد.

یک مقام غربی در این باره مورد تردید مقامات آمریکا در تحویل تجهیزات نظامی به آسوشیتدپرس گفتند که مقامات نظامی برای خروج تجهیزات لجستیکی خود در یک دوگانه قرار گرفته بودند، افتادن این تجهیزات به دست طالبان یا ناراحتی متحدان افغان، که در نهایت گزینه دوم انتخاب شده و نظامیان در حال منهدم کردن لوزام نظامی از ترس تصاحب آنها به دست طالبان هستند.

همچنین این رسانه از قول برخی خریدان افغان مواد اوراقی گفته است که آمریکایی‌ها همه تجهیزات از جمله تردمیل، لوله‌های آتش نشانی را که هیچ خطری نداشته است را تخریب و از بین برده و حاضر به تحویل‌ آنها به دولت افغانستان نشدند.

حاجی گل یکی از خریدان این تجهیزات گفته است که آمریکا آنها را تخریب کرده و هنگام خروج به ما اشغال تحویل می‌دهد.

آمریکا و نظامیان خارجی پس از ۲۰ سال در حال خروج از افغانستان و جمع آوری تجهیزات لجستیکی خود هستند و تخریب این تجیهزات نظامی مردم را به شدت خشمگین کرده است.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ایران طی بیانیه‌ای با محکومیت شدید جنایت تروریستی مکتب دخترانه سیدالشهدای غرب کابل، این جنایت بزرگ را توطئه آمریکایی‌ها برای احیای تروریسم تکفیری و بازگشت جنگ و ناامنی به افغانستان دانست.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بخشی از این بیانیه آورده است: «جنایت شنبه سیاه کابل و انفجارهای پی در پی در مدرسه سیدالشهدا (ع) و در ماه مبارک رمضان، که به شهادت مظلومانه بیش از  ۶۵ دختر دانش‌آموز روزه‌دار و مادران آنان و نیز مجروحیت بالغ بر ۱۶۰ تن دیگر انجامید ، مصیبت بزرگ و غم انگیزی را برای مردم مسلمان و مجاهد افغانستان رقم زد.»

این بیانیه می‌افزاید: بی‌تردید این واقعه هولناک در شرایطی که امریکایی‌ها بر خلاف برخی شواهد و قرائن، مدعی آغاز خروج از افغانستان هستند، بیش از همه کاخ سفید را متهم اصلی می‌داند که با انتقال تروریست‌های تکفیری از سوریه و عراق به افغانستان و جلب همکاری حامیان منطقه‌ای خود برای حمایت‌های تسلیحاتی، مالی و فکری برای ارتکاب جنایات تروریستی؛ در صدد القای گزاره “بازگشت جنگ و ناامنی به افغانستان” در صورت خارج شدن نیروهای امریکایی از این کشور، است.

این بیانیه در پایان با محکومیت شدید این توطئه امریکایی و جنایت فراموش ناشدنی و ابراز همدردی و تسلیت به مردم شریف و مسلمان کشورمان به ویژه خانواده‌های معظم شهدا و طلب شفای عاجل برای مجروحین حادثه، تاکید کرده است: رژیم تروریستی ایالات متحده امریکا و هم‌پیمانان کاخ‌ سفید بایستی به جنگ افروزی‌ها و کینه توزی‌های شیطانی خود علیه امت اسلامی به ویژه ملت مظلوم افغانستان خاتمه دهند؛  افکار عمومی جهانیان باور دارند با خروج امریکایی‌ها از غرب آسیا موجبات امنیت و آرامش پایدار ملت‌های مسلمان منطقه فراهم خواهد آمد.

خبرگزاری «رویترز» گزارش می‌دهد مارک میلی، رییس ستاد ارتش ایالات متحدۀ امریکا این مطلب را دیروز (جمعه، هفدهم ثور) در یک نشست خبری در واشنگتن مطرح کرده است.

آقای میلی می‌گوید که افزون بر صدها نیروی ویژۀ ایالات متحدۀ امریکا که هم‌اکنون در افغانستان حضور دارند، بیش از بیست جنگندۀ هوایی دیگر این کشور نیز برای خروج مصون نظامیان امریکایی به منطقه اعزام می‌شوند.

به گفتۀ آقای میلی، ۱۲ جنگندۀ «اف – ۱۸» و شش جنگندۀ «بی – ۵۲» برای پیشبرد این مأموریت به منطقه اعزام خواهند شد.

