برچسب: امامعلی رحمان

امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان در چهارمین نشست سران کشورهای آسیای میانه گفت که اوضاع افغانستان رو به وخامت می رود و طالبان علیرغم وعده هایی که دادند از تشکیل دولت فراگیر در افغانستان تاکنون خودداری کرده اند.

چهارمین نشست مشورتی سران پنج کشور آسیای میانه به میزبانی قزاقستان در شهر «چولپان آتا» و با اشتراک روسای جمهور ازبکستان، تاجیکستان، قزاقستان، ترکمنستان و قرقیزستان در حال برگزاری است.

این نشست به تعقیب سه نشست دیگر آن که در ماه مارچ سال 2018 در شهر نورسلطان قزاقستان، ماه نوامبر سال 2019 در شهر تاشکند ازبکستان و در ماه اگست سال گذشته میلادی در ترکمنستان برگزار شده بود، برگزار می گردد.  

امامعلی رحمان در این نشست گفت اوضاع کنونی در افغانستان ممکن است نه تنها تاثیر منفی بر منطقه بگذارد بلکه ممکن است سبب تغییراتی در تعادل ژئوپولیتک و قدرت ها در سطح حوزه اوراسیا نیز ایجاد کند.

وی افزود طالبان از زمانی که در افغانستان مجددا به قدرت رسیده اند هیچ گامی برای کسب مشروعیت داخلی و جهانی و تامین امنیت شهروندان افغانستان برنداشته اند، و حل مسایل اقتصادی و اجتماعی همچنان برای آنها یک چالش است.

او علاوه کرد: «بر خلاف وعده هایشان، طالبان مخالف ایجاد یک حکومت فراگیر و همه شمول با اشتراک تمامی جناح های قومی و سیاسی است.»

به باور آقای رحمان، طالبان با ساختار فعلی خود قادر به حل چالش های حکومت داری نیستند و در عوض، سیاست خصمانه تبعیض علیه گروه های قومی و مذهبی را پیش گرفته اند.

ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه در یک تماس تلفونی با همتای تاجیکستانی خود درباره وضعیت افغانستان بحث و گفتگو کرد.

کاخ کرملین در بیانیه ای روز جمعه (23 ثور) گفته است این تماس تلفونی به درخواست امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان برقرار شد و دو طرف درباره اوضاع افغانستان بخصوص رویدادهای امنیتی اخیر گفتگو کرده اند.

بیانیه می افزاید که روسای دولت دو کشور تایید کردند که نهادهای مرتبط دو کشور به همکاری های امنیتی خود ادامه دهند تا از تامین امنیت مناطق مرزی افغانستان با تاجیکستان اطمینان حاصل گردد.

تاجیکستان رابطه خوبی با طالبان ندارد و از زمان به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان بارها تنش های لفظی با یکدیگر داشته اند.

رئیس جمهور تاجیکستان گفت حدود شش هزار شبه نظامی در شمال شرق افغانستان نزدیک مرزهای جنوبی پیمان امنیت جمعی حضور دارند.

امامعلی رحمان افزود تشکیل یک کمربند امنیتی در اطراف افغانستان به شدت احساس می شود.

وی که در نشست فوق العاد و آن لاین سازمان پیمان امنیت جمعی سخن می گفت، افزود براساس اطلاعات سازمان استخبارات تاجیکستان حدود چهل کمپ و مرکز آموزشی تروریستی در ولایات شمال شرقی افغانستان نزدیک مرزهای جنوبی پیمان امنیت جمعی وجود دارد و نزدیک به شش هزار تروریست در آنها فعالیت می کند.

به گفته امامعلی رحمان اوضاع مرزهای تاجیکستان با  افغانستان هر روز بدتر می شود و جنگ خودی بین طالبان در نفاط مرزی ادامه دارد: تنها در یک مورد درگیری مرزی در هفته گذشته یازده نیروی طالبان کشته و بیش از هجده تن دیگر زخمی شدند.

رئیس جمهور تاجیکستان تاکید کرد فعالیت گروه های تروریستی و دیگر مسائل امنیتی  ایجاب می کند که یک کمربند امنیتی اطراف افغانستان ایجاد شود.

وی افزود فعالیت روز افزون گروه های تروریستی بین المللی در افغانستان به طور مستقیم بر منطقه پیمان امنیت جمعی تاثیر می گذارد و همه می دانیم که پس از نیمه دوم آگوست سال 2021 میلادی هزاران جنگجوی القاعده، داعش، انصارالله، حزب التحریر و دیگر گروه های تروریستی از زندان در افغانستان آزاد شدند و فعالیت ها و پتانسیل جنگی گروه های تروریستی را تقویت کردند.

به نقل از تاس، رئیس جمهور تاجیکستان تاکید کرد اتفاقات اخیر قزاقستان نیاز به تقویت مبارزه مشترک علیه تروریزم را ثابت کرد.

باید گفت این اولین بار نیست که رئیس جمهور تاجیکستان پیشنهاد تشکیل یک کمربند امنیتی اطراف افغانستان را ارائه می کند.

