برچسب: برهان الدین ربانی

 صلاح‌الدین ربانی؛ رهبر حزب جمعیت اسلامی می‌گوید مردمی که بدون هیچگونه تجربه مبارزه مسلحانه، در برابر ارتش پر قدرت اتحاد جماهیر شوروی ایستادند اکنون با این همه تجربه مبارزه مسلحانه، آگاهی و بیداری، در برابر سرنوشت خویش سکوت نخواهند کرد.

او این اظهارات را امروز (دوشنبه، ۲۹ سنبله) در پیامی به مناسبت سالروز ترور پدرش- برهاالدین ربانی؛ رهبر پیشین حزب جمعیت اسلامی مطرح کرده‌است.

ربانی گفته‌است هدف اصلی پدرش پاسداری از باورها و ارزش‌های دینی جامعه، حفظ استقلال و تمامیت ارضی کشور، برپایی نظام مبتنی بر اراده و‌ انتخاب مردم، تحقق عدالت اجتماعی و حفظ حقوق اساسی و شهروندی مردم افغانستان بود.

صلاح‌الدین ربانی گفته‌است امسال در حالی از دهمین سالروز ترور برهان‌الدین ربانی یادآوری می‌شود که افغانستان پس از دو دهه تجربه دموکراسی نیم‌بند، شاهد یک عقب‌گرد خطرناک بوده است.

او گفته است این عقب‌گرد فاجعه بار، در کنار عوامل و توطئه‌های منطقه‌ای، جهانی و خیانت داخلی، در ترویج حاکمیت انحصارگرایانه و خودکامه، شیوع انواع فساد در لایه‌های مختلف نظام، ترویج ساختارمند تبعیض و برتری طلبی قومی ریشه داشته است.

ربانی افزوده است تجربه بیست سال اخیر نشان داد که بدون برپایی یک نظام مردم سالاری که برخاسته از رأی شفاف و اراده جمعی همه مردم افغانستان باشد، افغانستان حتی با زور و پشتوانه بزرگ‌ترین قدرت‌های خارجی نیز به امنیت و ثبات پایدار دست نمی‌یاید.

او علاوه کرده تأکید بر ساختار هرگونه نظامی که در آن حق رأی و اراده جمعی مردم انکار و کارکردش استبدادی و انحصارگرایانه باشد، نتیجه‌اش تداوم جنگ خواهد بود.

ربانی گفته است: «مردمی که بدون هیچگونه تجربه مبارزه مسلحانه، در برابر ارتش پر قدرت اتحاد جماهیر شوروی ایستادند، با این همه تجربه مبارزه مسلحانه، آگاهی و بیداری، در برابر سرنوشت خویش سکوت نخواهند کرد».

او تاکید کرده است تنها یک نظام منتخب مردمی که همگی مردم در تصمیم‌گیری های کلان ملی در آن حضور مستقیم داشته باشند، می‌تواند ضامن صلح عادلانه و پایدار در افغانستان باشد.

طالبان اخیرا کابینه‌ای را تشکیل داده‌اند که اعضای آن همه طالب اند. ترکیب این کابینه واکنش‌های منفی گسترده‌ای را در پی داشته‌است.

طالبان اما گفته‌اند این کابینه برای رسیدگی به امور ضروری حکومت‌داری تشکیل شده و موقت‌ است و در آینده، یک دولت شامل همه اقوام و اقلیت‌های کشور، ایجاد خواهد شد. با این حال، هیچ زمانی برای پایان کار دولت کنونی و تشکیل دولت جدید، اعلام نشده‌است.

همایش بزرگی که در کابل به مناسب ۸ ثور برگزار شده بود، پرچم دولت اسلامی (جمعیت اسلامی) بر افراشته شد و از قهرمانی و رشادت استاد شهید، شهید احمدشاه مسعود قهرمان ملی و دوره حکومت مجاهدین گرامی‌داشت صورت گرفت.

