برچسب: ترکیه

وزرای امور خارجه شورای ترک جهت ارزیابی آخرین تحولات افغانستان در نشستی فوق‌العاده در استانبول گردهم می‌آیند.

نشست فوق‌العاده وزیران امور خارجه کشورهای عضو همکاری شورای ترک برای بررسی و ارزیابی آخرین تحولات افغانستان فردا در استانبول برگزار خواهد شد.

وزارت امور خارجه ترکیه در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که این نشست بنا به دعوت مولود چاووش‌اوغلو، وزیر امور خارجه این کشور از همتایان خود برگزار می‌شود.

گفتنی است، در این نشست، وزرای خارجه آذربایجان، قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان، کشورهای عضو و مجارستان به عنوان کشور ناظر شرکت خواهند کرد.

 وزیران امور خارجه امریکا و ترکیه در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک دیدار و درباره وضعیت افغانستان و ادامه همکاری‌ها با این کشور گفتگو کردند.

بر بنیاد گزارش «تی‌آر‌تی» مولود چاووش اوغلو و آنتونی بلینکن در این نشست ضمن تاکید بر تقویت روابط دوجانبه بعد از تنش‌های اخیر، خواستار تداوم همکاری در موضوع افغانستان پس خروج نیروهای امریکایی از این کشور شده‌اند.

بلینکن طی یک نشست خبری با چاووش‌ اوغلو بعد از این دیدار گفت: «ما از ترکیه به دلیل شراکت بسیار محکم در افغانستان و کارهایی که همچنان به کمک یکدیگر باید انجام دهیم، قدردان هستیم.»

وی درباره موضوعات مطرح‌شده در جریان این دیدار نیز توضیح داد: «جای صحبت زیادی درباره حرکت افغانستان به سمت جلو هست؛ اما دیگر مسایل منطقه‌ای از سوریه گرفته تا قفقاز هم مورد بحث قرار گرفت.»

وزیر خارجه امریکا در پاسخ به سؤالی در خصوص تنش‌های چند سال اخیر بین واشنگتن و آنکارا نیز اظهار داشت: «ترکیه و ایالات متحده، به ‌عنوان شرکای قدرتمند و متحدانی در ناتو، کنار یکدیگر ایستاده‌اند و مشتاق پوشش‌دادن مسایل بسیاری در زمانی که امروز داریم هستم.»

وزیر خارجه ترکیه نیز در این نشست خبری از بلینکن به‌ دلیل «همکاری عالی در زمینه‌های مختلف در افغانستان» تشکر کرد. چاووش‌ اوغلو در این‌باره گفت: «قطعا ما به همکاری مشترک در افغانستان ادامه می‌دهیم. ما این همکاری خود را تداوم می‌بخشیم و هرچه بتوانیم برای تقویت روابط دوجانبه انجام می‌دهیم.»

مقام‌های ترکیه و امریکا پیش از این نیز بر تداوم همکاری درباره موضوع افغانستان تاکید کرده‌اند.

این در حالی است که روز گذشته رجب طیب اردوغان؛ رییس جمهور ترکیه گفت که جهان افغانستان را تنها گذاشته در حالی که ملت این کشور به همکاری و همبستگی جامعه جهانی نیاز دارد.

سفارت افغانستان در انقره از سالروز شهادت برهان‌الدین ربانی رهبر فقید حزب جمعیت اسلامی افغانستان و رئیس شورای عالی صلح افغانستان گرامی‌داشت به‌عمل آورد.

به نقل از کابل ویس در مراسمی که به همین منظور برگزار شده بود، ربانی شخصیتی وطن‌دوست، صلح‌دوست و مبارز آزادی افغانستان خوانده شد که در راه صلح و آزادی جان خود را فدا کرد.

این در حالی است که امسال در داخل کشور از سال‌روز شهادت برهان الدین ربانی گرامی‌داشت به عمل نیامد.

حزب عدالت و توسعه (Adalet ve Kalkınma Partisi) در سال ۲۰۰۱م توسط رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور فعلی ترکیه تأسیس گردید. این حزب از بطن احزاب اسلامی که توسط نجم الدین اربکان فقید تاسیس شده بود، بیرون شده است. اهداف و شعار ابتدایی احزاب اسلامی در ترکیه بر گسترش و تطبیق نسبی احکام اسلامی، ارزش‌های محافظه‌کارانه و مفاهیم ملی استوار بوده که در نهایت بر نهادینه‌سازی ارزش‌های اسلامی با رنگ ملی‌‌گرایی در ترکیه متمرکز بوده است. در حقیقت، پس از تشکیل جمهوری ترکیه توسط مصطفی کمال اتاترک در سال ۱۹۲۳م، ارتش و قانون اساسی دولت ترکیه مبتنی بر جدایی دین از زندگی (سیکولریزم) بناء یافت. بناء احزاب اسلامی کمتر می‌توانند ظهور سیاسی نمایند، مگر این‌که به آرمان‌های اسلامی خویش الوداع بگویند. زیرا براساس قانون اساسی ترکیه، تمامی احزاب سیاسی باید در مطابقت با اصول سیکولاریزم به فعالیت خود ادامه دهد، و هرگاه یکی از احزاب سیاسی ارزش‌های سیکولار را نقض کند، حزب مذکور قادر به فعالیت در ترکیه نمی‌باشد.

