برچسب: توافق نامه صلح

با روی‌کارآمدن اداره بایدن در ایالات متحده و تغییر در سیاست خارجی و امنیتی این کشور گمانه‌های فراوان در مورد تعلق، تعدیل و تغییر خیلی از پالیسی‌های اداره ترمپ مطرح شد. بازگشت به کنفرانس زیست محیطی پاریس، موافقت‌نامه‌ هسته‌ای برجام با ایران و بازبینی مواد تفاهم‌نامه صلح ایالات متحده و طالبان از مواردی بود که جو بایدن در جریان کارزارهای انتخاباتی خود وعده بازبینی و برگشت به آن‌ها را داده بود.

در فردای پیروزی جو بایدن فرمان بازگشت به کنفرانس پاریس را داد و در مورد بازگشت به برجام نیز چراغ سبز نشان داد. در مورد مواد موافقت‌نامه صلح ایالات متحده و طالبان، جیک سالیوان مشاور امنیت ملی بایدن و تونی بلینکن اذهان داشتند که مواد توافق‌نامه صلح را بازبینی مجدد می‌کنند تا دیده شود که چه موارد در آن گنجانیده شده است. طالبان تا چه اندازه به تعهدات‌شان عمل کرده‌اند و چه موارد آن نقض شده است.

تفاهم‌نامه‌ی صلح ایالات متحده و طالبان در فبروری ۲۰۲۰م بعد از چندین ماه مذاکرات نفس‌گیر طالبان با زلمی خلیل‌زاد نماینده ویژه ایالات متحده برای صلح افغانستان به امضا رسید. از موارد درشت این تفاهم‌نامه می‌توان به خروج تمام سربازان ایالات متحده از خاک افغانستان تا تاریخ اول می سال ۲۰۲۱م، پایان حملات طالبان بر نیروهای امریکایی، آزادسازی پنج‌هزار زندانی طالبان (که یکی از پیش‌شرط‌های گفت‌وگوهای بین‌الافغانی بود)، عدم بازگشت جنگ‌جویان طالب به میادین جنگ و قطع ارتباطات طالبان با دیگر گروه‌های تروریستی بود.

بعد از این‌که جیک سالیوان مشاور امنیت ملی و تونی بلینکن وزیر خارجه از بازبینی مواد تفاهم‌نامه صلح ایالات متحده و طالبان صحبت کردند نگرانی جدی در میان طالبان به وجود آمده است. به عقیده نگارنده سفرهای اخیر طالبان به تهران – ایران و مسکو – روسیه نیز در همین جهت صورت گرفته است. هدف طالبان از این سفرها می‌تواند موازنه‌سازی و فشار آوردن روی اداره بایدن باشد تا مواد تفاهم‌نامه را به همان شکل که است بپذیرند.

طالبان در تهران به دنبال چه هستند؟

گفت‌وگوهای صلح افغانستان از زمان پیروزی بایدن در انتخابات ایالات متحده تا اکنون متوقف است و پیشرفت چندان در آن دیده نمی‌شود و طرفین انتظار تصمیم کاخ سفید را می‌کشند. در بحبوحه روی کارآمدن اداره بایدن تهران اولین مقصد هیأت بلندپایه‌ای طالبان به رهبری ملا برادر آخوند بود. دکتر محمدنعیم وردک، سخن‌گوی طالبان در رشته‌تویتی گفته است هیأتی طالبان به‌منظور گفت‌وگو در مورد امنیت افغانستان و منطقه، وضعیت مهاجران افغان و صلح به تهران سفر کرده‌اند و قرار است با نماینده ویژه ایران در امور افغانستان و جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران گفت‌وگو کند.وزارت خارجه افغانستان با پخش اعلامیه از با خبر بودن سفر هیأت طالبان به تهران اطلاع داده است و از سویی سخن‌گوی وزارت خارجه ایران گفته است که دولت ایران در مورد پروسه صلح با طالبان گفت‌وگو کرده اند. این در حالی است که چندی پیش جواد ظریف وزیر خارجه ایران در مصاحبه ویژه‌ای که شبکه طلوع نیوز داشت، گفته بود که طالبان هنوز در لیست سیاه ایران قرار دارد.

