«اولگ سیرومولوتوف» معاون وزارت خارجه روسیه به خبرگزاری تاس این کشور گفته است پس از آنکه دولت در افغانستان سقوط کرد و مهاجران افغان به سوی مرزهای این کشور سرازیر شدند، شماری از اعضای گروه های افراطی مانند گروه تروریستی داعش شاخه خراسان در قالب این مهاجران به کشورهای همسایه نفوذ می کند.
وی گفت: “اگر از نگاه تامین امنیت برای کل منطقه نگاه کنیم، فعالیت های اخیر گروه داعش برای مسکو نگران کننده است. در شماری از ولایات افغانستان، عناصر خاموش گروه تروریستی بین المللی داعش شاخه خراسان پنهان شده اند که همچنان با وجود متحمل شدن شکست های سنگین در گذشته، تهدیدی علیه امنیت کل منطقه محسوب می گردد.”
سیرومولوتوف افزود “از سویی دیگر، اگر وضعیت امنیتی در افغانستان رو به وخامت برود، احتمال این وجود دارد که شماری از این تروریستان بخواهند در قالب مهاجران افغان به کشورهای همسایه افغانستان نفوذ کنند.”
معاون وزیر خارجه روسیه علاوه کرد که اما باید با اقدام های مشترک منطقه ای و بین المللی از این روند جلوگیری بعمل آید.
سیرومولوتوف گفت: “مطمئنیم که تدابیر سیستماتیک و موثر دولت جدید در افغانستان برای از بین بردن لانه های تروریستان اگر با همراهی جامعه جهانی صورت بگیرد شانس خوبی برای موفقیت دارد.”
پس از سقوط دولت پیشین و روی کار آمدن طالبان، گروه داعش تاکنون دست کم چهار حمله مرگبار در سطح کشور انجام داده است و در بیانیه ای تازه با خطرناک خواندن شیعیان، اعلام کرد که تمامی این شیعیان بویژه شیعیان هزاره افغانستان در هیچ جایی امان نخواهند داشت.
مدیریت عمومی مبارزه با جرایم جنایی پولیس طالبان روز دوشنبه (26 میزان) با ارسال خبرنامه ای به خبرگزاری رها نوشته است که 22 تن را به اتهام ارتکاب جرایم مختلف در این ولایت بازداشت کرده است.
براساس خبرنامه، این تعداد افراد طی چند هفته گذشته توسط نیروهای امارت اسلامی طالبان بازداشت شده اند که تعدادی زن نیز در میان آنان هستند.
طالبان علیه این افراد پرونده های قضایی تشکیل داده که پس از تحقیقات اولیه به نهادهای مربوطه ارسال می گردد.
ارتش پاکستان امروز دوشنبه (26 میزان) در بیانیه ای گفت جنرال فیض حمید رئیس سازمان استخبارات این کشور در جلسه ای با جنرال «جاوید قمرباجوا» رئیس ستاد مشترک ارتش پاکستان گزارشی از آخرین اوضاع امنیتی درباره افغانستان را به وی ارائه کرد.
رئیس ارتش پاکستان در این جلسه نسبت به آمادگی سازمان استخبارات پاکستان ابراز خرسندی کرد و گزارشی از آخرین وضعیت امنیتی و اوضاع جاری افغانستان را از جنرال فیض حمید دریافت کرد.
جنرال فیض حمید رئیس سازمان استخبارات پاکستان در حالی گزارش به مقام های مافوق خود درباره افغانستان ارائه می دهد که وی پس از سقوط دولت پیشین بلافاصله وارد کابل شد و با مقامات ارشد طالبان دیدار کرد.
به دنبال ورود جنرال حمید به افغانستان، بسیاری ها این گمانه را مطرح کردند که او برای کمک به طالبان برای تشکیل ساختار دولت موقت وارد کابل شده است.
همچنین به تازگی منابعی به سی ان ان نیوز 18 گفته اند که شیرعباس استانکزی رئیس دفتر سیاسی طالبان در قطر و از اعضای ارشد تیم مذاکره کننده صلح آنها با آمریکا و دولت پیشین افغانستان، صراحتا از ساختار فعلی دولت موقت طالبان و مداخلات پاکستان در امور داخلی افغانستان انتقاد شدید کرده است.
ایران در فرمت مشورتی مسکو در مورد آینده افغانستان شرکت می کند.
سعید خطیب زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، امروز دوشنبه در یک کنفرانس مطبوعاتی در تهران پایتخت این کشور گفت ایران در نشست مشورتی مسکو که در تاریخ بست اکتبر برگزار می شود شرکت می کند.
وی گفت:«نماینده ایران در این نشست حاضر خواهد بود.»
باید گفت ماریا زاخاروف سخنگوی وزارت خارجه روسیه روز پنج شنبه هفته گذشته گفت مسکو انتظار دارد هیات طالبان برای شرکت در نشست مشورتی در مورد آینده افغانستان هفته آینده وارد پایتخت روسیه شود.
عبدالقهار بلخی سخنگوی امارت اسلامی طالبان پس از اظهارات مقام روسی در تویتر خود نوشت هیات امارت اسلامی به رهبری عبدالسلام حنفی، معاون نخست وزیر امارت اسلامی، به مسکو سفر می کند.