اینک در تازه‌ترین یادداشت استاد عطا محمد نور والی اسبق بلخ و رهبر شاخه جدید جمعیت نگاشته است که زیر پرچم‌هایی که در کابل و فاریاب افراشته شده بود (اشاره اش از کابل پرچم دولت اسلامی است) زندگی نخواهد کرد. وی تاکید کرده است اگر نظام فرو پاشید، ما پرچم خود را (پرچم جمعیت) را بلند خواهیم کرد.

پرسشی که مطرح است این است آیا استاد عطا محمد نور پرچم جدید به نام جمعیت می‌سازد؟ مگر آن پرچمی که در ۸ ثور علم شد، پرچم جمعیت نبود؟

از سویی هم آقای نور پرچمی که در کابل افراشته شده بود را هم‌تراز با پرچم (ترکستان جنوبی) که توسط معترضان فاریاب حمل شده بود تفسیر کرد. آیا عادلانه است که پرچم جمعیت را قومی و یا تجزیه‌طلبانه بخوانیم، آن‌هم توسط یک هم‌سنگر قهرمان ملی و پیرو استاد شهید؟!

هم‌چنان آقای نور در این یادداشت خود مخالفت خویش را با نظام «فدرالی» اعلام کرد و فدرال را در جهت تجزیه‌طلبی تقلیل داد. در حالیکه فدرال نه تجزیه‌طلبی است و نه ایالات فدرال بر اساس اراضی قومی تقسیم می‌گردد.

این‌که «فدرالیزم» تجزیه‌طلبی است- پندار کاذبی است که توسط گروه‌های انحصارگر و جمهوری ۳ نفره قومی تبلیغ می‌شود؛ جالب است که استاد عطا محمد نور هم موافق به این پندار شده است.

شکی نیست که هر کس و هر جریان حق دارد طرح سیاسی خویش را برای حل بحران کشور تهیه و پیش‌کش نماید؛ اما جنبش فدرال خواهی و تمرکززدایی قدرت به یک داعیه سرتاسری مبدل شده که در تناسب به ریاستی‌خواهان و انحصارگرایان اصلا قابل مقایسه نیست.

هارون معترف

اینکه افغانستان در زمان حکومت کمونیستی داکتر نجیب الله دارای یک ارتش قوی مجهز به تانک و توپ و طیاره های جنگی پیشرفته بود را بسیاری تصدیق می کنند. سوال اساسی اما سرنوشت این تجهیزات جنگی ست: براساس شواهد موجود تعداد زیادی از تانک و طیاره های این ارتش قوی افغانستان پس از سقوط حکومت نجیب به دست مجاهدین به پاکستان منتقل شد.

یکی از کابران فیس بوکی به نامه «فتاح دورانی» طی مطلبی در این مورد نوشته است:«پاکستان در مراسمی که تحت عنوان روز پاکستان تعدادی از تانک های روسی را به نمایش گذاشت. این تانک ها پس از سقوط دولت نجیب توسط برهان الدین ربانی و احمد شاه مسعود به عنوان تحفه به ارتش پاکستان داده شده بود.»

محمد اکرام اندیشمند یکی دیگر از کاربران فیس بوکی در واکنش به این اظهار نظر فتاح دورانی در فیس بوک خود نوشته است:«حزب دموکراتیک خلق خودش را از داخل فروپاشند. همان هایی که طیاره ها را به پاکستان بردند، پیلوت هایش اعضای این حزب بودند. جنرال شهنواز تنی، قادر اکا، نیاز محمد مومند و دیگرانی که پس از ناکامی کودتا به پاکستان با طیاره رفتند از بلند پایگان و رهبران نظامی این حزب بودند. این حزب هر دو جناح خلق و پرچمش در خط قومی و قبیله ای و زبانی ترکه و تقسیم شدند و ارتش حزبی خود که با کمک های هنگفت، مفت و سخاوتمندانۀ کشور انتر ناسیونالیست کبیر شورا ها ساخته شده بود را همینگونه تقسیم و ترکه کرده متلاشی کردند. جنرال حمزه شیندند را با هواپیماها به حکمتیار داد، جنرالان مستقر در بگرام به احمدشاه مسعود، مزار و شبرغان به دوستم. فرقه ها را نیز همینگونه تقسیم و ترکه کردند.»