سفر طالبان حاوی دو پیام عمده برای ایالات متحده بود. نخست، این‌که طالبان به ایالات متحده خاطرنشان ساخت که در صورت هر گونه تغییر در مواد موافقت‌نامه صلح، آن‌ها ظرفیت و توانایی دیپلماتیک دارند تا روابط‌شان را کشورهای منطقه و پیرامون افغانستان برقرار کنند. این عمل طالبان یک نوع موازنه‌گری و فشار وارد کردن روی اداره بایدن برای ادامه روند قبلی است. دومین، پیام این سفر از جانب تهران به واشنگتن است. تهران می‌خواهد به واشنگتن نشان بدهد که ایران آماده همکاری در روندهای دیپلماتیکی منطقه‌ای است. اداره بایدن چراغ سبز به بازگشت به برجام نشان داده است.

طالبان در مسکو

بعد از تهران، دومین مقصد طالبان مسکو بود. روز پنج‌شنبه هیأت دیگر از طالبان به سرپرستی شیرمحمدعباس ستانکزی، مولوی دین‌محمد حنیف و عمار یاسر به مسکو سفر کردند. در این سفر هیأت طالبان با ضمیر کابلوف نماینده ویژه‌ی روسیه برای افغانستان دیدار کرده اند و گفته شده است که این هیأت به سرگی لاوروف وزیر خارجه روسیه نیز دیدار خواهند کرد. محمدنعیم وردک سخن‌گوی طالبان گفته است که در این سفر در مورد وضعیت سیاسی افغانستان و مسایل امنیت منطقه بحث و گفت‌وگو صورت گرفته است. این سفر طالبان گوشزد دیگر به اداره بایدن است. به عبارت دیگر این سفرهای اخیر طالبان به تهران و مسکو یک نوع واکنش به تصمیم اداره بایدن در مورد بازبینی موافقت‌نامه است.

چرا طالبان نگران بازبینی هستند؟

سوالی که مطرح می‌شود این است که چرا واقعا طالبان نگران بازبینی و بررسی مواد موافقت‌نامه صلح طالبان و ایالات متحده، توسط اداره بایدن هستند؟ گزارش فراوان مبنی بر نقض مواد تفاهم‌نامه صلح وجود دارد. در جریان سال گذشته میلادی شورای امنیت سازمان ملل متحد در گزارشی بیان داشت که طالبان تا هنوز به صورت بسیار نزدیک با القاعده در ارتباط هستند. در این اواخر وزارت خزانه‌داری و پنتاگون (وزارت دفاع) امریکا نیز گزارش در مورد نقض مواد این تفاهم‌نامه نشر کرده اند. از سویی دیگر گزارش فراوان دیگر نیز در مورد بازگشت زندانیان آزاد شده‌ی طالبان به میادین جنگ وجود دارد که این مورد نیز نقض دیگر مواد تفاهم‌نامه صلح است.

بایدن با مسأله خروج سربازان چه خواهد کرد؟

جو بایدن در نظر دارد که یک تعداد کمی از نیروهای ضد تروریسم خودش را در افغانستان پس از اول می ۲۰۲۱ نگه‌ دارد. پاکستان و طالبان در این مورد واکنش‌های جدی نشان داده اند. اگر جو بایدن بخواهد تعدادی از عساکر خود نگه‌ دارد و با طالبان روی این مورد به توافق نرسند باعث خواهد تا تفاهم‌نامه عملا ارزشش را از دست بدهد. محتمل‌ترین و معقول‌ترین گزینه برای بایدن خریدن زمان بیشتر است که این امر مستلزم گفت‌وگوی مجدد با طالبان است.