فرمت مسکو در سال 2017 میلادی در چارچوب یک مکانیزم مشورتی شش جانبه با حضور نمایندگان کشورهای روسیه، افغانستان، هند، ایران، چین و پاکستان کلید خورد.
هیات امارت اسلامی طالبان در حالی در این نشست شرکت می کنند که روسیه هنوز حکومت آنها را به رسمیت نشناخته است.
دیگر کشورهای منقطه از جمله پاکستان و ایران و چین نیز علی رغم حمایت از امارت اسلامی طالبان هنوز آنها را به رسمیت نشناخته است.
هند اما برخلاف کشورهای ذکر شده از امارت اسلامی نه حمایت کرده و نه آن را به رسمیت شناخته است.
شیرعباس استانکزی که یکی از اولین چهره های سرشناس طالبان برای جامعه جهانی می باشد هنوز به تیم طالبان در کابل ملحق نشده است و گفته می شود که او صراحتا مخالفت خود را با ظاهر فعلی ساختار دولت موقت و دخالت های سازمان استخبارات پاکستان اعلام کرده است.
منابعی به سی ان ان گفته اند که شیرعباس استانکزی که روز گذشته قطر را به مقصد دوبی ترک کرده است، صراحتا به مقام های طالبان اعلام کرده که این گروه هم اکنون نیاز به مدیریت دیپلماتیک توقعات جامعه جهانی دارد.
منابع می افزایند که تیم مذاکره کننده طالبان در دوحه با دخالت های مستقیم پاکستان و توسط شبکه حقانی در ساختار فعلی دولت موقت به حاشیه رانده شده است.
به همین خاطر است که هم اکنون اعضای شبکه حقانی پست های کلیدی را در ساختار دولت موقت طالبان بدست دارند و از تشکیل دولت همه شمول نیز خودداری می کنند.
بر کسی مخفی نیست که دولت موقت طالبان هم اکنون تحت فشار زیاد جامعه جهانی برای تشکیل دولت همه شمول و قائل شدن احترام به تمامی موازین بین المللی به شمول احترام به حقوق زنان و جلوگیری از تبدیل شدن افغانستان به مکانی امن برای تروریستان قرار دارد.
طالبان از زمان روی کار آمدن در افغانستان همواره اعلام کرده است که دولت همه شمول تشکیل خواهد داد و به حقوق تمامی شهروندان افغانستان به شمول حقوق زنان در چارچوب شریعت اسلام احترام خواهد گذاشت.
اما تاکنون کمتر به این وعده های خود جامعه عمل پوشانده است.
مسکو در هفته جاری قرار است میزبان نشستی در مورد افغانستان باشد.
سید جواد، سفیر پیشین افغانستان در مسکو، در این مورد می گوید موضوع به رسمیت شناختن طالبان در اجندای نشست مسکو در مورد افغانستان قرار ندارد.
سید جواد که یک دیپلمات کار کشته است و هم اکنون به صورت رسمی سفیر افغانستان در روسیه شمرده می شود به مسکو تایمز گفت روسیه به افغانستان اطمینان داده در حال حاضر به موضوع به رسمیت شناختن طالبان نمی پردازد.
وی گفت:«وزارت امور خارجه روسیه به ما اطمینان داده موضوع به رسمیت شناختن طالبان در اجندای نشست مسکو در مورد افغانستان قرار ندارد و تا زمان مطرح شدن این بحث روسیه با سفارت افغانستان در مسکو کار می کند.»
باید گفت ایالات متحده امریکا، چین و پاکستان به همراه طالبان برای شرکت در نشست مسکو در مورد آینده امارت اسلامی در مسکو روزهای سه شنبه و چهارشنبه هفته جاری گرد هم می آیند.
این نشست در حالی برگزار می شود که امارت اسلامی به دفعات از روسیه خواسته است حکومت آنها را به رسمیت بشناسد.
تاکنون هیچ کشوری امارت اسلامی طالبان را به رسمیت نشناخته است.
ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان هفته گذشته به خبرگزاری تاس روسیه گفت مهم است که سفارت افغانستان در مسکو و سفارت روسیه در کابل کار خود را از سر بگیرد و پس از آن امارت اسلامی تغییر کارمندان دیپلماتیک خود را بررسی می کند و کارمندانی که وظایف خود را به درستی انجام ندهند، فراخوانده خواهند شد.
کمیشنری عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان می گوید که کمک های این سازمان که طی سه روز گذشته وارد میدان هوایی شهر ترمذ در ازبکستان شده است، به صورت زمینی به افغانستان ارسال می گردد.
براساس گفته های مقامات سازمان ملل، کمک های سازمان ملل متحد از مبدا شهر ترمذ سوار بر لاری شده و از طریق مرز حیرتان وارد شهر مزارشریف در افغانستان می گردد.
ریاست معارف طالبان در ولایت هرات امروز (دوشنبه 26 میزان) در خبرنامه ای به خبرگزاری رها گفته است که مضامین دینی جایگزین سه مضمون حرفه، هنر و وطندوستی در مکاتب این ولایت می شود.