در هفدم سپتامبر سال گذشته و در نشست مشترک پیمان امنیت جمعی و سازمان همکاری شانگهای در دوشنبه نیز امامعلی رحمان این پیشنهاد را مطرح نمود.

پس از روی کار آمدن مجدد طالبان، تنها کشور همسایه افغانستان که موضعی بسیار سرسختانه علیه طالبان داشته تاجیکستان بوده است، و به نظر می رسد تاجیکستان تنها کشوری است که نگران حفظ روابط حسنه آینده خود با افغانستان باشد.

مناطق مرزی میان افغانستان و تاجیکستان کوهستانی و عمدتا صعب العبور و سخت برای کنترل هستند و از طرفی به باور بسیاری ها، تاجیکستان تنها کشور آسیای میانه است که قدرت نظامی ضعیفی دارد؛ به همین دلیل این کشور تبدیل به مکان ترانزیت مواد مخدر تولید شده از افغانستان برای راه یافتن به بازارهای روسیه و اروپا است.

با این وجود، این کشور بر خلاف دیگر همسایه های خود مانند روسیه و چین برای برقراری ارتباط با طالبان عجله ای به خرج نداده است. بر عکس، مخالفت خود را با دولت موقت طالبان اعلام کرده و حتی متهم به حمایت از رهبران جبهه مقاومت علیه طالبان است؛ گرچه مقامات در دوشنبه به طور رسمی همواره این موضوع را رد کرده اند.

می توان گفت که امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان پس از روی کار آمدن مجدد طالبان در افغانستان در تمامی مراسم ها و سخنرانی ها خود حتی در مراسمی که هیچ ارتباطی به افغانستان و یا سیاست خارجی تاجیکستان نداشته است، از اوضاع افغانستان صحبت کرده و طالبان را به خاطر تشکیل ندادن دولتی همه شمول مورد انتقاد قرار داده است.

امامعلی رحمان در مجامع بین المللی نیز همواره گفته تاجیکستان هیچ گونه دولتی که براساس زور و بدون در نظر گرفتن تمامی جناح ها و قومیت ها در افغانستان شکل بگیرد را به رسمیت نخواهد شناخت.  

وی مدعی است که تاجیک های افغانستان در حدود 46 درصد جمعیت افغانستان را شکل می دهند؛ گرچه تخمین های پژوهشگران در این باره رقم 20 درصدی را برای نفوس تاجیک های افغانستان نشان می دهند.

زمانی که افغانستان در تابستان گذشته در آستانه تحولات بود، تاجیکستان تنها کشور منطقه بود که وعده سپرد در حدود یک صد هزار پناهجوی افغان را می پذیرد. امامعلی رحمان همچنین پس از سقوط دولت پیشین در کابل و از طرفی همزمان با اعلام موجودیت جبهه مقاومت ملی (پنجشیر) به رهبری احمد مسعود، نشان عالی درجه 1 «اسماعیل سامانی» را به احمد شاه مسعود قهرمان ملی افغانستان 20 سال پس از درگذشتش اهدا کرد.

بسیاری ها این اقدام تاجیکستان را حمایت ضمنی این کشور از جبهه مقاومت پنجشیر علیه طالبان توصیف کردند.

البته گزارش های فراوانی نیز وجود دارد که تاجیکستان از باقی مانده نیروهای جبهه مقاومت ملی (پنجشیر) حمایت می کند؛ پنجشیر ولایتی است که در حدود 98 درصد جمعیت آن را قومیت تاجیک های افغانستان تشکیل می دهند، و از طرفی تنها ولایت افغانستان است که هنوز به طور کامل به تصرف طالبان در نیامده است.  

گزارش ها علاوه می کنند که احمد مسعود فرزند احمد شاه مسعود و امرالله صالح معاون دولت اشرف غنی هم اکنون در تاجیکستان حضور دارند. دوشنبه اما این گزارش ها را رد می کند و می گوید که احمد مسعود فقط یک بار برای اشتراک در جلسه مذاکره با طالبان وارد تاجیکستان شد که اما این جلسه در نهایت برگزار نگردید.

از طرفی مقام های طالبان هم از اظهارات مقام ها در تاجیکستان برداشت خوب نکرده اند و می گویند که تاجیکستان در امور داخلی افغانستان دخالت می کند و هزاران سرباز خود را به مناطق مرزی با تاجیکستان اعزام کردند.

تاجیکستان هم از آن زمان تاکنون حضور نظامی فعالی در مناطق مرزی خود با افغانستان داشته است و برای اولین بار پس از کسب استقلالش در سال 1991 هزاران تن از نیروهای خود را به این مناطق اعزام کرده است؛ این کشور حتی به نیروهای ذخیره خود نیز اعلام کرده که آمادگی نظامی خود را مورد تمرین قرار دهند. گفته می شود که تاجیکستان در حدود 20 هزار نیروی نظامی خود را به مناطق مرزی با افغانستان اعزام کرده است. امامعلی رحمان هم برای اولین بار طی چند سال گذشته به این مناطق سفر کرد و از نزدیک رژه نظامیان مستقر در آنجا را تماشا کرد.