جمع بندی:

سفرهای اخیر طالبان می‌تواند بر ایالات متحده فشار وارد کند. از سوی دیگر این سناریو نیز محتمل است که ایالات متحده در صورت دیدن نقض جدی مواد توافق‌نامه به‌صورت کلی از آن خارج شوند. خروج عجولانه و پیش از وقت (پیش از رسیدن به توافق میان طرفین) ایالات متحده از افغانستان، تبعات سنگین برای افغانستان خواهد داشت. خروج ایالات متحده موازنه را در منطقه به نفع چین، روسیه، پاکستان و ایران تغییر خواهد داد.

اطلاعات روز

سخنگوی دفتر سیاسی گروه طالبان یکشنبه شب در گفت‌ و گو با شبکه الجزیره قطر گفت نقض توافق میان این گروه و آمریکا به نفع هیچ طرفی نیست.

به نقل از الجزیره، «محمد نعیم وردک» گفت: ما انتظار نداریم که طرف دیگر توافق انجام شده در زمینه عقب نشینی نظامیان خارجی از افغانستان را نقض کند.

وی افزود: باقی ماندن نظامیان خارجی بیش از زمان از پیش تعیین شده، برخلاف توافقات انجام شده است.

سخنگوی دفتر سیاسی طالبان اضافه کرد: ما خواهان اجرای توافق های دوجانبه به طور کامل هستیم و در صورت اجرای این توافقات همه مشکلات حل خواهد شد.

پیش تر نیز “شیر محمد عباس استانکزی” سخنگوی گروه طالبان اعلام کرده بود خواهان خروج همه نیروهای خارجی تا اواخر ماه اپریل سال ۲۰۲۱ از افغانستان هستیم.

این درحالی است که وزارت دفاع امریکا (پنتاگون) تحت ریاست دولت جدید جو بایدن اعلام کرده، به دلیل امتناع طالبان از تحقق شرایط توافق شده در توافقنامه صلح ، ایالات متحده ممکن است نتواند حضور نیروهای خود را در افغانستان کاهش دهد.

ایالات متحده در ماه فوریه (بهمن) گذشته با طالبان توافق نامه‌ای را امضاء کرد که براساس آن شمار نیروهای آمریکا از ۱۳ هزار نفر به کمتر از دو هزار و ۵۰۰ نفر کاهش یافته است.

همچنین طبق توافق انجام شده با طالبان، تمام نیروهای خارجی باید افغانستان را تا ما مه (خرداد) ۲۰۲۱ میلادی ترک کنند.

به دنبال تصمیم دونالد ترامپ رییس جمهوری پیشین آمریکا برای خروج نیروهای نظامی در افغانستان، “ینس استولتنبرگ” دبیرکل ناتو هشدار داد که ترک زودهنگام افغانستان می‌تواند عواقب ناخواسته‌ای را برای بزرگترین سازمان نظامی جهان (ناتو) به همراه داشته باشد.

چند منبع آگاه می‌گویند نیروهای خارجی پس از ضرب‌الاجل تعیین شده نیز در خاک افغانستان باقی می‌مانند.

4 منبع آگاه در ناتو گفته‌اند نیروهای خارجی پس از ضرب‌الاجل ماه می آینده، همچنان در خاک افغانستان حضور خواهند داشت. این ضرب‌الاجل در مذاکرات صلح میان امریکا و طالبان تعیین شده و تصمیم جدید برای باقی ماندن نیروهای خارجی در خاک افغانستان پس از ماه می احتمالاً بر شدت درگیری‌ها در این کشور خواهد افزود.

به گفته‌ی مقام‌ها «طالبان شرایط را بر آورده نکرده است».

یکی از این منابع آگاه گفته نیروهای خارجی در پایان ماه اپریل، به طور کامل از افغانستان خارج نخواهند شد، شرایط خروج کامل هنوز محقق نشده است، دولت جدید امریکا درحال ارزیابی سیاست‌ها است و تغییراتی در آنها حاصل شده است، حساسیت و تبعات خروج عجولانه از خاک افغانستان باید در استراتژی جدید مورد بررسی و بازنگری قرار گیرد.

