برچسب: خروج نیروهای امریکایی

 رابرت گیتس در گفتگویی اعلام کرد از مشاهده خروج بی نظم نیروهای آمریکایی از افغانستان که آگوست ۲۰۲۱ رخ داد، ناامید شده است. او ترامپ و بایدن را مقصر این وضعیت خوانده است.

«رابرت گیتس» وزیر دفاع پیشین آمریکا به سی.بی.اس نیوز گفت: «واقعا لحظات دشوار و سختی بود. برای چند روز من واقعا احساس خوبی نداشتم و علتش هم آن اتفاقاتی بود که در کابل رخ می‌داد. من واقعا بابت آن وضعیت خروج از افغانستان بسیار ناراحت بودم.»

وی ادامه داد: «خروج بی نظم آمریکایی‌ها از افغانستان علت اصلی ناراحتی من بود.»

وزیر دفاع پیشین آمریکا در پاسخ به اینکه چه کسی را مقصر این وضعیت پیش آمده در افغانستان پس از خروج می‌داند، گفت: «هم تقصیر دونالد ترامپ و هم تقصیر جو بایدن، روسای جمهوری سابق و کنونی آمریکاست.»

وی افزود: به طور حتم، ارتش خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان را خطرناکترین بخش از یک عملیات می‌داند. آنها زمان زیادی برای این طرح داشتند که از زمان توافق ترامپ با طالبان آغاز می‌شود یعنی از فوریه ۲۰۲۰.

رابرت گیتس همچنین گفت: وقتی بایدن روی این طرح صحه گذاشت و ضرب‌الاجل آن را نیز تایید کرد، باید خروج مردم از افغانستان آغاز می‌شد.

گیتس که از ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۱ وزیر دفاع آمریکا بود و بر جنگ‌های آمریکا در عراق و افغانستان نظارت داشت، تا حدودی خودش را مقصر عدم اقدامات مناسب در ارتش افغانستان می‌داند که باعث شده تا این نیروها از نظر لجستیکی در وضعیت نامناسب باشند. با این حال او اذعان کرد سوءمدیریت در زمان‌بندی و عدم مشارکت درست بزرگترین اشتباهات بوده اند.

گیتس با اشاره به اینکه قطعا فکر می‌کند ترامپ و بایدن مسئولیت مشترکی در روند پیش آمده در افغانستان دارند، افزود: شما باید بسیار ساده انگار باشید که به وجود آمدن وضعیت موجود در افغانستان را پس از خروج نیروهای خارجی از این کشور پیش‌بینی نکرده باشید.

رئیس پیشین پنتاگون همچنین قطبی شدن شدید در آمریکا را بزرگترین تهدید برای دموکراسی این کشور توصیف کرد.

 سید علی‌رضا محمودی از فعالان سیاسی در کشور روز دوشنبه(۴اسد) در یک بحث تلویزیونی گفت هیئت مذاکره کننده دولت جمهوری اسلامی افغانستان با آمادگی بیشتر و یک برنامه مشخص به دوحه می‌رود.
قرار است در روزهای آینده هیئتی از جانب دولت افغانستان در سطح بلند روانه دوحه شود و با هیئت طالبان رایزنی کند.
محمودی گفت: در آخرین مذاکراتی که میان هیئت بلندپایه افغانستان و جانب گروه طالبان انجام شد، توافقاتی شد باید چنین نشست‌ها ادامه یابد. ولی این بار قرار است هیئت جانب افغانستان با یک برنامه مشخص‌تر بروند.
این فعال سیاسی اما به این باور است که گروه طالبان برای تصرف اراضی بیشتر وقت کشی می‌کنند. او می‌گوید به رغم تعهد این گروه در توافقنامه دوحه، همزمان با خروج امریکایی‌ها که باید به مذاکرات حاضر می‌شدند، ماشین جنگی خود را تقویت کرده و جنگ را شدت بخشیدند.
وی تصریح کرد که ماشین جنگی طالبان اکنون متوقف شده و دیگر توان پیشروی ندارد.
محمودی تاکید کرد ادامه جنگ و اوضاع کنونی به سود طالبان هم نیست و آنان نیز درک کرده‌اند که اگر جنگ برنده می‌داشت در بیست سال گذشته اتفاق می‌افتاد.
به باور او، کشورهای منطقه و ایالات متحده نیز باور خود را بر نیت صلح خواهی طالبان از دست داده‌اند؛ زیرا به رغم تلاش تمام کشورها این گروه تن به مذاکرات معنادار نداده است.
آقای محمودی تصریح کرد که بمباران مواضع طالبان در قندهار از سوی امریکایی‌ها و دیدار جنرال مک‌کنزی با رییس جمهور غنی در واقع پیامی است به طالبان که اگر به مذاکرات معنادار تن ندهند، حملات بر آنان افزایش خواهد یافت.
این فعال سیاسی به این باور است که طالبان متحد نیستند و هر قدر که اراضی بیشتر را تصرف می‌کنند، توان مدیریتی خود را از دست می‌دهند.
محمودی: طالبان هم آن صدای واحد را ندارند. هر قدر که اراضی شان گسترش می‌یابد توان مدیریتی خود را از دست می‌دهد.
با این همه، سید علی‌رضا محمودی تاکید کرد که مذاکرات تنها راه حل بحران کشور است.

براساس فرمان نخست، ۱۰۰ میلیون دالر از صندوق کمک امور اضطراری و مهاجرت آمریکا برای تأمین نیازهای فوری و جدی مهاجران غیرمنتظره، قربانیان جنگ و دیگر افرادی که در نتیجۀ وضعیت کنونی افغانستان آسیب می‌بینند به‌شمول متقاضیان ویزای ویژۀ مهاجرت، کمک می‌شود.

کاخ سفید گفته است این کمک‌ها ممکن است به‌صورت دوجانبه یا چندجانبه در صورت نیاز، از طریق کمک به سازمان‌های بین‌المللی، از جمله سازمان‌های بین‌المللی غیردولتی، اداره‌ها و نهادهای آمریکایی ارایه شود. در فرمان دوم نیز آمده است، برای کمک به پناهندگان، قربانیان جنگ و دیگر افرادی که در نتیجۀ وضعیت افغانستان در معرض خطر قرار دارند، از جمله متقاضیان ویزای ویژۀ مهاجرت، ۲۰۰ میلیون دالر اختصاص داده شود.

ایالات متحدۀ آمریکا در حالی ۳۰۰ میلیون دالر را برای رسیدگی به وضعیت مهاجران و متقاضیان ویزای ویژۀ مهاجرت این کشور کمک کرده است که پیش از این نهادهای بین‌المللی از جمله کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهنده‌گان نسبت به وخامت وضعیت در افغانستان هشدار داده بود.

این در حالی‌ست که آمریکا قرار است به‌زودی انتقال نخستین گروه از مترجمان و هم‌کاران افغان سربازان آمریکایی را آغاز کند. رسانه‌ها گزارش داده‌اند که در این گروه، ۲۵۰۰ تن به‌شمول هم‌کاران افغان سربازان آمریکایی با خانواده‌های‌شان به آمریکا منتقل می‌شوند. طبق گزارش‌ها، تاکنون ۲۶ هزار و ۵۰۰ ویزای ویژۀ به هم‌کاران محلی سربازان آمریکایی اختصاص داده شده است.

پنج‌شنبۀ هفتۀ گذشته مجلس نماینده‌گان آمریکا طرحی را تصویب کرد که بر بنیاد آن ۸ هزار شهروند دیگر افغانستان به شمار افرادی که قرار است ویزای ویژۀ مهاجرت آمریکا را دریافت کنند، افزوده می‌شود. این طرح تاکنون از سوی مجلس سنای آمریکا تصویب نشده است.

لوید آستین وزیر دفاع آمریکا در تماس تلفنی با خلوصی آکار همتای ترکیه ای خود درباره وضعیت افغانستان، روند کاهش نظامیان آمریکایی و امنیت فرودگاه کابل گفت و گو کردند.

سخنگوی وزارت دفاع آمریکا  چهارشنبه شب به وقت محلی با انتشار بیانیه ای اعلام کرد طرفین در این گفتگوی تلفنی در مورد همکاری های دو جانبه و روند کار (کاهش نیروهای نظامی آمریکا ) در افغانستان گفتگو کرده اند.
طرفین همچنین درباره امنیت فرودگاه کابل با یکدیگر مذاکره کرده اند.

“‌خلوصی آکار ” وزیر دفاع ترکیه پیش از این، از آغاز گفت و گوها با هیات آمریکایی در آنکارا درباره افغانستان خبر داد.
ترکیه با توجه به توافق اخیر با آمریکا در مورد تامین امنیت فرودگاه کابل اعلام کرده است نیروهای بیشتری به افغانستان اعزام نخواهد کرد.

خلوصی آکار وزیر دفاع ترکیه چهارشنبه شب اعلام کرد: ترکیه پس از خروج نیروهای آمریکا و ناتو از افغانستان به عنوان بخشی از برنامه تامین امنیت فرودگاه کابل، نیروهای اضافی به این کشور اعزام نخواهد کرد.

وی با اشاره به حضور ۵۰۰ نیروی ترکیه در افغانستان به عنوان بخشی از ماموریت حمایت قاطع از ناتو تصریح کرد: ما اکنون آنجا حضور داریم، آنچه ضروری است ادامه حضور ما در فرودگاه است.

