برچسب: حزب اسلامی

گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی می گوید به لحاظ امنیتی نسبت به هر زمان دیگری شرایط برگزاری انتخابات در افغانستان مساعد است و یگانه راه حل مشکلات کشور نیز انتخابات می باشد.

آقای حکمتیار در صحبت با آریانا نیوز همچنین با تشکیل دولت ائتلافی و برگزاری لویه جرگه مخالفت کرد و گفت که دولت ائتلافی بحران را در افغانستان تشدید می کند.

وی گفت: «حکومت های ائتلافی نمی تواند کشوری مانند افغانستان را اداره کنند؛ در هیچ جای دنیا موفق نبوده است. در افغانستان هم نبوده است. تجربه هم این را نشان داد. چهل سال دیدیم که کمونیست ها نتوانستند دولت ائتلافی در افغانستان درست کنند. سیکولارها هم نتوانستد حکومت ائتلافی موفقی در جریان بیست سال گذشته داشته باشند.»

حکمتیار همچنین به طرح ایجاد حکومت فدرالی اشاره کرد و گفت که ایجاد این نوع نظام نیز مانند آب ریختن به پای درختی است که دشمن آن را غرس کرده است.

او معتقد است که نظام فدرالی به یک نظام قدرتمند و جا افتاده در میان مردم و همچنین به یک اردوی قدرتمند و مسلط بر اوضاع ضرورت دارد.

جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود اخیرا از ضرورت ایجاد نظام فدرالی در افغانستان به عنوان راه حل مشکلات کشور سخن گفته است.

رهبر حزب اسلامی اما یگانه راه حل مشکلات افغانستان را برگزاری انتخابات و ایجاد نظامی مبتنی بر اراده مردم می داند.

او گفت: «ما به یک حکومت یک دست ضرورت داریم که در راس آن رئیس جمهور منتخب باشد.»

وی افزود هم اکنون بیش از هر زمان دیگری شرایط برگزاری انتخابات در افغانستان مهیا است. «در شرایط اشغال که جنگ در گوشه گوشه افغانستان جریان داشت ما می توانستیم انتخابات برگزار کنیم، امروز چرا نتوانیم؟ مگر امروز وضعیت امنیتی صد بار بهتر از وضعیت قبلی نیست؟ اگر بخواهیم یقینا ما می توانیم انتخابات برگزار کنیم.»

امارت اسلامی با تسلط دوباره بر افغانستان اعلام کرد جنگ پایان یافته و افغانستان زین پس در صلح و آرامش به سر خواهد برد. این گفته اما دیری نپایید که با ظهور داعش شاخه خراسان به یاس مبدل شد.

خبرگزاری رویترز در ادامه ناامنی ها طی مطلبی نوشت داعش تعهد طالبان به برقراری امنیت را زیر سوال برده است.

هفته گذشته داعش به تلفن همراه یکی از اعضای خانواده مولوی عزت‌الله از اعضای حزب اسلامی افغانستان در ننگرهار پیام فرستاد که ما او را سلاخی کرده‌ایم؛ بیایید و جنازه‌اش را جمع کنید. این تنها یکی از ده‌ها مورد تروری است که در افغانستان تحت حاکمیت طالبان رخ می‌دهد. سیاستمداران سابق، اعضای طالبان، شیعیان هزاره، فعالان مدنی و اجتماعی و خبرنگاران از قربانیان داعش هستند. این بدان معنا است که ادعای طالبان مبنی بر امنیت در افغانستان به سنگ بزرگی به نام داعش برخورده است.

با اینکه طالبان این ترورها و بمب‌گذاری‌ها را نادیده گرفته و می‌گوید بعد از ۲۰ سال اشغال، زمان زیادی برای امنیت صرف می‌شود، با این حال داعش به یک چالش جدی برای حاکمیت طالبان تبدیل شده است.

این همه ماجرا نیست، کشورهای همسایه افغانستان، آمریکا و اروپا نگران هستند درگیری میان داعش و طالبان به یک جنگ داخلی دیگر، بی‌ثباتی کشور و حملات تروریستی علیه همسایگان و دیگران منجر شود. این موضوع درحالی نگران‌کننده‌تر می‌شود که اقتصاد افغانستان در آستانه فروپاشی کامل است، مردم گرسنه هستند و جهان نگران موج جدید مهاجرت از این کشور است.

رهبر حزب اسلامی افغانستان گفت مذاکرات رسمی میان رهبران سیاسی افغانستان و طالبان برای تشکیل دولت جدید با ورود رهبران طالبان به کابل آغاز می‌شود.

گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی افغانستان در گفت‌وگو با رسانه‌ها اظهار داشت: مذاکرات رسمی بین رهبران سیاسی افغانستان و طالبان برای تشکیل دولت جدید با ورود رهبران طالبان به کابل آغاز می‌شود.

وی افزود: نشانه‌هایی مبنی بر اینکه طالبان می‌خواهند یک دولت فراگیر ایجاد کنند، وجود دارد. دیدارهای اخیر با هیئت طالبان در چارچوب گفت‌وگوهای رسمی نیست.

طالبان اخیرا با اعلام اینکه در افغانستان نظام اسلامی فراگیر ایجاد خواهند کرد، به همراه هیئت‌های خود به دیدار سیاستمداران برجسته افغانستان رفتند.

هیئت‌های طالبان اخیرا با حامد کرزای، رئیس جمهور پیشین و عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی آشتی ملی و گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی دیدار کرده بودند.

منابعی از کشور ترکیه می گویند گلبدی حکمتیار رهبر حزب اسلامی افغانستان در یک بیمارستان در این کشور جان باخته است.

این خبر تاکنون فقط در شبکه های اجتماعی نشر شده و تا هنوز دولت و دفتر حزب اسلامی افغانستان این خبر را رد و یا تاید نکرده است.

حکمتیار چند روز قبل به ویروس کرونا مبتلا گردیده بود.

جمعه خان همدرد رییس شوراهای حزب اسلامی روز سه شنبه، 31 حمل در یک نشست خبری در کابل گفت: حکومت افغانستان، شورای عالی مصالحه و جریان های مطرح سیاسی، فاقد طرح واحد برای مصالحه ملی هستند.

او گفت: طرحی که از سوی شورای مصالحه، منتشر شده است، طرحی جامع و همه شمول نیست در زمینه احزاب مطرح سیاسی، شخصیت‌های تاثیر گذار ملی تفاهم و مشورت صورت نگرفته است.

همدرد علاوه کرد: شورای عالی مصالحه باید در تفاهم با حکومت، احزاب مطرح سیاسی و شخصیت های تاثیر گذار ملی، طرح واحد و جامع را تهیه و تدوین می کردند و توافق همه ی احزاب و جریان های سیاسی در طرح درنظرگرفته می شد.

او همچنین گفت: لست اشتراک کنندگان نشست ترکیه، مورد قبول جریان های سیاسی نیست زیرا در تعین افراد هیچ نوع ملاک و معیار درنظر گرفته  و اجماع ملی بوجود نیامده است.

او گفت اتحاد شوراها حزب اسلامی افغانستان از تصمیم اداره جو بایدن رییس جمهور ایالات متحده آمریکا استقبال مینماید و امید وار است الی تاریخ تعیین شده خروج نیروهای نظامی آمریکا و ناتو انجام شود و اجماع ملی شکل گیرد و روند صلح افغانستان به نتیجه مطلوب برسد.

این گفته‌ها و پیشنهادها در حالی مطرح می‌شود که قرار است 24 اپریل در استانبول برگزار شود. اما گروه طالبان گفته که تا خروج کامل نیروهای خارجی از کشور در این نشست شرکت نمی‌کند.

رئیس جمهور ایالات متحده امریکا چندی پیش گفته بود که نیروهایش را تا اواسط ماه سپتمبر از افغانستان خارج می‌کند. پیش از این قرار بود که نیروهای خارجی از اول ماه می کشور را ترک کنند.

