منابع می گویند که قرار است ترکیه و ناروی به طور مشترک میزبان نشستی با سران طالبان در آینده نزدیک باشند.
خامه پرس به نقل از منابعی گزارش کرده که ترکیه میزبانی این نشست را در استانبول بر عهده خواهد داشت اما تاریخ دقیق آن هنوز معلوم نیست.
این در حالی است که یک هیات طالبان به دعوت رسمی یک نهاد غیردولتی سوئیسی هم اکنون در جنوا به سر می برد.
یک هیات دیگر طالبان به رهبری امیرخان متقی نیز حدود یک ماه پیش به اسلو دعوت شد.
رسانه های کشور ترکیه گزارش دادند که جسد یک جوان 20 ساله‌ی افغانستانی در این کشور کشف شده است.
رسانه های ترکیه به نقل از مقامات پولیس این کشور نوشته است که این جسد نیمه های شب گذشته دوشنبه (15 قوس) در منطقه«کمال پاشا» در شهر کارس استانبول کشف شده است.
گفته می شود که جسدی مردی 20 ساله که با پتو پیچیده شده بود تبعه افغانستان است و به دلایل نامعلوم توسط اشخاص ناشناس به قتل رسیده است.
پولیس ترکیه گفته است که هیچگونه اثر بریدگی و جراحت روی بدن مقتول مشاهده نشده اما دست و پای جسد بسته بوده است.
در پی این حادثه 4 نفر تبعه افغانستان بازداشت شده اند.
افراد دستگیر شده تا هنوز در این مورد چیزی نگفته است.
«زابلون سیمینتوف» آخرین شهروند افغان یهودی بود که طی سال های گذشته و با وجود آزار و اذیت های فراوان حاضر به ترک از افغانستان نشده بود و از آخرین کنیسه یهودیان در شهر کابل محافظت می کرد.
به دنبال سقوط دولت پیشین و روی کار آمدن مجدد طالبان، آقای زابلون سیمنتوف کابل را ترک کرده بود و وارد اسلام آباد پایتخت پاکستان شده بود.
وی پس از دریافت ویزای کشور ترکیه روز یکشنبه (25 میزان) وارد میدان هوایی استانبول شد و مورد استقبال بستگان و خاخام «میندی چاتریک» رئیس «اتحادیه خاخام های یهودی در کشورهای اسلامی» قرار گرفت.
زابلون سیمینتوف 62 ساله متولد شهر هرات است که پس از فراز و نشیب هایی ساکن شهر کابل شد. وی در دوران حاکمیت قبلی طالبان بر افغانستان نیز با وجود اینکه بارها مورد آزار و اذیت قرار گرفت اما از کشور خارج نشد.
محمد محقق، مشاور ارشد رییس‌جمهور در امور سیاسی و امنیتی و رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان می‌گوید اوضاع پیچیده است و دورنمای روشنی برای صلح نیز وجود ندارد.
آقای محقق این اظهارات را امروز (پنج‌شنبه، ۱۲ حمل) در بیست‌وششمین سالروز شهادت عبدالعلی مزاری «شهید وحدت ملی» در شهرک جبرئیل هرات مطرح کرد.
محقق ضمن انتقاد از بی‌نتیجه بودن مذاکرات صلح در دوحه، همچنان گفت: «۲۱ نفر از دولت افغانستان در قطر رفتند و دو دوره سه ماهه در آنجا خوابیدند و نشست مسکو هم نتیجه نداد.»
در همین حال، محمد محقق با ابراز خوش‌بینی به برگزاری نشست استانبول در پیوند به صلح افغانستان، می‌گوید امیدوار است این نشست در راستای تأمین صلح و ختم جنگ در افغانستان موثر باشد.
آقای محقق گفت: «ما از برنامه صلح استانبول حمایت می‌کنیم. برخی‌ها می‌گویند که شاید نشست استانبول به مانند مسکو باشد و چهار نفر بروند و در آنجا گوشت و پلو بخورند و دوباره به افغانستان بیایند.»
نشست استانبول قرار است در جریان ماه جاری میلادی (اپریل) برگزار شود.
او تأکید کرد که نشست صلح باید باعث تأمین صلح و ختم جنگ در افغانستان شود.
از سوی هم، محمد محقق در بخشی از صحبت‌هایش خواستار بررسی جدی قتل غیرنظامیان در جریان عملیات نیروهای دولتی برای بازداشت حبیب‌الله غوریانی در شهرک جبرئیل هرات شد.