به گفته آقای اندیشمند در تمام جنگ های پس از سقوط حکومت خود سران کمونیست نقش اصلی را ایفا کردند. پیلوت هایی که کابل، مزار، شبرغان، هرات و پروان را در این جنگ ها بمباران می کردند اعضای این حزب بودند. اروگان، لونا و انواع سلاح پیشرفته را اعضای این حزب در این جنگ ها به کار می انداختند.

در این ترکه و تقسیم و این خیانتی که این حزب با خودش کرد و در این خیانتی که در خوست و گردیز و ننگرهار مردم و مجاهدان حقانی و غیر حقانی، طیاره، تانک و توپ های قول ارود و فرقه ها را اره کردند و به عنوان آهن پاره به پاکستان بردند و فروختند، نقش و گناه احمدشاه مسعود و استاد ربانی چیست؟

اکرام اندیشمند تاکید می کند پاکستان از همان آغاز بهار ۱۳۷۱ با مسعود و استاد ربانی سر خصومت و جنگ را در پیش گرفت و تا آخر به این جنگ ادامه داد. حالا چگونه آنها می توانستند این تانک ها را از کابل به پاکستان هدیه بدهند؟ کدام عقل سلیم و کدام وجدان پاک آدمی می تواند این را بپذیرد و این چنین دروغ بزرگی را عنوان کند؟

آقای اندیشمند این اظهارات را بی انصافی بی حد و دروغ بی حد می داند!

وی می نویسد آن تانک های روسی را امریکایی ها در جنگ ۱۹۹۱ از ارتش صدام در کویت گرفتند و به پاکستان دادند تا به مجاهدین بدهند که حکومت داکتر نجیب را سقوط دهند. شماری از این تانک ها را پاکستان به لشکر ایثار حزب اسلامی حکمتیار به فرماندهی ابوبکر در لوگر داد. قسمت زیادش را پاکستانی ها برای خود نگهداشتند.

استادربانی و احمدشاه مسعود هیچ تانک و طیاره ای را به پاکستان ندادند.

آقای اندیشمند خطاب به فتاح دورانی می گوید:«لطفا با انصاف باشید، حتی در برابر دشمن ترین دشمن های تان عدالت و انصاف را فراموش نکنید.»

نوزده سال پیش در دوم جدی، افغانستان برخلاف سنت رایج در کشور، شاهد گذار مسالمت آمیز قدرت بود.

این گذار نقش مهم در اعتلای فرهنگ سیاسی و توسعه پلورالیسم ایفا کرد. این تحول در افغانستان، کشوری که از بدو تاسیس با مسائل و مشکلات ملت سازی رو به رو بوده و پس از یک سده از استقلال خود هنوز نتوانسته وحدت ملی را احیا کند، یک نرمش بدیع همراه با شهامت تاریخی بود.

نخستین گذار مسالمت آمیز قدرت توسط استاد برهان الدین ربانی رهبر فقید جمعیت اسلامی و شهید صلح، از این منظر حائز اهمیت است که دیگران برای حفظ قدرت، همواره شمشیر برهنه ای به کمر بسته اند و هیچ گاه گذار مسالمت آمیز قدرت را به رسمیت نشناخته اند.

به همین دلیل است که افغانستان با ترکیب ناهمگون جغرافیایی و تنوع فرهنگی و قومی، بدون رسیدن به یک همگرایی و تشکیل شاخصه های حداقلی عناصر تشکیل دهنده یک کشور، باقی مانده است.

داکتر عبدالطیف نظری

محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان و معاون دوم ریاست اجرائیه پیشین، در واکنش به این مسئله که؛ «موضوعات مورد اختلاف در جریان مذاکرات بر بنیاد فقه حنفی حل شود»، انتقاد نمود و گفت؛ «وقتی ما در افغانستان قضیه شیعه و سنی را حل نکنیم، قضیه زبان‌ها را حل نکنیم، به دیگر کشورهای منطقه الگو شده نمی‌توانیم.» وی در ادامه‌ی سخنرانی‌اش گفت:« مردم افغانستان بیش از هر زمانی به وحدت و یک‌پارچگی نیاز دارد. دو طرف مذاکره نباید خواست‌های شخصی خود را مطرح کنند و روی برخی از کلمه‌ها که با سرنوشت جمعی بستگی ندارد، زیاد تأکید نکنند.»