اختلاف گلبدین حمکمتیار رهبر حزب اسلامی با حکومت این روزها وارد فاز تازه ای شده است و هواداران حزب اسلامی به امر رهبر خود روز گذشته برای  تحت فشار گذاشتن حکومت به تمکین خواسته های این حزب به سرک های کابل آمدند و تظاهرات برپا کردند.

حزب اسلامی تاکید دارد حکومت به مفاد توافق نامه صلح با این گروه که آزادی زندانیان حزب اسلامی ست  عمل نکرده است.

نکته جالب توجه در تظاهرات روز گذشته حزب اسلامی در کابل سخنرانی گلبدین حکمتیار از داخل یک قفس آهنین که به نظر می رسید ضد گلوله باشد، در جمع هوادارانش بود.

سخنرانی حکمتیار از داخل قفس آهنین با واکنش های متعددی در فضای مجازی روبرو شده است.

خداداد فقیهی از کاربران فیس بوک در این مورد نوشته است:«چه کسی حکمتیار را می خواهد ترور کند.؟»

رهبر حزب اسلامی امروز داخل قفس آهنی در راهپیمایی هوادارانش سخنرانی کرد.

گذشته از چهره ی مرموز گلبدین پیرامون تحولات کشور، او یک سیاست مدار بد شگون و ماجراجوست.

 در دوران جهاد او با رقبای سیاسی خود بزن و بکش های بسیار داشت و برای کسب قدرت سر به هر دری زد و با دشمنان قسم خورده اش روی میز مذاکره نشست، اما اقبال او را یار نشد و زندگی پر مخاطره را در غار و مخفیگاه های نامعلوم گذراند تا اینکه با دولت موجود یکجا شد.

حکمتیار امروز از بد عهدی حکومت با زبان جنگ سخن گفت و مشوق هوادارانش برای نبرد شد.

 اوضاع کشور و موجودیت طالبان حکمتیار را از محوریت به دور انداخته است و پیشینه اش محبوبیت او را از ذهن عامه برده است و نمی شود او را یک خطر قلمداد کرد.

حکمتیار با راه اندازی تجمعات و پناه بردن درون قفسه ای آهنین می خواهد از دولت امتیاز بیشتر گرفته و اسب بخت را در خیابان های کابل برای جلب توجه مردم بتازاند ورنه حکمتیار نه تهدید امنیتی هست و نه کسی او را که خود مروج ترور و انتحار هست می کشد.

محمد آصف اکبری از دیگر کاربران فیس بوک نیز نوشت سخنرانی حکمتیار از درون قفس یکی از شگفتی های روزگار بود. حکمتیار از درون قفس ضد گلوله مدنیت را تمرین کرد.

سالم حسنی مشاور ارشد رئیس جمهور نیز این اقدام حکمتیار را شجاعت زرهی خواند.

وی تاکید کرد:«گلبدین از داخل قفس زرهی خودساخته با هواداران کرایی‌‌اش در باره صلح و رهایی صحبت کرد. گلبدین از آن چهره‌های نکبتی‌است که برای مردم و وطن جز ویرانی و فلاکت به ارمغان نیاورده‌اند. این‌ها هیچ وقت با مردم افغانستان صداقت نداشته و در همه تحولات منافع شخصی و جریانی خود را در پشت شعارهای فریبنده دینی، مذهبی و مردمی پنهان کرده‌اند.»

ضیا موسوی از اهالی رسانه و کارشناس مسائل سیاسی هم نوشته است:«گلبدین حکمتیار یکی از سران فتنه و نفاق قومی و مذهبی در کشور، اکنون درصدد راه‌اندازی تظاهرات مسلحانه است و گفته که می‌خواهد حکومت موقت برپا کند. این یعنی که حکمتیار و امثال او یک‌بار دیگر برای خرابی و بربادی افغانستان کمر بسته‌اند و چنانچه حکومت مرکزی بیش ازین در برابر این مزدور آی اس آی پاکستان و عربستان سعودی مماشات کند، بدون شک کابل و دیگر ولایت‌ها یک‌بار دیگر به میدان جنگ و خون تبدیل خواهد شد و قصاب‌های آدمکش دهه‌ی هفتاد با سوء استفاده از حق آزادی بیان و حق برپایی تجمعات مردمی، دوباره دست به سلاح خواهند شد و چور و چپاول خواهند کرد!»

درست است که سکاندار قدرت سیاسی و حکومتی فعلی کابل، چهار آدم فاشیست قوم‌گرا هستند، اما اگر قرار باشد برای امروز و فردای سیاسی کشور آینده‌ی بدتری در انتظار باشد، همین‌ها در مقایسه با طالب و داعش و حکمتیار، مناسب‌تر و بهتر ند!

داکتر امان فصیحی استاد دانشگاه و فعال ارشد سیاسی نیز نوشته است:«ای کاش در دهه هفتاد حکمتیار به جای جنگ گفتگو و فعالیت مدنی را انتخاب می‌نمود. حال هم حکمتیار باید قبول کند که اندیشه‌های بنیاد گرایانه وی توان مقاومت در برابر فرایند عقلانی شدن به عنوان یک فرآیند عام و جهان شمول، مدرنیزاسیون و جهانی شدن مشدت ندارد.»

گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی افغانستان می‌گوید این حزب برای حل بحران کشور طرحی را ارائه کرده‌است و آن را در اختیار طرف‌های تأثیرگذار در قضهٔ افغانستان اعم‌از خارجی و داخلی قرار داده است.

او می‌افزاید این طرح در رابطه با انتخابات و عدم تقسیم قدرت به جناح‌های درگیر و یک حکومت قابل قبول به همه، دارای سابقهٔ نیک که متهم به غارت و چپاول‌گری نباشد در نظر گرفته شده‌است.

رهبر حزب اسلامی می‌گوید این طرح، به طرح‌های جناح‌های دیگر شباهت دارد و تنها فرق آن با طرح سایر جناح‌ها در این است که در طرح حزب اسلامی تأکید بر خاتمهٔ جنگ است.

وی اظهار داشت دو عامل اصلی جنگ در افغانستان حضور نیروهای خارجی و حکومت دست‌نشاندهٔ این نیروها در کشور است.

به گفته‌وی: « رفتن از صلح به جنگ آسان است اما از جنگ به صلح دشوار.»

او اضافه‌کرد از طرح حکومت مبنی بر انتخابات زودهنگام روشن است که حکومت زیر فشار قرار دارد و آنان درک کرده‌اند که آمادهٔ انتقال قدرت باشند.

این در حالی‌ست که آقای حکمتیار اعلام کرده‌است فردا هوادارانش راهپیمایی‌ را در شهر کابل آغاز می‌کنند.

آقای حکمتیار در ماه قبل در برابر حکومت اعلام جنگ کرده گفته بود که اگر به خواسته‌های آنان مبنی بر رهایی ۳۰ هزار زندانی این حزب اقدامی صورت نگیرد، ارگ را محاصره و اشرف غنی را از قدرت برکنار می‌کنند.

گلب‌الدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی، می‌گوید هواداران این حزب، روز جمعه (۱۳ حمل)، در کابل راه‌پیمایی خواهند کرد.

آقای حکمتیار که روز پنج‌شنبه (۱۲ حمل)، در یک نشست خبری صحبت می‌کرد، گفت خواسته‌های حزب اسلامی از سوی حکومت افغانستان نادیده گرفته شده و به همین دلیل، راه‌پیمایی بزرگی در شهر کابل راه‌اندازی خواهد شد.

پیش از این، گلب‌الدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی، هشدار داده بود اگر حکومت افغانستان زندانیان این حزب را آزاد نکند، گردهمایی بزرگی راه‌اندازی خواهد شد که به پایان حکومت اشرف‌غنی منجر شود.