آکار در حالی این سخنان را بیان می‌کند که ترکیه در آستانه ملاقات سران سازمان پیمان آتلانتیک شمالی “ناتو”، پیشنهاد کرده است امنیت فرودگاه کابل را پس از بیرون رفتن نیروهای آمریکا و ناتو از افغانستان، برعهده بگیرد.

مقام‌های ترکیه گفته‌اند که این پیشنهاد نخستین بار در نشست ماه مه ناتو، مطرح شده که واشنگتن و متحدانش در آن با بیرون بردن نیروهایشان از افغانستان تا ۱۱ سپتامبر (۲۰ شهریور ماه) پس از ناکامی تلاش ۲۰ ساله برای شکست نیروهای طالبان، موافقت کرده‌اند.

هرچند گروه طالبان نیز با حضور ترکیه در فرودگاه کابل بشدت مخالفت کرده و به ترکیه هشدار داده است که آنها عضو ناتو هستند و باید مطابق با توافقنامه با آمریکا از افغانستان خارج شوند اما آگاهان نظامی و دولت افغانستان هم گفته‌اند که شریک کردن دولت پاکستان در تأمین امنیت فرودگاه کابل کاری نادرست بوده چراکه پاکستان متهم به دامن زدن به ناامنی های افغانستان است.

به نقل از تاس، سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه در سخنرانی خود در دانشگاه فدرال «خاور دور» گفت خروج نیروهای ایالات متحده از افغانستان در واقع بدین معنی است که واشنگتن شکست ماموریت ۲۰-ساله خود را در این کشور به رسمیت شناخت.
لاوروف: ایالات متحده صرفاً نیروهاش را از افغانستان بیرون نکرد، بلکه در حقیقت شکست ماموریت طولانی ۲۰-ساله را تشخیص داد.
به گفته وی، تهدیدات تروریستی و مواد مخدر از سال ۲۰۰۱ بدینسو، وقتی امریکا عملیات خود را در افغانستان راه‌اندازی کرد، به گونه قابل توجهی افزایش یافته است.
وی افزود: قابل توجه است، اسنادی در غرب وجود دارد که احتمال مشارکت نظامیان امریکایی را در قاچاق مواد مخدر نشان می‌دهد.
این دیپلمات بلندپایه روسیه بر این باور است که خروج نیروهای امریکایی و عدم تمایل کابل به تشکیل دولت موقت با جنبش طالبان، شرایطی را برای راه‌حل اجباری منازعه ایجاد می‌کند.
وزیر خارجه روسیه بیان داشته است: طالبان رفتار جنگ‌طلبانه‌تری دارند، زیرا توافق‌نامه موجود تشکیل دولت موقت را پیش‌بینی می‌کند تا روی شرایطی برای تشکیل ساختار دولت باثبات‌تر کار کند. متأسفانه، رهبران کابل از ترس این‌که این کار آن‌ها را از سیاست فعال خارج خواهد کرد، تمایلی به هرگونه کار موقت ندارند. بنابر این، این بدین معنی است که هر دوی آن‌ها و امریکایی‌ها که از این کشور خارج می‌شوند، کل شرایط را برای سناریوی اجبار و زور باز می‌گذارد.
گفتنی است که روسیه به تازگی اعلان کرده از متحدان خود در برابر تهدیدات ناشی از افغانستان دفاع می‌کند.

به نقل از جیو نیوز، عمران خان نخست‌ وزیر پاکستان روز گذشته گفت با خروج ایالات متحده از افغانستان، هند بزرگ‌ترین بازنده در این کشور خواهد بود.
عمران خان: در حال حاضر، هند با بزرگ‌ترین مشکل در افغانستان مواجه است. هند میلیاردها دالر در افغانستان – کشوری که وضعیت آن بسیار پیچیده است – سرمایه‌گذاری کرد.
وی افزود هند در تروریزم دخالت دارد و شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد هند در حمله تروریستی اخیر در لاهور دست دارد.
به گفته وی، پاکستان در ارتباط با افغانستان از موضع‌گیری کاملاً واضحی برخوردار است و هنوز هم روی آن ایستاده است.
نخست‌ وزیر پاکستان تأکید کرده است: هیچ راه‌حل نظامی برای مشکل افغانستان وجود ندارد. احزاب افغانستان در مورد آینده کشورشان تصمیم می‌گیرند.
وی هشدار داده است که خونریزی در افغانستان ادامه خواهد یافت، مگر این‌که جهان به آن توجه کند.

عقب‌نشینی نیروهای امریکایی از افغانستان جریان دارد و قرار است تا ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۱ تکمیل شود. در نخستین روزهای جنگ علیه تروریسم، پایگاه‌های نظامی امریکا در آسیای میانه برای اجرای عملیات در افغانستان مهم بود؛ اما فشار منطقه‌ای منجر به بسته شدن این پایگاه‌ها شد.

در حالی که روایتی در مطبوعات مبنی بر خواست امریکا برای حضور چشم‌گیر در منطقه پس از عقب‌نشینی در جریان است؛ اما مشخص نیست که در این مورد با کدام کشور در آسیای میانه مشورت شده است.

بعید به نظر می‌رسد که روسیه برای پرکردن خلای عقب‌نشینی امریکا اقدام کند. این کشور در عوض ترجیح می‌دهد در جایی که منافعش تأمین شود، به نقش حمایتی خود ادامه دهد.

به نظر می‌رسد که ایالات متحده می‌خواهد در کنار سمت‌وسو دهی برخی از توانایی‌های ضد تروریسم خود، هم‌چنان در منطقه درگیر باشد و روی برنامه جدید جاده ابریشم یا ابتکار «یک کمربند و یک راه» چین که آسیای میانه را از طریق افغانستان به آسیای جنوبی وصل می‌کند، تمرکز داشته باشد. معلوم نیست که آیا چین سرانجام پا پیش می‌گذارد تا در قبال افغانستان مسوولیت بگیرد و وعده‌های امنیتی مکرر خود را دنبال کند یا نه.

از زمان تخلیه پایگاه هوایی ماناس در قرقیزستان توسط ایالات متحده در سال ۲۰۱۴، سیاست‌های آسیای میانه تغییر کرده است. در آن زمان بحث اصلی این بود که چگونه مسکو می‌خواهد خلای امنیتی بعدی را پرکند. با این وجود، «روایت هفت سال مداخله‌گری»، تسلط روسیه نبود؛ بلکه گسترش چین بود. از سیاست تا امنیت تا زبان و اقتصاد، چین در حال افزایش قدرت خود در آسیای میانه است.

به تاریخ ۱۲ ماه می، چین میزبان دومین دور گفت‌وگوهای وزیران خارجه گروه(C5 + 1)  در «ژیان» بود. پنج وزیر امور خارجه آسیای میانه، اولین گروه از مقاماتی بودند که از آغاز همه‌گیری کووید-۱۹ به چین دعوت شدند.

روابط سیاسی چین و کشورهای آسیای میانه در دهه گذشته، رشد چشم‌گیری داشته است. موضوع بحث این نشست، افغانستان بود. کشورهای آسیای میانه از گسترش احتمالی درگیری‌ها به قلمروشان هراس دارند و به دنبال تضمین امنیتی از داخل افغانستان و هم‌چنین دیگر قدرت‌های بزرگ منطقه هستند.

چین مانند روسیه ضمن تأکید بر عقب‌نشینی مسوولانه و منظم نیروهای امریکایی از افغانستان که سبب تجدید قوای گروه‌های تروریستی در آینده نشود، تمایلی به بازگشت ایالات متحده در آسیای میانه ندارد.

در عین حال، پکن موفق به ارایه برنامه‌های امنیتی برای حمایت از همسایه‌گان غربی خود در صورت تشدید بی‌ثباتی در افغانستان، نشده است. در پایان نشست، چین و کشورهای آسیای میانه، اعلامیه مشترکی را درباره افغانستان با جزئیات منتشر کرد. در چند سال گذشته، چین به عنوان یک بازیگر فعال در افغانستان فعالیت داشته است. این کشور چندین مجرای دیپلماسی را در افغانستان افتتاح کرده است. هم‌چنان چین در گفت‌وگوهای منطقه‌ای شرکت و با ایالات متحده و پاکستان همکاری کرده است تا طالبان را روی میز مذاکره بیاورد. پکن بارها فشار آورد تا سازمان همکاری شانگهای کارهای بیش‌تری را در افغانستان انجام دهد؛ هرچند این فشارها نتیجه‌ای نداشت. چین برای نیروهای مرزی افغانستان، تاجیکستان و پاکستان، پشتی‌بانی محدود ارایه کرده است و گفته می‌شود که در تاجیکستان پایگاهی را راه‌اندازی کرده است. این تلاش‌ها اما فقط روی نگرانی‌های مرزی چین متمرکز است. از نظر اقتصادی نیز داستان به همین شکل بوده است. چین اقدامات خود برای صلح افغانستان را با انگیزه فعالیت اقتصادی گسترش داده است؛ چیزی که سیاست‌گذاران چینی به عنوان مناسب‌ترین سهم کشورشان می‌توانند ارایه دهند. یک کمیته اقتصادی و تجاری دوجانبه در سال ۲۰۱۵ تأسیس شد. پروازهای مستقیم تجارتی بین افغانستان و چین در اواخر سال ۲۰۱۸ آغاز شد. پس از ساخت خط قطار مزار شریف – حیرتان از طریق اوزبیکستان و قزاقستان، یک خط قطار تجارتی بین چین و افغانستان نیز در تابستان ۲۰۱۹ افتتاح شد.