در خبرنامه آمده است که این تغییرات از سال تحصیلی 1401 وارد مضامین مکاتب این ولایت می گردد.
خبر تغییر در مضامین درسی در حالی ابلاغ می گردد که هنوز دختران و زنان در مقاطع تحصیلی بالای صنف هفتم اجازه حضور و ادامه تحصیل شان را نیافته اند.
شفیق الله جعفری یک تن از مربی های (MMA) در بدخشان در صحبت با رسانه ها گفت که مسابقات ورزشی در کابل میان ۲۰ ولایت کشور برگزار شده بود که ورزشکاران بدخشان در این مسابقات در دور اول حریفان خود را شکست داده و پنج مدال طلا بدست آوردند.
آقای جعفری که کمربند قهرمانی را کسب کرده، می افزاید که حریفش در مسابقه با او حاضر نشد و او برنده این کمربند شناخت.
لطف الله رووفی یک تن دیگر از این ورزشکاران می گوید که حریف خود را در وزن ۸۴ کیلوگرم که دارای هشت برد و یک باخت بوده شکست داده و مدال طلا را بدست آورده است.
در همین حال احمد احمدی معاون و سرپرست والی طالبان برای بدخشان دستاورد این جوانان را قابل تقدیر دانسته و تاکید نمود که تا حد توان از جامعه ورزش و هر نوع ابتکار جوانان حمایت می کند.
این مسابقات با اشتراک ۳۴ ورزشکار از سطح کشور به میزبانی کشور هندوستان در کابل برگزار شده است.
این ورزشکاران در حالی در بدخشان مورد تقدیر قرار می گیرند که چندی قبل تعدادی از کلوب های ورزشی به رسانه ها شکایت می نمودند که بعد از تحولات اخیر مراجعین خود را از دست داده اند.
طالبان شام گذشته (یکشنبه 25 میزان) نشرات تلویزیون «الهجره» را به جای نشرات رادیو و تلویزیون ولسی جرگه راه اندازی کرد.
طالبان درباره محتوای نشراتی تلویزیون جدید شان چیزی نگفته اند، اما این تلویزیون پیش از این به اخبار و گزارش های مرتبط با مجلس های شورای ملی می پرداخت.
«الهجره» واژه عربی به معنای هجرت یا مهاجرت در فارسی است، اما عربی از زبان های رسمی افغانستان نیست.
همچنین این تلویزیون در حالی با تغییر نام کارش را آغاز می کند که بیش از 70 درصد رسانه های کشور با سقوط دولت پیشین و احساس وجود تهدیدهای امنیتی و مشکلات اقتصادی فعالیت هایشان را متوقف کرده اند.
عبدالستار یک تن از این معتادین در ولایت بدخشان بعد از ترک اعتیاد اکنون به شغل میوه فروشی مصروف است؛ او در صحبت با خبرنگار رها می گوید که دیگر از استفاده مواد مخدر دست برداشته و به آغوش خانواده خود بازگشته است.
او از دلایلی که به اعتیاد رو آورده بود را دوستان بد و مساعد بودن فضا عنوان می کند.
همانند عبدالستار ده ها جوان دیگر بعد از تداوی اکنون به کارهای عادی شان مشغول است و از مردم بدخشان می خواهند که آنان را به نام های معتاد صدا نکنند.
احمد نبیل قاضی زاده یک تن از جوانان فعال در بدخشان این اقدام طالبان را می ستاید و بازگشت معتادین را در آغوش جامعه یک گام مثبت می داند.
آقای قاضی زاده می گوید که ده ها تن از معتادین تداوی گردیده اند و این کار در پایین آمدن سطح جرایم بسیار مفید است زیرا در گذشته بیشتری سرقت ها توسط همین اشخاص صورت می گرفت.
تداوی معتادین در حالی در بدخشان صورت می گیرد که با روی کار آمدن طالبان قیمت تریاک به چندین برابر در بدخشان افزایش یافته است.
براساس گزارش های وزارت صحت عامه کشور، بیش از 3 میلیون نفر در افغانستان معتاد به مواد مخدر هستند.
حسن حکیمی فعال رسانه ای در غور به خبرنگار رها می گوید با بسته شدن دست کم 7 رسانه محلی در این ولایت 3 خانم و 17 مرد از جمله خبرنگاران و فعالان رسانه ای هستند که شغل هایشان را از دست داده و بیکار شده اند.
آقای حکیمی گفت البته شماری از زنان فعال در عرصه رسانه در این ولایت پیش از سقوط دولت پیشین نیز بدلیل افزایش تهدیدات امنیتی شغل هایشان را ترک کرده بودند.
وی افزود در حال حاضر به شمول «رادیو سرحد» و «رادیو صدای غور» هفت رسانه خصوصی در این ولایت فعالیت هایشان را متوقف کرده اند و برخی دیگر بصورت موقتی و کوتاه فعالیت دارند.
آقای حکیمی علاوه کرد که شماری از کارمندان رسانه ای و یا خبرنگاران که در این رسانه ها مشغول به کار بوده اند پس از توقف فعالیت های آنان، برای تامین مخارج زندگی شان مجبور به انجام کارهای شاقه مانند رفتن به کوره های خشت پزی و یا جمع آوری هیزم شده اند و یا برخی دیگر به کشورهای دیگر از جمله ایران مهاجر شده اند.