آقای حکمتیار، در ماه دلو سال گذشته، گفته بود بیش از ۳۰ هزار زندانی حزب اسلامی در زندان‌های افغانستان به‌سر می‌برند و ۱۰۰ تن دیگر نیز پس از امضای توافق‌نامه میان این حزب و حکومت بازداشت شده‌اند.

او با انتقاد از عدم آزادی زندانیان این حزب، خطاب به رییس‌جمهور غنی گفته بود: «با گوش‌های باز بشنوید، شما که حمایت نیروهای اجنبی مغرور تان ساخته است، در آینده‌ی نزدیک، شاهد تظاهرات پرشکوهی در جاده‌های کابل که به ارگ برسد خواهید بود. اگر عقل تان به سر تان نیاید، این حرکت منجر به این خواهد شد که بساط تان جمع شود.»

به دنبال آن، در ۱۵ حوت سال گذشته، شماری از هواداران حزب اسلامی، در شهر کابل راهپیمایی برگزار کردند.

با این حال، رهبر حزب اسلامی، در بخش دیگری از سخنان امروز خود گفت که طرح حکومت مبنی بر برگزاری انتخابات زودهنگام، نشان می‌دهد که حکومت زیر فشار قرار گرفته است.

او افزود: «این واقعیت را ارگ به خوبی درک کرده که باید جایش را برای حکومت جدید تخلیه کند و آماده‌ی انتقال قدرت باشد.»

آقای حکمتیار، همچنان گفت که حزب اسلامی طرحی را برای حل بحران افغانستان به طرف‌های درگیر ارایه کرده است.

گلبدین حکمتیار چند روز پیش با لحن تندی بر دولت غنی حمله و از اجرایی نشدن بندهای قرارداد صلح او با دولت به شدت انتقاد کرد. او در سخنان تهدیدآمیز اظهار کرد در صورت عملی نشدن تعهدات دولت در قبال حزب اسلامی، او ارگ را محاصره و حکومت را سرنگون خواهد کرد. اقای حکمتیار ادعا می کند تا هنوز برخلاف تعهدات دولت نسبت به حزب اسلامی؛ تعداد زیادی از افراد این حزب در زندان مانده و دولت جدیدا نیز اعضای حزب اسلامی را دستگیر و به زندان انداخته است. این سخنان او با واکنش تند سیاسیون کشور مواجه شده و حقوقدانان تهدید حکمتیار را از مصادیق اعمال مجرمانه و تهدید برای سرنگونی یک حکومت قانونی بر شمردند. بعد از این واکنش‌ها؛ همایون جریر از مقامات حزب اسلامی، سعی کرد تا سخنان آقای حکمتیار را تعدیل کند. اقای جریر گفت حزب اسلامی به اعتراضات مدنی پابند بوده و خواهان خشونت نیست. او مخالفان او را به «سیاه‌نمایی» متهم و اضافه کرد منظور حکمتیار تلاش قانونی و عاری از خشونت برای به چالش کشیدن حکومت بوده است.

 معاون اول رئیس جمهور با کم اهمیت دادن سخنان حکمتیار، بدون آنکه بر ادعاهای او انگشت بنهد، گفته‌های حکمتیار را «شوخی سیاسی» نامید.

اما واکنش مارشال دوستم به عنوانی یکی از مخالفان اشرف غنی و یکی از رهبران پرنفوذ کشور؛ در مقابل سخنان آقای حکمتیار بسیار مورد توجه رسانه‌ها و کاربران صفحات اجتماعی قرار گرفت. آقای دوستم خطاب به حکمتیار گفته است او اجازه نخواهد داد تا کسی اصل نظام را تهدید کند. مارشال دوستم اضافه کرده است حکمتیار باید مواظب سخن گفتنش باشد.

این سخنان اقای دوستم به این جهت حایز اهمیت است که در این روزها سروصداهای زیادی در مورد صلح و چگونگی به وجود آمدن آن وجود دارد. یکی از گزینه‌ها که هر از چندگاهی مطرح شده و مخالفان جدی هم دارد، بحث حکومت موقت و تغییرات اساسی نظام است. دوستم با این سخنان خود، با وجودی که از مخالفان اشرف غنی است،‌ اما به طور صریح از نظام حمایت کرده و از مخالفت خود با طرح حکومت موقت را بیان داشته است.

دوستم و حکمتیار دو رهبر با صفات ویژگی‌های شخصیتی خاص خود در همه ابعاد زندگی شان هستند. هردو اغلب از مخالفان سرسخت همدیگر و گاهی به خاطر شرایط پیش‌آمده، متحدان نه‌چندان نزدیک هم بوده اند. یکی از دلایلی که حکمتیار بعد از سقوط حکومت نجیب حاضر به همکاری با دولت آقای ربانی نمی‌شد، حضور نیروهای ژنرال دوستم در بدنه دولت بود که آقای حکمتیار آن‌ها را کمونیست و دشمن مجاهدین می‌دانست. جالب اینجاست که همزمان با این مخالفت، او با کمونیست‌های دیگر دستش در یک کاسه بود و طرح کودتا علیه نجیب را به رهبری شهنواز تنی به اجرا گذاشت که ناکام شد. اما طولی نکشید که آقای حکمتیار برای سرنگونی حکومت مجاهدین مجبور شد در کنار دشمن سابقش جنرال دوستم، قرار گیرد.

گلبدین حکمتیار تاریخ پرفراز و نشیبی در زندگی سیاسی خود داشته است. یکی از خصوصیات عمده او مخالفت و ستیز با تمامی حکومت‌هایی است که او در طول حیات سیاسی خود تجربه کرده است. در زمان حکومت داوودخان، دانشکده مهندسی کابل را نیمه‌تمام رها کرده و از ترس دستگیری به پاکستان گریخت. بعد از کودتای کمونیست‌ها حکمتیار به جنگ مسلحانه علیه حکومت روی آورد. در زمان حمله شوروی به افغانستان، اقای حکمتیار رهبر یکی از قدرت‌مند ترین احزاب سیاسی افغانستان بوده و حمایت بی‌دریغ سازمان استخبارات نظامی پاکستان را با خود داشت. این حمایت باعث شده بود که حجم بسیار بزرگی از کمک‌هایی که غربی ها برای مجاهدین ارسال می‌کردند، به حزب اسلامی تحت رهبری او اختصاص یابد. همین قدرت نظامی و حمایت پاکستانی‌ها از او؛ این ذهنیت را در او خلق کرده بود که باید حرف اول و آخر را در افغانستان بزند و به چیزی جر قبضه قدرت به صورت صددرصد در افغانستان راضی نباشد. به همین خاطر به بهانه های مختلف از همکاری با حکومت تحت حمایت سازمان ملل متحد در افغانستان سر باز زده و شروع به راکت‌باران کابل کرد. این دمدمی مزاج بودن حکمتیار، پاکستان را تقریبا از او نا امید کرد. هم‌زمان با روی‌کار آمدن طالبان و حمایت تمام قد پاکستان از این گروه، حزب او به سرعت از هم پاشید و اغلب نیروهای او به طالبان پیوستند. او به ناچار از کشور گریخت و سالها در ایران پناهنده بود. بعد از روی کار آمدن حکومت جدید پسا طالبان؛ او به کوه‌ها پناه برد و همراه با طالبان به جنگ علیه حکومت کرزی  ادامه داد. اما از آنجا که حزب او دیگر قدرت گذشته را نداشت و طالبان کاملا این حزب را به حاشیه رانده بود، او مجبور شد با حکومت آقای غنی سازش کند و ساکن کابل شود. حکمتیار با حکومت غنی هم سر سازش ندارد و سخنان اخیر او حاکی از همین روحیه او است. یکی دیگر از خصوصیات گلبدین حکمتیار، توسل به به هر شیوه‌ای برای کسب حمایت و حمله بر مخالفانش است. برای او فرقی نمی‌کند که از چه وسیله‌ای برای رسیدن به اهدافش استفاده کند. گاهی مذهب و دین را بهانه قرار می‌دهد و گاهی هم قومیت و زبان را. با وجودی که صنف اول انجنیری را نیمه‌تمام رها کرده و تمام زندگی اش در جنگ و گریز سپری شده، با وجود این، خودش را در شکل یک عالم دین ظاهر ساخته و برای این منظور چند جلد تفسیر قرآن هم نوشته است. این موضوع مشخص می‌کند که او به خوبی اهمیت دین و استفاده از آن را در جامعه به شدت سنتی افغانستان را درک می‌کند. اما او به این مساله بسنده نمی کند و هر از چندگاهی مسایل قومی و زبان را پیش کشیده و در هیئت پرچمدار دفاع از قومیت و کارشناس ادبیات و زبان قد علم می‌کند. با وجود کم شدن وزنه حکمتیار در معادلات سیاسی افغانستان، بازهم نباید فراموش کرد که اقای حکمتیار هم اکنون هم طرفداران خود را در افغانستان دارد.