براساس توافق دولت ترامپ با طالبان، امریکا تا اواسط جنوری تعداد نیروهای خود در افغانستان را به 2500 نفر کاهش داد که کمترین میزان از زمان حمله امریکا به این کشور در سال 2001 بود. طبق این توافق، امریکا باید تا ماه می نیز همه نیروهای خود را از خاک افغانستان خارج کند. این درحالی است که خشونت‌ها در افغانستان کاهش نیافته و طالبان همچنان به نیروهای نظامی و غیرنظامی افغان حمله می‌کند. ناتو در ماه فبروری جلسه سران دارد و انتظار می‌رود موضوع خروج یا باقی ماندن نیروهای خارجی در افغانستان بعد از ماه اپریل، در این نشست مورد بحث قرار گیرد.

گفتگوهای صلح میان دولت افغانستان و طالبان از ماه سپتمبر در دوحه آغاز شد، اما خشونت‌ها همچنان افزایش یافته است.

گفته شده است که حدود 10 هزار نیروی خارجی از جمله امریکایی‌ها در افغانستان حضور دارند. انتظار می‌رود که این تعداد تا بعد از ماه می همچنان باقی بماند، اما برنامه بعدی روشن نیست.

کابل و برخی کشورها و آژانس‌های خارجی می‌گویند که طالبان به دلیل افزایش خشونت‌ و عدم قطع ارتباط با القاعده (گروه تروریستی ممنوع در روسیه)، که طالبان آن را انکار می‌کنند، شرایط را برآورده نتوانسته اند.

سخنگوی ناتو هم گفته هیچ یک از اعضای پیمان آتلانتیک شمالی دوست ندارد بیش از زمان مقرر در خاک افغانستان باقی بماند، اما همه استراتژی‌های ما به شرایط موجود بستگی دارد.

انتونی بلینکن، وزیر خارجه‌ی امریکا، از زلمی خلیل‌زاد، نماینده‌ی ویژه‌ی این کشور در امور صلح افغانستان، خواست است به ماموریتش ادامه دهد.

آقای بلینکن، روز چهارشنبه (۸ دلو)، در یک نشست خبری گفت زلمی خلیل‌زاد به کارش ادامه خواهد داد و توافق‌نامه‌ی امریکا و طالبان که در ماه فبروری در دوحه امضا شد نیز، مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

زلمی خلیل‌زاد، بیش از دو سال است که نماینده‌ی ویژه وزارت خارجه‌ی امریکا در امور صلح افغانستان است.

او، در فبروری ۲۰۲۰ میلادی، توافق‌نامه‌ی صلح را با ملا عبدالغنی برادر، معاون سیاسی گروه طالبان در قطر امضا کرد.

به باور کارشناس‌های سیاسی در افغانستان، آقای خلیل‌زاد با امتیازدهی بیش از حد به گروه طالبان، به این گروه اعتماد به نفس کاذب داده است. بسیاری‌ها به این باور بودند که با آغاز کار حکومت جدید امریکا به رهبری جو بایدن، خلیل‌زاد که عضویت حزب جمهوری‌خواه را دارد، از این سمت برکنار خواهد شد.

در فبروری ۲۰۲۰ میلادی، توافق‌نامه‌ی صلح میان امریکا و طالبان در قطر امضا شد. بر اساس این توافق‌نامه، نیروهای امریکایی تا ماه می سال ۲۰۲۱ میلادی، به گونه‌ی کامل از افغانستان خارج خواهند شد. همچنان در این توافق‌نامه، گروه طالبان، متعهد شده که رابطه‌ی خود را با سایر گروه‌های تروریستی قطع کند.

گروه طالبان، در واکنش به گزارش اخیر وزارت مالیه‌ی امریکا، گفت شبکه‌ی القاعده در افغانستان حضور ندارد.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی گروه طالبان، روز چهارشنبه (۸ دلو)، در اعلامیه‌ای گفت، پس از سال ۲۰۰۱ میلادی، شبکه‌ی القاعده و شهروندان سایر کشورها که از پیش از آن در افغانستان زندگی می‌کردند، به کشورهای شان برگشتند.

به گفته‌ی او، در حال حاضر هیچ عضو شبکه‌ی القاعده در افغانستان حضور ندارد.