محمد حبیبی کارمند یکی از رسانه های غور به خبرنگار رها نیز می گوید ادامه فعالیت های رسانه ای در این ولایت بشدت سخت شده و شماری از کارمندان و خبرنگاران پس از تعطیلی رسانه های مربوطه شان بیکار شده و در تامین مخارج زندگی شان با مشکل جدی مواجه هستند.
وی که از 2 سال پیش در یکی از رسانه های ولایت غور با معاش ماهانه 10 هزار افغانی فعالیت داشته می گوید هم اکنون دو ماه است که بیکار شده و هیچ منبع درامدی دیگری ندارد.
اتحادیه خبرنگاران افغانستان پیش تر اعلام کرده بود که به دنبل سقوط دولت پیشین و روی کار آمدن مجدد طالبان، دست کم 70 درصد رسانه های افغانستان فعالیت هایشان متوقف شده است.
«ند پرایس» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در یک نشست خبری گفت “هنگامی که بحث بر سر موضوع افغانستان است، ما با روسیه منافع هم راستا و مشترکی داریم. ارزیابی های قبلی ما از این نشست (ترویکا) هم مثبت بوده است.”
ند پرایس علاوه کرد که آمریکا یادداشت های لازم را برای نشست مسکو درباره افغانستان گرفته اما در حال حاضر نمی تواند حضور آمریکا در این نشست را تایید کند.
به نقل از روزنامه داون پاکستان، پرایس افزود: “چالش افغانستان یکی از موضوعاتی است که نه تنها ما را با متحدین و شرکای نزدیک مان واحدتر می کند، بلکه سبب می شود با کشورهای دیگری مانند روسیه نیز کار کنیم. آمریکا روی تهدید داعش بسیار متمرکز است.”
لازم به ذکر است که مسکو به زودی میزبان نشستی درباره افغانستان است و از کشورهای متعددی به شمول طالبان برای اشتراک در این نشست دعوت کرده است.
طالبان نیز تایید کرده اند که در این نشست اشتراک خواهند داشت و ملا عبدالسلام حنفی رهبری هیات اعزامی طالبان به این نشست را بر عهده خواهد داشت.
سازمان پیمان امنیت جمعی قرار است از امروز 18 اکتبر (26 میزان) به مدت پنج روز تا تاریخ 23 اکتبر رزمایش نظامی مشترکی را در ولایت ختلان تاجیکستان در نزدیکی خاک افغانستان برگزار کند.
یک منبع از وزارت دفاع تاجیکستان به رسانه ها گفته است در این رزمایش نظامی مشترک بیش از 4 هزار پرسونل نظامی از کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی حضور دارند و از 800 نوع ادوات نظامی نیز به کار گرفته می شود.
براساس اعلام مقام های سازمان پیمان امنیت جمعی این رزمایش نظامی قرار است تحت عنوان سه نام «تحقیق»، «ایشلان/ آرایش نظامی» و «تقابل» از امروز دوشنبه (26 میزان) در میدان های نظامی «حرب میدان» و «مومیرک» ولایت ختلان تاجیکستان آغاز گردد.
مقام های کشورهای عضو این سازمان گفته اند که گرچه تصمیم برگزاری این مانور نظامی مشترک پیش از سقوط دولت پیشین افغانستان گرفته شده است، اما این مانور به آمادگی سربازان کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی کمک می کند تا در برابر هر گونه تهدیدهای برخاسته از ناآرامی های داخلی افغانستان آمادگی داشته باشند.
کشورهای روسیه، ارمنستان، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و تاجیکستان از اعضای این سازمان هستند؛ افغانستان و صربستان نیز اعضای ناظر این سازمان بشمار می رفتند.
لازم به ذکر است که پیش تر تنش های لفظی میان سران تاجیکستان و مقام های طالبان در افغانستان بالا گرفته بود و ملا عبدالغنی برادر معاون رئیس الوزرای طالبان، تاجیکستان را متهم به دخالت در امور داخلی افغانستان کرد.
ملا برادر گفته بود که هر کنش تاجیکستان با واکنش مناسب افغانستان مواجه خواهد شد.
«زابلون سیمینتوف» آخرین شهروند افغان یهودی بود که طی سال های گذشته و با وجود آزار و اذیت های فراوان حاضر به ترک از افغانستان نشده بود و از آخرین کنیسه یهودیان در شهر کابل محافظت می کرد.
به دنبال سقوط دولت پیشین و روی کار آمدن مجدد طالبان، آقای زابلون سیمنتوف کابل را ترک کرده بود و وارد اسلام آباد پایتخت پاکستان شده بود.
وی پس از دریافت ویزای کشور ترکیه روز یکشنبه (25 میزان) وارد میدان هوایی استانبول شد و مورد استقبال بستگان و خاخام «میندی چاتریک» رئیس «اتحادیه خاخام های یهودی در کشورهای اسلامی» قرار گرفت.