براساس اطلاعات گمرک چین، تجارت دوجانبه بین چین و افغانستان از ۳۳۸ میلیون دالر در سال ۲۰۱۳ به ۶۲۹ میلیون دالر در سال ۲۰۱۹ رسیده است که دو برابر افزایش را نشان می‌دهد. پکن بارها در مورد آوردن افغانستان به طرح یک کمربند و یک راه خود و وصل کردن این کشور با آسیای میانه، چین و پاکستان، صحبت کرده است. در واقع پکن در این زمینه به دستاوردهای اندک نایل شده است. جدیدترین وعده چین، کمک‌های امنیتی ضد تروریسم است؛ اما مشخص نیست که این کمک‌ها چگونه در امر مبارزه با تروریسم موثر واقع خواهد شد. از نظر اقتصادی، سهم چین در افغانستان افزایش یافته؛ اما نتوانسته است پروژه استخراج مس عینک را که شرکت‌های این کشور در سال ۲۰۰۷ امضا کردند، به ثمر برساند. پروژه شرکت ملی نفت چین (CNPC) در شمال افغانستان نیز به حالت تعلیق درآمده است. پکن هنوز نتوانسته است برنامه‌های اقتصادی خود را در افغانستان عملی کند. پس از خروج ایالات متحده، موفقیت چین در این راستا خیلی دشوار خواهد بود؛ زیرا طالبان احتمالاً کنترل قسمت‌های زیاد افغانستان را به دست خواهند گرفت و ممکن است حاکمیت ایدئولوژی اسلامی به یک امر اجتناب‌ناپذیر مبدل شود که عواقب بدی برای چین خواهد داشت.

در حالی که پکن به صورت واضح روابط خود را با جناح‌های موجود در دولت افغانستان تقویت می‌کند، تحلیل‌گران به همان اندازه مطمئن هستند که احتمال بازگشت طالبان به قدرت وجود دارد.

این سردرگمی نشان‌دهنده پیچیده‌گی وضعیت میدان جنگ افغانستان است و اختلاف نظر در برنامه‌ریزی فعلی را برجسته می‌کند. این مسأله هم‌چنین نشان می‌دهد که استراتژی افغانستان پساامریکای چین، چگونه از بین می‌رود. با اصرار واشنگتن برای حضور، پکن می‌تواند امریکا را برای هر اتفاقی که رخ می‌دهد، مقصر بداند. پس از رفتن امریکا، ممکن است این بهانه خریدار داشته باشد؛ اما در عمل کاربرد ملموس نخواهد داشت.

در حالی که چین تلاش دارد تا نگرانی‌های امنیتی خود را برطرف کند، همسایه‌های آن در آسیای میانه انتظار دارند تا این کشور از وزن و قدرت خود استفاده کند و نقش اساسی‌تر در تثبیت اوضاع داشته باشد.

هیچ‌کس انتظار ندارد که چین از نظر نظامی جایگزین ایالات متحده شود؛ اما آسیای میانه امیدوار است که پکن نقش پررنگ‌تر و قابل توجه‌تری در افغانستان بازی کند؛ نقشی که در واقع به بهبود اوضاع کمک کند، به جای این‌که بنشیند و فروپاشی را تماشا کند.

منبع: دیپلمات

روزنامه «نیویورک تایمز»، به نقل از مقامات ارشد دولت ایالات متحده خبر داد وزارت دفاع آمریکا «پنتاگون»، در حال بررسی دریافت مجوز برای انجام عملیات نظامی در حمایت از نیروهای مسلح افغانستان در صورت خطر سقوط شهرهای مهم در حمله طالبان است.

این مقامات که نامشان فاش نشد گفته‌اند که اگر نیروهای افغان با بحران مواجه شوند، ایالات متحده احتمال حمله هوایی را بررسی می‌کند. آنها گفته‌اند که هنوز هیچ تصمیمی در این زمینه گرفته نشده، اما یک گزینه مورد بررسی مداخله هواپیماهای جنگی یا هواپیماهای بدون سرنشین در شرایط فوق العاده بحرانی، مانند خطر سقوط یا محاصره پایتخت افغانستان به دست طالبان است در صورتی که جان شهروندان یا کارمندان سفارت آمریکا و متحدان این کشور در خطر باشد.

این روزنامه به نقل از مقامات ارشد آمریکایی اظهار می‌کند در برنامه رئیس جمهوری آمریکا برای خروج از افغانستان این انعطاف‌پذیری وجود دارد.

در این گزارش آمده است: «هرگونه حمله هوایی دیگری نیاز به تایید رئیس جمهوری دارد. حتی در آن صورت مقامات اشاره کردند که ادامه چنین حملاتی در درازمدت سخت است، چون با توجه به خروج نیروهای آمریکایی نیازمند تلاش‌های لجستیکی عظیمی خواهد بود. آمریکا کلیه پایگاه های هوایی در افغانستان را تا ماه آینده خالی خواهد کرد، و هرگونه حمله هوایی به احتمال زیاد باید از پایگاه‌ها در خلیج انجام شود.»

گروه طالبان اخیرا در واکنش به گزارش‌ها درباره انتقال پایگاه‌های آمریکایی از افغانستان به کشورهای منطقه و اجرای عملیات از آن پایگاه‌ها در خاک افغانستان هشدار داد که در برابر این اقدام خاموش نخواهند ماند.

نیویورک تایمز تصریح کرده است: «مقامات گفتند که سقوط احتمالی کابل بحرانی است که احتمالا پس از خروج نیروهای آمریکایی به مداخله نظامی منجر می‌شود.»

ژنرال مارک میلی، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا به تازگی در مصاحبه‌ با «سی‌ان‌ان» گفته بود که نیروهای افغانستان پس از خروج سربازان آمریکا از این کشور، با «نتایج احتمالی بد» علیه طالبان روبرو خواهند شد.

روند خروج نیروهای آمریکایی و ناتو از افغانستان از اول ماه می آغاز شده و انتظار می‌رود تا 11 سپتامبر، همه سربازان خارجی از افغانستان خارج شوند.

هم‌زمان با آغاز خروج سربازان خارجی و سپرده‌شدن مسؤلیت تامین امنیت به نیروهای امنیتی و دفاعی افغان، حملات طالبان به گونه‌ بی‌سابقه‌‌ای شدت گرفته است.

در حال حاضر، درگیری میان نیروهای ارتش افغانستان و طالبان در بیش‌تر ولایت‌های این کشور جریان دارد.

مواجهه ی واشنگتن با سناریوی چهارگانه

ایالات متحده آمریکا در ماه می به طور رسمی روند خروج نیروهایش را از افغانستان آغاز کرد. بر اساس اخرین معلومات، تا کنون ۵۰ درصد نیروهای امریکایی خاک افغانستان را ترک کرده اند.حضور نظامی آمریکا و ناتو در خاک افغانستان تا ۱۱ سپتامبر در حالی به پایان خواهد رسید که واشنگتن با سناریوی چهار گانه ای روبرو می باشد. سناریوی اول مربوط به ادامه حضور حد اقلی در خاک افغانستان با توجه به مسائل مهمی چون احتمال سقوط دولت، قدرت گرفتن بیشتر طالبان و تحکیم جای پای چین در کابل است.

سناریوی دوم مربوط به گفتمان هزینه_ فایده و محاسبات واشنگتن و حضور بیست ساله در افغانستان می باشد که در این مدت علاوه بر صرف میلیاردها دالر هزینه، متحمل تلفاتی سنگین شدند که در نهایت تغییری را نیز در وضعیت افغانستان به وجود نیاورد. نه مواد مخدر در افغانستان کاهش یافت، نه فساد اداری و مالی کم شد و نه منازعات قومی و هویتی تقلیل یافت. بنابراین تداوم این مسیر می‌تواند هزینه‌های آمریکا را در افغانستان بدون دستیابی به دستاوردی همچنان افزایش دهد. طبق این سناریو، آمریکا نیروهای خود را از میدان نبرد افغانستان خارج می کند اما فضای افغانستان را هم چنان کنترل خواهد کرد.

سومین سناریو خروج «مسئولانه» آمریکا از افغانستان است. براساس این سناریو با توجه به تعهدات امنیتی بین آمریکا و دولت افغانستان، آمریکا از موضع مستشاری بویژه از منظر آموزش، حمایت مالی و تجهیز نیروها به افغانستان کمک خواهد کرد تا مسئولیتی که قرار است نیروهای امریکایی در ارتباط با امنیت افغانستان برعهده بگیرند، نیروهای افغان برعهده بگیرند. در همین حال در پیشبرد پروسه صلح میان دولت افغانستان و طالبان نیز همکاری خواهد داشت. بر اساس این سناریو، پس از دست یابی به توافق سیاسی، روندی در افغانستان شکل می گیرد که طالبان را از گروهی نظامی به سیاسی بدل خواهد کرد.