گروه واتس اپ «گفت و گوی سیاسی» در نوشته ای به قلم آقای جید، می نویسد نجم الدین اربکان، پدر سیاسی حزب عدالت و توسعه ترکیه، چندین احزاب سیاسی ایجاد کرد؛ اما احزاب وی یکی پی دیگری از سوی ارتش و قانون اساسی ترکیه ملغاء گردید. در نهایت اردوغان برای این‌که توانسته باشد کرسی‌های بیشتری را جهت کسب قدرت سیاسی بدست آورده باشد، با آرمان‌های دیرینه‌ی گروهی خود خداحافظی کرد؛ این یعنی پس از ایجاد حزب عدالت و توسعه، آجندای «اسلامی بودن» از خط‌مشی این حزب حذف گردید. سپس حزب عدالت و توسعه، دموکراسی محافظه‌کارانه، سیکولاریزم نرم، نظم لیبرال، بازار آزاد و اروپاگرایی را اساس پالیسی حزبی خود قرار داد که این امر یکی از عوامل پیروزی وی در انتخابات و اتکاء به قدرت سیاسی گردید. پالیسی‌های فوق امروزه توسط حزب حاکم دولت ترکیه در حال اجراء و تحکیم می‌باشد.

به عبارت دیگر، اساسی‌ترین اهداف امروزی حزب عدالت و توسعه بر تقویت نهادهای دموکراتیک، ترویج ارزش‌های سرمایه‌داری-دموکراسی، پابندی به پالیسی‌های بانک جهانی (World Bank) و صندوق وجهی پول (IMF)، برآورده‌سازی شرایط اتحادیه اروپا (European Union) بمنظور کسب عضویت در آن اتحادیه و متبارز نمودن دولت ترکیه منحیث الگوی سیاسی برای جهان اسلام معطوف می‌باشد. این حزب راه رسیدن به اهداف فوق را از طریق تطبیق و ترویج دموکراسی محافظه‌کارانه ممکن دانسته که در آن سیکولاریزم نقش اساسی را بازی می‌نماید. و اسلام مانند سایر ادیان (عیسویت، یهودیت و هندویزم) نقش مذهب (Religion) را در ترکیه دارد که تنها در عرصه‌های عبادی، اخلاقی و فردی از سوی دولت فعلی تمثیل می‌گردد.

چنان‎چه، خود اردوغان بارها طی مصاحبه‌هایی به صراحت اعتراف کرده است که دولت ترکیه یک دولت سیکولار بوده که در آن بجز دموکراسی محافظه‌کارانه (سیکولاریزم نرم) دیگر هیچ فکری جایی ندارد. وی حتی گفته است که هرگونه برچسب‌های «اسلامی بودن» بالای حزب عدالت و توسعه (AKP) منتفی می‌باشد. همچنان، حسین چلیک وزیر اسبق حزب عدالت و توسعه در واکنش به اسلامی پنداشتن حزب عدالت و توسعه به جدیت واکنش نشان داد. وی گفت: “زمانی‌که رسانه‌های غربی از حزب عدالت و توسعه –حزب حاکم جمهوری ترکیه– نام می‌برند، حرف‌های از قبیل «اسلامی»، «اسلامیست»، «اسلام معتدل»، «منحصر به اسلام»، «مبتنی بر اسلام» ویا «دارای آجندای اسلامی» به همرای آن سر داده می‌شود. باید تصریح کنم که چنین حرف‌ها نه تنها حقیقت نداشته بلکه مایه‌ی ناخشنودی ما می‌شود.” به همین‌ ترتیب، احمد داوود اوغلو، وزیر خارجه اسبق ترکیه، بارها اظهار داشته است که: “سیکولار و دموکرات بودن قوانین اجتماعی ترکیه در حال حاضر یک موضوع غیرقابل بحث است.” هم‌چنان، عمر چلیک، سخنگوی حزب عدالت و توسعه بیان کرد: “تنفیذ و جابجایی اسلام (دین) در قانون اساسی و در پالیسی حزب عدالت و توسعه وجود ندارد.”