رییس ستاد ارتش امریکا علاوه می‌کند که واشنگتن در حال حاضر سرگرم بررسی گزینه‌های مختلفی در مورد حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان است. به بیان او، پنتاگون طرحی را در مورد حمایت درازمدت از این نیروها به کنگرۀ امریکا پیشنهاد کرده است.

به گفتۀ رییس ستاد ارتش امریکا، حمایت این کشور از نیروهای دفاعی افغانستان از راه دور ادامه خواهد یافت.

این در حالی است که خروج نیروهای خارجی از افغانستان در یازدهم ثور امسال آغاز شد و تا پنج ماه دیگری به پایان خواهد رسید. در حال حاضر کمتر از ده هزار نیروی خارجی در افغانستان حضور دارند.

یک عضو مجلس سنای امریکا در گفت‌وگو با شماری از اعضای مجلس نمایندگان افغانستان و فعالان حقوق زن گفت توافق ادارۀ ترمپ با گروه طالبان یک اشتباه بود.

وزارت خارجۀ افغانستان با نشر خبرنامه‌یی می‌نویسد سناتور جین شاهین، عضو مجلس سنای ایالات متحدۀ امریکا دیروز (چهارشنبه، پانزدهم ثور) در گفت‌وگو با شماری از فعالان حقوق زن در افغانستان این موضوع را مطرح کرده است.

خانم شاهین در این گفت‌وگو می‌افزاید خروج نیروهای خارجی از افغانستان نگرانی‌های زنان و فعالان حقوق بشر را مبنی بر احتمال نقض مجدد ارزش‌های حقوق بشری در افغانستان افزایش داده است.

این عضو مجلس سنای امریکا علاوه می‌کند، هرچند ادارۀ بایدن نیز برای خروج از افغانستان تصمیم گرفته، اما این ادارۀ دونالد ترمپ، رییس‌جمهور پیشین امریکا بوده که یک توافق اشتباه را با طالبان در دوحه امضا کرده است.

این عضو شورای ملی ایالات متحدۀ امریکا خاطرنشان می‌سازد که امریکا به حفظ حقوق زنان و ارزش‌های حقوق بشری در آیندۀ سیاسی افغانستان متعهد است. او تعهد می‌سپارد که از مجرای مجلس سنای امریکا برای حفظ حقوق زنان افغانستان در گفت‌وگوهای صلح این کشور حمایت و پشتیبانی خواهد کرد.

این در حالی است که پس از اعلام زمان خروج نیروهای خارجی تا یازدهم سپتبمر سال روان میلادی از افغانستان مشخص نیست که سرنوشت صلح چه خواهد شد. قرار است پس از عید فطر یک نشست بین‌المللی در پیوند به صلح افغانستان در شهر استانبول برگزار شود. طالبان تاکنون از اشتراک‌شان در این نشست اطمینان نداده‌اند.

یک مقام امریکایی تایید کرد ارتش امریکا به مواضع طالبان در هلمند حملات هوایی انجام داده است.

این مقام امریکایی که نخواسته از وی نام گفته شود، روز چهارشنبه به صدای امریکا گفت این حملات هوایی به حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی افغان انجام شد.

این منبع جزییات دقیق در مورد زمان حمله و تلفات ناشی از آن چیزی نگفته است.

در همین حال، جان کربی؛ سخنگوی وزارت دفاع ایالات متحده بدون رد یا تایید این حملات گفت نظامیان امریکایی مستقر در افغانستان، تا حدی که توان دارند در جریان روند خروج شان از نیروهای افغان در میدان جنگ حمایت خواهند کرد.

سخنگوی وزارت دفاع ایالات متحده همچنین گفت نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان در مقایسه با سال گذشته، اکنون دارای قابلیت بیشتر بوده و از دیر زمانی در راس عملیات های نظامی در افغانستان قرار دارند.

خبر حملات هوایی نیروهای امریکایی بر مواضع طالبان در حالی تایید می شود که روند خروج نیروهای خارجی از افغانستان جریان دارد.

امریکا برای مقابله با تهدید احتمالی حین خروج، بمب‌افکن «بی-۵۲» به خاورمیانه مستقر کرده است.