زابلون سیمینتوف 62 ساله متولد شهر هرات است که پس از فراز و نشیب هایی ساکن شهر کابل شد. وی در دوران حاکمیت قبلی طالبان بر افغانستان نیز با وجود اینکه بارها مورد آزار و اذیت قرار گرفت اما از کشور خارج نشد.
سید ابراهیم رئیسی رئیس جمهور ایران طی حکمی حسن کاظمی قمی را به عنوان نماینده ویژه خود در امور افغانستان تعیین کرد.
رئیس جمهور ایران حمله تروریستی به مسجد فاطمیه در ولایت قندهار افغانستان را محکوم کرد و افزود تروریسم داعشی به دنبال تکمیل ماموریت شکست خورده اشغالگران غربی در افغانستان است و اینگونه حملات با هدف ایجاد تفرقه، جنگ و خونریزی مذهبی انجام میشود.
به نقل از ایسنا، سید ابراهیم رئیسی با اشاره به اینکه شهادت و مجروح شدن نمازگزاران جمعه در مسجد فاطمیه قندهار، بار دیگر دل امت رسولالله(ص) را داغدار کرد، گفت «حجم فزاینده اقدامات تروریستی که هم راستا با راهبرد بیثباتسازی آمریکا در افغانستان انجام میشود، بیانگر گسترش دایره اقدامات تروریستی در این کشور است. لذا از حاکمان این کشور انتظار میرود ضمن عمل به مسئولیت خود در تأمین امنیت ملت، از ظرفیتهای امنیتسازی مردمی، غفلت نکنند.» آقای رئیسی گفت: «جمهوری اسلامی ایران خود را در کنار افغانستان میداند و آماده کمک و همکاری همه جانبه برای ایجاد ثبات و امنیت پایدار برای ملت افغانستان است.» لازم به ذکر است که «حسن کاظمی قمی» مسئولیت سفارت ایران در عراق و همچنین کنسولگری ایران در هرات افغانستان را در کارنامه دیپلماتیک خود دارد.
آقای قمی در تحلیلات چند شب پیش خود عامل اصلی حملات تروریستی در مساجد شیعیان در قندهار و قندوز را امریکا عنوان کرده بود.
به باور وی امریکا داعش را به افغانستان منتقل کرده است.
این در حالی ست که برخی تحلیل گران می گویند طالبان نیز با حمایت امریکا دوباره در افغانستان به قدرت رسیده است.
خروج نظامی آمریکا و ناتو از افغانستان یک خلا سیاسی اجتناب ناپذیری در جنوب و مرکز آسیا بوجود آورد. سوال اینجاست که چه کسی قدم پیش خواهد گذاشت تا این خلا را پر کند. همسایگان افغانستان هر یک پاکستان، ایران و چین منافعی ویژه در افغانستان دارند که به احتمال زیاد با قدرت جدید در افغانستان بخواهند وارد تعامل گردند.
قطعا هیچ یک از این سه کشور تمایل ندارند آن نقش پر رنگی را که آمریکا تلاش کرد برای ترسیم آینده افغانستان ایفا کند به خود بگیرند، اما از آنجایی که منافع امنیتی خودشان نیز ایجاب می کند به دنبال ثبات و تامین امنیت سرتاسری در افغانستان هستند.
از یکسوی دیگر طالبان نیز به دنبال ایجاد تعامل مثبت با همسایگان خود است تا بتواند مشروعیت جهانی خود را کسب کند و تلاشی برای جذب سرمایه گذاری های خارجی برای توسعه اقتصادی در کشور کرده باشد.
در زیر به منافع هر سه کشور برای تعامل با طالبان اشاره می گردد:
پاکستان:
پاکستان 2670 کیلومتر مرز مشترک با افغانستان دارد و از ناآرامی های چهار دهه گذشته در افغانستان در امان نبوده است. زمانی پاکستان پایگاهی برای واشنگتن و متحدانش برای حمایت از جهاد افغانستان علیه تهاجم ارتش سرخ شوروی بود. حملات یازده سپتامبر و ورود آمریکا به افغانستان با شعار مبارزه با تروریسم نیز وضعیت امنیتی را برای پاکستان دشوارتر کرد.
بی ثباتی در امتداد خط مرزی میان افغانستان و پاکستان جایگاه خوبی برای گروه های شورشی بود تا خود را سازماندهی و رشد دهند. تحریک طالبان پاکستان و شورشیان بلوچ طی سال ها از این وضعیت استفاده کرده و تاکنون حملات فراوانی علیه پاکستان راه اندازی کرده اند که منجر به کشته شدن دست کم 83 هزار نفر و تحمیل میلیارد ها دالر خسارت طی این سال ها بر پاکستان شده است.
اسلام آباد گاها ادعا کرده که این حملات از داخل خاک افغانستان با همکاری سازمان استخبارات هند طراحی و اجرا می شود. در همین حال اما، خود پاکستان نیز همواره به طور گسترده متهم بوده که از گروه های شورشی مانند طالبان و شبکه حقانی حمایت می کند.
اما تسلط دوباره طالبان بر قدرت در افغانستان و خروج نظامیان آمریکایی و ناتو از نظر حلقات امنیتی و سیاسی در اسلام آباد به عنوان یک اتفاق مثبت در نظر گرفته می شود. دیدگاه آنها این است که «ما خوشحالیم که طالبان بر قدرت آمده است زیرا این گونه مرزهای غربی مان از بازی های خصمانه هند در امان خواهد بود.»