از سوی دیگر، براساس گزارش مجله اکانومست (Economist)، «هیچ یکی از احزاب اسلامی در ترکیه به اندازه حزب عدالت و توسعه میانه‌روتر و طرف‌دارتر غرب نبوده است. و این حزب به هدف کسب عضویت در اتحادیه اروپا در سال ۲۰۰۲م به قدرت رسیده است.» به همین ترتیب، اردوغان، رهبر حزب عدالت و توسعه، در سال ۲۰۰۵م گفته بود: «حزب ما حزب اسلامی نیست و ما نیز برچسب‌های از قبیل مسلمان دموکرات را نیز رد می‌کنیم. آرمان اساسی ما رسیدن به دموکراسی محافظه‌کارانه است، نه اسلام!» نهاد بروکینز (Brookings) این را بیان می‌کند که اردوغان اصلاحات عمیقی را از لحاظ ایدیولوژیک در حزب خود آورد که کاملاً با روایت احزاب اسلامی قبلی مغایرت دارد. این گزارش هم‌چنان اضافه می‌کند که اساسی‌ترین آجندای حزب عدالت و توسعه کسب عضویت اتحادیه اروپا، نصب چهره‌های لیبرال و پراگماتیک در کرسی‌های بلند دولتی می‌باشد. این گزارش همچنان تصریح می‌کند که یکی از دلایل اساسی پیروزی حزب عدالت و توسعه در انتخابات ۲۰۰۲م اعمال همین استراتیژی بود.

امروزه یکی از اهداف کلیدی حزب عدالت و توسعه تحقق‌بخشی به آرمان‌های مصطفی کمال اتاترک (تطبیق ارزش‌های سیکولار در ترکیه و ترویج آن به سایر سرزمین‌های اسلامی) می‌باشد. و اردوغان و تیم حاکم این ماموریت را با کمال احسان به پیش می‌برند. چنان‌چه وی در مراسم اکلیل‌گذاری به مقبره‌ی اتاترک از وی منحیث «مرد مبارز» و «نیک‌نام» یاد کرد. از سوی دیگر، با وجودی‌که حزب عدالت و توسعه با رد اسلام سیاسی و تمسک به غرب و ارزش‌های سیکولار توانست به قدرت سیاسی نایل گردد، اما این پیروزی به قیمت تقویت سیکولاریزم، استحکام ارزش‌های دموکراسی و آزادی‌ها و تسلیمی در برابر امریکا و غرب تمام گریدیده است.

کمیته بین المللی نجات روز گذشته (یکشنبه 28 سنبله) گفت ترکیه از جنگجویان افغان برای اعزام به منطقه محصور به خشکی و مورد مناقشه «ناگورنو-قره باغ» در قفقاز جنوبی در آذربایجان استفاده می کند.

منطقه ناگورنو-قره باغ منطقه ای به مساحت 4400 کیلومتر مربع در قفقاز جنوبی است و گرچه در تقسیمات بین المللی متعلق به کشور آذربایجان است اما کشور ارمنستان نیز بر روی این منطقه ادعای مالکیت دارد. در حال حاضر این منطقه توسط جمهوری خود مختاری به نام «آرتساح» اداره می گردد.  

دولت خود مختار و به رسمیت شناخته نشده آرتساح پیش تر هشدار داده بود که ترکیه به نفع آذربایجان به این منطقه سربازهای افغان را اعزام می کند.

خبرگزاری «احوال» ترکیه نوشته است «دیوید بابایان» وزیر خارجه ناگورنو-قره باغ به یکی از رسانه های ارمنی گفته بود “در مناطق اشغال شده ناگورنو-قره باغ شمار زیادی از جنگجویان بین المللی دیده می شود که از کنترل دولت آذربایجان خارج هستند و توسط ترکیه کنترل می شوند. ترکیه به این طریق به دنبال تقویت متحد خود آذربایجان است.”

«آرتساح» نامی ارمنی برای ناگورنو-قره باغ است، اما حتی دولت ارمنستان نیز این منطقه را به رسمیت نشناخته است.

دیوید بابایان در مصاحبه ای در 30 اگست با خبرگزاری «نیوز آ ام» گفته بود “پس از سقوط دولت در افغانستان و روی کار آمدن طالبان، برخی جنگجویان گروه القاعده فورا به منطقه آرتساح اعزام شدند.”

او ترکیه را متهم به اعزام این جنگجویان کرد تا به گفته ای او فشارها از روی متحد او یعنی آذربایجان کاسته شود.

آقای بابایان اما در خصوص این گفته های خود هیچ مدارکی را ارائه نکرد.

خبرگزاری احوال افزوده طی جنگ سال گذشته که در منطقه ناگورنو-قره باغ میان ارتش آذربایجان و ارمنستان روی داد، گزارش های زیادی مطرح گردید که ترکیه از جنگجویان سوری برای اعزام به این جنگ به نفع آذربایجان استفاده کرده است.

این جنگ 44 روزه پس از پادر میانی روسیه به آتش بس میان دو طرف ختم شد.

 وزرای خارجه قطر و ترکیه با یکدیگر دیدار و درباره افغانستان گفت وگو کردند.

خبرگزاری آناتولی روز (جمعه) اعلام کرد مولود چاووش‌ اوغلو، وزیر خارجه ترکیه با محمد بن عبد الرحمن آل ثانی، همتای قطری خود در آنکارا دیدار و گفت‌ وگو کرد.