این عملیات در ماه حوت سال گذشته به رهبری سید عبدالوحید قتالی انجام شد. در جریان این عملیات شش نفر کشته و ده‌ها نفر دیگر زخمی شدند.
با این حال، آقای محقق گفت که او با رییس‌جمهور اشرف غنی و شورای امنیت ملی برای حل پرونده‌ی آقای غوریانی صحبت کرده و منتظر فیصله‌ی آنها است. او تأکید کرد که طرفدار حل مسالمت‌آمیز قضیه‌ی غوریانی است.
اداره محلی هرات آقای غوریانی را به زورگیری، داشتن افراد مسلح، قاچاق مواد مخدر و اعمال خلاف قانون متهم کرده است. غوریانی اما این اتهامات را رد کرده است.
شورای عالی مصالحۀ ملی، یک طرح ۳۷صفحه‌یی را برای نشست استانبول که قرار است در ماه آیندۀ میلادی برای صلح افغانستان برگزار شود، آماده می‌سازد.
یک عضو رهبری شورای عالی مصالحۀ ملی می‌گوید این شورا پس از به‌میان آوردن تعدیلاتی در بخش ایجاد شورای فقه، چگونگی تشکیل حکومت آینده، حقوق زنان و آتش‌بس در پیش‌نویس طرح صلح امریکا، طرح خودرا در نشست استانبول ارایه خواهد کرد.
فریده مهمند، عضو رهبری شورای عالی مصالحۀ ملی بیان داشت: «این طرح‌ها و پینشهادها در روزهای نزدیک اضافه می‌شود و طرح ما برای نشست ترکیه آماده خواهد شد.»
در همین حال، شماری از احزاب به‌شمول حزب اسلامی طرح جداگانه‌یی را دربارۀ صلح آماده کرده‌اند که قرار است در نشست ترکیه مطرح کنند.
همایون جریر، عضو رهبری حزب اسلامی گفت: «چند حزب تأثیرگذار کشور که قرار است در کنفرانس ترکیه حضور داشته باشند با هم به‌صورت جمعی کار و مشترک می‌کنند تا نظرات شان نزدیک شود.»
هرچند پیش از این منابعی از حکومت، از طرح حکومت دربارۀ انتخابات پیش از وقت خبر داده بودند، اما حمدالله محب، مشاور امنیت ملی رییس‌جمهور می‌گوید که انتخابات طرح حکومت در نشست ترکیه نیست.
در همین حال، شماری از سیاست‌گران و اعضای مجلس نماینده‌گان دیده‌گاهای متفاوت نسبت به نشست استانبول دارند.
سید اسحاق گیلانی، رهبر نهضت همبستگی ملی اظهار داشت: «این اصلأ کار خوب نیست و ذهن همگی را مخشوش می‌کند. بهترین طرح، طرحی است که در یک صفحه حکومت موقت و آتش‌بس باشد.»
شگوفه نورزی، نمایندۀ مردم هلمند در مجلس نماینده‌گان نیز افزود: «این اصلأ خوب نیست. این نشان می‌دهد که ما تاکنون بین خود توافق نکردیم؛ پس چگونه با طالبان کنار بیاییم؟»
حکومت می‌گوید که از همه طرح‌ها یک طرح واحد ایجاد و به نماینده‌گی از جمهوریت در نشست استانبول مطرح خواهد شد.
با این همه، سیاست‌گران افغان می‌گویند که نشست ترکیه برای صلح افغانستان سرنوشت‌ساز خواهد بود.
فاروق وردک، وزیر پیشین معارف بیان داشت: «امیدوار استیم این نشست نتیجه خوبی در پی داشته باشد و تفاوت این نشست این است که در آن اشخاص از سطح بالا و یا تصمیم گیرنده گان شرکت می‌کنند.»
حکومت می‌گوید که اگر در نشست ترکیه اعضای با صلاحیت طالبان شرکت کنند این نشست نتیجه‌یی در پی خواهد داشت.
در اعلامیه‌ای که روز سه‌شنبه (۲۶ حوت)، از سوی وزارت خارجه به نشر رسید، آمده است: «وزارت خارجه اذعان می‌دارد که برگزاری گفت‌وگوهای صلح افغانستان در فدراتیف روسیه و جمهوری ترکیه، در ادامه و متمم پروسه‌ی قطر بوده و جایگزین آن نمی‌باشد.»
در اعلامیه آمده است که هیئت گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان در قطر، در حال گفت‌وگو با هیئت طالبان است و این گفت‌وگوها در آینده نیز ادامه خواهد داشت.