سناریو چهارم، خروج بدون تعهد آمریکا است. در صورت خروج بی قید و شرط و غیرمسئولانه و قطع تمامی همکاری های امنیتی با افغانستان به طور طبیعی پیامدهای منفی آن بروز پیدا خواهد کرد. کما اینکه با خروج نسبی نیروهای نظامی آمریکا، شاهد افزایش تحرکات نظامی و سیر صعودی درگیری ها هستیم؛ مساله ای که می تواند آتش درگیری های داخلی در افغانستان را نیز شعله ورتر کند. بر اساس این سناریو، سقوط حکومت و نقش پر رنگ کشورهای منطقه به خصوص چین و پاکستان دور از ذهن نیست.زیرا در بُعد منطقه ای وقتی یکی از قدرت های بزرگ منطقه را ترک می کند، قدرت های دیگر منطقه ای جای آن را پر خواهند کرد. از همین رو به نظر می رسد که چینی ها برای این امر تلاش زیادی را داشته باشند تا بتوانند خلا آمریکا را پر کنند. به طور طبیعی کشوری مانند پاکستان نیز با چین همسو خواهد بود. ضمن اینکه پکن و اسلام آباد هر دو، روابط خوب با طالبان نیز دارند و البته چین از مناسبات مطلوبی با دولت افغانستان هم برخوردار است.

چنین موضوعی زمانی اهمیت پیدا می کند که بدانیم چین و آمریکا رقیب استراتژیک یکدیگر در زمان حال و آینده خواهند بود. لذا با خروج آمریکا از افغانستان و ورود چین به این عرصه، فضای مانور بیشتری را پکن به منظور ایستادگی در مقابل آمریکا به وجود خواهد آورد. چین می تواند از معادن و فرصت های اقتصادی افغانستان نیز بهره ببرد. این نکته را نیز باید مد نظر داشت که با رفتن آمریکا رقابت بین هند و چین در کابل بالا خواهد گرفت و پکن با رقیب منطقه ای اش هند در افغانستان مواجه خواهد شد. این مساله در صورتی که مدیریت نشود می تواند ناامنی های بیشتری را در افغانستان دامن بزند.

داکتر عبدالطیف نظری

این روزنامه‌‌ امریکایی روز چهارشنبه (۵ جوزا) به نقل از منابع خود گزارش داد که پنتاگون قصد دارد در تابستان ناو «رونالد ریگان» را برای حمایت از خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان در خاورمیانه مستقر کند.

طبق گزارش، پیش‌بینی شده است پنتاگون تنها ناو هواپیمابر فعلی مستقر در منطقه آسیا-اقیانوس آرام را به خاورمیانه بفرستد تا از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان پشتیبانی کند.

به گفته منابع، ناو «رونالد ریگان» که در پایگاه همیشگی‌اش در یوکوسوکا جاپان لنگر انداخته است، همزمان با آغاز تابستان منطقه آسیا-اقیانوس آرام را برای ماموریتی که احتمالا چهار ماه طول بکشد، ترک خواهد کرد.

در حال حاضر ناو هواپیمابر «دوایت دی. آیزنهاور» در منطقه مستقر است و احتمال دارد قبل از جولای به پایگاه خود در نورفولک در ایالت ویرجینا بازگردد.

بر اساس دستور جو بایدن؛ رییس جمهوری امریکا، قرار است که روند خروج نیروهای امریکایی و سایر نیروهای خارجی از افغانستان تا ۱۱ سپتامبر سال جاری میلادی تکمیل شود.

سنتکام گفته است که تا اکنون بیش از پنچ پایگاه نظامی به نیروهای افغان تسلیم شده است.

آمارها نشان می‌دهد که خشونت‌ها در کشور، به‌ ویژه در حوزه جنوب، افزایش یافته است. در جریان ۱۰۰ روز اول سال ۲۰۲۱ میلادی، بیش‌ از سه هزار و ۵۰۰ تن که غیرنظامیان، نیروهای امنیتی و جنگ‌جویان طالب را شامل می‌شوند، تنها در جنوب کشور کشته شده‌اند. در میان ولایت‌ها، قندهار خونین‌ترین روزها را سپری می‌کند. مبتنی بر آمارها، دو هزار و ۲۱۶ تن از طرف‌های درگیر و غیرنظامیان در جریان ۳۴۵ رویداد کشته شده‌اند. این آمار در سراسر کشور به هفت هزار و ۵۲۲ تن می‌رسد. بدین ترتیب میانگین روزانه کشته‌‌‌گان جنگ افغانستان در سال روان میلادی ۷۵ نفر است. هم‌زمان با این آمار، یافته‌های پروژه هزینه‌های جنگ نشان می‌دهد که بیش از ۲۴۱ هزار نفر در جریان خشونت‌های دو دهه اخیر در کشور کشته شده‌اند. ۷۱ هزار غیرنظامی، ۷۸ هزار نیروی امنیتی، ۸۴ هزار جنگ‌جوی طالب و حدود دو هزار و ۵۰۰ نیروی امریکایی در این آمار شامل‌اند. آمار مجموعی کشته‌‌گان جنگ افغانستان را نهاد دیگری اما تنها در جریان پنج سال اخیر بیش‌تر از ۱۱۰ هزار تن گزارش داده است. افزون بر این، از زمان حضور امریکا در افغانستان تا حال ۲٫۲۶ تریلیون دالر برای پیش‌برد جنگ هزینه شده است. این آمارها در حالی نشر می‌شود که قرار است تا چهار ماه دیگر نیروهای امریکایی از افغانستان خارج شوند. مقام‌های امریکایی هرچند پیش‌تر به ادامه همکاری‌ها تعهد کرده‌اند، اما احتمال داده‌اند که در صورت خروج نیروهای امریکایی پیش از توافق صلح، وضعیت افغانستان بدتر خواهد شد.

آمار پروژه داده‌های رویدادها و نقاط درگیری مسلحانه یا «ACLED» نشان می‌دهد که در جریان ۱۰۰ روز اول سال میلادی، دست‌کم هفت هزار و ۵۲۲ تن در سراسر کشور کشته شده‌اند. کشته‌‌گان نیروهای امنیتی، جنگ‌جویان طالبان و غیرنظامیان را شامل هستند. براساس آمارها، تلفات در نتیجه دو هزار و ۷۹۰ رویداد به طرف‌های درگیر و غیرنظامیان وارد شده است. بدین ترتیب دست‌کم یک هزار و ۸۴۳ درگیری، ۷۴۹ انفجار و ۱۹۴ مورد از خشونت مستقیم علیه غیرنظامیان در جریان اول جنوری ۲۰۲۱ تا دهم اپریل همین سال در ۳۳ ولایت کشور رخ داده است. میانگین روزانه کشته‌‌گان جنگ افغانستان در ۲۰۲۱ نیز به ۷۵ نفر می‌رسد که بیش‌ترین میانگین روزانه تلفات در جهان به شمار می‌آید و حدود ۵۰ درصد نسبت به سال ۲۰۲۰ افزایش داشته است. بیش‌ترین رویدادها در قندهار، ننگرهار، هلمند، بلخ، کندز، هرات و کابل ثبت شده است. در میان کشته‌گان نیز ولایت‌های قندهار، هلمند، ننگرها، بلخ، کندز، هرات و فاریاب در صدر فهرست قرار دارند.

شماره	ولایت	رویداد	درگیری	انفجار	خشونت علیه غیرنظامیان	کشته
۱	ارزگان	۶۸	۵۰	۱۵	۳	۲۸۲
۲	بادغیس	۶۴	۵۰	۸	۴	۱۶۴
۳	بامیان	۳	۳			۲
۴	بدخشان	۵۵	۴۱	۱۲	۲	۲۲۰
۵	بغلان	۹۸	۷۳	۱۹	۶	۲۳۲
۶	بلخ	۱۷۷	۱۲۴	۴۲	۱۱	۴۲۹
۷	پروان	۱۴	۲	۹	۳	۷
۸	پکتیا	۷۷	۵۷	۱۰	۱۰	۲۳
۹	پکتیکا	۲۵	۱۹	۴	۲	۱۰
۱۰	پنجشیر
۱۱	تخار	۵۲	۳۳	۱۱	۸	۱۴۲
۱۲	جوزجان	۳۱	۲۰	۷	۴	۳۶
۱۳	خوست	۷۹	۴۶	۲۱	۱۲	۴۷
۱۴	دایکندی	۱۲	۹	۳		۴۷
۱۵	زابل	۸۱	۵۴	۲۵	۲	۲۶۱
۱۶	سرپل	۲۲	۱۵	۶	۱	۲۴
۱۷	سمنگان	۷	۵	۲		۳
۱۸	غزنی	۱۴۰	۱۰۱	۲۸	۱۱	۱۴۵
۱۹	غور	۳۳	۱۹	۹	۵	۶۰
۲۰	فاریاب	۱۰۴	۶۴	۳۱	۹	۴۰۰
۲۱	فراه	۳۷	۱۵	۱۵	۷	۱۳۷
۲۲	قندهار	۳۴۵	۲۵۱	۷۹	۱۵	۲۲۱۶
۲۳	کابل	۱۲۳	۳۹	۶۲	۲۲	۱۷۲
۲۴	کاپیسا	۶۶	۴۹	۱۵	۲	۱۰۶
۲۵	کندز	۱۲۹	۱۰۸	۱۷	۴	۴۱۳
۲۶	کنر	۶۴	۴۴	۱۶	۴	۵۸
۲۷	لغمان	۵۱	۳۲	۱۷	۲	۴۵
۲۸	لوگر	۱۰۵	۷۰	۳۰	۵	۸۹
۲۹	ننگرهار	۲۶۰	۱۴۹	۹۳	۱۸	۵۱۴
۳۰	نورستان	۸	۶	۱	۱	۲
۳۱	نیمروز	۱۹	۱۳	۵	۱	۵۸
۳۲	میدان‌‌وردک	۱۰۲	۷۹	۲۱	۲	۵۹
۳۳	هرات	۱۲۴	۸۳	۲۷	۱۴	۳۶۰
۳۴	هلمند	۲۱۵	۱۲۰	۸۹	۶	۷۵۹
مجموع	۲۷۹۰	۱۸۴۳	۷۴۹	۱۹۶	۷۵۵۲