آقای محقق که روز جمعه (۲۸ سنبله) در مراسم یادبود از نهمین سالگرد کشته‌شدن برهان الدین ربانی، رهبر فقید حزب جمعیت اسلامی و رییس پیشین شورای عالی صلح صحبت می‌کرد، در رابطه با مسئله مذهب گفت؛ «به رسمیت شناختن هویت‌ها چیزی است که افغانستان حالا به آن دست یافته است. ما همدیگر را قبول کردیم، اقوام، زبان‌ها، مذاهب، همه در قانون اساسی افغانستان همدیگر را پذیرفتیم، نباید حساب را از سر گیریم.» محقق در حالی از پذیرش تفاوت‌های قومی و مذهبی در افغانستان حرف می‌زند که به نظر می‌رسد گروه طالبان همچون گذشته با استفاده از تفاوت‌های قومی و مذهبی موجود، به دنبال عمیق‌تر ساختن شکاف‌های قومی و مذهبی در افغانستان هستند و تلاش می‌کنند تا جریان مذکرات صلح بین‌الافغانی را از سیاست به شریعت تغییر مسیر بدهند.

«هنوز زود است که در مورد فقه جعفری در مذاکرات صحبت کنیم»

در روزهای اخیر برخی از گزارشگران نوشته اند؛ «فقه جعفرى در مذاکرات دوحه جنجالى خواهد بود. در ماده هشتم طرزالعمل مذاکرات آمده، موضوعات اختلافى دینى از سوى عالمان هر دو طرف با درنظرداشت (حقوق اهل تشیع و رفع تبعیض) بر بنیاد فقه حنفى حل ‌شود. اما طالبان تنها با درج واژه احترام به اقلیت‌هاى مذهبى تأکید دارند.» چنانچه در روز افتتاحیه نشست مذاکرات صلح بین‌الافغانی، ملا برادر گفته بود «ما می‌خواهیم گفتگوها بر پایه اسلام و دستورات اسلام به پیش برود.» برادر مشخص نگفته بود منظور او از کدام اسلام است، چرا که اسلام در تقسیمات مذهبی عبارت از خوانش‌های متفاوت است، که یکی از این خوانش‌ها مذهب شیعه می‌باشد. پیروان مذهب شیعه در افغانستان درصد زیادی را تشکیل می‌دهند و بخشی از جامعه‌ی چند مذهبی و چند قومی افغانستان به حساب می‌‌روند. اما به نظر می‌رسد که اکنون در جریان مذاکرات صلح، طالبان تصمیم ندارند دیدگاه اهل تشیع را در موارد مورد اختلاف بشنوند.

با این‌حال، از یکی از اعضای هیأت مذاکره‌کننده حکومت در قطر، پرسیده شد بحث بنیادی‌بودن فقه حنفی در جریان مذاکرات چقدر مهم است و آیا حذف فقه جعفری در جریان مذاکرات بین‌الافغانی، به معنای حذف این مذهب از مناسبات قدرت پس از صلح با طالبان است؟ و نمایندگان اهل تشیع در این باره چه دیدگاهی دارند؟ اما این عضو هیأت مذاکره از پاسخ دادن به سوال‌ها طفره رفت و گفت «هنوز زود است که روی این موضوع صحبت کنیم. رسانه‌یی ساختن چنین موضوع به صلاح نیست. بحث بر سر این‌که فقه جعفری در جریان مذاکرات یکی از بنیادهای مذاکره باشد، بایستی روی آن مذاکره صورت بگیرد. این‌که فقه جعفری یکی از بنیادها در گفتگوهای صلح باشد مهم و حیاتی است، اما نسبت به موضوعات دیگر جزئی است. با این‌حال باید روی آن مذاکره صورت بگیرد و هنوز زود است که در مورد آن صحبت کنیم.»