طبق این گزارش، دو طرف درباره آخرین تحولات افغانستان رایزنی کردند.

چاووش‌ اوغلو و وزیر خارجه قطر همچنین روابط دوجانبه میان دوحه و آنکارا را مورد بررسی قرار دادند.

قطر و ترکیه در حوزه افغانستان همکاری و هماهنگی زیادی با یکدیگر دارند. در همین خصوص طرفین برای اداره فرودگاه کابل با طالبان در حال رایزنی هستند.

«جین رنه ساکی» سخنگوی کاخ سفید به خبرنگاران گفت که آمریکا با کشورهای قطر و ترکیه بر سر راه اندازی مجدد و مدیریت فرودگاه کابل همکاری می کند تا مسافران بتوانند به راحتی وارد یا از افغانستان خارج گردند.

خانم ساکی گفت: “این یکی از اولویت های دولت آمریکا است که آنتونی بلینکن وزیر خارجه در حال پیگیری برای تحقق آن است. امیدواریم در روزهای آینده پیشرفت هایی در این باره کرده باشیم.”

وی همچنین اضافه کرد که آمریکا با برنامه های مختلفی از جمله سازمان «برنامه جهانی غذا» همکاری می کند تا بتواند از طریق فرودگاه کابل کمک های مورد نیاز اتباع افغانستان را برساند.

در همین حال، امروز (چهارشنبه) یک هواپیمای قطری حامل تیم فنی آن کشور برای گفتگوها با سران طالبان به منظور راه اندازی مجدد فرودگاه کابل وارد این فرودگاه شدند.

 آنتونی بلینکن و مولود چاووش اوغلو وزرای خارجه امریکا و ترکیه شنبه (۶ سنبله) درباره وضعیت افغانستان، بیرون کردن خارجی ها و افغان ها گفت وگو کردند.

دفتر مطبوعاتی وزرات خارجه امریکا می گوید در این گفتگوی تلفنی درباره همکاری و تلاش های مشترک در مسائل افغانستان گفتگو شد.

این دومین گفتگوی وزرای خارجه امریکا و ترکیه در هفته جاری است. جزئیات گفتگوها منتشر نشده. اما تا پیش از این موضوع مقامات دو کشور پیهم درباره واگذاری امنیت میدان هوایی کابل به ترکیه، رایزنی کردند.

رویترز در گزارشی نوشته است ترکیه تا زمانی که طالبان با حضور نیروهای آن ها پس از پایان ماموریت ناتو در افغانستان موافقت نکند، کمکی به میدان هوایی کابل نمی کند.

با این حال امروز برخی رسانه‌ ها گزارش داده اند که شاید به زودی اداره میدان هوایی کابل به صورت مشترک به ترکیه و قطر واگذار شود.

دست کم دو مقام ترکیه که خواسته هویت شان فاش نگردد به رویترز گفته اند تا زمانی که طالبان اجازه حضور یک شرکت امنیتی ترک را به آنها نداده است، آنها نیز در مدیریت فرودگاه کابل هیچ حمایت فنی نخواهند کرد.

این مقام های ترکیه گفته اند: “مدیریت میدان هوایی کابل می تواند توسط حمایت های فنی ترکیه صورت بگیرد، اما تامین امنیت نیز باید توسط تیمی از سربازان، پلیس و یا یک شرکت خصوصی امنیتی ترک باشد.”

آنها افزودند: “ما در فضایی که طالبان مسئول تامین امنیت فرودگاه باشند تمایل به کار نداریم، و حادثه تروریستی روز پنجشنبه نیز بر آن صحه گذاشت.”

این دو مقام همچنین علاوه کردند: “این یک کار جدی است که ما باید هم به تامین امنیت و هم مدیریت فرودگاه به طور همزمان فکر کنیم. اگر حتی تامین امنیت با نیروهای امنیتی ترکیه نباشد، حداقل باید توسط کشور ترکیه این کار صورت بگیرد.”

در همین حال، رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه گفته است که کشورش تاکنون تصمیم نهایی برای قبول مدیریت فرودگاه کابل را نگرفته است.  

بخوانید:

طالبان از ترکیه خواست مدیریت فرودگاه کابل را بر عهده بگیرد

رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه امروز (جمعه) گفت که کشورش اولین نشست را سران طالبان در کابل برگزار کرده است.

او افزود که این نشست در یک پایگاه نظامی در میدان هوایی کابل جایی که سفارت ترکیه به طور موقت مستقر شده برگزار شده است.

وی گفت: “ما اولین دور از گفتگوهایمان را با طالبان برگزار کردیم که 3.5 ساعت به طول انجامید. اگر لازم باشد می توانیم در آینده نیز جلسات مشابهی برگزار کنیم.”

آقای اردوغان همچنین گفت که کشورش هنوز پاسخی در خصوص مدیریت و کنترل میدان هوایی کابل به سران طالبان نداده است و همچنان مقامات ترکیه در حال بررسی این پیشنهاد هستند.