با این وجود، هنوز اما زود است که بگوییم تاجیکستان و افغانستان در آستانه یک جنگ با یکدیگر قرار دارند. با وجود برخی اظهارات کمی تند امامعلی رحمان، اما او و دیگر مقام های تاجیکستان همچنان با احتیاط رفتار می کنند و در اظهارات شان سعی می کنند مستقیما طالبان را مخاطب قرار ندهند و به صورت کلی نسبت به عدم تشکیل دولتی فراگیر در افغانستان انتقادهای خود را مطرح کرده اند.

تاکنون بسیاری از بیانیه های دوشنبه همچنان روی کاغذ باقی مانده اند. برای مثال این کشور در تابستان گذشته و در آستانه تحولات سیاسی عظیم در افغانستان وعده سپرده بود که یک صد هزار پناهجوی افغان را می پذیرد، که اما به نظر می رسد این وعده دست کم در آینده ای نزدیک عملی نباشد.

«رمضان رحیم زاده» وزیر داخله تاجیکستان در ماه سپتامبر اعلام کرد که کشورش در حال حاضر قادر به پذیرش شمار زیادی از پناهجویان نیست، زیرا طی 20 سال گذشته هیچ نهاد بین المللی حمایتی در راستای تاسیس زیرساخت های لازم برای پذیرش مهاجران و پناهجویان در این کشور انجام نداده است.

چند روز پیش، «سایمومین یاتیموف» رئیس کمیته امنیت ملی تاجیکستان گفت روزانه در حدود 600 پناهجوی افغان سعی به ورود به تاجیکستان دارند و در حال حاضر 15 هزار افغان در این کشور حضور دارند. (اگر این آمار درست باشد) از زمان روی کار آمدن طالبان در افغانستان، شمار پناهجویان افغان در تاجیکستان افزایش چشمگیری داشته است، زیرا در اوایل به قدرت رسیدن طالبان، تنها 10 هزار پناهجوی افغان در این کشور بودند.

تاجیکستان همچنین تاکنون از رسیدگی به روابط تجاری خود با دولت جدید در افغانستان خودداری کرده است، با وجود آنکه حجم مبادلات تجاری میان دو کشور در حدود 1.5 درصد از کل حجم تجاری تاجیکستان است.

برای مثال، برق که یکی از اقلام صادراتی اصلی تاجیکستان به افغانستان است، با وجود بدهی 11 میلیون دالری ریاست برشنا به این کشور و روابط نامناسب با طالبان همچنان ادامه یافته است.

برخی مقام ها در صفوف طالبان به دنبال ایجاد روابط حسنه با تاجیکستان هستند، اما امامعلی رحمان به نظر می رسد در حال حاضر قادر به انجام چنین توافقی نباشد. زیرا او که طی 30 سال گذشته قدرت را در تاجیکستان در اختیار داشته و رژیمش با مشکلات شدید اقتصادی و برخی مسایل کلی کشور دست و پنجه نرم می کند به نظر می رسد با ایفای نقش «پان تاجیکی» و حمایت از قومیت تاجیک ها به دنبال جذب حمایت مردم تاجیکستان است.

همسایگان دیگر افغانستان را نمی توان زیاد مورد انتقاد قرار داد که چرا تمایل به همکاری با طالبان دارند؛ برای مثال ازبکستان اولین کشور در آسیای میانه بود که در سطح وزیر خارجه وارد افغانستان شد و با مقام های طالبان در کابل دیدار کرد.  

البته ازبکستان نیز در این دیدار نسبت به همه شمول بودن دولت در افغانستان و نگرانی اش نسبت به نادیده گرفته شدن احتمالی حقوق ازبک های افغانستان گفتگو کرد؛ اما بر خلاف تاجیکستان، ازبکستان، ازبک های افغانستان را ازبک های خود نمی داند و آنها را افغان می شناسد.

امامعلی رحمان با درک این موضوع که هیچ نهاد و یا فرد «فرا ملی» برای تاجیک ها در جهان وجود ندارد، به واسطه سمت سیاسی اش، خود را نگهبان کل تاجیک های جهان اعلام کرده است تا از این رو هم بتواند محبوبیتش را بین مردمان خود در تاجیکستان با شعار کهنه اش «آسمانی از صلح روی سر هایمان» که مردم تاجیکستان کم کم از آن خسته شده بودند، حفظ و یا افزایش دهد و هم توجه جامعه جهانی را به خود جلب کند.

امامعلی رحمان تنها رهبر از میان کشورهای آسیای میانه بود که به دعوت امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه به پاریس رفت تا در خصوص همکاری های احتمالی میان دو کشور برای ثبات اوضاع در افغانستان گفتگو کنند. او همچنین با «شارل میشل» رئیس شواری اتحادیه اروپا، «جوزپ بورل» رئیس کمیسون امور خارجی اروپا و دیگر مقام های بین المللی در این خصوص دیدار کرد.