سخنگوی طالبان گفت این گروه، به تمام محتویات توافق‌نامه‌ی قطر متعهد می‌ماند و به هیچ کسی اجازه نمی‌دهد از خاک افغانستان برای امریکا و متحدان آن تهدید ایجاد کند.

وزارت مالیه‌ی امریکا، اخیرا گزارش داده است گروه طالبان پس از امضای توافق‌نامه‌ با این کشور، رابطه‌‌ی خود را با گروه القاعده قطع نکرده و القاعده با حمایت طالبان در افغانستان در حال قوت گرفتن است.

در این گزارش، آمده است: « طالبان همچنان متحد القاعده است. القاعده در افغانستان در حال قوت گرفتن است و این گروه روابط اش را با طالبان از طریق شبکه‌ی مربیان و مشاوران که برای ارائه‌ی مشاوره، راهنمایی و حمایت مالی موظف شده‌اند، برجسته می‌سازد.»

بر اساس این گزارش، مقام‌های ارشد شبکه‌ی حقانی در باره‌ی تشکیل یک واحد مشترک از جنگ‌جویان مسلح با همکاری و تامین مالی القاعده بحث کرده‌اند.

پس از امضای توافق امریکا با طالبان در ماه فبروی سال ۲۰۲۰، این نخستین‌بار نیست که گزارشی در مورد رابطه و مشوره گرفتن این گروه با القاعده به نشر می‌رسد. پیش از این در ماه جون ۲۰۲۰، سازمان ملل متحد نیز از مشوره و ارتباط گروه طالبان با شبکه‌ی القاعده سخن گفته بود.

امرالله صالح، معاون نخست ریاست‌جمهوری در گفتگویی با بی‌ بی سی فارسی در پیوند به امتیازی‌دهی دولت ترمپ به گروه طالبان گفته،‌ مذاکرات آمریکا با گروه طالبان اشتباه نیست اما ترمپ، رییس جمهور آمریکا، امتیاز گسترده‌ای برای طالبان داده‌است لذا خروج نیروهای این کشور به سرنوشت افغانستان بستگی ندارد.

معان رییس جمهور در رابطه به کاهش نیروهای آمریکایی از افغانستان به ۲۵۰۰ تن، گفت دولت افغانستان تصمیم آمریکا را در مورد خروج نیروهایش از افغانستان می‌پذیرد.

آقای صالح در این گفتگوی اختصاصی گفت دولت آمریکا از ما خواهش کرده بود تا با آزاد ساختن ۵۰۰۰ زندانی گروه طالبان از زندانهای افغانستان، موافقت کنیم. ایشان برای ما اطمئنان داده بودند که با آزاد سازی این زندانیان، میزان خشونت‌ها در افغانستان کاهش می‌یابد اما برعکس میزان خشونت‌های این گروه در ولایت‌های مختلف افغانستان افزایش یافت.

از سویی‌هم دولت آمریکا در ماه فبروری سال گذشته با گروه طالبان پیمان صلح بست و بر مبنای آن، قرار شد شماری از سربازان آمریکایی در افغانستان کاهش بیابد.

طالبان بر مبنای توافق با آمریکایی‌ها، خشونت‌های شان را در مقابل سربازان آمریکایی کاهش دادند ولی برعکس این خشونت‌ها در مقابل دولت افغانستان افزایش یافته‌است.

امرالله صالح گفته که :« من به عنوان دوست و متحد به آمریکا می‌گویم که باور کردن بالای طالبان یک اشتباه مهلک است.»

‌وی می‌گوید که دولت افغانستان برای ماندن نیروهای آمریکایی در افغانستان التماس نمی‌کند و تصمیم ایشان را مبنی بر خروج نیروهای شان می‌پذیرد.

آقای صالح ضمن سپاسگزاری از حضور و خدمات آمریکایی‌ها در افغانستان گفته: «سرنوشت کشور من به آخرین هلی‌کوپتر نظامی ایالات متحده بستگی ندارد.»