به دلیل تاخیر در خروج نیروهای خارجی از افغانستان طالبان هشدار داده که جنگجویان این گروه از هر اقدامی علیه نیروهای خارجی استفاده خواهند کرد.

همزمان با تلاش پنتاگون برای خروج از افغانستان، ستاد نیروهای آمریکایی در غرب آسیا (سنت‌کام) روز گذشته(سه شنبه) در بیانیه‌ای اعلام کرد که تاکنون ۶۰ هواپیمای پر از تجهیزات نظامی از این کشور خارج شده و ۱۳۰۰ قطعه برای انهدام شناسایی شدند

به گفته سنتکام، تاکنون جمع آوری ۶ درصد از تجهیزات نظامی که از سال ۲۰۰۱ در سرتاسر افغانستان مستقر به پایان رسیده است.

به نوشته استار اند استریپ، روند رسمی خروج آمریکا از افغانستان از روز شنبه هفته جاری آغاز شده و پنتاگون در حال تلاش برای خروج ۳ هزار نظامی و هزاران پیمانکار و تجهیزات نظامی از این کشور است.

سنتکام توضیح داد که بزرگترین ماموریت خروج نظامیان افغانستان پس از ترک عراق در حالی انجام می‌شود که هواپیمای C-17 باربری ارتش شبانه روزانه در حال خروج تجهیزات برای پایان ماموریت در افغانستان است.

سنتکام همچنان گفته است که یک پادگان ارتش آمریکا در هلمند به نیروهای دولت افغانستان واگذار شده است.

به گفته مقامات ارتش آمریکا، تجهیزات خارج شده در افغانستان به سایر نقاط دنیا برای مجهز کردن نظامیان ارسال خواهد شد و برخی از این تجهیزات نیز در خاک افغانستان منهدم و برخی به دولت واگذار می‌شود.

لحظه خطر و فرصت برای افغانستان

تصمیم رییس‌ جمهور جو بایدن مبنی بر خروج ۲۵۰۰ نیروی باقی‌مانده ایالات متحده از افغانستان تا ماه سپتامبر سال جاری، بیانگر یک نقطه عطف برای افغانستان و کشورهای همسایه آن است. حکومت افغانستان به این تصمیم احترام می‌گذارد و آن را به مثابه فرصت و در عین حال خطر برای حکومت، افغان‌ها، طالبان و منطقه می‌داند.

برای من به عنوان زعیم منتخب جمهوری اسلامی افغانستان، این یک فرصت دیگر برای تأکید بر تعهدم برای صلح و تلاش بیش‌تر برای تحقق آن است. در ماه فبروری سال ۲۰۱۸، پیشنهاد بی‌قید و شرط (گفت‌وگوهای) صلح را به طالبان ارائه کردم و به تعقیب آن در ماه جون همان سال، آتش‌بس سه‌روزه (بین حکومت افغانستان و طالبان) برقرار شد. لویه‌جرگه مشورتی صلح در سال ۲۰۱۹، به حکومت افغانستان مأموریت داد تا با طالبان وارد مذاکره شود و طی دو سال پس از تدویر جرگه مذکور، حکومت من برای ایجاد اجماع ملی بر لزوم دست‌یابی به یک توافق سیاسی که در مطابقت با ارزش‌های قانون اساسی و اعلامیه جهانی حقوق بشر سازمان ملل باشد، تلاش کرد. حکومت من هم‌چنان آماده است تا گفت‌وگوها را با طالبان ادامه دهد. در صورتی که هدف تأمین صلح در کشور باشد، من حاضر هستم که دوره ریاست‌ جمهوری‌ام را قبل از موعد آن به پایان برسانم.

برای ملت افغانستان، اعلام خروج نیروهای امریکایی از کشور وارد شدن به یک مرحله دیگر از مشارکت دوامدار ما با ایالات متحده می‌باشد. افغانستان در گذشته نیز خروج باعواقب نیروهای بین‌المللی را تجربه کرده است. در سال ۲۰۱۴ هم‌زمان با آغاز نخستین دوره ریاست‌ جمهوری‌ام، یک‌صد و سی هزار تن از نیروهای امریکایی و کشورهای هم‌پیمان ناتو، افغانستان را ترک کردند که به افغان‌ها امکان بخشید تا رهبری کامل سکتور امنیتی و آن دسته از نهادهایی که با کمک همکاران بین‌المللی ساخته ‌شده بود را به‌ دست گیرند. از آن زمان تاکنون، قوای ملی امنیتی و دفاعی افغانستان از جمهوریت محافظت و حراست نموده‌اند و زمینه برگزاری دو انتخابات ملی را فراهم ساختند. امروز، حکومت و قوای امنیتی ما در وضعیتی به‌ مراتب قوی‌تر و مستحکم‌تر از هفت سال قبل قرار دارند و ما کاملاً آماده هستیم که به خدمت و دفاع از مردم خود بعد از خروج کامل نیروهای امریکایی ادامه دهیم.