در واقع به نظر می رسد که رهبران تاجیکستان هیچ تمایلی به تقابل مستقیم با طالبان ندارند، و تنها با کمی خطر کردن نسبت به بقیه کشورهای همسایه افغانستان، به دنبال افزایش محبوبیت هم در خانه و هم در جامعه جهانی هستند.

بنابراین با توجه به آنکه اوضاع در افغانستان شاید به این زودی ها دارای ثبات نگردد، سوخت ادامه بر منصب قدرت ماندن امامعلی رحمان برای دست کم چند سال دیگر تامین شده است.

مسکوتایمز

 امانویل مکرون؛ رییس جمهور فرانسه و امام علی رحمان، رییس جمهور تاجیکستان در پاریس ملاقات و در مورد مسایل افغانستان گفتگو کردند.

آقای مکرون قبل از آغاز گفتگو به خبرنگاران گفت: «ما با رییس جمهور در مورد مساعدت فرانسه به تاجیکستان برای ثبات اوضاع (در افغانستان) صحبت خواهیم کرد.»

آقای مکرون تعهد کرد کشورش دولت تاجیکستان را در مقابل خطرات احتمالی از جانب طالبان در افغانستان کمک خواهد کرد.

دعوت فرانسه از آقای رحمان در کاخ الیزه در پاریس نشانه مهمی است که فرانسه معتقد است کشورهای منطقه می‌توانند در بحران افغانستان نقش ایفا کنند.

تاجیکستان که بیش از۱۳۵۷ کیلومتر مرز با افغانستان دارد بار نگرانی خود را در مورد جنگ و ناامنی در افغانستان و گسترش و نفوذ دهشت افگنان از این کشور به تاجیکستان ابراز کرده است.

در حال حاضر فرانسه و تاجیکستان دو کشوری اند که مخالفت شدید خود را علیه دولت طالبان به وضاحت اعلام کرده‌اند و از سویی هم با رهبران جبهه مقاومت ضد طالبان تحت رهبری احمد مسعود؛ فرزند احمد شاه رابطه نزدیک دارند.

اخیرا روابط طالبان و تاجیکستان دچار تنش شده و حتی در مورد درگیری دو طرف نگرانی‌هایی مطرح شده بود.

وبسایت ریاست جمهوری تاجیکستان اطلاع داده است که امامعلی رحمان رئیس جمهور این کشور شام گذشته (یکشنبه 18 میزان) در راس یک هیات بلند پایه از این کشور و به دعوت رسمی «شارل میشل» رئیس شورای اتحادیه اروپا دوشنبه را به مقصد بروکسل پایتخت بلجیوم ترک کرد.

یک منبع آگاه از دولت تاجیکستان به آسیاپلاس گفته است امامعلی رحمان به دعوت رسمی شارل میشل رئیس شورای اتحادیه اروپا به بلجیوم/بلژیک سفر کرده و اوضاع افغانستان از اصلی ترین موضوعات مورد گفتگوی آنها خواهد بود.  

گفته می شود طرفین در این دیدار در خصوص چالش ها و تهدیدهای احتمالی که از افغانستان منشا می گیرند به گفتگو بنشینند.

همچنین انتظار می رود مقام های تاجیکستان با سران اتحادیه اروپا در خصوص نحوه کمک رسانی های هدفمند بشردوستانه به مردم افغانستان گفتگو کنند.

اخیرا تنش ها میان سران تاجیکستان و مقام های طالبان در افغانستان بالا گرفته است؛ ملا عبدالغنی برادر معاون رئیس دولت موقت طالبان تاجیکستان را متهم به دخالت در امور داخلی افغانستان کرد و گفت که هر اقدام تاجیکستان با واکنش مناسب امارت اسلامی مواجه خواهد شد.

از طرفی مقام های روسیه نیز گفته بودند که امارت اسلامی توانایی کنترل اوضاع در مناطق شمالی افغانستان را ندارد؛ مناطقی که خواب آرام را از کشورهای عضو اتحاد جماهیر شوروی سابق مانند تاجیکستان می گیرد.

مهدی ارسلان یکی از فرماندهان جوان گروه جماعت انصارالله (گروه افراطی متشکل از طالب های تاجیکستان) چندی پیش اعلام کرده بود که آماده جنگ علیه مواضع تاجیکستان است.

شوکت میرزایوف رئیس جمهور ازبکستان با امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان روز گذشته (سه شنبه 13 میزان) در کنار گفتگو در خصوص روابط دو جانبه میان دو کشور درباره اوضاع در افغانستان نیز با یکدیگر به گفتگو و تبادل نظر پرداختند.

لازم به ذکر است که از زمان روی کار آمدن طالبان بر افغانستان، تاجیکستان و ازبکستان هر یک رویکرد متفاوتی در قبال طالبان گرفته اند.