وزارت خارجه، گفته است: «افغانستان از تلاش‌های صادقانه‌ی دولت قطر در راستای تامین صلح در کشور به‌ویژه میزبانی گفت‌وگوهای صلح میان هیئت‌های افغانستان و طالبان ابراز امتنان و قدردانی کرده و امیدوار است این تلاش‌های مشترک، ما را به نتیجه‌ی مطلوب برساند.»
این وزارت، در ادامه از تلاش‌های کشورهای همسایه و منطقه در راستای تامین صلح در افغانستان قدردانی کرده و بر اهمیت همکاری آنها تاکید کرده است.
وزارت خارجه، در حالی گفته که نشست مسکو و استانبول، مکمل نشست دوحه است که نشست مسکو قرار است تا دو روز دیگر برگزار شود. به دنبال آن، در ماه اپریل نیز نشستی در باره‌ی صلح افغانستان به میزبانی کشور ترکیه برگزار خواهد شد.
حمدالله محب، مشاور امنیت ملی اعلام کرد که نماینده‌گان افغانستان در نشست‌های مسکو و استانبول که به میزبانی روسیه و ترکیه در ارتباط با روند صلح افغانستان برگزار می‌شود، شرکت می‌کنند.
مشاور امنیت ملی که روز شنبه، بیست‌وسوم حوت در نشست مسوولان امنیتی صحبت میکرد، گفت افغانستان در هر دو نشست شرکت می‌کند.
محب افزود وزارت امور خارجه و شورای عالی مصالحه ملی کار می‌کنند تا سطح سایر شرکت‌کنندگان به شمول طالبان را مشخص کنند.
به گفته محب، اگر هیأت مذاکره‌کننده طالبان در این نشست‌ها شرکت کند، از جانب افغانستان نیز هیأت مذاکره‌کننده دولت شرکت خواهد کرد.
قرار است نشست مسکو که دعوت‌نامه‌ا‌ی آن از سوی روسیه، چین و امریکا به علاوه پاکستان فرستاده شده است، در ۲۸ حوت در مسکو برگزار شود.
همزمان با تلاش‌ها برای برگزاری این نشست، روسیه اعلام کرده است طرفدار ادغام طالبان در حکومت موقت است، اما تصمیم‌گیری در این مورد از صلاحیت مردم افغانستان است.
حمدالله محب در واکنش به این موضوع گفت که حکومت موقت دردی را دوا نمی‌کند و این موضوع از سوی طالبان که صلح واقعی نمی‌خواهند، مطرح می‌شود.
از جانب دیگر، وزیر امور خارجه ترکیه اعلام کرده است که از نشست صلح افغانستان در شهر استانبول در ماه اپریل میزبانی می‌کند.
مذاکرات صلح دوحه یک لحظه مهم برای افغانستان خسته از جنگ، منطقه و اتحاد نظامی بین‌المللی به رهبری آمریکا که از دو دهه گذشته در این کشور دخیل هستند، است.
بااین‌وجود، بدون حمایت و تضمین منطقه‌ای و جهانی، هرگونه توافقنامه صلح میان دولت افغانستان و طالبان قبل از رسیدن به مرحله اجرا در معرض فروپاشی قرار می‌گیرد.
برای رسیدن به موفقیت، سه‌طبقه از بازیگران – جانب افغانستان، کشورهای منطقه و قدرت‌های بزرگ جهانی – باید یک مکانیزم فراگیر و مؤثر برای مشاوره و همکاری در حمایت از روند جاری صلح و امنیت افغانستان طرح‌ریزی کنند.
نیاز به یک قالب واحد و قدرتمند موفقیت در گفت‌وگوهای طراز بلند افغانستان می‌تواند فصل جدیدی را در افغانستان نوید دهد و ثبات و رفاه بیشتری را برای منطقه به ارمغان بی آورد.
در عین زمان، سقوط روند می‌تواند بسیار فاجعه‌بار باشد و یک جنگ نیابتی پیچیده داخلی و منطقه‌ای را در افغانستان به راه بی اندازد و همچنین خطرات زیادی را برای منطقه، ایالات‌متحده و متحدانش به همراه خواهد داشت.
با توجه به بن‌بست مرگبار در میدان جنگ که نزدیک به ده سال است که جریان دارد، روند صلح می‌تواند تنها راه برای حفظ ثبات منطقه‌ای و کاهش چالش‌های بی‌شمار دیگر مانند مبارزه با تروریسم جهانی، قاچاق مواد مخدر و امواج پناهندگان ناشی از جنگ در آینده برای افغانستان و منطقه باشد.