این گفته ها در حالی مطرح می شود که هزاران نفر همچنان در پشت دروازه های میدان هوایی کابل به امید خروج از کشور صف کشیده اند که حتی بسیاری از آنها هیچ گونه اسناد و مدارک مسافرتی با خود ندارند.

عصر روز گذشته نیز در پی وقوع یک حمله انتحاری در نزدیکی «دروازه اَبی» و مقابل هتل بارون در میدان هوایی کابل، دست کم 90 تن جان خود را از دست دادند و بیش از 150 تن دیگر گفته می شود که زخمی شده اند.

آمار تلفات هر لحظه در حال افزایش است.

وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد روند خروج نظامیان باقی‌مانده این کشور از افغانستان آغاز شده‌است.

در اعلامیه وزارت دفاع ترکیه که روز چهارشنبه (۳سنبله) نشر شد، آمده‌است قوای مسلح ترکیه با افتخار انجام موفقانه وظایفی که به آنان محول شده بود، به خانه بر می‌گردند.

صدها نظامی ترکیه طی دو دهه اخیر در چارچوب ماموریت ناتو به رهبری امریکا در افغانستان حضور داشته‌اند.

قرار بود ترکیه پس از خروج کامل نظامیان امریکایی و ناتو از افغانستان، مدیریت و تامین امنیت میدان هوایی بین‌المللی کابل به عهده بگیرد؛ اما با به قدرت رسیدن طالبان به نظر می‌رسد آنکارا از تصمیم‌اش عقب‌نشینی کرده‌است.

طالبان در حاضر می‌گویند، آماده روابط دوستانه با ترکیه هستند؛ اما حضور نظامی آن کشور را نمی‌پذیرند.

در همین حال، خبرگزاری رویترز گزارش داده‌است که طالبان برای پیشبرد امور میدان هوایی بین‌المللی کابل، پس از خروج کامل نظامیان خارجی، خواستار همکاری فنی ترکیه شده است.

صدراعظم آلمان و رئیس جمهور ترکیه در تماسی تلفنی درباره وضعیت افغانستان و روند تخلیه اتباع خارجی و شهروندان افغان از این کشور گفتگو کردند.

به نقل از آرتی عربی، دولت آلمان اعلام کرد «آنگلا مرکل»، صدراعظم آلمان با «رجب طیب اردوغان»، رئیس جمهور ترکیه تماسی تلفنی داشته و در مورد اوضاع افغانستان گفتگو کرده است.

سخنگوی دولت آلمان روز شنبه در بیانیه ای کوتاه در این زمینه اعلام کرد دو طرف توافق کردند بزرگترین اولویت تخلیه کسانی از افغانستان است که به آنها نیاز دارند.

پیشتر گفتگوی تلفنی بین «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور روسیه و «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه انجام شده بود که در آن اوضاع افغانستان مورد بررسی قرار گرفت.

بر اساس بیانیه کرملین، دو رئیس جمهور توافق کردند هماهنگی دوجانبه بین مسکو و آنکارا را در زمینه تحولات افغانستان تقویت کنند.

گروه طالبان یک شنبه گذشته پس از مدتی کوتاه وارد پایتخت افغانستان شد که با فرار رئیس جمهور کشور همراه بود، مسئله ای که موجب نگرانی اتباع خارجی و شهروندان افغان از آینده کشور و درخواست برای خروج از کابل را افزایش داد.

یونان می‌گوید به دلیل نگرانی از موج تازه مهاجران افغان، یک حصار چهل کیلومتری در مرز خود با ترکیه نصب و یک سیستم نظارتی جدید هم در منطقه مرزی مستقر کرده است.

میخالیس کریسوکوئیدیس، وزیر حفاظت از شهروندان یونان در سفر به منطقه اوروس گفت کشورش نمی‌تواند “منفعلانه” منتظر تأثیر احتمالی تسلط طالبان بر افغانستان بماند.

یونان در سال ۲۰۱۵ در خط مقدم بحران مهاجران بود. در آن زمان بیش از یک میلیون نفر برای فرار از جنگ و فقر در خاورمیانه با عبور از ترکیه وارد یونان شدند تا از آنجا به دیگر کشورهای اتحادیه اروپا بروند.

بسیاری از این افراد از یونان خارج شدند اما نزدیک به ۶۰ هزار نفر از آنها در این کشور ماندند.

روسای جمهور ترکیه و یونان در مورد تحولات افغانستان و مهاجرت گفت‌وگو کردند. رجب طیب اردوغان در این تماس تلفنی با نخست‌وزیر یونان گفت امیدوار است طالبان برای دوره گذار با رهبران سیاسی در افغانستان مذاکره کنند.