ازبکستان مانند بسیاری از کشورهای دیگر سیاست انتظار را پیش گرفته و منتظر است عملکرد طالبان را در افغانستان ببیند؛ در حالیکه تاجیکستان تقریبا سیاستی مخالف در قبال طالبان گرفته و برخی از چهره های جبهه مقاومت ملی پنجشیر را در خود جای داده است.

پیش تر مقام های طالبان تاجیکستان را متهم به دخالت در امور داخلی افغانستان کرده بود و اعلام کرد که هر کنش تاجیکستان با واکنش مقام ها در افغانستان مواجه خواهد شد.

تنش لفظی میان تاجیکستان و مقام های طالبان در افغانستان به حدی بالا گرفت که مقام های روسیه خواهان خویشتن داری از طرفین و حل اختلافات از طریق منطقی شدند.

وبسایت ریاست جمهوری تاجیکستان افزوده که رهبران دو کشور در این مکالمه تلفنی (روز شنبه) در خصوص اوضاع امنیتی منطقه و با توجه به یادآوری گفتگوهای دو رهبر در نشست سازمان همکاری های شانگهای در تاجیکستان درباره اوضاع در افغانستان به طور ویژه صحبت کردند.

امامعلی رحمان گفت که اوضاع افغانستان همچنان در مرکز توجه تاجیکستان قرار داد، زیرا هر رویدادی که در افغانستان رخ دهد تاثیری مستقیم بر امنیت منطقه دارد.

رئیس جمهور تاجیکستان افزود به همین منظور ایجاد زمینه گفتگوی گسترده میان تمامی قواها در افغانستان یکی از اصلی ترین موضوعات برای آوردن صلح و ثبات در افغانستان است.

امامعلی رحمان از آمادگی کشورش برای همکاری سازنده میان تمامی جناح های ذینفع برای تسهیل این پروسه خبر داد.

وبسایت ریاست جمهوری تاجیکستان علاوه کرده است که دو رهبر همچنین بر ادامه تماس ها و مشوره هایشان در خصوص تمامی موضوعاتی که به افغانستان مرتبط است تاکید کردند.

لازم به ذکر است که پیش تر امامعلی رحمان در دیدار با فعالان مدنی ولسوالی فرخار این کشور در نزدیکی مرز با افغانستان تاکید کرده بود که با نیروهای مرزبانی این کشور برای حفاظت از حریم مرزی با افغانستان در این روزها همکاری کنند.

طالبان از طرفی تاجیکستان را متهم به دخالت در امور داخلی افغانستان کرده بود و هشدار داده بود که هر کنشی از سوی این کشور با واکنش طالبان روبرو خواهد شد.

عمران خان نخست وزیر پاکستان نیز پیش تر در گفتگو با تلویزیون تی آر تی گفته بود که آمریکا دیر یا زود طالبان را به رسمیت خواهد شناخت.

امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان که امروز (شنبه 10 میزان) در شهر فرخار این کشور با شماری از فعالان مدنی تاجیکستان صحبت می کرد، گفت “همه تان می دانید که چه اتفاقاتی در همسایگی ما افغانستان در حال رخ دادن است. براساس تحلیل ها و پیش بینی ها، اوضاع در این کشور رو به وخامت می رود.”

شهر فرخار در خط مرزی با افغانستان قرار دارد.

امامعلی رحمان خطاب به ساکنان این منطقه گفت: “دولت (تاجیکستان) تمامی اقدام های لازم را برای تقویت حفاظت از مرزها انجام می دهد. تمامی ساکنان فرخار باید در این مهم اشتراک کنند و همیشه مراقب باشند و با نیروهای نظامی و نهادهای قانون گذار در حفاظت از مرزها همکاری کنند.”

آکی پرس نوشته است امامعلی رحمان هفته گذشته نیز در یکی دیگر از شهرهای مرزی با افغانستان بر حفظ حریم خط مرزی تاجیکستان با افغانستان تاکید کرده بود.

امامعلی رحمان گفت: “با حفاظت از مرزها، در واقع نیروهای سرحدی مان از امنیت کشورهای منطقه در برابر تهدید و چالش های تروریسم، افراط گرایی، قاچاق مواد مخدر، قاچاق اسلحه و دیگر جرایم بین المللی حفاظت می کنند.”

افغانستان با تاجیکستان نزدیک به 1350 کیلومتر مرز مشترک دارد.

این کشور همچنین موضع سرسختانه ای علیه طالبان گرفته است که باعث بروز برخی تنش های لفظی میان سران طالبان و مقام های تاجیک شده است.

ملا عبدالغنی برادر پیش تر تاجیکستان را متهم کرده بود که در امور داخلی افغانستان دخالت می کند و چنانچه این رفتار ادامه پیدا کند، طالبان نیز واکنش نشان خواهد داد.

تاجیکستان همچنین شماری از رهبران جبهه مقاومت پنجشیر که مخالف طالبان بودند را در خود جای داده است.