از سوی دیگر، این خروج، فرصتی را برای مردم افغانستان به منظور دست‌یابی به حاکمیت واقعی کشورشان، به میان می‌آورد. در جریان بیست سال گذشته، نیروهای چهل کشور در افغانستان مستقر شده بودند. در آینده‌ نزدیک، همه تصامیم در رابطه با رویکردهای نظامی در قبال طالبان و گروه‌های تروریستی دیگر، از سوی حکومت افغانستان اتخاذ خواهد شد. اکنون، بدون شک، توجیه و بهانه طالبان برای جنگ، یعنی جهاد علیه یک قدرت خارجی، کاربرد نخواهد داشت.

تصمیم ایالات متحده، طالبان و حامیان این گروه در پاکستان را غافل‌گیر و آنان را وادار به انتخاب کرد. آیا آنان به همکاران بااعتبار مبدل خواهند گشت یا بی‌نظمی و خشونت بیش‌تر به بار خواهند آورد؟ اگر طالبان گزینه دوم – بی‌نظمی و خشونت – را انتخاب کنند، قوای ملی امنیتی و دفاعی افغانستان در مقابل آنان خواهند جنگید. اگر طالبان هم‌چنان از مذاکره خودداری کنند، در حقیقت، صلح در قبرستان را انتخاب خواهند کرد.

به خاطر جلوگیری از دچار شدن به این سرنوشت، طالبان باید به سوالات بسیار مهم درباره دیدگاه‌شان برای یک افغانستان صلح‌آمیز پاسخ بدهند؛ سوالاتی از این قبیل که آیا طالبان انتخابات را خواهند پذیرفت یا این‌که به حراست از حقوق همه افغان‌ها اعم از دختران، زنان و اقلیت‌ها تعهد خواهند سپرد؟ به نظر می‌رسد که پاسخ طالبان به این سوالات پس از تصمیم‌ اخیرشان مبنی بر عدم اشتراک در یک کنفرانس صلح که قرار بود در استانبول در اخیر ماه اپریل برگزار گردد، منفی است. به نظر می‌رسد که طالبان هم‌چنان تمایل به بدست آوردن قدرت دارند، نه دست‌یابی به صلح. یک توافق سیاسی و ادغام طالبان در جامعه و حکومت افغانستان، تنها مسیری است که فراروی ما قرار دارد. در عین حال، توپ در میدان طالبان است.

آینده‌ای که افغان‌ها می‌خواهند

افغان‌ها قطعاً به وحشت دهه نود میلادی برنخواهند گشت. ما نه تنها عاطلانه منتظر صلح اتفاقی نخواهیم بود، بلکه در راستای ایجاد محیط و عرصه لازم برای تحقق صلح گام خواهیم برداشت. خطرات خروج قوای امریکایی به صورت گسترده در رسانه‌ها بازتاب یافته است و تبلیغات منفی ادامه دارد؛ آنچه به ندرت مشاهده می‌شود، بحث‌ جدی در مورد فرصت‌هایی است که در نتیجه خروج نیروهای امریکایی از افغانستان به میان می‌آید.

همکاران و جوانب ذی‌دخل بین‌المللی و مردم افغانستان خواستار یک افغانستان مستقل، اسلامی، مردم‌سالار، متحد، بی‌طرف و متصل هستند. مردم افغانستان در لویه‌جرگه مشورتی صلح که در ماه آگست ۲۰۲۰ برگزار شد، حمایت قاطع‌شان را از این هدف مطلوب اعلام کردند. جامعه بین‌المللی نیز به صورت قاطع خواست خود را مبنی بر دست‌یابی به این هدف مطلوب در ماه مارچ سال ۲۰۲۰ زمانی که شورای امنیت سازمان ملل متحد قطع‌نامه ۲۵۱۳ را مورد تصویب قرار داد، اعلام کرد که در نتیجه واضح شد که جهان خواستار بازگشت امارت طالبان نیست.