تا به امروز، اگرچه بیشتر کشورهای منطقه از گفت‌وگوهای صلح افغانستان ابراز حمایت کرده‌اند، اما هیچ همگرایی منطقه‌ای قابل‌توجهی درروند کار و مهم‌تر از آن در وضعیت نهایی آن به وجود نیامده است. ظاهراً این عدم همگرایی بازتاب‌دهنده روابط پراکنده کشورها در سراسر منطقه است.
اختلاف‌نظرها در مورد حضور نیروهای امریکایی و ناتو در افغانستان و همچنین انبوهی از رقابت‌های منطقه‌ای و جهانی و روابط خصمانه آنها این عدم همگرایی را تشدید کرده است.
اساساً یک جبر مزمن در قلب سیاست‌های منطقه‌ای وجود دارد که مانع گفت‌وگوها، تفاهم و همکاری در موضوعات مشترک می‌شود.
برای چندین دهه، سیاست‌های منطقه‌ای توسط دو عامل متأثر شده است: روابط پراکنده کشورهای منطقه و تنش‌ها و رقابت‌های جهانی که در سطح منطقه جریان دارد.
درگیری هند و پاکستان یکی از نمونه‌های بارز شکل اول آن است، درحالی‌که تنش میان ایالات‌متحده و قدرت‌های منطقه‌ای مانند ایران، چین و روسیه شکل دوم است. تأثیر این دو عامل در پشت جبر استراتژیکی است که امروز آن را تجربه می‌کنیم.
دلایل زیادی برای نگرانی قدرت‌های منطقه از اوضاع وجود دارد، حتی پس از رسیدن به یک توافق سیاسی موفق در افغانستان، منطقه همچنان در معرض تهدیدها و چالش‌های مانند تروریسم جهانی و بی‌ثباتی، جرائم سازمان‌یافته، خطرات بهداشت محیط‌زیست و بهداشت عمومی، مشکلات اقتصادی و عقب‌ماندگی خواهد بود.
حمایت آمریکایی و اروپایی به‌هرحال مهم باقی خواهد ماند، اما صلح پایدار در افغانستان و اقدامات مؤثر منطقه‌ای در قبال چالش‌ها و تهدیدهای مشترک تنها توسط خود کشورهای منطقه می‌تواند تضمین شود.
در این زمینه، مذاکرات صلح افغانستان می‌تواند فرصتی منحصربه‌فرد برای منطقه فراهم کند تا پاسخ‌های منطقه‌ای روشن، منسجم و فعال، نه‌تنها برای مقابله با جنگ طولانی در افغانستان بلکه سایر چالش‌ها و خطرات اساسی که ثبات افغانستان، منطقه و جهان را تهدید می‌کند، ارایه کند.
تصمیم ایالات‌متحده برای بیرون کردن مشروط نیروهای خود از افغانستان تا ماه می ۲۰۲۱- که در توافقنامه ۲۹ فبروری ۲۰۲۰ میان آمریکا و طالبان تسجیل شده است – فرصتی را برای ابتکار عمل و تصمیم‌گیری در منطقه ایجاد می‌کند. توافق روی یک پلتفرم مشترک برای مشاوره‌های سطح بالای دیپلماتیک به یک اولویت اساسی و ضروری مبدل می‌شود.
طی ماه‌های اخیر، نگرانی‌ها در مورد اجماع منطقه‌ای و فقدان بستر مؤثر برای ایجاد آن در تعاملات عمومی و پشت درهای بسته میان کشورهای ذی‌دخل در مذاکرات صلح افغانستان به وجود آمده است.
ما این نگرانی‌ها را از بسیار نزدیک درک می‌کنیم: مجموعه‌ای بحث‌های پیگیری ۲ در میان کشورهای مهم منطقه‌ای و جهانی با مشارکت درروند صلح افغانستان – به میزبانی جامعه قلب آسیا و سازمان‌های شریک ما جریان فعلی را برای ما روشن ساخته است
ما این نگرانی‌ها را از نزدیک می‌فهمیم و احساس می‌کنیم: مجموعه‌ای از بحث‌های مسیر ۲ در میان کشورهای مهم منطقه‌ای و بین‌المللی با مشارکت درروند صلح افغانستان – به میزبانی جامعه قلب آسیا و سازمان‌های شریک ما – جریان فعلی را برای ما روشن کرده است.