عمران خان صدراعظم پاکستان که در شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان برای اشتراک در نشست همکاری های شانگهای بسر می برد گفته است با امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان بر آشتی دادن میان پشتون ها و تاجیک های افغانستان کار می کند.

تلویزیون سمای پاکستان در گزارشی در وبسایتش به نقل از عمران خان نوشته است: “با امامعلی رحمان هر مسیر ممکنی را برای برقراری صلح بخصوص میان دو قوم پشتون و تاجیک در افغانستان آزمایش می کند.”

عمران خان در جلسه ای با تاجران پاکستان و تاجیکستان گفته است: “تمام تلاش مان را می کنیم تا مطمئن شویم آنها با هم آشتی می کنند و دولتی فراگیر تشکیل می دهند.”

وی افزود: “دعا می کنیم و امیدواریم که پس از 40 سال درگیری، صلح در افغانستان برقرار شود.”

صدر اعظم پاکستان همچنین گفت که صلح در افغانستان برای اتصال و تجارت پاکستان و تاجیکستان بسیار مهم و حیاتی است.

لازم به ذکر است که در نشست سازمان همکاری های شانگهای، افغانستان امسال حضور ندارد.

سازمان همکاری های شانگهای در سال 1996 با هدف تمرکز همکاری های چند جانبه میان دولتی در بخش های اقتصادی، امنیتی و فرهنگی و برای تعادل قدرت و نفوذ آمریکا و ناتو در منطقه توسط چین، روسیه، تاجیکستان، قزاقستان و قرقیزستان تاسیس گردید که بعدها کشورهای افغانستان، پاکستان، هند، ایران، ازبکستان، بلاروس و مغولستان نیز به آن پیوستند.

افغانستان از سمت شمال بیش از 1300 کیلومتر با تاجیکستان مرز مشترک دارد و با پاکستان از سمت شرق نزدیک به 2240 کیلومتر مرز مشترک دارد.

تاجیکستان بیش از 1300 کیلومتر مرز مشترک با افغانستان دارد که از آمو دریا و دریای پامیر در غرب شروع شده و تا نقطه ای که اتصال بین افغانستان و چین در منطقه واخان است امتداد می یابد. اما وقایع اخیر نشان می دهد که گویا ارتباط دو کشور چیزی بیش از اتصال جغرافیایی است و دو طرف به طور فزاینده ای در حال نزدیک تر شدن بهم هستند.   

گرچه محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان از کشور فرار کرد و طالبان روی کار آمد و با خروج کامل نیروهای آمریکایی و متحدان به نظر می رسد که تصرف طالبان دیگر تکمیل شده باشد، اما همچنان یک منطقه تسلیم این گروه نشده است.

دره پنجشیر، ولایتی در شمال کابل و در همسایگی غربی کوهای هندوکش که هنوز شرایط طالبان را نپذیرفته و آنها را به چالش کشیده است. نیروهایی که در برابر خواسته های طالبان قد علم کرده اند نه تنها از خیزش های مردمی و یا باقی مانده نیروهای ارتش افغانستان است، بلکه متشکل از شهروندان تاجیکی است که از آن سوی مرز برای پیوستن به مقاومت آمده اند. این بهم پیوستگی میان دو مرز نشان دهنده این موضوع است که در سطح محلی روابط میان مردمان در شمال افغانستان و جنوب تاجیکستان بسیار در هم تنیده است.

اکثریت ساکنان ولایت پنجشیر را قومیت تاجیک های افغانستان تشکیل می دهند که این سبب شده از سوی بخشی از جامعه تاجیک های تاجیکستان مورد حمایت قرار بگیرند.

اخیرا ساکنان منطقه ای در جنوب تاجیکستان به نام «کولوب» در حدود 50 کیلومتری مرز با افغانستان در نامه ای سرگشاده به «امامعلی رحمان» رئیس جمهوری آن کشور از او خواسته اند تا اجازه دهد به «جبهه مقاومت ملی» (عنوانی که جبهه مقاومت پنجشیر انتخاب کرده است) علیه طالبان در ولایت پنجشیر بپیوندند. براساس مطالب منتشر شده در صفحات اجتماعی ساکنان این منطقه، آنها 1800 مرد پیکارجو آماده برای پیوستن به جبهه مقاومت پنجشیر دارند.

برای بعضی از ساکنان این منطقه انگیزه جنگ در کنار نیروهای مقاومت پنجشیر در مقابل طالبان احساس دینی است که به دنبال ادای آن هستند.  

زمانی که تاجیکستان در دهه 90 میلادی درگیر جنگ های داخلی شده بود، افغانستان پذیرای حدود نیم میلیون نفر از پناهجویان تاجکیستان بود و همچنین به نیروهای «اپوزیسیون متحد تاجیک ها»، «ائتلاف دموکرات ها و اسلام گراها و همچنین خیزش های قومی محلی اجازه ورود به افغانستان داد. در واقع، بسیاری از فرماندهان اپوزیسیون متحد تاجیک ها پایگاه های فرماندهی شان را در خاک افغانستان بنا کرده بودند.