آمریکایی‌ها دو دهه قبل، از سال ۲۰۰۱ میلادی پس از حملهٔ ۱۱ سپتامبر برای از بین بردن و بیرون کردن گروه طالبان وارد افغانستان شدند؛ اما گروه طالبان را به طور کلی نتوانستند از افغانستان بیرون کنند. چنانچه این گروه در ولایات مختلف افغانستان حضور چشمگیری دارند و همه روزه حملات گسترده‌ای را در ولایات و مرکز افغانستان راه‌اندازی می‌کنند.

مشاور امنیت ملی جو بایدن رییس جمهور منتخب ایالات متحده امریکا، از ادامه روند صلح افغانستان در دولت پیش روی ایالات متحده خبر داد.

جیک سالیوان گزینه جو بایدن رئیس جمهور منتخب امریکا برای سمت مشاور امنیت ملی امریکا، در مصاحبه با سی ان ان، تلویحاً توافقنامه امریکا و طالبان را تایید کرده و گفت: «این توافقنامه باعث ایجاد تعهداتی میان امریکا و طالبان شده است.»

به گفته او، امریکا روند صلح افغانستان را همانند گذشته ادامه خواهد داد.

جیک سالیوان گفت: «زندگی صلح آمیز، باعث رسیدن همه طرف‌های درگیر به اهدافشان خواهد شد، روندی که باعث پایان درگیری در افغانستان شود و جو بایدن نیز دیپلماسی‌اش را در این راستا براساس استراتژی شورای امنیت ملی امریکا ادامه خواهد داد تا مطمئن شود که افغانستان دوباره تبدیل به پناهگاه تروریستهایی ‌که بخواهند به امریکا حمله کنند، نشود.»

این اظهارات درحالی صورت می‌گیرد که پیش از این از احتمال تغییراتی در توافق نامۀ ۲۹ فبروری ۲۰۲۰ امریکا با طالبان سخن زده می‌شد.

جوبایدن رییس جمهور منتخب امریکا تاکنون دربارۀ توافق نامۀ امریکا با طالبان ابراز نظر نکرده است.

طرف‌های درگیر در افغانستان منتظر تحلیف بایدن و استراتژی ادارۀ جدید امریکا در قبال افغانستان هستند.

اعضای هیأت مذاکره کننده دولت افغانستان و طالبان نیز با احتیاط مذاکرات صلح را تا شروع کار ادارۀ بایدن پیش خواهند برد.

پیش از این جوبایدن از طولانی شدن جنگ و بحران در افغانستان به شدت انتقاد کرده است. او خواهان خروج نیروهای امریکایی از افغانستان و همچنان روابط نزدیک با پاکستان می‌باشد.

زلمی خلیل‌زاد، نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا برای صلح افغانستان، از طرف‌های درگیر خواست هرچه زودتر سطح خشونت‌ها را کاهش داده و آتش‌بس کنند.

آقای خلیل‌زاد، بامداد یک‌شنبه (۳۰ قوس)، در برگه‌ی تویترش نوشت کشته شدن غیرنظامیان در ولایت غزنی که اکثر آن‌ها را کودکان تشکیل می‌داد، دردآور است.

او افزود: «کشتن و مرگ افغان‌ها، به شمول غیرنظامیان، بسیار معمول شده است. ما سطح بلند خشونت‌ها و افرادی که مرتکب آن می‌شوند را محکوم می‌کنیم. هدف آن‌ها ایجاد نفاق و استفاده از خشونت برای تضعیف افغان‌هایی است که به صلح، ختم دایمی خشونت و یک افغانستان مرفه متعهد اند.»

آقای خلیل‌زاد، با تاکید بر کاهش فوری خشونت‌ها و برقراری آتش‌بس، گفت طرف‌های درگیر، باید یک‌جا و با حمایت بین‌المللی، در سطح تمام کشور به خطرات مواد منفجر ناشده و ماین‌ها رسیدگی کنند تا حیات ارزشمند کودکان و بزرگ‌سالان نجات یابد.