هرچند وضاحت زیادی وجود ندارد که طالبان چه می‌خواهند. آنان خواهان یک نظام اسلامی هستند، که این نظام در افغانستان وجود دارد. به خاطر موفقیت در راستای رسیدن به یک توافق سیاسی بین حکومت افغانستان و طالبان، این گروه باید هدف مطلوب مورد نظر خود را با جزئیات و به صورت واضح بیان کند.

مذاکرات مستلزم یک میانجی بااعتبار و بی‌طرف است. با بن‌بستی که تاکنون در گفت‌‎وگوها بین حکومت افغانستان و طالبان در دوحه به وجود آمده است، نیاز به یک میانجی بیش از پیش آشکار و فقدان آن احساس می‌شود. بهترین نهاد به خاطر ایفای این نقش، سازمان ملل متحد خواهد بود.

نخستین موضوعات مذاکره باید دست‌یابی هدف مطلوب و برقراری یک آتش‌بس همه‌جانبه باشد، تا نه تنها صلح و آرامی را به زنده‌گی روزمره مردم افغانستان بیاورد، بلکه اعتبار و باور را به روند صلح‌سازی برگرداند. از آن‌جایی که اکثراً توافق‌ها روی آتش‌بس در مذاکرات صلح نقض شده، نظارت بین‌المللی از آتش‌بس حایز اهمیت است.

سپس، طرف‌ها باید روی تشکیل یک اداره انتقالی بحث کنند و در این باره تصمیم بگیرند. هرچند ساختار جمهوریت باید دست‌نخورده باقی بماند، یک اداره صلح باید نظم و تداوم نظام را هم‌زمان با این‌که برای برگزاری انتخابات برنامه‌ریزی صورت می‌گیرد، حفظ کند. دوره اداره انتقالی باید کوتاه باشد و باید هر چه زودتر انتخابات ریاست جمهوری، پارلمانی و محلی برگزار گردد تا از طریق آن رهبری جدید کشور برگزیده شود. من در این انتخابات کاندیدا نخواهم بود و قبل از پایان رسمی دوره ریاست‌ جمهوری قدرت را واگذار خواهم کرد؛ البته در صورتی که هدف این باشد که مأموریت جانشینم، آوردن صلح به کشور باشد.

این مذاکرات با موضوعات دشواری همراه خواهد بود، از جمله این‌که طالبان چگونه روابط خود را با پاکستان که حمایت لوژستیکی، مالی و جلب و جذب آن‌ها را فراهم می‌کند، خاتمه می‌دهند. این گفت‌وگوها هم‌چنین باید به ارتباطات کنونی طالبان و القاعده بپردازد که در گزارش ۲۰۲۰ سازمان ملل متحد با جزئیات آمده است. بنابراین، بسیار مهم است که حکومت افغانستان و طالبان در مورد رویکردی علیه دولت اسلامی (داعش)، القاعده و گروه‌های تروریستی دیگر توافق کنند و موافقت‌نامه ما شامل چارچوب مبارزه با تروریسم باشد که ضمانت حمایت از سایر کشورهای منطقه و سازمان‌های بین‌المللی را داشته باشد. هم‌چنین، موافقت‌نامه مذکور باید تداوم دیپلماسی منطقه‌ای به سطح بالا را داشته باشد و از شمولیت نماینده ویژه سرمنشی سازمان ملل در آن استقبال شود.

هنگامی که دولت افغانستان و طالبان به توافق رسیدند، مردم افغانستان باید به طور علنی آن را از طریق بالاترین مراجع اجماع ملی در کشور تأیید کنند: یعنی توسط لویه‌جرگه که عبارت از نشست بزرگ رهبران جامعه زن و مرد از تمام ولایات افغانستان می‌باشد. طالبان طی ۲۰ سال گذشته از شمولیت در جامعه افغانستان محروم بوده‌اند و لویه‌جرگه فرصتی ایده‌آل برای رهبری آن‌ها است تا با تمام اقشار مردم در تماس شوند.