این کمک ها که از سوی شمالی های افغانستان به تاجیک ها در آن زمان داده شده بود سبب شده که آن ها هم اکنون احساس همدردی با ساکنان ولایت پنجشیر کنند.

گرچه نامه سرگشاده از اشتیاق آن مردمان برای همرزمی در کنار نیروهای مقاومت پنجشیر سخن می گوید، اما مقامات تاجیکستان دنباله رو این لفاظی ها نیستند. در عوض این مقام ها گفته اند که هم گام با تصمیمات و رفتارهای جامعه جهانی در قبال طالبان قدم بر می دارند و تاکید می کنند که هر گونه عبور شهروندان تاجیکستان به آن سوی مرز برای قرار گرفتن در جبهه ای به نفع یا ضرر کسی و در کل جنگیدن جرم محسوب می شود.

آنها همچنین می گویند که تنها راه قانونی برای حضور شهروندان تاجیکستان در جبهه های جنگ این است که دولت افغانستان به طور رسمی از تاجیکستان درخواست کند.

گرچه ممکن است که دولت تاجیکستان اجازه حضور شهروندان خود را در جبهه مقاومت ملی پنجشیر ندهد، اما این بدان معنا نیست که تاجیکستان حکومت طالبان را به رسمیت شناخته است.

امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان تاکید کرده است کشورش تا زمانی که طالبان دولتی فراگیر متشکل از تمامی اقوام و جناح ها تشکیل ندهد، آن را به رسمیت نخواهد شناخت.

طالبان تاکنون به مقام های تاجیکستان و دیگر کشورهای همسایه افغانستان بارها اطمینان داده است که  از خاک افغانستان به هیچ عنوان علیه کشوری استفاده نخواهد شد و اجازه درگیری های برون مرزی و یا سر ریزی درگیری ها به آن سوی مرزهای افغانستان را نمی دهد.

در این دیدار، امامعلی رحمان رئیس جمهوری تاجیکستان ضمن خوش آمد گویی به صلاح الدین ربانی، اظهار امیدواری کرد که روابط دو جانبه خوب دو کشور برادر بیشتر از پیش تقویت گردد.

آقای رحمان در این دیدار با اشاره به فرصت های بی شمار برای همکاری های اقتصادی در منطقه، گفت که صلح، ثبات و توسعه اقتصادی افغانستان برای کشورش بسیار با ارزش است و به آقای ربانی اطمینان داد که تاجکیستان متعهد به حفظ روابط و همکاری های موثر دو جانبه خواهد بود.

صلاح الدین ربانی نیز ضمن قدردانی از این دیدار، با امامعلی رحمان در خصوص وضعیت امنیتی و سیاسی افغانستان، انکشافات اخیر، اولویت های آینده دولت افغانستان در زمینه های متنوع مانند روند صلح، و دستاوردهای نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان در راستای مبارزه علیه تروریزم سخن گفت.

آقای ربانی تاکید کرد که افغانستان بسیار علاقمند همکاری های گسترده با تاجیکستان در زمنیه های مختلف مانند اقتصاد، اتصال منطقه از طریق انتقال انرژی، و مبارزه علیه نگرانی ها، چالش ها و تهدیدهای مشترک می باشد.

در پایان این دیدار نیز، وزیر خارجه کشور در خصوص دستاوردهای سفرش به تاجیکستان با رسانه ها صحبت کرد.

پراناب موکراجی گفت “ما متعهدیم تا به دوست مشترکمان افغانستان برای رسیدن به اهداف و آرزوهای مردمش از طریق یک پروسه صلح افغانی کمک نماییم.”

آقای موکراجی این اظهارات را روز گذشته (شنبه) در دیدار با امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان در «راشتاپراتی باوان» اقامتگاه رسمی رئیس جمهوری هند در دهلی نو گفت.

لازم به ذکر است که امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان در آستانه 25 ساله شدن روابط دیپلوماتیک هند و تاجیکستان به هند رفته است.

موکراجی افزود “جهان و به خصوص منطقه ما هم اکنون با تهدید روز افزون تروریزم مواجه است.”

وی گفت “هند و تاجیکستان هر دو مخالف با هر نوع از این پدیده شوم می باشد، از همین رو توسعه و پیشرفت ملت های ما از هر چیز دیگری برای مان مهمتر است. ”

رئیس جمهور هند همچنین افزود که هند از نقش برجسته امامعلی رحمان در تامین امنیت و صلح در تاجیکستان آگاه است، که این امنیت تاثیرات خویش را در کل منطقه نیز داشته است.

وی در پایان همچنین از درخواست تاجیکستان برای دریافت عضویت دایمی در شورای امنیت سازمان ملل متحد حمایت کرد.

لازم به ذکر است که هند جزو اولین کشورهایی بود که تاجیکستان را پس از فروپاشی شوروی به رسمیت شناخت.