حوزه جنوب در آشوب

مبتنی بر آمارهای اکلد، ولایت‌های حوزه جنوب کشور بیش‌ترین میزان درگیری‌ها و تلفات را داشته است. در جریان ۱۰۰ روز اول سال ۲۰۲۱ میلادی، ۷۲۷ رویداد امنیتی در این ولایت‌ها رخ داده است که ۴۸۷ درگیری، ۲۱۳ انفجار و ۲۷ مورد از خشونت مستقیم علیه غیرنظامیان را شامل است. در نتیجه این رویدادها، دست‌کم سه هزار و ۵۲۵ تن، به شمول نیروهای امنیتی، جنگ‌جویان طالب و غیرنظامیان کشته شده‌اند. این آمار در مقایسه با ۱۰۰ روز اول سال گذشته بیش از دو برابر افزایش یافته است. مجموع آمار کشته‌‌گان درگیری‌های قندهار در مجموع سال ۲۰۲۰ میلادی حدود شش هزار و ۵۰۰ نفر گزارش شده بود. این وضعیت نشان می‌دهد که جنگ در ولایت‌های حوزه جنوب در جریان سال روان میلادی شدت گرفته است.

ولایت قندهار در جریان همین مدت شاهد ۳۴۵ رویداد بوده است. از این میان ۲۵۱ درگیری در این ولایت رخ داده است که در مقایسه با ۳۳ ولایت دیگر، بیش‌ترین آمار درگیری در سال ۲۰۲۱ میلادی در کشور شمرده می‌شود. ۲۵۱ درگیری نیز این ولایت را بار دیگر در صدر ولایت‌های آسیب‌پذیر قرار می‌دهد. این در حالی است که تنها در قندهار، دو هزار و ۲۱۶ تن در جریان خشونت‌ها کشته‌ شده‌اند که در واقع حدود ۳۰ درصد مجموع تلفات کشور را تشکیل می‌دهد.

در ولایت جنوبی هلمند نیز خشونت‌ها به شکل چشم‌گیری افزایش داشته است. در این مدت ۲۱۵ رویداد در این ولایت رخ داده است که ۸۹ انفجار را نیز شامل است. در آمار کشته‌‌گان، هلمند با ۷۵۹ کشته در ۱۰۰ روز اول سال پس از قندهار در رده دوم‌ خونین‌ترین ولایت‌های کشور قرار دارد. در ولایت ارزگان نیز ۶۸ رویداد اتفاق افتاده که ۱۵ انفجار ماین کنار جاده‌ای را نیز شامل است. در نتیجه این رویدادها دست‌کم ۲۸۲ تن کشته شده‌اند. هرچند آمار تلفات در این ولایت در مقایسه با سال گذشته اندکی کاهش داشته است، اما خشونت‌‌ها و تهدیدهای برخاسته از آن هم‌چنان پابرجا مانده است.

زابل نیز یکی از ولایت‌ها در حوزه جنوب کشور  است. در جریان سال روان میلادی دست‌کم ۲۶۱ تن در نتیجه ۸۱ رویداد در این ولایت کشته شده‌اند که در مقایسه با سال گذشته افزایش داشته است. با توجه به تقسیمات هشت حوزه‌ای، نیمروز نیز بخشی از حوزه جنوب شمرده شده است. با این حساب در این ولایت ۱۹ رویداد اتفاق افتاده است که در نتیجه آن ۵۸ غیرنظامی کشته شده‌اند. گفتنی است که پیش از این نیز گزارش‌های متعددی از افزایش خشونت‌ها در ولایت‌های جنوب کشور نشر شده بود. در این جریان حمله گروه طالبان بر برخی از نقاط در قندهار و هلمند، نگرانی‌ها از وضعیت امنیتی این حوزه را بیش‌تر ساخت.

شماره	حوزه	رویداد	درگیری	انفجار	خشونت علیه غیرنظامیان	کشته
۱	پایتخت	۳۴۴	۱۶۹	۱۰۷	۲۹	۳۴۴
۲	شمال	۳۴۰	۲۲۸	۸۷	۲۵	۸۳۶
۳	شمال‌شرق	۳۳۴	۲۵۵	۵۹	۲۰	۱۰۰۷
۴	جنوب	۷۲۷	۴۸۷	۲۱۳	۲۷	۳۵۲۵
۵	جنوب‌شرق	۴۲۶	۲۹۳	۹۳	۴۰	۳۱۴
۶	شرق	۳۸۳	۲۳۱	۱۲۷	۲۵	۶۱۹
۷	غرب	۲۲۲	۱۴۷	۵۰	۲۵	۶۱۱
۸	مرکز	۴۸	۳۱	۱۲	۵	۱۰۹

پس‌لرزه‌های جنگ  ۲۰ ساله افغانستان؛ ۲۴۱ هزار کشته و ۲٫۲۶ تریلیون دالر هزینه

هم‌زمان با اکلد، یافته‌های پروژه هزینه‌های جنگ (Cost of War) نشان می‌دهد که در نتیجه دو دهه جنگ اخیر در افغانستان، بیش از ۲۴۱ هزار نفر کشته شده‌اند. این آمار تخمینی ۷۱ هزار و ۳۴۴ غیرنظامی، ۷۸ هزار و ۳۱۴ نیروی امنیتی، ۸۴ هزار و ۱۹۱ جنگ‌جوی طالب و دو هزار و ۴۴۲ نیروی امریکایی را شامل است. این پروژه که زیر نظر انستیتوت واتسون در دانشگاه بوستون امریکا فعالیت می‌کند، گفته است که در این جریان ۲٫۲۶ تریلیون دالر امریکایی نیز در جنگ افغانستان مصرف شده است. این در حالی است که براساس آمارهای اکلد، تنها در جریان کم‌تر از پنج سال اخیر دست‌کم ۴۰ هزار و ۱۸۸ رویداد جنگی اتفاق افتاده است که در نتیجه آن ۱۱۳ هزار و ۴۲۵ تن کشته شده‌اند.

این آمارها در حالی نشر می‌شود که قرار است نیروهای بین‌المللی تا یازدهم سپتامبر سال روان میلادی کشور را ترک‌ کنند. هم‌زمان با مشخص شدن زمان خروج این نیروها، مقام‌های امریکایی در مورد وضعیت افغانستان پس از خروج این نیروهای ابراز نگرانی کرده‌اند. کنت مک‌کنزی، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده امریکا موسوم به «سنتکام» روز پنج‌شنبه در کنگره این کشور گفته است که در صورت خروج نیروهای امریکایی و بدون حمایت امریکا، ممکن است ارتش افغانستان دچار فروپاشی شود. او هم‌چنان در مورد توانایی‌های نیروهای امنیتی افغان پس از قطع حمایت هوایی امریکا ابراز نگرانی کرده است. مک‌کنزی تصریح کرده است که احتمال دارد نیروهای امنیتی افغان کنترلی بر عرصه عملیاتی داشته باشند و نیروهای هوایی افغان بدون کمک مالی و فنی امریکا فعالیت کنند.

گفتنی است که در حال حاضر جنگ در بیش‌تر ولایت‌های کشور به شدت ادامه دارد. هم‌زمان با ادامه درگیری‌ها، روند مذاکرات صلح متوقف شده است و حتا طرف‌ها نتوانسته‌اند نشست استانبول را در زمان معین آن برگزار کنند. قرار بود این نشست امروز برگزار شود، اما بنا بر آن‌چه مخالفت گروه طالبان خوانده شد، تا پس از ماه رمضان به ‌تاخیر افتاده است.

هشت صبح

جمعه خان همدرد رییس شوراهای حزب اسلامی روز سه شنبه، 31 حمل در یک نشست خبری در کابل گفت: حکومت افغانستان، شورای عالی مصالحه و جریان های مطرح سیاسی، فاقد طرح واحد برای مصالحه ملی هستند.

او گفت: طرحی که از سوی شورای مصالحه، منتشر شده است، طرحی جامع و همه شمول نیست در زمینه احزاب مطرح سیاسی، شخصیت‌های تاثیر گذار ملی تفاهم و مشورت صورت نگرفته است.

همدرد علاوه کرد: شورای عالی مصالحه باید در تفاهم با حکومت، احزاب مطرح سیاسی و شخصیت های تاثیر گذار ملی، طرح واحد و جامع را تهیه و تدوین می کردند و توافق همه ی احزاب و جریان های سیاسی در طرح درنظرگرفته می شد.