پس از مذاکرات روی توافق سیاسی، امضا و تأیید آن، کار دشوار که همانا تطبیق موافقت‌نامه است، آغاز می‌شود. این، پروسه اعمار صلح می‌باشد. چون تمایل دایمی شدن ساختار موقت به دایمی وجود دارد، از این‌رو دولت صلح باید انتخابات را در اولویت قرار دهد.

با این وجود در دوره موقت، رهبری (حکومت) انتقالی باید یک سلسله تصمیم‌گیری‌های دشوار را در مورد حکومت‌داری اتخاذ کند. توسعه اقتصادی، آموزش و خدمات صحی و سایر وظایف اساسی دولت باید بدون اخلال ادامه یابد. هرگونه اخلال پیامدهای فاجعه‌باری برای مردم و اقتصاد افغانستان خواهد داشت. اولویت‌های جدیدی نیز هم‌چون آزادی اسیران جنگی، ادغام اعضای طالبان در تمام سطوح دولت، نظام و اجتماع به وجود خواهد آمد و رسیده‌گی به شکایات کسانی که عزیزان، دارایی و معیشت خود را طی دو دهه از دست داده‌اند ، مطرح خواهد شد.

حکومت منتخب جدید، وظیفه اساسی حفظ صلح و تطبیق موافقت‌نامه صلح را به دوش خواهد داشت و ممکن است در موافقت‌نامه تعدیلات قانون اساسی نیز مطرح شود. پروسه قانون اساسی واضح است – به جز مشخصه دولت اسلامی و حقوق اساسی شهروندان، سایر موارد در قانون اساسی قابل تعدیل هستند و برای اجرای آن تغییرات مکانیسم‌های واضح در قانون وجود دارد.

حکومت جدید هم‌چنین با ادغام مجدد مهاجرین (به ویژه مهاجرین افغان در ایران و پاکستان)، اسکان مجدد بی‌جاشده‌گان داخلی و موضوع مصالحه ملی که همیشه نادیده گرفته شده است، روبه‌رو خواهد بود. در عین حال، آتش‌بس انتقالی باید جای خود را با وضعیتی عوض کند که در آن نهادهای دولتی صاحب مشروعیت قانونی استعمال قوه باشد. افغانستان برای کاهش خطر جنگ‌های منطقه‌ای نیاز به بی‌طرفی دایمی خواهد داشت. مجمع عمومی سازمان ملل یا شورای امنیت سازمان ملل مکان ایده‌آل برای ایجاد موقف بی‌طرفی افغانستان خواهد بود.

مسیر آینده

دست‌یابی به صلح عادلانه و پایدار حتا در وضعیت ایده‌آل هم‌چنان آسان نخواهد بود و متأسفانه محیطی که ما در آن کار می‌کنیم، محیط ایده‌آل نیست. خطرات زیادی وجود دارد که ممکن است این پروسه را مختل کند و ممکن است افغان‌ها این فرصت برای صلح را یک‌بار دیگر از دست بدهند.

ذهنیت بی‌باوری و ابهام که با پیش‌بینی‌های ناخوشایند رسانه‌ها تقویت می‌شود، ممکن است بسیاری از افغان‌ها را به ترک کشور سوق دهد و این می‌تواند منجر به تکرار بحران مهاجرت شود که در سال ۲۰۱۵ اتفاق افتید و کشور را از افراد مستعد آن در زمانی که به آنان نیاز داشت، محروم کرد.

خطر دیگر این است که انقطاع یا بی‌نظمی در انتقال می‌تواند فرماندهی و کنترل را در بخش امنیتی کشور مورد تهدید قرار دهد. باید یک پروسه سیاسی منظم برای انتقال قدرت وجود داشته باشد تا نیروهای امنیتی از رهبری و هدایت به دور باقی نمانند. علاوه بر این، بسیار مهم است که ایالات متحده و ناتو به تعهدات موجود خود برای تأمین بودجه نیروهای دفاعی و امنیتی افغان عمل کنند. این مهم‌ترین سهم جامعه جهانی در انتقال موفقیت‌آمیز برای صلح در افغانستان خواهد بود.

خطرات سیاسی داخلی هم‌چون این‌که شخصیت‌های سیاسی بر یک روند منظم صلح کنار نیایند، وجود دارد. بنابراین، ما در تلاش هستیم تا اطمینان حاصل کنیم که پروسه صلح همه‌شمول باقی مانده و نه تنها چهره‌های سیاسی داخلی و اقشار مختلف جامعه افغانستان، بلکه بازیگران منطقه‌ای را نیز شامل باشد که می‌توانند به پروسه صلح آسیب برسانند.