مارشال دوستم هم از رهبرانی است که بسته به شرایط گاهی در سلک مخالفان و گاهی در لباس حامیان دولت مرکزی افغانستان در آمده است. در اواخر دوره نجیب، دوستم با پشت کردن به او و پیوستن به صف مجاهدین، سقوط نجیب را تسریع کرد. بعد از روی‌کار آمدن حکومت مجاهدین، دوستم گاهی در صف مخالفین و گاهی در کنار حکومت مرکزی قرار داشت. با ظهور طالبان، زمزمه‌هایی از حمایت او از طالبان وجود داشت؛ اما با قدرت گیری بیشتر طالبان و تصرف کابل، طولی نکشید که نیروهای او در خط مقدم نبرد علیه طالبان قرار گرفتند. بعد از مدتی با خیانت فرماندهان حزب تحت رهبری او، قدرت نظامی دوستم دچار فرسایش شد و طالبان مناطق تحت کنترل دوستم از جمله شمال افغانستان را به سرعت تسخیر کردند. دوستم با ائتلاف با حزب جمعیت و حزب وحدت جبهه مشترکی علیه طالبان گشود. با حمله آمریکا به افغانستان، بخت با او یار شد و نیروهای تحت امر او دوباره نقش مهمی در شکست طالبان ایفا کردند. اما دوستم بازهم از سوی رهبران حکومت مرکزی قابل تحمل نبود. هم آقای کرزی با حمایت و علم کردن اکبربای و هم اقای غنی با پررنگ کردن نقش احمد ایشچی تلاش کردند که دوستم را از صحنه سیاسی کشور حذف کنند. شاید حضور داعش در شمال افغانستان و نفوذ طالبان در میان ازبک ها هم ریشه در همین سیاست داشته باشد. اما گویا حمایت مردمی از دوستم بیشتر از آنی بود که این دو رئیس جمهور فکر می کردند. غنی از دوستم برای رسیدن به قدرت به خوبی استفاده کرد ولی به دنبال رفتار خشن دوستم با احمد ایشچی و محکومت گسترده بین‌المللی این واقعه، دوستم شدیدا منزوی شده و به ناچار با تبعید خود خواسته، به کشور ترکیه پناه برد. اما این بار، باز هم بخت با دوستم یار شد؛ اشتباه فاحش غنی در دستگیری قیصاری و رفتار بسیار خشن سربازان دولتی با او و مخافظانش، به یکباره باعث اعتراضات گسترده در میان ازبک‌ها گردیده و فرصت مناسبی برای دوستم به وجود آورد تا با قدرت بیشتری به کشور بازگردد. اکنون نه از اکبر بای خبری است و نه از احمد ایشچی؛ ولی دوستم با کسب عنوان مارشالی؛ همانند گذشته قدرتمند و صاحب نفوذ است.

حالا، با وجودی که حکمتیار ظاهرا چتر حمایت دولت را با خود دارد و دوستم از مخالفان جدی حکومت اقای غنی به شمار می‌رود، اما رویارویی این دو سیاستمدار کشور در مقابله و حمایت از نظام کنونی، صحنه جالبی را خلق کرده است. حکمتیار با همان ذهنیت سی سال پیش، تلاش دارد که خودنمایی کند و به چیزی کمتر از قدرت صد درصد راضی نیست. او همانند گذشته به هیچ نظامی جز دولت زیر فرمان خودش سر سازش ندارد. اما دوستم با توجه به وضعیت جدید و با وجودی که از مخالفان جدی غنی است؛ مصلحت خود را در بقای نظام کنونی می داند و بعید است که به حکومت موقت و به دنبال آن قدرت گرفتن طالبان و حامیان آنها تن در دهد.

خط و نشان کشیدن دوستم و حکمتیار علیه هم حکایت‌گر فراز و فرود روابط عموما سرد دیرینه این دو نیز است که اکنون در جای دیگر دهن باز کرده است.

اهمیت سخنان دوستم در دفاع از نظام کنونی در این است که جبهه موافقان حکومت موقت با این موضع‌گیری ضعیف‌تر شده و حامیان نظام کنونی بسیار قوی‌تر گردیده است. قبلاً کسانی چون عطا محمد نور به‌طور صریح و میر رحمان رحمانی به‌طور تلویحی سخن از حکومت موقت گفته بودند. اما با روی کار آمدن بایدن طرفداران این نظریه به انزوا رفته و به نظر می‌رسد که شرایط برای طرفداران حکومت موقت هرروز بدتر می‌شود. جلسه اخیر وزرای دفاع ناتو و افزایش خشونت‌ها در کشور از سوی طالبان دولت مرکزی افغانستان و نظام جمهوری کشور را در موضع برتر قرار داده است. بسیار محتمل است که این حمایت آقای دوستم از نظام کنونی، پیامی به اشرف غنی هم باشد و یخ روابط سرد این دو را آب کند. به هر صورت، رفتار رهبران سیاسی افغانستان عموماً قابل پیش‌بینی نیستند. باید منتظر بود که در آینده چه اتفاقاتی رقم خواهد خورد.

خامه پرس

امرالله صالح، معاون نخست ریاست‌جمهوری بامداد امروز(دوشنبه،۲۷ دلو) در صفحهٔ فیسبوکش در ارتباط با اعلام جنگ حکمت‌یار در برابر حکومت افغانستان، گفت حکمتیار از مرحله راکت زدن به مرحلهٔ حرف زدن تکامل کرده‌است.

این در حالی‌ست که گلبدین حکمتیار، رهبر حزب سیاسی افغانستان روز گذشته (یکشنبه،۲۶ دلو) در یک نشست خبری در کابل، دولت افغانستان را متهم به عهد شکنی کرده‌است.

آقای حکمتیار گفته بود حکومت افغانستان مطابق توافقنامهٔ صلح، زندانیان آنان را از زندان‌های افغانستان رها نساخته‌است.

آقای صالح در واکش به گفته‌های گلبدین حکمتیار گفت: «بیشتر از چهل سال تلاش فرسایشی و افسرده کن توام با بغاوت، کودتا، دسیسه، توطیه، جنگ و کشتار “موصوف” را به ارگ نرسانید.»

معاون نخست رییس‌جمهور می‌گوید حکمتیار به همهٔ آدرس‌های ضد افغانستان مراجعه کرد؛ اما باز هم به ارگ نرسیده‌است.

آقای صالح می‌گوید: « وقتی حکمتیار، به بیرق ملی، قانون اساسی و نظام تمکین کرد به ارگ مهمانش کردند تا ساعاتی را در یک جمع بگذراند. آن ساعات را نیز ضایع ساخت و جریحه ایجاد کرد.»

در همین‌حال، آقای حکمتیار روز گذشته گفته بود اگر دولت افغانستان به زودی ۳۰ هزار زندانی حزب اسلامی را از زندان‌های افغانستان رها نسازد، ارگ را محاصره و اشرف غنی را از قدرت برکنار می‌کنیم.