او همچنین گفت: لست اشتراک کنندگان نشست ترکیه، مورد قبول جریان های سیاسی نیست زیرا در تعین افراد هیچ نوع ملاک و معیار درنظر گرفته  و اجماع ملی بوجود نیامده است.

او گفت اتحاد شوراها حزب اسلامی افغانستان از تصمیم اداره جو بایدن رییس جمهور ایالات متحده آمریکا استقبال مینماید و امید وار است الی تاریخ تعیین شده خروج نیروهای نظامی آمریکا و ناتو انجام شود و اجماع ملی شکل گیرد و روند صلح افغانستان به نتیجه مطلوب برسد.

این گفته‌ها و پیشنهادها در حالی مطرح می‌شود که قرار است 24 اپریل در استانبول برگزار شود. اما گروه طالبان گفته که تا خروج کامل نیروهای خارجی از کشور در این نشست شرکت نمی‌کند.

رئیس جمهور ایالات متحده امریکا چندی پیش گفته بود که نیروهایش را تا اواسط ماه سپتمبر از افغانستان خارج می‌کند. پیش از این قرار بود که نیروهای خارجی از اول ماه می کشور را ترک کنند.

برگزاری کنفرانس ترکیه در مورد افغانستان در تاریخ ۲۴ اپریل، از این جهت غیرممکن به نظر می رسد که طالبان عدم اشتراک خود را در آن اعلام کرده اند، امریکایی ها منتظر تصمیم طالبان هستند و آمادگی های لازم برای نشست نیز دیده نمی شود.

در ابتدا گزارش هایی به نشر رسید که نشستی تحت مدیریت سازمان ملل در مورد صلح افغانستان، در تاریخ ۱۶ اپریل با حضور احزاب و سیاستمداران افغان و نمایندگان برخی کشورهای منطقه و جهان در ترکیه برگزار می شود؛ اما یک هفته قبل برگزار کنندگان کنفرانس، یک اعلامیه مشترک نشر کرده و گفتند ترکیه، قطر و سازمان ملل متحد، یک کنفرانس جامع در سطح بالا بین نمایندگان جمهوری اسلامی افغانستان و طالبان را، از تاریخ ۲۴ اپریل تا چهارم ماه می، برگزار می کنند.

فریدون خوځون سخنگوی شورای عالی مصالحه ملی افغانستان نیز دو روز پیش (۲۹حمل) گفت برای آغاز این کنفرانس، ۲۴ اپریل انتحاب شده و این شورا برای اشتراک در آن، آمادگی کامل دارد.

وی در این مورد که طالبان در کنفرانس یادشده اشتراک می کنند یا خیر؟ گفت: «خواست ما از دیگر این است که از هر فرصت برای صلح استفاده کنند.»

طالبان، هفتۀ گذشته گفتند تا زمانیکه همه نیروهای خارجی از افغانستان خارج نشوند، آنها در هیچ کنفرانسی که در مورد افغانستان تصمیم گرفته می شود، شرکت نمی کنند.

اما پس از آن، ایالات متحدۀ امریکا و سازمان ناتو اعلام کردند خروج نیروهای خود را از افغانستان، از اول ماه می آغاز و به تاریخ ۱۱سپتمبر به پایان خواهند رساند.

این در حالی است که به اساس توافقنامۀ صلح بین طالبان و امریکا، قرار بود نیروهای خارجی تا ماه می سال جاری، از افغانستان خارج شوند.

طالبان، تمدید خروج نیروهای خارجی از ماه می تا ماه سپتمبر را نقض توافقنامه دوحه دانستند، و گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی نیز گفته است که تأخیر در خروج نیروهای خارجی، سرپیچی از توافقنامه دوحه است، این امر وضعیت را پیچیده کرده و موانع در برابر نشست استانبول نیز ایجاد نموده است.

پژواک، به تاریخ ۲۹ حمل، از محمد نعیم سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر پرسید که آیا این کنفرانس، به تاریخ ۲۴اپریل آغاز خواهد شد یا خیر و طالبان در آن اشتراک می کنند یا خیر؟ وی با اختصار گفت: “تاکنون چیزی جدید در این مورد موجود نمی باشد.”

یک منبع سفارت امریکا در کابل، که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، در این مورد که کنفرانس ترکیه به تاریخ ۲۴اپریل آغاز خواهد شد یا خیر؟ گفت: “ما منتظر تصمیم نهایی در مورد اشتراک طالبان در کنفرانس استانبول هستیم، ما و سایر طرف های ذیدخل، از شرکت کنندگان افغان می خواهیم تا هر چه زودتر به دور یک میز بیایند. ”

منبع افزود که به نظر ایالات متحدۀ امریکا، کنفرانس استانبول فرصتی را برای دولت افغانستان و مذاکره کنندگان طالبان فراهم می کند، تا تلاش های خود را برای یک توافق سیاسی صلح آمیز سرعت بخشند، در بخش صلح پیشرفت شود و نشست ترکیه به پروسۀ دوحه پیشرفت دهد.

همچنان، حفیظ منصور عضو هیئت مذاکره کننده دولت افغانستان در دوحه، در سخنان خود به بی بی سی ابراز نگرانی کرده که به اساس تاریخ اعلام شده، چند روز محدود به این کنفرانس باقیمانده؛ اما تاهنوز هم به هیئت مذاکراتی افغانستان در دوحه، سهولت هایی مانند ویزه، تست کرونا و دیگر امکانات سفر آماده نشده است.

قرار بود کنفرانس ترکیه در تاریخ ۲۴ اپریل آغاز شود؛ اما طالبان گفتند تا خروج نیروهای خارجی از افغانستان، آنها در کنفرانسی که در مورد این کشور فیصله صورت می گیرد، شرکت نمی کنند، امریکا نیز گفته است منتظر تصمیم طالبان در مورد کنفرانس است و درحالی چهار روز تا برگزاری کنفرانس باقی مانده تا کنون امکانات سفر برای هیئت مذاکره کننده، آماده نشده است.

 اسماعیل خان روز یکشنبه(۲۹حمل) در مراسم تجلیل از بیست‌ونهم حمل، سالروز تصرف هرات توسط مجاهدین گفت در هر ولسوالی هرات‌ صدها مجاهد مسلح وجود دارند و آنان می‌توانند از مناطق خود دفاع کنند.
این فرمانده پیشین جهادی گفت: «به مردم هرات اعلام می‌کنیم هرکس به آبروی این سرزمین دست ‌درازی کند، با او برخورد می‌کنیم و هرگز نمی‌گذاریم کسی به عزت و آبروی‌مان تعرض کند و ما از مردم هرات دفاع می‌کنیم».
او در ادامه سخنانش خطاب به مردم هرات تصریح کرد: «امیدواریم صلح واقعی برقرار شود، اما اگر نشد، مردم تشویش نکنند، ما نمی‌گذاریم وضعیت بدتر شود؛ از آبرو و عزت مردم خود دفاع می‌کنیم و نمی‌گذاریم آنان پای‌مال شوند».
محمداسماعیل ‌خان خطاب به طالبان گفت که اگر به قدرت رسیدن از طریق زور ممکن می‌بود، شوروی در افغانستان در قدرت باقی می‌ماند و امریکا و نیروهای خارجی هم نتوانستند از راه جنگ به پیروزی برسند.
اسماعیل‌خان از جامعه جهانی برای حضور در جنگ‌ افغانستان سپاس‌گزاری کرد ‌و افزود که امیدوار است تا آخرین سرباز امریکایی بیرون شود، اما مانند شوروی امریکا با افغانستان دشمنی نکند و کمک‌هایش را برای حکومت‌داری خوب ادامه دهد.
او پافشاری کرد که نیروهای امنیتی باید در جریان مذاکرات صلح و پس از آن حفظ شوند و مردم نباید اجازه دهند ارتش متلاشی شود.

حمدالله محب، مشاور امنیت ملی کشور می‌گوید طالبان نمی‌توانند قدرت را در افغانستان از راه زور به‌دست بیاورند و خودشان را بر مردم تحمیل کنند.

آقای محب که روز (جمعه، ۲۷ حمل) در کنفرانس رایزانا صحبت می‌کرد، گفت پس از توافق دوحه میان امریکا و طالبان، این گروه فرصت خوبی داشت تا خود را از راه سیاست مطرح و از آن طریق پیشرفت کند، اما به‌گفته‌ی محب، طالبان با مطرح کردن سناریوی نادرست «پیروزی» این فرصت را از داست دادند.

محب افزود وقت آن است تا طالبان با دولت افغانستان صلح کنند و به بخشی از جریان اصلی جامعه‌ی افغانستان تبدیل شوند. او اما تأکید کرد که در روند صلح باید تمام گروه‌های مختلف طالبان شامل باشند و هیچ گروهی از آنها نباید از این روند بیرون باقی بماند.

از سویی هم، مشاور امنیت ملی کشور در بخشی از صحبت‌هایش با اشاره به خروج نیروهای خارجی از افغانستان، گفت فرصت خوبی برای افغان‌ها به‌خاطر کنترل اوضاع امنیتی کشورشان به وجود آمده است: «من فکر می‌کنم این بهترین فُرصت است تا افغان‌ها مسئولیت امنیتی کشورشان‌را بر عهده گیرند.»

آقای محب علاوه کرد افغانستان دیگر به حضور نیروهای خارجی ضرورت ندارد؛ زیرا آنها [خارجی‌ها] به ما اطمینان داده‌اند که به حمایت از نیروهای افغان ادامه خواهند داد.