«طرح معیار فقهی در جریان مذاکرات یک تاکتیک از سوی طالبان است»

با آن‌که در گزارش‌های اولیه به نظر می‌رسد که طرح معیار یا بنیاد فقه حنفی با درنظرداشت حقوق اهل تشیع در جریان مذاکرات برای حل اختلافات، از سوی هیأت‌ مذاکره‌کننده حکومت مطرح شده و طالبان با این یادآوری فقه جعفری مخالفت کرده اند، اما دیدگاه برخی از افرادی نزدیک به حکومت برخلاف آن است. سالم حسنی، مشاور فرهنگی رییس جمهور غنی و یکی از علمای دینی شیعه معتقد است «این طرح حساب‌شده و خطرناک است که طالبان آن را مطرح کرده اند. اگر هیأت مذاکره‌کننده و حکومت افغانستان می‌خواهند که از ارزش‌های نظام دفاع بکنند، باید این معیار را از دستورالعمل مذاکرات بردارند، به‌خاطریکه این معیار یک چاهی است که آن‌سویش ناپیدا است.»

آقای حسنی باور دارد یک نوع گمراه ساختن جریان مذاکرات صلح بین الافغانی از سوی طالبان است تا با طرح مباحث چالش‌برانگیز مذهبی، مسیر مذاکرات را از سیاست به شریعت تغییر بدهد، در حالی‌که منازعه در افغانستان سیاسی بوده و مشکل چگونگی مواجهه با قدرت است. وی به خبرنامه گفت: «به باور من اصل طرح گنجاندن گزینه‌ی از سوی طالبان به منظور به دام انداختن و به چالش کشیدن تمامی ارزش‌های مدنی و انسانی که در قانون اساسی یا نظام سیاسی وجود دارد، می‌باشد. به نظر من مذهب در اینجا بحث ثانویه است، ارزش اولیه را ندارد. در واقع این یک تاکتیک از سوی طالبان است که اگر فقه در مجموع، چه جعفری باشد یا حنفی، به عنوان معیار و فصل‌الخطاب اختلافات در جریان مذاکرات مطرح شد، اینجا در حقیقت همه‌ی ارزش‌های مدنی و سیاسی زیرسوال می‌رود. و پیامد دیگر آن این است که در واقع بحث سیاسی یا مذاکرات را از حوزه سیاست و مناسبات قدرت به حوزه دین و شریعت منتقل می‌کند، که در این صورت هشتاد درصد از اعضای هیأت مذاکره‌کننده حکومت عملاً غیرفعال می‌شوند. جز چند نفر معدود که مقداری بر مبانی فقهی و شرعی اهل سنت یا فقه حنفی آشنایی دارند، باقی اعضای هیأت مذاکره‌کننده حکومت دست شان خالی شده و از صحنه‌ی مذاکره دور می‌شوند. بنابراین، این یک تاکتیک از سوی طالبان است.» با این‌حال، باید دید که هیأت مذاکره‌کننده بر سر این مسئله چگونه به تفاهم می‌رسند و مسیر مذاکرات بین‌الافغانی را چگونه در درون منازعات مذهبی می‌گذراند و به امر واقع که همانا تقسیم قدرت سیاسی است، معطوف می‌سازد.

صلاح الدین ربانی سرپرست وزارت خارجه و رهبر حزب جمعیت اسلامی که امروز در مراسمی برای یادبود از ششمین سال ترور استاد برهان الدین ربانی سخن می گفت نسبت به شفافیت انتخابات پیش رو ابراز نگرانی کرد.

وی جزئیاتی بیشتری در این خصوص ارائه نکرد و تنها نسبت به شفاف برگزار شدن این انتخابات اظهار نگرانی کرد.

این گفته ها در حالی از سوی آقای ربانی مطرح می گردد که ائتلاف نجات افغانستان نیز پیش تر نسبت به همین موضوع ابراز نگرانی کرده بود.