 

در این سفر، صلاح الدین ربانی وزیر امور خارجه، علی احمد عثمانی وزیر انرژی و آب، فرید احمدی رئیس دادستانی کل و رئیس شرکت برشنا/برق آقای غنی را همراهی می کنند.

آقای غنی که به دعوت امامعلی رحمان رئیس جمهوری تاجیکستان به این کشور رفته، امروز پس از ورود به این کشور با وی دیدار کرد.

براساس خبرنامه دفتر مطبوعاتی ریاست جمهوری تاجیکستان، طرفین در این دیدار جنبه های مختلف همکاری های میان افغانستان و تاجیکستان را مورد بحث و بررسی خود قرار دادند.

خبرنامه می افزاید که این گفتگوها منتج به امضای دو توافقنامه از جمله توافقنامه ای برای استرداد مجرمین میان دو کشور شد. این توافقنامه توسط رئیس کمیته امنیت ملی تاجیکستان و صلاح الدین ربانی وزیر امور خارجه کشور به امضاء رسید.

پس از این دیدار و امضای سندهای همکاری، محمد اشرف غنی و امامعلی رحمان در یک نشست خبری مشترک حاضر شدند.

در این نشست خبری، محمد اشرف غنی گفت تاجیکستان و افغانستان پتانسیل مناسبی برای گسترش همکاری های دوجانبه با یکدیگر دارند.

آقای غنی افزود “اشتراکات زیاد فرهنگی، زبانی و دینی میان افغانستان و تاجیکستان می تواند به گسترش روابط دوجانبه کمک بسیاری کند.”

رئیس جمهوری کشور همچنین علاوه کرد که شروع پروژه کاسا 1000 نیز یقینا می تواند به گسترش مناسبات دو جانبه بیفزاید.

وی گفت “پروژه کاسا 1000 نه تنها یک پروژه انتقال برق منطقه ای است بلکه سمبلی از فصل جدید روابط منطقه ای میان کشورهای تاجیکستان، افغانستان، غرقیزستان، پاکستان و هند می باشد.”

امامعلی رحمان رئیس جمهوری تاجیکستان نیز در این نشست خبری با اشاره به موضوع مبارزه علیه تروریسم خاطرنشان کرد که مبارزه علیه قاچاق مواد مخدر که منبع اصلی مالی تروریستان در منطقه است باید به بخش اجباری مبارزه علیه افراط گرایی و تروریسم تبدیل شود.

وی گفت “هنگام صحبت با رئیس جمهوری افغانستان در خصوص تامین امنیت منطقه ای، ما به ضرورت مبارزه قانونمند و سازمان یافته علیه تروریسم، افراط گرایی و قاچاق مواد مخدر نیز اشاره کردیم.”

به باور آقای امامعلی رحمان، تروریسم، افراط گرایی و مواد مخدر به بزرگترین تهدیدهای دنیای مدرن مبدل شده اند.

لازم به ذکر است که محمد اشرف غنی رئیس جمهوری کشور در این سفر همچنین قرار است در دانشگاه ملی تاجیکستان سخنرانی کند.

 

این خبرگزاری به نقل از معاون وزارت دفاع روسیه نقل کرده است که روسیه در تاجیکستان دارای مقر نظامی است و “این احتمال وجود دارد.” اگرچه او تاکید کرده است که تصمیم در این باره از سوی مقامات سیاسی کشور اتخاذ خواهد شد.

پیشتر یاروسلاو رُشوپکین، نماینده حوزه نظامی مرکزی روسیه، به خبرگزاری “تاس” گفت که این کشور قصد دارد برای تقویت نیروهایش در تاجیکستان چرخبال‌ های تهاجمی و ترابری به تاجیکستان ارسال کند.

انتشار این خبر درست یک روز پس از دیدار ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، با امامعلی رحمان، همتای تاجیکش، در شهر سوچی صورت می‌گیرد. در این دیدار آقایان پوتین و رحمان از وضعیت امنیتی در مناطق مرزی تاجیکستان در شمال افغانستان ابراز نگرانی کردند.

پایگاه ۲۰۱ روسیه در تاجیکستان با بیش از هفت هزار نیرو بزرگ ترین پایگاه نظامی روسیه در خارج از این کشور محسوب می‌شود. بر اساس توافقات بین مسکو و دوشنبه، حضور این پایگاه در تاجیکستان تا سال ۲۰۴۲ تمدید شده است.

نیروهای نظامی روسیه در شهرهای دوشنبه پایتخت، کولاب و قرغان‌تپه، در جنوب تاجیکستان، مستقرند.

نیروهای سرحدی روسیه از اولین روزهای کسب استقلال تاجیکستان در سال ۱۹۹۱حمایت از مرز مشترک تاجیکستان با افغانستان را بر عهده داشتند. این نیروها در تابستان سال ۲۰۰۵ پس از تقریبا صد سال حضور در منطقه از مرز خارج شدند و تنها تعدادی از مشاوران نظامی روسیه برای همکاری با نیروهای سرحدی تاجیک در مناطق مرزی باقی مانده‌اند.