این دیدگاه خوشبینانه از سوی حلقات پاکستانی همچنین سبب شده تا نیروهای طالبان به فکر انتقام جویی از پاکستان نیفتند؛ زیرا پاکستان اولین کشوری بود که خاک خود را در اختیار آمریکا و متحدینش قرار داد تا علیه طالبان اقدام نظامی کنند و دولت آنها را در سال 2001 سقوط دادند. همچنین پاکستان تاکنون شماری از اعضای طالبان را دستگیر و به مقامات غربی تحویل داده است.
برخی ها از نقش برجسته ای که پاکستان به دنبال آنست در افغانستان بازی کند سخن می گویند، به ویژه پس از سفر جنرال فیض حمید رئیس پیشین استخبارات پاکستان به کابل آنهم تنها چند روز پس از سقوط دولت پیشین.
در سطح جامعه جهانی نیز پاکستان فعالانه برای طالبان کمپاین کرده است. عمران خان نخست وزیر این کشور در یک سخنرانی مجازی با سران دیگر کشورها در سازمان ملل متحد خواهان تعامل کشورها با طالبان و ارسال کمک های بشردوستانه به مردم افغانستان شد.
نکته حائز اهمیت اما این است که به باور برخی ها پاکستان، قدرت مطلق و بدون رقیب طالبان در افغانستان را نیز نمی تواند بپذیرد. براساس برخی گزارش ها، طی جلسه ای که ماه گذشته در تاریخ 16 اگست در شورای امنیت ملی این کشور برگزار گردید، فرماندهان نظامی به اعضای پارلمان پاکستان گفتند که طالبان پر قدرت ممکن است دیگر مانند گذشته، گوش به حرف اسلام آباد نباشد. شاید این یکی از دلایل اصلی پاکستان است که با وجود آنکه کمپاین های فعالی برای تعامل با طالبان در سطح جهان می کند اما خود با احتیاط در تعامل با آنها قدم بر می دارد و هنوز آنها را به رسمیت نشناخته است؛ در حالیکه این کشور در دوران حاکمیت قبلی طالبان از جمله معدود کشورهایی بود که آنها را به رسمیت شناخت.
اما گرچه هنوز آنها را به رسمیت نشناخته، اما امیدوارهای زیادی دارد که بتواند با طالبان در بخش های اقتصادی تعامل مثبتی داشته باشد.
دولت پیشین افغانستان با جایگزین کردن بنادر ایرانی برای ورود کالا به افغانستان، سطح واردات از بنادر پاکستان به افغانستان را با کاهشی 80 درصدی مواجه کرده بود. تبادلات تجاری میان پاکستان و افغانستان از رقم 2.8 میلیارد دالر در سال 2011 با یک میلیارد دالر کاهش به 1.8 میلیارد دالر در سال رسیده بود.
پاکستان همچنین امیدوار است که با ثبات امنیتی در افغانستان می تواند دستش را به بازار آسیای میانه نیز باز کند.
این کشور همچنین منتظر تکمیل شدن پروژه خط گاز «تاپی» (ترکمنستان، افغانستان، پاکستان، هند) است که در دولت پیشین افغانستان به دلیل عدم تامین امنیت کار ساخت آن متوقف شده بود.
بنابراین، پاکستان اگر بتواند اعتماد و احترام متقابل را از جانب افغانستان کسب کند می تواند به داشتن همسایه ای خوب امیدوار باشد.
چین:
زمانی که آمریکا اعلام کرد نظامیان خود را از افغانستان خارج می کند، به نگرانی های چین که 92 کیلومتر مرز مشترک در کوریدور واخان با افغانستان دارد افزوده شد، اما در عین حال سبب شد تا این کشور قدم های اولیه اش برای تعامل و رابطه با طالبان را بردارد.
پکن از افغانستانی نا آرام که می تواند دامنه ناامنی ها را به ولایت «شین سیانگ» این کشور گسترش دهد هراس دارد و آن را تهدیدی برای طرح استراتژیک اقتصادی اش در منطقه با نام «ابتکار جاده و کمربند» می داند. با این وجود، حضور مجدد طالبان بر افغانستان فرصت هایی را برای چین فراهم کرده که توام با ریسک نیز است.
در دیداری که وزیر خارجه چین در تاریخ 28 جولای سال جاری (6 اسد) با هیاتی از طالبان به رهبری ملا عبدالغنی برادر در ولایت «تیان جین» داشت، طالبان به سران چین وعده داد که از خاک افغانستان علیه چین استفاده نمی گردد و در عوض چین به حمایت های اقتصادی و سرمایه گذاری برای بازسازی زیرساخت های افغانستان بپردازد.
این ملاقات نقطه عطفی برای طالبان بود، زیرا ملا عبدالغنی برادر توانست حمایت یک ابرقدرت منطقه ای را با خود داشته باشد که می تواند نقش بارزی در بازسازی افغانستان ایفا کند. بلافاصله به دنبال سقوط دولت پیشین و روی کار آمدن طالبان، سخنگوی وزارت خارجه چین در پیامی اعلام کرد که کشورش آماده گسترش روابط با افغانستان است.