اعضای این ائتلاف که متشکل از عطا محمد نور والی بلخ، حاجی محمد محقق معاون رئیس اجرایی و جنرال عبدالرشید دوستم معاون رئیس جمهور است پیش تر گفته بودند که برخی حلقات در تلاشند تا با فریب و تقلب نتیجه انتخابات را به نفع خود تغییر دهند.

گفتنی است که صلاح الدین ربانی نیز یکی از اعضای بنیانگذار کلیدی این ائتلاف می باشد.

عطا محمد نور سرپرست ولایت بلخ و رئیس شورای اجرایی حزب جمعیت اسلامی افغانستان به اظهارات «عبدالحکیم مجاهد» یک عضو برحال شورای عالی صلح افغانستان درباره طالبان و برهان الدین ربانی رئیس جمهور اسبق کشور واکنش تندی نشان داد و خواهان دستگیری وی گردید.

عبدالحکیم مجاهد در سخنانی از طالبان که مقابل شوروی جنگیده بود به عنوان فرشته های صلح یاد کرده بود.

وی همچنین داکتر نجیب الله رئیس جمهور اسبق کشور را خائن ملی و برهان الدین ربانی دیگر رئیس جمهور اسبق کشور را یکی از عوامل تخریب افغانستان در جنگ های داخلی عنوان کرد.

در همین حال، عطا محمد نور در صفحه اجتماعی اش نسبت به این گفته های مقام برحال عضو شورای عالی صلح کشور واکنش نشان داد و گفت پیش از اینکه به نبرد دشمن رفت، باید با دشمنان درون نظام نبرد کرد.

وی نوشته است “نخست باید با دشمن درون نظام محاسبه کنیم!”

آقای نور اظهارات آقای مجاهد در خصوص طالبان را خارج از عقلانیت توصیف کرده و گفته های او را نسبت به آقای ربانی توهین آمیز خواند.

او گفت جایگاه کسانی که به شهیدان ملی کشور توهین می کند و از کسانی که مردم افغانستان را به خاک و خون می نشانند به نیکی یاد می کند، پشت میله های زندان است.

لازم به ذکر است که عبدالحکیم مجاهد پیش تر نماینده گروه طالبان در سازمان ملل متحد بود و هم اکنون عضو شورای عالی صلح دولت افغانستان می باشد.

 

وی گفت مردم افغانستان باید بخاطر داشته باشند که ملت پاکستان مانند برادر برای آنها می ماند و از ملت پاکستان نیز بخاطر پناه دادن هزاران پناهجوی افغانی در طول جنگ های داخلی قدردانی کرد.

آقای کرزی که در مراسم سالروز کشته شدن برهان الدین ربانی رئیس پیشین شورای عالی صلح افغانستان سخن می گفت اظهار کرد کسانی که مخالف برقراری صلح و ثبات در کشور هستند استاد ربانی را به قتل رساندند.

وی تاکید کرد کشته شدن برهان الدین ربانی تنها برای متوقف کردن روند صلح در کشور راه اندازی شده بود.

لازم به ذکر است که برهان الدین ربانی در سال 2011 در منزل خود در کابل توسط یک مهاجم انتحاری که خود را قاصد صلح معرفی کرده بود کشته شد.

هیچ گروهی به شمول طالبان و شبکه حقانی مسئولیت این حمله را به عهده نگرفتند. گرچه مقامات کشور شورای عالی طالبان کویته را مسئول این حمله می خوانند.

 

وزارت کار و امور اجتماعی کشور امروز شنبه گفت که این تصمیم در جلسه شورای وزیران گرفته شد و دستور کار آن از سوی ریاست جمهوری کشور اجرایی می شود.

برهان الدین ربانی رئیس پیشین شورای عالی صلح توسط یک مهاجم انتحاری که خود را در لباس قاصد صلح پنهان کرده بود در بیستم سپتامبر سال 2011 کشته شد.

این حمله انتحاری در منزل وی در شهر کابل به وقوع پیوست، و طالبان و شبکه حقانی مسئولیت این حمله را به عهده نگرفتند.

در همین حال، مقامات دولتی می گویند مسئول این حمله انتحاری شورای کویته طالبان می باشد.