به گفته‌ی او، با موجودیت توافق‌نامه‌ی امریکا – طالبان، جنگ و کشتار میان‌افغانی مشروعیت اش را از دست داده است و طرف‌های درگیر باید به خواسته‌های مردم احترام گذاشته و هرچه زودتر به یک توافق سیاسی برسند.

این در حالی است که روز جمعه (۲۸ قوس)، در ولسوالی گیلان ولایت غزنی، یک سرگلوله‌ی هاوان باقی‌مانده از جنگ انفجار کرد و در نتیجه‌ی آن، ۱۵ کودک کشته شدند و ۲۰ کودک دیگر زخم برداشتند.

مقام‌های ارشد گروه طالبان به آمریکا درباره “نقض تعهدات” مبنی بر خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان در شش ماه آینده هشدار داده‌اند.

این مقام‌ها در گفتگو با بی‌بی‌سی گفته‌اند، درصورتیکه آمریکا به تعهد خود عمل نکند، آنان با از سرگیری حملات نظامی به نیروهای خارجی مقابله به مثل خواهند کرد.

جوبایدن رئیس جمهوری منتخب آمریکا در مبارزات انتخاباتی خود گفته بود یک گروه کوچک از نیروهای آمریکایی در افغانستان باقی خواهند ماند.

آمریکا و گروه طالبان در زمستان سال گذشته بعد از ۱۸ ماه مذاکرات نفس گیر توافقنامه صلح را در دوحه قطر امضا کردند.

این موافقتنامه بر چهار محور متمرکز بود. جلوگیری از استفاده از خاک افغانستان توسط هیچ گروه یا فردی علیه امنیت آمریکا و متحدانش، اعلام یک برنامه زمانی برای خروج تمام نیروهای خارجی از افغانستان، آغاز مذاکرات بین الافغانی و توافق بر سر آتش بس جامع و دایمی.

آمریکا با خروج بخشی از نیروهایش از افغانستان در مدت ۱۳۵ روز بعد از امضای توافقنامه میان آمریکا و طالبان به تعهدات خود عمل کرده ولی خشونت‌ها در افغانستان که عامل بخشی از آن گروه طالبان هستند، همچنان در سطح بالا باقی مانده است.

دولت افغانستان نیز حدود ۵ هزار جنگجوی گروه طالبان و طالبان نیز یک هزار سرباز امنیتی را رها کردند. مذاکرات بین الافغانی نیز آغاز شد و دو طرف در مدت ۸۰ روز فقط موفق به نهایی کردن طرزالعمل مذاکرات شدند.

در روزهای گذشته سخنگویان هیأت‌های مذاکره کننده دولت و طالبان در “اعلامیه مشترک” در مورد تبادل آجندا (محورهای مذاکرات) و تاریخ دور بعدی مذاکرات در سال ۲۰۲۱ توافق کردند.

دفتر شورای امنیت ملی می‌گوید گروه طالبان پس از هفته‌ی کاهش خشونت در ماه فبروری سال جاری، روزانه به‌طور میانگین ۴۴ حمله را در نقاط مختلف کشور انجام داده است.

جاوید فیصل، سخن‌گوی دفتر شورای امنیت ملی صبح امروز (سه‌شنبه، ۱۰ سرطان) در تویتی نوشت در این حملات، روزانه دست‌کم ۲۴ غیرنظامی کشته یا زخمی شده‌اند.

آقای فیصل همچنان نوشت موفقیت توافق‌نامه‌ی دوحه و روند صلح در افغانستان مستلزم کاهش فوری خشونت و آغاز مذاکرات مستقیم بین‌الافغانی است.

این در حالی است که پیش از امضای توافق‌نامه‌ی صلح دوحه میان امریکا و گروه طالبان، افغانستان یک کاهش خشونت یک هفته‌ای را تجربه کرد.

از آن زمان تا کنون، دولت افغانستان بارها گروه طالبان را متهم کرده است که توافق‌نامه‌ی صلح دوحه را نقض کرده و خشونت‌ها را افزایش داده‌اند. طالبان نیز در مواردی، دولت افغانستان و امریکا را به عدول از توافق‌نامه‌ی دوحه متهم کرده‌اند.