به گزارش خبرگزاری آناتولی، رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه  روز جمعه، بیست‌ونهم اسد، با کیریاکوس میتسوتاکیس، نخست‌وزیر یونان، تلفنی گفت‌وگو کرد. در این تماس تلفنی تحولات افغانستان و مهاجرت از محورهای بحث دو طرف بوده است.

اردوغان در این گفت‌وگو بر لزوم همکاری‌ها در مسأله مهاجرت مبتنی بر منافع دو طرف تأکید کرده است.

رییس جمهور ترکیه گفت افغانستان در دوران بحران به سر می‌برد و دولت جدید باید فراگیر باشد و حضور همه طرف‌ها و تنوع مردم افغانستان را نشان دهد.

دو طرف بر افزایش موج مهاجرت با تشکیل نیافتن دولت انتقالی در افغانستان تأکید کرده هشدار داده‌اند این وضعیت به چالش جدی برای همه مبدل خواهد شد.

طالبان یک هفته است که کنترل کابل، پایتخت کشور را به‌ دست دارند. هرچند تلاش‌ها برای  تشکیل حکومت فراگیر و همه‌شمول جریان داشته، اما تاکنون بی‌نتیجه بوده است.

پیش‌تر خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام طالبان گزارش داد در چند هفته آینده، چارچوب دولت جدید را اعلام می‌کنند.

روزنامۀ صباح ترکیه گزارش داد رجب‌ طیب اردوغان، رئیس‌جمهور این کشور گفته است ترکیه پناه‌گاه امن برای مهاجران افغانستان نیست. به گفتۀ رئیس‌جمهور ترکیه، هیچ‌گونه تعهدی برای پناهندگی امن برای پناهندگان افغانستان وجود ندارد.

رئیس‌جمهور ترکیه افزود کشورش بازگشت امن پناهنده‌گان را تضمین نمی‌کند. اردوغان هم‌چنان ادعای پذیرش ۱.۵ میلیون مهاجر افغانستان را که از سوی مخالفان دولتش مطرح شده، رد کرده است.

خبرگزاری آناتولی ترکیه هم گزارش داده است اردوغان پیش از حضور در نشست هیأت دولت اعلام کرد ترکیه در صورت لزوم با دولتی که توسط طالبان تشکیل خواهد شد، نیز گفت‌وگو خواهد کرد.

رئیس‌جمهور ترکیه گفته است: «شمار مهاجران غیرقانونی در ترکیه به‌طور متناسب با بی‌ثباتی و درگیری‌ها در افغانستان افزایش می‌یابد. از آن‌جا که هدف اصلی ما تأمین ثبات و امنیت در افغانستان است، در صورت لزوم با دولت طالبان نیز مذاکره کرده و دستور کارهای مشترک را مورد بحث و رای‌زنی قرار خواهیم داد.»

سه روز پس از ورود طالبان به شهر کابل، دبیر کل ناتو، می‌گوید آن ‌چه در افغانستان می‌گذرد، ‏یک فاجعه است؛ اما دولت جدیدی که روی کار می‌‌آید، باید به حقوق همه‌ی شهروندان افغانستان ‏احترام بگذارد.‌‎ ‎

ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو، پس از چاشت روز سه‌شنبه -۲۶ اسد-، در یک نشست خبری، ‏گفت حضور دیپلماتیک ناتو در افغانستان ادامه خواهد داشت؛ زیرا پیش‌رفت‌های زیادی در این ‏کشور صورت گرفته و باید از این دست‌آوردها حمایت شود.‌‎ ‎

آقای استولتنبرگ ضمن قدردانی از پرسنل نظامی امریکا، بریتانیا و ترکیه برای تأمین امنیت ‏فرودگاه کابل، گفت عملیات فرودگاه کابل به مرور زمان از سر گرفته می‌شود و متحدان ناتو، ‏هواپیماهای بیش‌تری را به این فرودگاه اعزام خواهد کرد.‌‎ ‎

دبیرکل ناتو هم‌چنان از افراد طالبان خواست دروازهای ورودی به فرودگاه بین‌المللی کابل را باز ‏نگه دارد و از سویی هم، انتقال قدرت به گونه‌ی مسالمت‌آمیز آن صورت بگیرد؛ تا از به‌انزوارفتن ‏افغانستان جلوگیری شود.‌‎ ‎

آقای استولتنبرگ در بخش دیگری از صحبت‌هایش، سقوط حکومت کابل را یک فاجعه خواند و ‏گفت که هرچند نیروهای امنیتی افغانستان توانایی جنگییدن را داشتند؛ اما رهبران سیاسی ‏افغانستان، اراده‌ی مقابله و پیداکردن یک راه حل سیاسی را نداشتند.‌‎ ‎

او با اشاره به خروج ناتو از افغانستان، گفت آن‌ها در دوراهی ماندن و رفتن قرار گرفتند و ناگزیر ‏شدند که افغانستان را ترک کنند؛ زیرا قرار نبود تا ابد در این کشور باقی بمانند.‌‎ ‎