و روی حرفش نیز ماند. در حالیکه دیگر قدرت ها از دولت اعلام شده طالبان دوری می کردند، چین به درخواست افغانستان برای کمک های بشردوستانه پاسخ مثبت داد و به ارزش 31 میلیون دالر بسته های حمایتی ارسال کرد.
وزیرخارجه این کشور نیز در جریان مجمع عمومی سازمان ملل متحد از آمریکا بخاطر مسدودسازی دارایی های نقدی افغانستان به روی طالبان انتقاد کرد. یک هفته پس از این سخنرانی، اولین محموله از کمک های بشردوستانه چین وارد کابل شد.
گفته می شود که چین به ذخایر طبیعی افغانستان که چیزی در حدود 1 الی 3 تریلیون دالر تخمین زده شده چشم دوخته است. افغانستان علاوه بر دارا بودن عناصر طبیعی کم یاب، دارای ذخایر بسیار غنی از طلا، پلاتنیوم، نقره، مس، آهن، کرومیت، لیتیوم، اورانیوم و آلومنیوم نیز است. به نظر می رسد که طالبان تمایل به واگذاری این معادن دارند تا از منبع درامد این منابع حکمرانی شان را مستحکم کنند.
از طرفی اما به قدرت رسیدن دوباره طالبان در افغانستان باعث نگرانی چین نیز است. اگر طالبان قادر به کنترل جنبش اسلامی ترکستان شرقی و یا دیگر گروه های شورشی نباشد، این می تواند خواب راحت را از چین نیز بگیرد. همچنین حضور گروه های شورشی و فعالیت آنان در منطقه می تواند به پروژه اقتصادی طرح کمربند و جاده نیز آسیب وارد کند.
البته تنها چین نیست که به منابع غنی افغانستان چشم دوخته است و دیگر بازیگران منطقه ای نیز به دنبال کسب منفعت از ذخایر بکر افغانستان هستند؛ که شاید آنها را بر آن دارد تا بخواهند از گروه های شورشی محلی و یا جنگ سالاران منطقه ای برای تامین منافع شان بهره ببرند. این موضوع نیز به ضرر منافع اقتصادی چین در افغانستان و منطقه است.
بنابراین چین نیز با احتیاط به دنبال تعامل با طالبان است و برای سرمایه گذاری در افغانستان عجله به خرج نمی دهد.
ایران:
ایران 921 کیلومتر با افغانستان مرز مشترک دارد و از ناآرامی های چهار دهه گذشته در افغانستان نیز در امان نبوده است. تهران در دوران حاکمیت قبلی طالبان بر افغانستان ضمن آنکه آنها را به رسمیت نشناخته بود از جبهه ائتلاف شمال به رهبری احمد شاه مسعود حمایت کرد.
پس از حملات یازده سپتامبر و لشکر کشی آمریکا به افغانستان، تهران که حضور گسترده نظامیان آمریکایی را در منطقه بر نمی تابید، گفته می شود اقدام به برقراری برخی روابط پنهانی با طالبان کرد تا مانع دسترسی آمریکا به منافعش در افغانستان گردد.
در کل، ایرانی ها از خروج نظامی آمریکا از افغانستان خوشحال هستند و سران این کشور مانند ابراهیم رئیسی آن را یک شکست مفتضحانه برای آمریکا عنوان کرده است. اما از طرفی دولت ایران بشدت نگران بی ثباتی و گسترش ناامنی پس از سقوط دولت پیشین در افغانستان است.
ماه گذشته وزارت خارجه ایران در اقدام بسیار تند، علیه طالبان تاخت و حمله آنها را بر جبهه مقاومت پنجشیر محکوم کرد.
تهران همچنین از طالبان به خاطر تشکیل ندادن دولت همه شمول انتقاد کرده است. شاید یکی از نگرانی های تهران تامین امنیت جامعه شیعه های هزاره افغانستان است که در دوران حاکمیت قبلی طالبان مورد آزار و اذیت فراوان قرار گرفتند.
سوای منافع سیاسی، ایران همچنین به دنبال فرصت های اقتصادی در افغانستان نیز است. تحریم های آمریکا علیه ایران، تجارت جهانی این کشور را به شدت آسیب زده است؛ اما افغانستان تحت حاکمیت طالبان قطعا بخاطر خوشحالی آمریکا از تعامل اقتصادی با ایران دوری نمی جوید.
ایران تلاش خود را خواهد کرد تا به بازارهای افغانستان دسترسی داشته باشد، همانطور که کالاهای ایرانی طی سال های گذشته در تمام بازارهای افغانستان دیده می شود. در سال 2018، ایران به بزرگترین شریک تجاری افغانستان بدل شد که ارزش کالاهای صادراتی این کشور به افغانستان به حدود 2 میلیارد دالر رسید؛ این علاوه بر حجم زیادی از کالاهایی است که از طریق بنادر ایران وارد خاک افغانستان شده اند.