هرچند محاسبه اشتباه طالبان خطر اصلی سد راه صلح است. طالبان تاهنوز به روایت خود که گویا موفق شده‌اند ناتو و ایالات متحده امریکا را شکست بدهند، باور دارند. چون رهبری طالبان بخش‌های نظامی خود را از ادبیات صلح دور نگه داشته‌اند، بزرگ‌ترین خطر این است که طالبان هم‌چنان علاقه جدی به توافق سیاسی نشان ندهند و در عوض ادامه تهاجم نظامی را برگزینند.

اگر چنین اتفاق بیفتد، دولت افغانستان و نیروهای امنیتی افغان آماده هستند. همان‌طوری که ما برای گفت‌وگوهای صلح با طالبان آماده هستیم، در رویارویی با آن‌ها در میدان جنگ نیز آماده هستیم. طی دو سال گذشته، بیش از ۹۰ درصد عملیات نظامی افغانستان به طور کامل توسط نیروهای امنیتی افغانستان انجام شده است. اگر طالبان خشونت را انتخاب کنند، این به معنای جنگ شدید در فصل‌های بهار و تابستان خواهد بود که در پایان آن طالبان هیچ گزینه خوبی به جز برگشت به میز مذاکره را نخواهند داشت.

محاسبه نادرست پاکستان می‌تواند فرصت برای صلح را تهدید کند. نشانه‌های مثبت که پاکستان مسیر اتصال منطقه‌ای، صلح و رفاه را انتخاب کند، نظر به سخنرانی‌هایی که نخست‌وزیر عمران خان و جنرال قمر جاوید باجوه، لوی درستیز پاکستان، در کنفرانس امنیتی اسلام‌آباد در ماه مارچ ابراز نموده بودند، وجود دارد. این اظهارات می‌تواند بیانگر چرخش آنان از روش مخرب به روش سازنده در روابط با افغانستان باشد. اکنون فرصت آن رسیده است تا هم‌چون اظهارات عملی گردد.

هرچند، اگر آن‌ها حمایت از طالبان را انتخاب کنند، به معنای خصومت با ملت افغانستان خواهد بود و از مزایای اقتصادی زیادی که صلح و اتصال منطقه‌ای برای این کشور در پی خواهد داشت، برخوردار نخواهند شد. پاکستان به یک کشور منزوی تبدیل خواهد شد، چون پس از خروج نیروهای امریکایی بدون هیچ نوع امتیاز باقی خواهد ماند. دولت پاکستان برنامه عمل ایالات متحده برای افغانستان و منطقه را اشتباه محاسبه کرده بود؛ اما برای اسلام‌آباد هنوز هم زیاد دیر نشده است تا به عنوان یک شریک در یک پروسه منظم صلح ظاهر گردد.

در حالی که ما به سمت آب‌های ناشناخته افغانستان حرکت می‌کنیم، من توجه‌ام را برای دست یافتن به بهترین نتیجه ممکن برای این جنگ طولانی‌مدت متمرکز می‌کنم که همانا یک افغانستان مستقل، اسلامی، مردم‌سالار، متحد، بی‌طرف و متصل است. برای رسیدن به این هدف، آماده قربانی و مصالحه هستم. خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، فرصتی است که بتوانیم به این هدف مطلوب نزدیک شویم؛ اما به شرطی که افغان‌ها و همکاران بین‌المللی‌شان به یک مسیر رو به جلو و واضح تعهد بسپارند و در این مسیر باقی بمانند.

آقای غنی روز (سه‌شنبه، چهاردهم ثور) در یک مقاله‌یی در نشریۀ امریکایی «فارن افیرز» نوشت خروج نیروهای خارجی از افغانستان خطرهایی را متوجه کشور می‌سازد، اما همزمان فرصت‌های خوبی را نیز برای شهروندان کشور در پی خواهد داشت.

آقای غنی می‌نویسد همزمان با خروج نیروهای خارجی از افغانستان، روند صلح باید به نتیجه برسد و یک حکومت صلح شکل بگیرد. به بیان آقای غنی، او به تکمیل شدن دورۀ ریاست جمهوری‌اش علاقه‌مندی چندانی ندارد و برای موفقیت روند صلح حاضر است پیش از پایان دورۀ قانونی به حکومتش پایان دهد.