از سوی هم، در هفته‌های اخیر، افغانستان شاهد موجی از حملات طالبان در برابر اهداف نظامی و غیرنظامی بوده است. براساس معلومات دفتر شورای امنیت ملی، هفته‌ی آخر ماه جوزا، خونین‌ترین هفته‌ی ۱۹ سال پسین بوده است.

طالبان در هفته‌ی خونین، ۴۴۲ حمله را در ۳۲ ولایت در برابر نیروهای امنیتی انجام دادند که در نتیجه‌ی آن، ۲۹۱ نیروی امنیتی کشته و ۵۵۰ نیروی امنیتی دیگر زخمی شدند. در نتیجه‌ی این حملات، ۴۲ غیرنظامی نیز کشته و ۱۰۵ غیرنظامی دیگر زخمی شدند.

همین‌طور در هفته‌ی اول ماه سرطان، ۲۱ غیرنظامی در نتیجه‌ی تحرکات و خشونت‌های جنگ‌جویان گروه طالبان در ۱۴ ولایت کشور کشته و ۳۰ غیرنظامی دیگر زخمی شدند.

موجی از حملات طالبان در برابر نیروهای امنیتی و غیرنظامیان درحالی ادامه دارد که براساس برخی گزارش‌ها، قرار است نشست آغازین گفت‌وگوهای بین‌الافغانی در جریان ماه جولای میلادی در دوحه، پایتخت قطر برگزار شود. زمان مشخص برگزاری این نشست معلوم نشده است.

طلوع نیوز نوشت؛ توافق نامه صلح میان دولت افغانستان و حزب اسلامی گلبدین حکمتیار سه فصل و بیست و چهارماده دارد.

این توافقنامه قرار بود در بیست و یکم ماه سنبله نخست میان شورای عالی صلح و هیات حزب اسلامی و پس از آن میان محمد اشرف غنی رئیس جمهوری کشور و گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی به امضا برسد.

شورای عالی صلح اما هم اکنون می گوید که پیش نویس این متن نهایی شده و احتمالا تا دو روز دیگر میان نمایندگان و رهبران یاد شده به امضا خواهد رسید.

گفتنی است که در این تفاهمنامه دولت افغانستان توافق کرده است که در بدل برقراری آتش بس، به رهبر حزب اسلامی و دیگران رهبران حزب اسلامی مصونیت قضایی بدهد.

همچنین گفته می شود که پس از امضای این توافقنامه، دولت افغانستان از شورای امنیت سازمان ملل متحد می خواهد تا تمامی تحریم های علیه حزب اسلامی حکمتیار را بردارند.

در بخش دیگری از این تفاهم نامه تعهد شده است که زمینه برای فعالیت های سیاسی حزب اسلامی در تمامی بخش های کشور فراهم شود و نیز اعضای این حزب می توانند در تمامی انتخابات ها اشتراک کرده و نیز آنان در بخش های گونا گون حکومت گماشته شوند.

در ماده دهم این تفاهم نامه توافق شده است که رهبری حزب اسلامی می تواند دو یا سه محل را برای بودو باش خود انتخاب کند و هزینه و امنیت آن باید از سوی حکومت تأمین شود.

در ماده یازدهم این تفاهم نامه تعهد شده است که حکومت افغانستان مصونیت قضایی رهبر و اعضای حزب اسلامی را تضمین می کند و نیز برای رهایی زندانیان این حزب بی درنگ اقدام می کند.

در بدل این توافق حکومت افغانستان، حزب اسلامی توافق کرده است که تمامی فعالیت ها و تشکیلات نظامی اش را منحل می کند و نیز اسیرانی که در بند این حزب هستند را رها می کند.

این حزب هم چنان توافق کرده است که با امضای این سند، هیچ گونه رابطه یی با گروه های هراس افکن و سازمان های مسلح غیرقانونی نخواهند داشت.

دوطرف هم چنان توافق کرده اند تا یک کمیسیون مشترک با صلاحیت را برای عملی ساختن این تفاهم نامه ایجاد کنند.