از طرفی ایران سعی دارد تا با حفظ حجم بالای تجاری با افغانستان، از سرازیر شدن مواد مخدر از مرزهای طولانی اش با افغانستان نیز جلوگیری کند. ایران یکی از بازارهای اصلی مواد مخدر افغانستان و کوریدور اصلی این مواد برای رسیدن به کشورهای اروپایی و حاشیه خلیح فارس محسوب می شود. طالبان همواره متهم شده اند که از تجارت مواد مخدر سود می برند. از این رو، برقراری مکانیزمی مشخص با طالبان در راستای مقابله با مواد مخدر، یکی از چالش های بزرگ برای ایران است.
یکی دیگر از موضوعات مورد منازعه میان تهران و کابل بحث بر سر تهدیداتی است که حضور گروه های شورشی متوجه امنیت ایران می کند. مناطق مرزی ایران در ولایات خراسان و سیستان و بلوچستان طی سال های اخیر شاهد حملات تروریستیای بوده که گفته می شود سرچشمه از مناطق مرزی ایران با افغانستان و یا ایران با پاکستان دارند.
طالبان گرچه به جانب ایرانی اطمینان داده است که اجازه نخواهد داد از خاک افغانستان علیه امنیت دیگر کشورها به شمول ایران فعالیتی صورت بگیرد، اما ایران چیزی بیشتر از یک حرف از طالبان می خواهد.
همچنین، حضور بیش از دو میلیون مهاجر افغان در ایران نیز به نگرانی های تهران علاوه می کند و با توجه به اقتصاد متزلزل خودش که تحت تحریم های آمریکا شکننده تر نیز شده است، توان استقبال از مهاجران تازه وارد را از این کشور گرفته است. این شاید دلیل ایران برای دیدن ثبات افغانستان باشد تا بتواند مهاجران را به کشور بازگرداند.
از این رو می توان گفت که همسایگان افغانستان از جمله ایران، پاکستان و چین هر سه به دنبال ایجاد ثبات در این کشور هستند تا ضمن تامین امنیت مرزهای شان، فعالیت های اقتصادی شان را نیز بتوانند پیش ببرند. احتمالا این سه کشور بخواهند با همدیگر در این راستا همکاری نیز داشته باشند و حتی از روسیه نیز کمک بگیرند.
بدین ترتیب دولت طالبان به ناخود آگاه تحت تاثیر یک محور ضد آمریکایی نو ظهور قرار می گیرد که به دنبال قطع نفوذ آمریکا از منطقه هستند.
وزارت دفاع طالبان امروز (یکشنبه 25 میزان) در بیانیه ای اعلام کرده که به تصمیم ملا محمد یعقوب سرپرست این وزارت، قاری لطف الله حبیبی به عنوان ریاست ارتباطات استراتژیک و سخنگوی وزارت دفاع ملی منصوب شده است.
این وزارت در بیانیه اش همچنین دو شماره تماس در اختیار رسانه ها و مردم قرار داده تا در صورت نیاز با آنها به تماس شوند.
ملا محمد یعقوب فرزند ملا عمر بنیانگذار تحریک طالبان در دولت موقت این گروه به عنوان سرپرست وزارت دفاع تعیین شده است، اما تاکنون در انظار ظاهر نشده است.
یک مقام ارشد طالبان روز جمعه (23 میزان) به «سی ان ان نیوز 18» هند تایید کرد که ملا هبت الله آخندزاده سال گذشته در جریان یک حمله انتحاری که از سوی نیروهای امنیتی پاکستان راه اندازی شده بود کشته شد.
این شبکه پیش تر نیز گزارشی مطرح کرده بود مبنی بر اینکه ملا هبت الله آخندزاده یا در بازداشت نیروهای پاکستانی است و یا کشته شده است.
ملا هبت الله آخندزاده از سال 2016 که رهبری گروه طالبان را بر عهده دارد در انظار ظاهر نشده است و پیش تر نیز گزارش های زیادی مبنی بر کشته شدن او مطرح شده بود.
گزارش مرگ او در حالی منتشر می شود که مقام های طالبان همواره تاکید کرده اند ملا هبت الله آخندزاده در قید حیات است، اما با وجود آنکه در حدود دو ماه از حضور آنها در افغانستان و سقوط دولت پیشین می گذرد تاکنون وی خود را نشان نداده است.
ناگفته نماند که طالبان سابقه در مخفی کردن مرگ رهبر خود را دارند. مرگ ملا محمد عمر رهبر و بنیانگذار جنبش طالبان سال ها از سوی این گروه مخفی نگه داشته شد تا اینکه در ماه اسد سال 1394 ریاست امنیت ملی افغانستان با استناد به گزارش های مختلف فاش کرد که ملا محمد عمر 2 سال قبل در شفاخانه ای در کراچی جان باخته است.
به دنبال آن، طالبان نیز مرگ او را تایید کردند و بدون ارائه جزئیاتی «قضای الهی» را علت مرگوی عنوان کردند.
پس از ملا محمد عمر، ملا اختر منصور به عنوان رهبر این گروه انتخاب شد، که اما او نیز توسط هواپیمای بی سرنشین نیروهای آمریکایی در خاک پاکستان در سال 2016 هدف قرار گرفت و کشته شد.