امرالله صالح می‌گوید که آقای حکمتیار از برکت ارگ و ارگ‌نشینان از مرحله راکت زدن به حرف زدن تکامل نموده است.

او تأکید کرده می‌گوید: « بگذارید بگوید. هرچه دلش است بگوید. فکاهی های سیاسی خبر سازترند.»

این در حالی‌ست که گلبدین حکمتیار، رهبر حزب سیاسی افغانستان، به اساس توافق صلح که با دولت افغانستان به امضا رسانده، ماهانه مبلغ هنگفت پول را از دولت دریافت می‌کند و در تشکیلات حکومتی، وزیر و والی …دارد؛ اما همواره از طالبان حمایت می‌‌کند و خواهان تشکیل حکومت موقت‌است.

عبدالحفیظ منصور، عضو هیأت مذاکره‌کنندۀ صلح دولت می‌گوید که بعید است طالبان مانند حزب اسلامی در چوکات دولت مدغم شوند. از همین‌رو، این عضو هیأت مذاکره‌کنندۀ دولت افغانستان پیشنهاد می‌کند برای برقراری صلح در کشور نیاز است یک حکومت موقت شکل بگیرد.

آقای منصور امروز (شنبه، سیزدهم جدی) هنگام سخنرانی در انستیتیوت مطالعات استراتژیک افغانستان تشکیل حکومت موقت را یگانه ساختار عملی برای پایان جنگ و ادغام طالبان در بدنۀ نظام توصیف می‌کند.

آقای منصور می‌افزاید بعید است طالبان بپذیرند که همانند حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمت‌یار در بدنۀ دولت کنونی مدغم شوند.

این عضو هیأت مذاکره‌کنندۀ دولت افغانستان از این‌رو، شکل‌گیری حکومت موقت را ضروری می‌داند.

او اضافه می‌کند: «ما ناگزیر هستیم با حفظ چهارچوب نظام و ارزش‌های حقوق بشری به سمت یک حکومت موقتی که طالبان نیز در آن شامل شوند، حرکت کنیم.»

این عضو هیأت مذاکره‌کنندۀ صلح دولت خاطرنشان می‌سازد طالبان شکل‌گیری یک ساختار سیاسی را در رأس آجندای‌شان در گفت‌وگوهای صلح قرار داده‌اند و بدون گفت‌وگو روی این موضوع از بحث روی برقراری آتش‌بس در کشور خودداری خواهند کرد.

گفتنی است دور دوم مذاکرات مستقیم صلح میان هیأت‌های مذاکراتی صلح دولت افغانستان و گروه طالبان قرار است در شانزدهم جدی در قطر آغاز شود. گفته می‌شود هیأت مذاکراتی دولت روز دوشنبه این هفته به قطر خواهد رفت.

همزمان با سفر استاد عطامحمد نور به هند، گلبدین حکمتیار نیز راه پاکستان را در پیش گرفت، اما آنچه این دو سفر را متفاوت می‌کند، نه مقصد دوگانه سفر، بلکه موضع‌گیری‌های متضاد دو مسافر است.
حکمتیار با ورد به پاکستان، آن کشور را خانه دوم خود نامید و با استفاده از ادبیات و موضع طالبان، دولت جمهوری اسلامی افغانستان را «اداره کابل» خواند و حتی فراتر از این تأکید کرد که: «حکومت افغانستان دست‌نشانده خارجی‌ها است و نیاز است تا در مذاکرات بین‌الافغانی، موضوع تشکیل حکومت جدید و «مستقل» بحث اصلی باشد!»

او در بازگشت از پاکستان نیز با قرار گرفتن در موقعیت سخنگوی طالبان، بر طبل حکومت موقت کوبید و گفت: «طالبان حکومت کنونی را نمی‌خواهند و برای رسیدن به صلح تنها راه حل، تشکیل حکومت موقت است.» او همچنین نقش سخنگویی خود را توسعه داد و در قامت سخنگوی اسلام‌آباد افزود: «اسلام‌آباد به وی اطمینان داده‌ که در روند صلح افغانستان «صادقانه» کار خواهد کرد!».
در مقابل اما استاد عطامحمد نور، در دیدار با مقامات هندی از دولت و مردم افغانستان نمایندگی کرد و با دفاع از جمهوریت و دستاوردهای نوزده‌ساله پسین، خواستار نقش‌آفرینی سازنده هند در شکل‌گیری اجماع منطقه‌ای و حمایت از روند صلح در چارچوب منافع ملی و منطقه‌ای شد.
اگرچه نمی‌توان میان سفرهای آقایان نور و حکمتیار، ارتباط مستقیم برقرار کرد، اما پیام‌ها و پیامدهای آشکاری که مواضع این دو سیاست‌مرد برای صلح و جنگ افغانستان در سفرهای شان دارد، عمیقا قابل تأمل است.
حکمتیار فاقد جایگاه دولتی و وزنه تأثیرگذار ملی است و حوزه اظهار وجود و ابراز نظر سیاسی‌اش به محدوده اندک یک حزب سیاسی دارای کارنامه و شناسنامه شناخته‌شده و مشخص مربوط می‌شود، اما همدلی و همسویی او با پاکستان از آغاز تا امروز، او را در موقعیتی قرار داده که منافع «خانه دوم»اش را بر منافع «خانه اول»اش ترجیح دهد.
آقای حکمتیار هرگز به چیزی به نام منافع ملی، نه باورمند بوده و نه پایبند، او از ابتدا تا امروز بر خلاف منافع ملی عمل کرده و سهم عظیمی در ویرانی و پس‌مانی این آب و خاک داشته است؛ از جنگ‌های بر سر قدرت او در دهه هفتاد خورشیدی گرفته تا تلاشش برای براندازی ساختار سیاسی در روزگار پساطالبان و تا پارازیت‌پراکنی‌های امروزینش علیه نظام مستقر کشور. بنابراین، موضع‌گیری‌های براندازانه اخیر او علیه نظام سیاسی کشور در کابل و اسلام‌آباد، نه تازه است و نه عجیب، اما آنچه اندکی مایه شگفتی می‌شود ناپایبندی او به اصول اولیه اخلاقی است. نمی‌توان تصور کرد که آقای حکمتیار از یاد برده باشد که ۱۵ سال در کوه‌ها و بیابان‌های دوردست کشور سرگردان بود تا با فعالیت‌های تروریستی و انفجارهای هدفمند، نظام سیاسی محصول خون و رنج مردم افغانستان را به زانو درآورد، اما سرانجام با ارفاقی که در حق او صورت گرفت، از کوه و کمر به کابل نقل مکان کرد و مورد تفقد دولت قرار گرفت و به رغم ویژه‌خواری از دسترخوان حکومت و برخورداری خاص و استثنایی از بیت‌المال، از هر فرصتی برای تخریب و تضعیف نظام و اهانت به مبانی و مبادی اعتقادی و معرفتی مذاهب اسلامیِ دارای رسمیت در قانون اساسی بهره می‌برد و شتابزده‌تر از هر بدخواه معاندی، برای ائتلاف با گروه تروریستی طالبان اعلام آمادگی می‌کند. بر این اساس، افغانستان و نظام سیاسی کنونی‌اش اگر هیچ حقی بر گردن حکمتیار نداشته باشند، حق نمک‌پروردگی دارند. ممکن است آقای حکمتیار ـ آن‌گونه که در عمل نشان داده است ـ هیچ تعلق خاطری نسبت به این آب و خاک نداشته باشد، اما به لحاظ اخلاقی نباید از یاد ببرد که نمک‌پرورده افغانستان و دولت مستقر آن است و این به تنهایی کافی است که او از آنچه علیه مردم و نظام سیاسی کشور بر زبان می‌راند، اندکی بشرمد!