او در مورد طالبان نیز گفت با خروج نیروهای خارجی از افغانستان، این گروه دیگر هیچ دلیلی برای ادامه‌ی جنگ ندارد.

محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه‌ی ایران نیز که در این کنفرانس صحبت می‌کرد، گفت طالبان باید وارد مذاکرات با دولت افغانستان شوند.

آقای ظریف طالبان را در جامعه‌ی افغانستان «یک واقعیت» دانست و از این گروه خواست خودشان را براساس نظام‌های دموکراتیک عیار کنند.

ظریف تأکید کرد در صورتی که طالبان بخواهند به دهه‌ی ۹۰ برگردد، امکان ندارد. او استدلال کرد افغانستان امروزی با افغانستان دهه‌ی ۹۰ کاملا متفاوت است.

وزیر خارجه‌ی ایران افزود که افغان‌ها باید در یک روند صلح به رهبری و مالکیت خودشان در مورد آنچه که می‌خواهند به توافق برسند و سپس روی جزئیات آن کار کنند.

او در عین حال گفت که کشورهای منطقه باید افغانستان را در ایجاد یک دولت دموکراتیک، نمایندگی متعادل قومی و یک اقتصاد قوی کمک کنند.

ظریف تأکید کرد که کشورهای منطقه باید اختلافات بین خودشان را کنار گذاشته و روی مشترکات‌شان، از جمله این که «امارت اسلامی» در افغانستان تهدیدی برای پاکستان، ایران و هند است، تمرکز کنند.

جواد ظریف به نقش جامعه مدنی در افغانستان نیز اشاره کرد و گفت آنچه که در سال‌های گذشته به‌دست آمده است، حفظ و از تداوم آن باید اطمینان حاصل شود.

اس جی شنکر، وزیر امور خارجه‌ی هند نیز گفت افغانستان امروزی نسبت به افغانستان سال‌های قبل تغییر کرده و چشم‌پوشی از دست‌آوردهای ۲۰ سال گذشته در این کشور امکان ندارد.

شنکر گفت افغانستان نیازمند صلح دو وجهی است؛ صلح در داخل کشور و صلح در اطراف کشور. او تأکید کرد که همسایگان افغانستان باید در این امر مشارکت کنند.

وزیر خارجه‌ی هند در ادامه گفت: «این که گفته می‌شود هند با انجام فعالیت‌هایش در افغانستان، پاکستان را به‌طور غیرمستقیم هدف قرار می‌دهد، خیالی باطل است و این سخنان ارزش تلاش‌های هند در افغانستان را کم‌رنگ می‌کند.»

محمداشرف غنی، رییس جمهور کشور در نشست مرکز بین‌المللی نظامی گنجوی گفت افغانستان در «مرحله سقوط» قرار ندارد.

نشست مرکز بین‌المللی نظامی گنجوی به ابتکار حکومت آذربایجان در شهر باکو پایتخت این کشور شام روز پنج‌شنبه، بیست‌وششم حمل برگزار شده بود.

محمداشرف غنی در این نشست از طریق ویدیوکنفرانس درباره روند صلح افغانستان، تصمیم خروج نیروهای امریکا و ناتو از افغانستان و نیز همگرایی و اتصال منطقه‌ای، سخن گفت.

غنی با این بیان این که نیروهای امنیتی توانایی دفاع در برابر تهدید‌ها را دارند، افزود افغانستان در مرحله سقوط قرار ندارد.

او تصریح کرد: «نیروهای امنیتی و دفاعی ما توانایی دفاع مستقلانه از کشور را دارند و از چندین سال بدینسو ۹۴ در صد عملیات را به گونه مستقلانه انجام می‌دهند».

رییس جمهور غنی درباره تصمیم جو بایدن رییس جمهور امریکا برای خروج سربازان این کشور تا ماه سپتامبر گفت به این تصمیم احترام دارد و در این روند همکاری می‌کند.

به باور غنی، این تصمیم سبب شد نگرانی‌های مردم به خاطر خروج و عدم خروج نیروهای امریکایی از افغانستان رفع شود.

به باور غنی، اکنون افغانستان از یک جانب با روایت جدید مثل روند صلح، اتصال و همکاری‌های منطقه‌ای روبه‌رو است و از جانب دیگر در برابر شبکه‌های فرامنطقه‌ای تروریستی و شبکه‌های جرمی قرار دارد.

رییس جمهور غنی تأکید کرده است که برای مدیریت بحران ناشی از تروریسم و شبکه‌های جرمی باید همکاری‌ها با افغانستان ادامه یابد.

به گفته او، طالبان یا صلح را بپذیرند و یا مبارزه در برابر‌شان ادامه می‌یابد. او تأکید کرده است: «مردم ما از ۴۲ سال بدینسو از حق مشرو‌ع‌شان برای دست‌یابی به صلح محروم مانده‌اند».

غنی، افغانستان صلح‌آمیز، با ثبات و عاری از جنگ و خشونت را به نفع منطقه از جمله پاکستان خوانده است.

 محمداشرف غنی هم‌چنان درباره نقش زنان صحبت کرده و گفته است که مشارکت زنان افغان در تمام سطوح افزایش یافته است و اکنون آنان از خود نماینده‌گی می‌کنند، صدای رسا دارند و در خصوص صلح نظریات و دیدگاه‌های شان را مطرح می‌کنند.

غنی از طرح خود برای صلح نیز یادآوری کرده است که به گفته او، این نقشه راه بر سه ستون استوار است. این سه ستون، آتش‌بس، تأمین صلح پایدار و عادلانه و نیز برگزاری انتخابات است. رییس جمهور غنی بار دیگر تعهد کرده است که برای رسیدن به صلح حاضر است، انتخابات زودهنگام را برگزار کند.

محمداشرف غنی هم‌چنان تطبیق پروژه‌های بزرگ منطقه‌ا‌ی مانند تاپی، کاسا یک‌هزار و شبکه فایبر آپتیک را برای بهبود شرایط زنده‌گی مردم افغانستان و کشورهای منطقه، مفید خوانده است.

اعلام شده است نشست استانبول برای صلح افغانستان در ۲۷ حمل برابر با ۱۶ ماه اپریل در کشور ترکیه برگزار می‌شود؛ اما براساس معلوماتی که به برخی رسانه ها رسیده است، احتمال می‌رود نشست استانبول در این تاریخ برگزار نشود.

براساس معلومات، طالبان هنوز به گونه قطع سخن از اشتراک در این نشست در این تاریخ نزده‌اند. گفته می‌شود طالبان از چندی به این‌سو رای‌زنی‌های ‌شان را درباره چگونه‌گی برخورد با مرحله دوم گفت‌وگوهای صلح آغاز کرده‌اند.

در تازه‌ترین مورد، طالبان از میزبانان این نشست خواسته‌اند که برای آن‌ها فرصت داده شود تا درباره شرکت در نشست استانبول با رهبری‌شان گفت‌وگو و رای‌زنی کنند.

با توجه به این‌که تا اول ماه می کم‌تر از یک ماه زمان باقی مانده است، طالبان باید درباره مهم‌ترین بند توافق‌نامه دوحه با امریکا که براساس آن نیروهای خارجی تا اول ماه می باید افغانستان را ترک کنند، تصمیم بگیرند.

به نوشته هشت صبح، امریکایی‌ها تلاش دارند تا پیش از رسیدن زمان خروج نیروهای خارجی، نشست استانبول آغاز شود و نقشه راه صلح را ترسیم کند. به این ترتیب، امریکایی‌ها می‌توانند فشار عدم رعایت توافق‌نامه دوحه را کم کنند و در روشنی فیصله‌های نشست استانبول زیر نظارت سازمان ملل متحد درباره خروج یا ماندن یا تغییر ماهیت ماموریت نیروهای امریکایی و ناتو تصمیم بگیرند.

اداره بایدن این خروج را در جدول زمانی تعیین شده دشوار عنوان کرده است. از سوی دیگر، بندهای توافق‌نامه دوحه به هم وابسته است. امریکایی‌ها و ناتو بار بار گفته‌اند که بدون کاهش خشونت‌ها و به سرانجام رسیدن مذاکرات صلح آن‌ها افغانستان را به گونه عجولانه ترک نخواهند کرد.

واقعیت امر این است که مسأله خروج نیروهای خارجی، به معضل بزرگی برای طالبان و امریکایی‌ها مبدل شده است.

منابعی به ۸صبح گفته‌اند که امریکایی‌ها تلاش دارند تا زمان خروج را تمدید کنند و در این باره نظریات‌شان را با طالبان نیز در میان گذاشته‌اند. طالبان اما شرط تمدید حضور نیروهای خارجی را رهایی ۷ هزار زندانی باقی‌مانده این گروه عنوان کرده‌اند.

کاملاً روشن است که حکومت افغانستان زندانیان طالبان را به ساده‌گی رها نخواهد کرد و برای حکومت بایدن نیز چنین مطالبه‌ای از دولت افغانستان بسیار دشوار خواهد بود.

به نظر می‌رسد که امریکایی‌ها برای شروع نشست استانبول عجله دارند؛ اما هم حوزه جمهوریت و هم طالبان هنوز آماده‌گی کافی برای شرکت در این نشست ندارند.