پیش‌تر، جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا نیز، گفت از تصمیم ‌اش مبنی بر خروج از افغانستان ‏پیشمان نیست و به گفته‌ی او، افغانستان به دلیل بی‌ارادگی سیاسی‌ها و نیروهای امنیتی این ‏کشور که نخواستند بجنگند، فرو پاشید. «هر گونه دخالت امریکا تصمیم درستی نیست. امریکا ‏نباید و درست نیست در جنگی بمیرد که حتا خود مردم افغانستان نمی‌خواهند در آن شرکت ‏داشته باشند. نیروهای ما، اردوی ۳۰۰نفری را آموزش دادند، هرچه لازم داشتند در اختیار شان ‏قرار دادند. تنها چیزی که نتوانستیم بدهیم، اراده‌ی جنگیدن بود.»‏

معاون دوم رئیس جمهور پیشین افغانستان کابل را به مقصد استانبول ترک کرده است. 

منابع محلی روز سه شنبه گزارش دادند سرور دانش معاون دوم رئیس جمهور پیشین افغانستان از کابل به استانبول رفته است. 

این منابع خاطر نشان می کنند معاون دوم رئیس جمهور افغانستان با یک پرواز شرکت هواپیمایی ترکی به ترکیه رفته است. 

اشرف غنی رئیس جمهور پیشین افغانستان در تاریخ 15 اگوست پیش از تصرف شهر کابل از سوی طالبان این شهر را ترک کرد.

در همین حال، روز سه شنبه امرالله صالح معاون اول رئیس جمهور پیشین افغانستان از مردم خواست تا به مقاومت در برابر طالبان بپیوندند.
او روز سه شنبه در تویترش در این باره نوشت: «ما افغانستانی ها باید ثابت کنیم که افغانستان ویتنام نیست و طالبان حتی از راه دور شبیه ویت کنگ نیستند. بر خلاف ایالات متحده / ناتو ، ما روح خود را از دست نداده ایم و فرصت های بزرگی را پیش رو داریم. هشدارهای بیهوده به پایان رسیده است. به مقاومت بپیوندید.»

رییس جمهوری ترکیه با بیان اینکه احتمال دیدار وی با رهبر طالبان مطرح است، هشدار داد اگر طالبان را در سطح عالی کنترل نکنیم، امکان دستیابی به صلح در افغانستان ممکن نخواهد بود.

به گزارش خبرگزاری آناتولی، رجب طیب اردوغان، رییس جمهوری ترکیه چهارشنبه در مصاحبه با شبکه‌های سی‌ان‌ان ترک و کانال دی (Kanal D) به سوالات خبرنگاران درباره مهاجران غیرقانونی و تحولات منطقه پاسخ گفت.

اردوغان اظهار کرد: نهادهای مربوطه ما در حال تلاش برای برقراری مذاکره با طالبان هستند. حتی احتمال دیدار من با رهبر آنها نیز مطرح است. اگر طالبان را در سطح عالی کنترل نکنیم، امکان دستیابی به صلح در افغانستان ممکن نخواهد بود.

وی ضمن تاکید بر تداوم ساخت دیوارها هم در گذرگاه‌های مرزی با ایران و هم عراق، تصریح کرد: این دیوارها برای جلوگیری از ورود مهاجران غیرقانونی به کشورمان در حال ساخت است.

اردوغان با اشاره به آنکه طوری که برخی در رسانه‌های اجتماعی اغراق می‌کنند، موج مهاجرت غیرقانونی از مرزهای ترکیه وجود ندارد؛ خاطرنشان کرد: بخش اعظم مهاجران غیرقانونی افغان دستگیر شده، توسط نهادهای ذیربط به افغانستان بازگردانده می‌شوند.

وی در رابطه با ادعاهای مربوط به مهاجرت غیرقانونی به ترکیه، متذکر شد: همه باید بدانند ترکیه کاروانسرا نیست. ما همه تحولات را ارزیابی می‌کنیم و گام‌های خود را بر اساس این ارزیابی‌ها بر می‌داریم.

رئیس جمهوری ترکیه در پایان اضافه کرد: امشب با قطر گفت‌وگویی درباره اینکه کجا می‌توانیم اقدامات طالبان را متوقف کنیم و کجا می‌توانیم به سوی صلح برویم، انجام دادم.

منابع خبری پاکستان گزارش دادند، «عمران‌خان» که روز گذشته (چهارشنبه) در اسلام‌آباد میزبان وزیر دفاع ترکیه بود، گفت که حاضر است بین این کشور و طالبان پادرمیانی کند.

رسانه‌های پاکستانی امروز نوشتند: ترکیه اعلام کرد که به رغم شرایط نامطلوب امنیتی در افغانستان همچنان مشتاق به تامین امنیت فرودگاه کابل است.

نخست وزیر پاکستان پس از دیدار با وزیر دفاع ترکیه از آمادگی خود برای تسهیل گفت‌وگوها میان آنکارا و طالبان خبر داد و گفت: تلاش خواهد شد تا بحث اداره و محافظت از فرودگاه کابل پس از خروج کامل نیروهای خارجی از افغانستان، پیگیری شود.