ولی او مصداق همان مار درون آستین است که مذبوحانه می‌کوشد راه را برای امارت طالبانی در کشور هموار سازد و افغانستان را به قرون وسطای تحجر و انجماد و انزوا و انفعال سیاسی در نظام بین‌الملل برگرداند. بنابراین، آنچه در چندساله پسین از کنش‌گری‌های سیاسی او دیده‌ایم که همگی آشکارا در تعارض و تقابل با منافع ملی و معطوف به رویکرد براندازانه و مبتنی بر اراده حذف جریان‌های سیاسی و اعتقادی مختلف و استوار بر اندیشه انحصار و انعطاف‌ناپذیری و تصلب بوده است، نماد و نشانگان نمایندگی وی از منافع و مطامع سازمان‌های استخباراتی بیرونی و از جمله پاکستان است. آنچه او بر ز بان می‌راند حرف دل دشمنان مردم افغانستان است؛ در حالی که عطامحمد نور در دیدار از دهلی جدید حرف دل مردم افغانستان را بیان و بازگویی کرد. مردم افغانستان از نظام سیاسی و منظومه فکری طالبانی برائت و بیزاری می‌جویند و خواستار حفاظت و حراست از دستاوردهای مادی و معنوی کشور در دو دهه اخیر هستند، اما حکمتیار و طالبان و داعش و القاعده و اسلام‌آباد که همگی سروته یک کرباس‌اند، خواستار فروپاشی نظام سیاسی افغانستان برای استیلای استبدادی خودشان بر این جغرافیای تصرف‌ناپذیر هستند.
این‌که حکمتیار به عنوان رییس یک حزب سیاسی، می‌تواند صرفاً به کشوری مانند پاکستان، سفر رسمی و با مقامات بلندپایه سیاسی، نظامی و استخباراتی آن دیدار و گفت‌وگو داشته باشد، دال بر وابستگی فکری و مالی و سیاسی وی به اسلام‌آباد است و دقیقاً همین مورد است که دورنمای صلح و ثبات در افغانستان را دشوار و آلوده با غم و غبار می‌کند.
با توجه به این وضعیت، وظیفه دولت است که برای پاسبانی از ارزش‌ها و دستاوردهای افغانستان و مهار دشمنان قسم‌خورده کشور، راه مدارا و مماشات با این عناصر موذی و مخرب را ببندد و با آنان بر مبنای منافع ملی برخورد کند.

دید

  

گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی در حال گفتگو با مقامات پاکستانی بر سر روند صلح افغانستان است. نامبرده روز چهارشنبه (۲۱ اکتوبر ۲۰۲۰) با عمران خان نخست وزیر پاکستان نیز ملاقات کرد.

دفتر نخست وزیر پاکستان در صفحه تویتر خود نوشت: «نخست وزیر در این دیدار بر مناسبات دوستی و برادری تاریخی میان پاکستان و افغانستان تأکید کرد.»

حکمتیار پیش از این دیدار در اسلام آباد به خبرنگاران گفته بود، احزاب سیاسی در مذاکرات جاری صلح در دوحه، به حاشیه رانده شده اند. او همچنان گفتگو های صلح در دوحه را تنها میان «ارگ و طالبان» خوانده و گفته است به همه افغان ها ارتباط نمی گیرد. حکمتیار حکومت افغانستان را متهم ساخته است که به صلح متعهد نبوده و بر جنگ تأکید می کند.

واکنش حکومت

اما حکومت افغانستان در واکنش به این اظهارات حکمتیار می گوید حکومت افغانستان تعهد خود به صلح با طالبان را در چندین طرح ثابت ساخته است.

ناجیه انوری سخنگوی وزارت دولت در امور صلح در این رابطه به دویچه وله گفت: «توافقنامه صلح با گلبدین یک نمونه زنده از تعهد و صداقت حکومت اسلامی افغانستان است.»

مطیع الله ابراهیم زی، آگاه سیاسی، نیز گفت در رابطه با تعهد حکومت افغانستان برای صلح انتقاد هایی وجود دارد، اما رهبران باید محل اظهارات انتقادی خود را بدانند: «من در رابطه با گفته های حکمتیار ملاحظه ای ندارم، اما محل انتقاد بسیار مهم است. بهتر می بود آقای حکمتیار به جای اسلام آباد، در کابل از حکومت افغانستان انتقاد می کرد.»

ابراهیم زی علاوه می کند حکمتیار باید پیش از سفر خود به پاکستان، با شخصیت های سیاسی و مردمی دیدار می کرد، آنگاه با یک موضعگیری واحد با مقامات پاکستانی حرف می زد.

سمیر، باشنده شهر کابل، هم گفت مردم عام در افغانستان در رابطه به تعهد به صلح، به هردو جانب مذاکره باور ندارند.

این اظهارات حکمتیار در شبکه های اجتماعی نیز واکنش گسترده ای را در پی دارد. محمد اجمل هودمن، کارشناس امور حقوقی، در صفحه فیسبوک خود با اشاره به سخنان حکمتیار نوشت: «مهمان عمران خان در سال ۱۳۹۹ از نشست سال ۱۳۵۷ حرف می زند، مثل اینکه از وقایع ۴۲ سال اخیر اصلاً آگاه نباشد.»

حکمتیار در اسلام آباد در رابطه با خروج نیرو های امریکایی از افغانستان نیز گفت ایالات متحده امریکا در افغانستان شکست خورده است.

دفتر حزب اسلامی در کابل اعلام کرد حکمتیار به دعوت رسمی حکومت پاکستان به آن کشور سفر کرده است.

گلبدین حکمتیار در سال ۲۰۱۶ بر اساس یک توافقنامه صلح با حکومت افغانستان، از جنگ در برابر نیرو های خارجی و افغان دست کشیده و به کابل آمد.

نخست ‌وزیر پاکستان در دیدار با گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی گفت حل مشکلات افغانستان از طرق نظامی میسر نیست و تنها راه حل برون‌رفت از شرایط فعلی، آشتی و گفت‌وگو است.

عمران خان اظهار داشت حل مشکلات افغانستان از طرق نظامی میسر نیست و تنها راه حل برون‌رفت از شرایط فعلی، آشتی و گفت‌وگو است.

خان در این دیدار بار دیگر تعهد خود را برای همکاری نزدیک با افغانستان تکرار و برای روند صلح کشور آرزوی موفقیت کرد.

نخست‌وزیر پاکستان با تأکید بر اینکه روابط این کشور و افغانستان، تاریخی است، افزود: «پاکستانی‌ها مردم افغانستان را برادران خود می دانند؛ ثبات پاکستان و منطقه به روند صلح افغانستان ارتباط دارد.»

به گفته وی، گفت‌وگوهای بین‌الافغانی به رهبری افغانستان فرصتی برای صلح پایدار است.

عمران‌خان تصریح کرد پاکستان در روند صلح افغانستان نقش مثبتی داشته و امیدوار است احزاب افغانستان برای ثبات سیاسی این کشور تلاش کنند.

 محمد صادق نماینده ویژه پاکستان برای افغانستان از سفر گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی افغانستان به پاکستان در تاریخ ۱۹ تا ۲۱ اکتوبر سال جاری میلادی خبر داد.
حکمتیار قرار است در این سفر با وزیر امور خارجه، رییس جمهور، نخست‌وزیر، رییس مجلس سنا و رییس شورای ملی آن کشور دیدار کند.
وی همچنان در مرکز مطالعات اسلام‌آباد سخنرانی خواهد کرد.

سفر حکمتیار به پاکستان در حالی صورت می گیرد که مذاکرات بین الافغانی با هدف پایان دادن به جنگ چهل ساله در افغانستان با حضور تیم مذاکراتی حکومت و طالبان در دوحه قطر ادامه دارد اما مذاکرات تاکنون به آغاز رسمی گفت و گو میان تیم های مذاکره کننده دو طرف منجر نشده است.