در حوزه جمهوریت دیدگاه‌های متفاوتی درباره مسأله صلح و نوعیت نظام آینده و ماهیت حکومت انتقالی صلح مطرح شده است. شورای مصالحه ملی می‌گوید که تاکنون ۳۰ طرح از آدرس احزاب سیاسی و شخصیت‌های مستقل سیاسی به این نهاد رسیده است. گفته می‌شود که شورای مصالحه ملی تلاش دارد تا از مجموع این طرح‌ها، طرح واحدی بسازد تا در نشست استانبول از آدرس حوزه جمهوریت مطرح شود.

در میان این ۳۰ طرح، اشتراکات بیش‌تر از افتراقات است. این طرح‌ها درباره حکومت انتقالی صلح و نوعیت نظام پسا صلح وجوه مشترک دارد. طرح حکومت اما با تأکید بر انتخابات زودهنگام چالشی است که رسیدن به یک طرح واحد از آدرس جمهوریت را دشوار ساخته است. هرچند منابع در شورای مصالحه ملی می‌گویند که این شورا با حکومت درباره توحید طرح‌های گوناگون به شمول طرح حکومت در حال گفت‌وگو است؛ اما این منابع هنوز برای رسیدن به اشتراک نظر در این باره خوشبین نیستند.

قدر مسلم این است که اگر حکومت نتواند طرحش را شامل طرح شورای عالی مصالحه ملی سازد و از آدرس طرح جمهوری اسلامی افغانستان ارایه کند، حکومت و طرحش در نشست استانبول به احتمال زیاد از جانب سایر اشتراک کننده‌گان رد خواهد شد.

حکومت گفته است که به روز سه‌شنبه طرحش را علنی خواهد کرد. هرچند رئوس مطالب طرح سه مرحله‌ای حکومت روشن شده است؛ اما با روشن شدن جزئیات بیش‌تر آن، نقاط افتراق و اشتراک آن با سایر طرح‌ها روشن‌تر خواهد شد.

کارشناس شبکه خبری فرانس 24 در گزارشی می‌گوید، خروج بدون برنامه‌ریزی ایالات متحده از افغانستان به معنی شکست و در نهایت زمینه ساز به قدرت رسیدن طالبان در این کشور خواهد بود.

شبکه خبری فرانس 24 در مقاله‌ای می‌نویسد: «خروج بدون برنامه ریزی نیرو‌های آمریکایی از افغانستان به معنای شکست آمریکا و در نهایت زمینه ساز به قدرت رسیدن طالبان در این کشور خواهد بود.»

این شبکه در گزارشی به سفر غیر منتظره لوید آستین وزیر دفاع امری آمریکا به افغانستان، به اهداف و انگیزه‌های این سفر پرداخت و اعلام کرد با نگاه اول به این سفر موضوع خروج نیرو‌های آمریکایی از این کشور مطرح می‌شود.

 آمریکا تا ماه می تنها دو هزار و 500 نظامی در خاک افغانستان داشته باشد. اما اکنون اوضاع تغییر کرده است، زیرا دولت جدیدی در آمریکا روی کار آمده است و بایدن اعلام کرده است اجرای این تعهد که در توافق با طالبان در دوحه به امضا رسیده است در شرایط کنونی افغانستان قابل انجام نیست.

لوید آستین وزیر دفاع کنونی آمریکا که خود زمانی در افغانستان بوده است و حتی فرماندهی چندین عملیات نظامی در خاک کشور را علیه طالبان و دیگر گروه‌های مسلح برعهده داشته است با خروج نیرو‌های کشورش از افغانستان موافق نیست.

متیو مبن گزارشگر فرانس 24 در در تحلیل این موضوع بسیار دشوار برای آمریکا می‌گوید اگر جیمز ماتیس وزیر پیشین دفاع آمریکا در زمان ریاست جمهوری ترامپ را استثنا کنیم لوید آستین بیشترین شناخت را از اوضاع امنیتی و نظامی در افغانستان دارد و اتفاقا جمیز ماتیس با توجه به مخالفتی که با طرح‌های ترامپ درباره خروج نیرو‌های آمریکایی از افغانستان داشت از سمت خود کناره گیری کرد.

به طور آشکار انگیزه مخالفت ترامپ با تعهدات نظامی آمریکا در کشور‌های خاورمیانه، کاستن از هزینه و بودجه پنتاگون بود. اگر نقل به مضمون کنیم ترامپ این گونه جنگ‌ها ر ا جنگ‌های بی پایان می‌دانست و از همین رو می‌خواست به هر قیمتی که شده است به آن‌ها پایان دهد.

اما مشکلی که تیم ترامپ در اجرای این سیاست داشت این بود که هیچ گاه یک راه واقع گرایانه برای بیرون رفت از این معضل را پیدا نکرد. زیرا به باور بسیاری از کارشناسان نظامی خروج ناگهانی و برنامه ریزی نشده نظامیان آمریکایی از افغانستان، این کشور را به ورطه هرج و مرج و بحران جدیدی خواهد انداخت. همان طور که در سوریه و عراق این حالت روی داد.

این کارشناس افزود باید به این واقعیت نیز اشاره کنیم که در افغانستان خروج نیرو‌های آمریکایی از این کشور اگر بر اساس توافق با طالبان باشد بی شک به معنای شکست آمریکا تلقی خواهد شد و از همه بدتر زمینه ساز به قدرت رسیدن طالبان و و گروه‌های شبه نظامی خواهد بود که با گروه تروریستی داعش بیعت کرده‌اند.

روشن است لوید آستین در پایان این دیدار هیچ گونه اظهار نظری درباره خروج نیرو‌های آمریکایی از افغانستان نخواهد کرد که قرار بود در اول ماه می آینده صورت گیرد. اما خود جو بایدن به تازگی اظهار نظری در این باره کرده و گفته است خروج نیرو‌های آمریکایی از افغانستان در این شرایط به صلاح نیست. همین اظهار نظر بایدن، اکنون اساس و منطق روابط واشنگتن و کابل را تشکیل می‌دهد.

در این شرایط محتمل‌ترین فرضیه این است که آمریکا به طور جزئی و بسیار حساب شده بخشی از نیرو‌های خود را از افغانستان خارج کند. در چنین حالتی بی شک آمریکا نیروی هوایی خود را در افغانستان حفظ خواهد کرد. چون بدون حضور نیروی هوایی آمریکا نیرو‌های نظامی افغان قادر به حفظ دستاورد‌هایی که در طول این سال‌ها به دست آورده اند؛ نخواهند بود.

لوید آستین، وزیر دفاع امریکا، در دیدار با رییس جمهور غنی پیرامون مبارزه با تروریزم، روند صلح و کاهش خشونت‌ها تبادل نظر کرد.
دو طرف با ابراز نگرانی نسبت به سطح خشونت‌ها در کشور، فداکاری‌های نیروهای امنیتی و دفاعی را در مبارزه با تروریزم ستودند.
وزیر دفاع امریکا در ادامه گفت ایالات متحده در زمینه صلح عادلانه و پایدار با دولت افغانستان همکاری‌ می‌کند.
در همین حال، وزیر دفاع امریکا گفت دولت بایدن می‌خواهد «پایان مسئولانه» طولانی‌ترین جنگ امریکا را ببیند، اما برای اینکه دیپلماسی نتیجه «ثمربخش» داشته باشد، باید سطح خشونت‌ها کاهش یابد.
آستین که پس از سفر به هند، وارد کابل شده بود، گفت: «همیشه نگرانی‌ها در مورد این چیزها وجود دارد، اما فکر می‌کنم انرژی زیادی در این زمینه متمرکز شده است، می‌دانید، آنچه برای ختم مسئولانه و حل و فصل این جنگ لازم است.»

در مورد خشونت‌ها در افغانستان، وزیر دفاع امریکا افزود:« واضح است که سطح خشونت‌ها در این کشور بسیار بلند است. ما واقعاً می‌خواهیم خشونت‌ها کاهش یابد و فکر می‌کنم اگر این اتفاق بیفتد، می‌تواند شرایط را برای برخی کارهای دیپلماتیک پربار فراهم کند.»

جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا، گفت خروج کامل سربازان امریکایی در ماه می از افغانستان، دشوار است؛ اما زمان‌گیر نیست.

آقای بایدن، روز چهارشنبه (۲۷ حوت/ ۱۷ مارچ)، در مصاحبه‌ای با خبرگزاری ای‌بی‌سی، گفت در حال حاضر، او با شرکای ایالات متحده در باره‌ی خروج از افغانستان مشوره می‌کند.

به گفته‌ی او، در صورتی که حضور سربازان امریکایی در افغانستان تمدید نیز شود، برای مدت طولانی‌ای نخواهد بود.

گفتنی است بر اساس توافق‌نامه‌ی قطر، سربازان امریکایی باید تا اول ماه می سال روان میلادی از افغانستان خارج شوند.

با این حال، آقای بایدن در این مصاحبه، از توافق‌نامه‌ی قطر تلویحا ابراز نارضایتی کرده و گفته است این توافق‌نامه، در نتیجه‌ی گفت‌وگوهای موثر به دست نیامده است.

او افزود: «این معامله در پی گفت‌وگوهای موثر به دست نیامده است. ما در حال مشوره با متحدان خود هستیم و این تصمیم طی مراحل می‌شود.»