وی اظهار داشت: بهترین کار این است که ترکیه و طالبان گفت‌وگوی رو در رو داشته باشند تا بتوانند در مورد دلایل ایمن سازی فرودگاه کابل صحبت کنند.

عمران‌خان گفت که ما با طالبان صحبت و از نفوذ خود بر آنها استفاده خواهیم کرد تا با ترکیه مذاکرات مستقیم داشته باشند.

گروه طالبان با ادامه حضور نیروهای نظامی ترکیه در افغانستان مخالفت و آن را ادامه “اشغال” افغانستان عنوان کرده است.

اردوغان رئیس جمهوری ترکیه اواخر تیرماه امسال اعلام کرد که با آمریکا برای تأمین امنیت فرودگاه کابل به توافق رسیده و پس از خروج کامل نظامیان آمریکایی این کشور مسئولیت امنیت فرودگاه کابل را برعهده خواهد گرفت.

ترکیه ۵۰۰ نیرو در چارچوب ناتو در افغانستان دارد و گفته شده که اگر مسئولیت امنیت فرودگاه کابل را بپذیرد، ممکن است به نیروی بیشتری نیاز داشته باشد.

ترکیه روز سه‌شنبه از برنامه ایالات متحده برای اسکان احتمالی افغان‌هایی که ممکن است به دلیل نزدیکی به ایالات متحده هدف خشونت طالبان باشند انتقاد کرد و گفت که این اقدام باعث ایجاد یک «بحران بزرگ مهاجرت» در منطقه می‌شود.

وزارت خارجه آمریکا روز دوشنبه برنامه جدیدی را اعلام کرد که بر اساس آن به هزاران افغان، فرصت اسکان به‌عنوان پناهنده در ایالات متحده داده خواهد شد.

اما افغان‌های مشمول این برنامه باید خود را به یک کشور ثالث برسانند و در آنجا ۱۲ تا ۱۴ ماه منتظر بمانند تا به درخواست آن‌ها رسیدگی شود.

«برنامه اولویت دوم» وزارت خارجه آمریکا شامل افغان‌هایی است که واجد شرایط دریافت ویزای ویژه مهاجرت، موسوم به «اس‌آی‌وی» (SIV) از واشنگتن نیستند. ویزای اس‌آی‌وی، مترجمان و سایر افرادی که برای دولت آمریکا کار کرده‌اند و همچنین خانواده‌های آنان را شامل می‌شود.

یک مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا با اشاره به اینکه «واشنگتن با کشورهای همسایه درباره خروج احتمالی مذاکره کرده»، افزود: «مهم است مرزهای پاکستان با افغانستان باز بماند؛ همچنین ممکن است افرادی از طریق ایران به ترکیه سفر کنند.»

وزارت خارجه ترکیه در واکنش اعلام کرد که اشاره به این کشور به‌عنوان مسیر مهاجرت برای افغان‌ها را رد می‌کند. در بیانیه این وزارتخانه آمده است: «ترکیه که میزان اصلی پناهجویان در جهان با بیش از چهار میلیون مهاجر است، زیر بار بحران جدید مهاجرت نخواهد رفت.»

وزارت خارجه ترکیه تاکید کرد این موضوع باعث افزایش رنج مردم افغانستان در مسیرهای مهاجرت می‌شود.

این وزارتخانه تصریح کرد: «ما به عنوان ترکیه، تصمیم غیرمسئولانه ایالات متحده آمریکا را بدون مشورت با کشورمان نمی‌پذیریم. اگر ایالات متحده می‌خواهد این افراد را به کشور خود ببرد، می‌تواند آن‌ها را مستقیما با هواپیما به کشورش منتقل کند.»

این نهاد افزود: «هیچ کسی نباید انتظار داشته باشد که ملت ترکیه بار بحران‌های مهاجرت ناشی از تصمیمات کشورهای ثالث در منطقه را به دوش بکشد.»

شمار زیادی از شهروندان افغانستان در هفته‌های اخیر در پی افزایش خشونت‌ها در این کشور وارد ترکیه شده‌اند که نگرانی‌ها از هجوم تازه مهاجران را افزایش داده است.

روابط بین آنکارا و واشنگتن بر سر مسائل گوناگونی از جمله اقدام ترکیه برای خرید تجهیزات دفاعی از روسیه تا مسائل حقوقی و اختلافات سیاسی در سوریه، لیبی و شرق مدیترانه متشنج شده است.

آنکارا پیشنهاد کرده است که پس از خروج نیروهای ایالات متحده و ناتو از افغانستان، حراست و اداره فرودگاه بین‌المللی حامد کرزی کابل را بر عهده بگیرد، اقدامی که می‌تواند زمینه‌ای برای همکاری بین متحدان ناتو باشد.