حکمتیار پیش از این طی اظهاراتی از علاقه مندی خود برای همکاری با طالبان خبر داده بود.

همایون جریر، عضو ارشد شورای مرکزی حزب اسلامی حکمتیار خبرهای نشر شده مبنی بر توافق رئیس جمهوری ترکیه و حزب اسلامی برای اعزام نیرو به آذربایجان را رد کرد و گفت هیچ تقاضایی در این مورد نشده و بحثی صورت نگرفته است.

او گفت حالا اگر چنین درخواستی هم مطرح باشد، باید از طریق دولت افغانستان صورت بگیرد.

حضور جنگجویان خارجی در درگیری‌های اخیر میان آذربایجان و ارمنستان بار دیگر خبرساز شد.

هزاران جنگجوی افغان در منازعه دهه ۹۰ میلادی میان آذربایجان و ارمنستان در منطقه خودمختار ناگورنو-قره‌باغ جنگیدند و تا زمان برقراری آتش بس در قره‌باغ و عقب زدن نیروهای ارمنستانی از منطقه “حدود دو سال” در آنجا حضور داشتند.

به گفته آقای جریر در سال ۱۹۹۳ روشن جواداوف، معاون وزیر خارجه وقت آذربایجان نزد گلبدین حکمتیار آمده بود و از آقای حکمتیار که در آن زمان نخست‌وزیر دولت افغانستان بود، تقاضای کمک کرد.

شمار این نیروهای مجاهدین که به آذربایجان اعزام شدند به گفته آقای جریر حدود ۵ هزار نیروی حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمیتار بودند که “حدود دو سال” در آن جنگ به نفع جمهوری آذربایجان علیه نیروهای ارمنستان جنگیدند.

در دو هفته اخیر، بار دیگر نیروهای آذربایجان و ارمنستان در منطقه خودمختار قره‌باغ که هنوز مورد منازعه دو کشور است، وارد درگیری‌های شدید شده اند.

وزارت خارجه افغانستان از درگیری مرزی میان ارمنستان و آذربایجان ابراز نگرانی کرده و گفته از دولت آذربایجان در این زمینه حمایت می‌کند.

این وزارتخانه در ۷ میزان با نشر یک اعلامیه گفته “منطقه نوگورنو-قره‌باغ به عنوان بخشی از آذربایجان در سطح جهان به‌ رسمیت شناخته شده” و افغانستان خواهان پایان اشغال آن است.

آقای جریر می‌گوید “در مناقشه کنونی نیز از دید ما، کشور اسلامی آذربایجان مظلوم واقع شده و به منطقه قره‌باغ که قبلا جز خاک آذربایجان بود، حمله شده است. از دید ما ارمنستان در آن وقت هم اشغالگر بوده و حالا هم همین طور است.”

به گفته او، “اما حالا آذربایجان توانایی دفاع از خودش را دارد. در حال حاضر آقای حکمتیار صدراعظم نیست و اگر تقاضای اعزام نیرویی صورت می‌گیرد، باید از دولت درخواست شود، و از نگاه ما در حال حاضر آذربایجان و مردمش به خوبی می‌توانند، از خاک شان دفاع کنند”.

آقای جریر گفت نیروهای حزب در دهه نود به دلیل “بحث اخوت اسلامی، حمایت از مسلمانان مظلوم و تقاضای رسمی دولت آذربایجان اعزام شدند.”

به گفته او “دولت آذربایجان ضعیف بود و مشکلات اقتصادی و دیگر مشکلات بر آن‌ها فشار وارد کرده بود و توانایی دفاع از کشورشان را نداشتند. به همان دلیل از افغان‌ها و از حکمتیار به عنوان صدراعظم کمک خواست و نیروهای حزب اسلامی به آذربایجان فرستاده شدند.”

آقای جریر آمار مشخصی در مورد تلفات این جنگجویان حزب اسلامی در جنگ قره‌باغ ارایه نکرد.

مجاهدین افغان در منازعه میان آذربایجان و ارمنستان

دیدبان حقوق بشر در گزارش مفصلی درباره منازعه هفت ساله قره‌باغ میان آذربایجان و ارمنستان در دهه ۱۹۹۰ از حضور نیروهای “مجاهدین” در این جنگ یاد کرده است.

روزنامه واشنگتن پست در ۸ نوامبر ۱۹۹۳ نوشته که حتی باکو، پایتخت آذربایجان در برابر نیروهای ارمنی “بی‌دفاع” بود، دیپلماتهای غربی می‌گفتند قربان علی‌اف، رئیس جمهور (وقت) آذربایجان “کارش تمام است” مگر این که دست به اقدام “رادیکالی” بزند.

حضور مجاهدین در آذربایجان ۴ سال پس از خروج ارتش سرخ از افغانستان در ۱۹۸۹ و دو سال پس از سقوط شوروی در ۱۹۹۱ جالب بود. به گزارش واشنگتن پست این افغان‌ها که با “کلاه‌های گرد پشمی صاف و لباس‌های نازک کتان شناخته می‌شدند، در ماه آگست/اوت وارد آذربایجان شدند.” به نوشته این روزنامه آقای حکمتیار، نخست‌وزیر وقت دولت مجاهدین در قبال مبلغ پول که مقدارش مشخص نشده با اعزام این نیروها به آذربایجان موافقت کرده است.

روزنامه کریستین ساینس مانتیور در ۱۶ نوامبر سال ۱۹۹۳ آورده که “در ۲۱ اکتبر یک گردان از جنگجویان “مجاهدین” افغان پیشگام حمله غافلگیرانه علیه خط ارامنه قره‌باغ در استان جبراییل شدند.”

به گزارش این روزنامه، افغان‌ها در چندین محل حضور داشتند، در ۲۱ اکتبر حدود ۳۰۰ جنگجوی افغان به طور غیرمترقبه به نیروهای ارمنی در جبرئیل حمله کردند، افغانها مجهز به سلاح‌های شوروی سابق بودند و دسپلین بهتر از نیروهای آذری داشتند.

گفته می‌شود وحیدالله صباوون، مسئول نظامی حزب اسلامی در آن سالها، مدیریت اعزام این جنگجویان را به آذربایجان برعهده داشته است. آقای صباوون در حال حاضر حزبی مستقل به نام حزب اسلامی ایجاد کرده است. او در مورد این موضوع حاضر به گفتگو با بی‌بی‌سی نشد.

به گفته دیدبان حقوق بشر، گزارش‌هایی از حضور شماری از جنگجویان حزب وحدت اسلامی افغانستان نیز در کنار نیروهای حزب اسلامی یاد می‌کند.

افراد حزب وحدت از طریق دفتر این حزب در ایران مهاجران افغان را به آذربایجان می‌فرستاد، در آن سالها ایران این حزب را حمایت مالی می‌کرد اما مشخص نیست که آیا ایران هزینه حضور جنگجویان حزب وحدت در آذربایجان را نیز پرداخت می‌کرد یا نه.

احمد (نام مستعار) به بی‌بی‌سی گفت که برادرش که در آن سالها به عنوان مهاجر در ایران زندگی می‌کرد پس از گذراندن دوره کوتاه آموزش نظامی در پایگاه‌هایی در استان کرمان و شهر زاهدان به آذربایجان اعزام شد که پس از سه ماه کشته شد و جنازه‌اش را به خانواده‌اش در زاهدان ایران تحویل دادند.

دیدبان حقوق بشر حضور این جنگجویان افغان در آن منازعه را بنا به معیارهای حقوق بین المللی مصداق نیروهای “مسیونری” یا “جنگجویان مزدور” تعریف کرده که به استخدام یک طرف جنگ در ازای دریافت پول درآمده بودند.

افراد مطلع می‌گویند حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار افراد مجاهدین را با پرداخت حقوق دلاری (ماهیانه ۳۰۰ دلار) عمدتا از جلال آباد در شرق افغانستان به جنگ قره‌باغ می‌فرستاد.