رییس‌جمهور می‌افزاید که این حکومت صلح که طالبان نیز در آن شامل خواهند بود، باید روند ادغام طالبان در سطوح مختلف دولت و جامعه را مدیریت کند. به بیان او، این اقدام برای حکومت آیندۀ افغانستان دشوار اما عملی خواهد بود.

رییس‌جمهور غنی خاطرنشان می‌سازد که پس از خروج نیروهای خارجی از افغانستان بهانه‌یی برای طالبان زیر نام جهاد باقی نخواهد ماند تا به جنگ ادامه دهند. به گفتۀ آقای غنی، این گروه و حامی خارجی‌اش (پاکستان) باید انتخاب کنند که با مردم افغانستان به جنگ ادامه می‌دهند یا این که با شهروندان کشور صلح می‌کنند.

آقای غنی یادآور می‌شود که طالبان اگر بخواهند به جنگ علیه شهروندان افغانستان ادامه دهند، نیروهای امنیتی و دفاعی کشور علیه این گروه خواهد جنگید. به سخن او، این نیروها نسبت به هفت سال پیش به مراتب ظرفیت بیشتری دارند.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تا کم‌تر از پنج ماه دیگری قرار است نیروهای خارجی افغانستان را ترک کنند. وزیر خارجۀ امریکا می‌گوید که واشنگتن همزمان با خروج نیروهای نظامی به تلاش‌های دیپلماتیک برای موفقیت روند صلح افغانستان تمرکز می‌کند.

کمیسیون امور بین‌المللی مجلس نمایندگان می‌گوید خروج غیر مسئولانه و شتاب‌زده نیروهای خارجی از افغانستان عواقب ناگواری خواهد داشت.

این کمیسیون مجلس نمایندگان امروز سه‌شنبه، ۱۴ ثور در اعلامیه‌ای گفت با وجود گروه‌های مختلف تروریستی در افغانستان، خروج غیرمسئولانه نیروهای خارجی عواقب ناگواری خواهد داشت.

در این اعلامیه آمده‌است که خروج نیروهای خارجی باید مسئولانه و با درنظرداشت شرایط امنیتی و وضعیت عمومی افغانستان انجام شود؛ اما خروج غیرمسئولانه و بدون ایجاد مکانیزم امنیتی بدیل، تاوان جبران‌ناپذیری را متوجه امنیت بین‌المللی خواهد کرد.

اعلامیه افزوده‌است دولت ایالات متحده باید بر اساس توافق‌نامه‌ امنیتی و معاهده‌ استراتژیک کابل – واشنگتن، تعهدات پشتیبانی‌کننده‌ خود از دولت و مردم افغانستان را در بخش‌های امنیتی، سیاسی و اقتصادی، به گونه‌ جدی انجام دهد.

طبق اعلامیه، حمایت از حاکمیت ملی، تمامیت ارضی افغانستان، تضمین حقوق اساسی مردم افغانستان و مبارزه‌ مشترک با تروریزم، بخش‌های مهم این تعهدات است که باید مورد توجه جدی قرار گرفته و مکانیزم اجرایی مؤثری برای اجرای این تعهدات تعریف و تدوین شود.

در این اعلامیه کمیسیون امور بین‌المللی مجلس نمایندگان، از دولت امریکا خواسته شده‌است که در صورت ترک تأسیسات و مراکز نظامی، امکانات و تأسیسات موجود را در اختیار دولت افغانستان قرار داده و برای اجرای تعهدات خود مبنی بر ادامه‌ حمایت‌های اقتصادی، تخنیکی و مشورتی با نهادهای امنیتی افغانستان مسئولانه عمل کند.

این کمیسیون همچنین از امریکا و جامعه جهانی خواسته‌است تا علاوه بر حمایت از روند صلح از دستاوردهای دو دهه اخیر در افغانستان نیز حمایت جدی کند.

در این اعلامیه آمده‌است که حکومت افغانستان نیز باید به منظور تقویت نظام جمهوری، به اصل حاکمیت قانون و صلاحیت‌های قانونی مجلس نمایندگان متعهدانه عمل کرده و تصمیم‌گیری در مورد مساله کلان ملی جنگ و صلح را با شورای ملی شریک و پس از تأیید شورای ملی اقدام کند.