دولت آذربایجان به طور رسمی حضور این جنگجویان را در آن منازعه انکار کرده است.

گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی گفت این حزب آمادۀ همکاری و مشارکت با گروه طالبان است و در صورت تمایل طالبان، به این گروه خواهد پیوست.

رهبر حزب اسلامی روز گذشته، شنبه، بیست‌ونهم سنبله در میان هوادارنش گفت: «حزب اسلامی برای گفت‌وگوهای مستقیم با طالبان و هم‌چنان برای مشارکت و همکاری با این گروه آماده است.»

گلبدین حکمتیار تأکید کرد در صورتی که این دو گروه – طالبان و حزب اسلامی – دست‌به‌دست هم بدهند، بحران افغانستان پایان خواهد یافت و هیچ نیرویی قادر به ایستادگی در مقابل آنان نخواهد بود.

او در بخشی از سخنرانی‌اش افزود که پس از ختم دور اول گفت‌وگوهای افغانستان با طالبان، حزب اسلامی آمادۀ مذاکره با این گروه است و اکنون تصمیم دست طالبان است.

حکمتیار در جمع هوادارانش گفت دولت افغانستان «ضعیف و تقسیم‌شده» است و حزب اسلامی نقطۀ مشترک با طالبان دارد. او تأکید کرد این حزب با طالبان، عقاید، ارزش‌ها و ایدئولوژی مشترک دارد.

او یک ماه پیش نیز در مصاحبه‌یی گفته بود آمریکا از جنگ افغانستان خسته شده و جز خسارات مالی و جانی دست‌آوردی از این جنگ نداشته است. رهبر حزب اسلامی در مصاحبۀ قبلی‌اش گفته بود آمریکایی‌ها خواستار توافق صلح با طالبان‌اند و کسی جلو این توافق را گرفته نمی‌تواند.

حکمتیار می‌گوید دولت افغانستان قصد دارد مذاکرات صلح را تا ماه نوامبر، هم‌زمان با برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا به تعویق بیندازد.

او در مورد نقش کشورهای منطقه در روند صلح افغانستان گفت هند به دلیل رقابت با پاکستان، از فشارهای صلح راضی نیست و حمایت از شبه‌نظامیان محلی را شروع کرده است. «چین و پاکستان در مورد افغانستان موضع مشترک و هماهنگی دارند. نه تنها از روند صلح حمایت می‌کنند، بلکه آن را برای منافع منطقه‌یی خود مفید می‌دانند.»

این اظهارات گلبدین حکمتیار در حالی مطرح می‌شود که طالبان پس از چندین سال چانه‌زنی با آمریکا و دولت افغانستان، مجبور شده‌اند پای میز مذاکره حاضر شوند. مذاکرات مستقیم بین دولت افغانستان و طالبان روز شنبه هفته گذشته در دوحه گشایش یافت. از زمان آغاز مذاکرات، طرف‌های مذاکره تا کنون دو نشست علنی برگزار کرده‌اند و روی برخی موارد نیز به توافق رسیده‌اند.

حفیظ الرحمان نقی، معاون گلبدین حکمت‌یار، رهبر حزب اسلامی می‌گوید یک محور جدید متشکل از رهبران سیاسی افغانستان که به گفته او «پایگاه‌های مردمی» دارند، برای گفت‌وگو با طالبان ایجاد شده است.

آقای نقی در مورد ترکیب این گروه جزئیات نمی دهد، اما می گوید بحث روی تشکیل این گروه از یک‌سال به این‌سو مطرح شده بود و هدف آن گفت‌وگوی مستقیم با طالبان بود. به گفتۀ آقای نقی، این گروه «آمر و مادون» ندارد.

به باور این گروه، گفت‌وگو با طالبان تنها در صورتی موفق خواهد بود که مردم به‌گونۀ مستقیم در آن دخیل باشند.

پیش از این گلبدین حکمت‌یار، رهبر حزب اسلامی در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفته بود که برخی از احزاب و جریان‌های سیاسی با طالبان وارد گفت‌وگو شده‌اند.

گلبدین حکمت‌یار، رهبر حزب اسلامی که از سوی حکومت به عنوان عضوی از هیأت مذاکره‌کننده دولت معرفی شده است در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفته است شماری از احزاب به‌گونه مستقیم با طالبان وارد گفت‌وگو شده‌اند و به نتایج ابتدایی نیز دست یافته‌اند.

به گفتۀ آقای حکمت‌یار، ارگ در پیوند به گفت‌وگوهای صلح و تشکیل هیأت گفت‌وگوکننده با شماری از احزاب سیاسی مشورت نکرده است. رهبر حزب اسلامی افزود طالبان و احزاب سیاسی در باره زمان و مکان گفت‌وگوها نیز صحبت کرده‌اند.

چندی پیش حزب جمعیت اسلامی نیز در اعلامیه‌یی گفته بود که رهبری این حزب از آدرس حکومت در گفت‌وگوهای صلح شرکت نخواهد کرد.

به گفتۀ اعضای حزب جمعیت اسلامی، در مورد درج نام رهبر این حزب در فهرست شورای عالی مصالحه ملی با رهبری و ریاست این حزب نیز مشورت نشده و رهبری جمعیت اسلامی در آن شرکت نخواهد کرد.

اعضای این حزب می‌گویند برای حفظ ارزش‌ها و دست‌آوردهای سه دهۀ اخیر، هیأت مستقلی برای گفت‌وگو با طالبان گماشته‌اند.

 حامد کرزی، رئیس‌جمهوری پیشین کشور نیز عضویتش در شورای عالی مصالحه ملی را رد کرده و گفته به تلاش‌های فردی‌اش برای صلح ادامه خواهد داد.

احزاب سیاسی در حالی از گفت‌وگوی مستقیم با طالبان سخن می‌زنند که قرار است گفت‌وگوهای بین‌الافغانی میان هیأت دولت افغانستان و طالبان در روزهای آینده آغاز شود.

پیش از این حکومت افغانستان برای گفت‌وگو با طالبان هیأتی را متشکل از 21 عضو به ریاست محمد معصوم استانکزی، تعیین کرده بود. 

یک منبع امنیتی در ولسوالی بغلان مرکزی ولایت بغلان گفت طالبان شب گذشته از چندین بخش بر این ولسوالی حمله کرده‌اند.

به گفتۀ این منبع، تاکنون چندین روستای بغلان مرکزی به دست طالبان سقوط کرده و این گروه به سوی مرکز این ولسوالی در حال پیش‌روی هستند.

این منبع امنیتی می‌گوید، طالبان نزدیک به 10 تن از افراد مسلح وابسته به حزب اسلامی را اسیر و سپس تیرباران کرده‌اند.

منبع می‌افزاید در درگیری‌ها میان نیروهای امنیتی و طالبان، نزدیک به 10 نیروی دولتی نیز کشته و زخمی شده‌اند.

میرویس جهادیار، فرمانده افراد مسلح حزب اسلامی در ولایت بغلان تأیید می‌کند که در این حمله شماری از افراد حزب اسلامی کشته شده‌ و چندین روستای زیر ادارۀشان به دست طالبان سقوط کرده است.

مسئولان امنیتی و محلی ولایت بغلان هنوز در این باره چیزی نگفته‌اند.

اما نیروهای امنیتی در ولسوالی بغلان مرکزی هشدار می‌دهند اگر به زودی نیروهای کمکی به این ولسوالی فرستاده نشوند، احتمال دارد بغلان مرکزی به دست طالبان سقوط کند.

این نیروها می‌گویند در حملات هوایی نیروهای امنیتی در منطقۀ «بیک‌زاد» بغلان مرکزی بیش از 10 طالب کشته شده‌اند

اما طالبان ادعا می‌کنند در این حملۀ هوایی 12 غیرنظامی جان باخته‌اند.