نزدیک به ده سال است که بخش از بحث‌های پیگیری ۲ و سایر گفت‌وگوها بوده‌ایم، ما به این متقاعد شده‌ایم که روند قلب آسیا – استانبول بهترین چهارچوب است برای اجماع منطقه‌ای و ما گفت‌وگوهای طولانی‌مدت و تعاملات بین منطقه و ایالات‌متحده در مورد روند جاری صلح افغانستان و افغانستان پسا مصالحه در زیر برجسته نموده‌ایم.
روند قلب آسیا – استانبول چیست؟
روند استانبول – قلب آسیا که در نوامبر ۲۰۱۱ به‌عنوان ابتکار مشترک افغانستان و کشورهای اطراف آن راه‌اندازی شد، سعی کرده است تا همکاری‌های امنیتی، اقتصادی و سیاسی را در سطح منطقه با افغانستان در محراق توجه قرار دهد.
در حال حاضر در این روند ۱۷ کشور ازجمله همسایگان دور و نزدیک افغانستان ۱۵ کشور حامی – که عمدتاً شامل ایالات‌متحده و دیگر قدرت‌های غربی است – و ۱۲ سازمان منطقه‌ای و بین‌المللی شرکت دارند. روند قلب آسیا نظر به بیشتر پلتفرم‌های منطقه‌ای موجود فراگیر و بی‌نظیر است.
به‌ویژه، روند قلب آسیا از منظر منطقه‌ای تلاش می‌کند تا یک پلتفرم چندجانبه را که قالب و عملکرد آن برای بیشتر کشورها قابل‌قبول باشد را ارایه دهد.
یکی از مزیت‌های اساسی روند قلب آسیا – استانبول این است که افغانستان را در مرکز آنچه اساساً یک دستور کار منطقه‌ای وجهانی است قرار می‌دهد.
با توجه به نگرانی کشورهای منطقه برای افغانستان در مقطع کنونی و برجستگی آن در دستور کار امنیت جهانی، یک پلتفرم افغان محور را که قابلیت پذیرش بیشتر کشورها را که در غیر آن صورت با ملاحظات استراتژیک از هم جدا می‌شوند، برخوردار است.
در همین حال در این روند قدرت‌های منطقه هیچ نوع کنترل نامتناسب را اعمال نمی‌کنند، تقریباً همه کشورهای عضو آن احساس مالکیت شدیدی بر روند کار دارند. در سال ۲۰۲۰، کنفرانس سالانه وزیران تحت ریاست مشترک جمهوری تاجیکستان به دلیل همه‌گیری کوید ۱۹ به تأخیر افتاد.
بااین‌حال، در نشست مقامات ارشد (سم) که در آگست سال ۲۰۲۰ برگزار شد، حمایت منطقه از صلح افغانستان که از آن به‌عنوان پیش‌شرط رفاه و توسعه اقتصادی در منطقه یاد شده بود، تجدید گردید.
روند قلب آسیا – استانبول به‌عنوان یک چارچوب همکاری سیاسی چندجانبه طراحی‌شده است. این سازمان تلاش دارد با ایجاد رابطه میان سازمان‌های زیر منطقه‌ای، منطقه‌ای و بین‌المللی به‌ویژه، CICA ، SAARC ، ECO و ناتو، از رقابت با سایر مکانیزم‌های موجود جلوگیری كند.
مهم‌تر از همه، اقدامات اعتمادسازی تحت روند قلب آسیا و ترتیبات مربوط به آن برای مشارکت، هماهنگی در مبارزه با مواد مخدر، مبارزه با تروریسم، مدیریت حوادث، زیرساخت‌های منطقه‌ای محیط‌زیست، روابط اقتصادی، فرهنگ و آموزش است.
یک بستر جامع و مؤثر
روند قلب آسیا و پروسه استانبول گاهی بیش‌ازحد فراگیر توصیف می‌شود و منتقدین به این باوراند که قدرت‌های بزرگ، منطقه‌ای و جهانی برای خود فضای مناسب مشارکتی پیدا نمی‌کنند.
این نگرانی‌ها می‌توانند برطرف شوند. به‌عنوان‌مثال: با توجه به نقش مهمی که ایالات‌متحده و اتحادیه اروپا در تحولات مربوط به افغانستان و منطقه بازی می‌کنند، باید آنها به‌عنوان شرکت‌کنندگان مستقیم در پروسه دخیل شود و نه‌فقط در نقش «حمایت‌کننده».
با در نظرداشت این نگرانی‌ها، باید یک روند اصلاح قلب آسیا – استانبول، به رهبری افغانستان، همسایگان آن، سایر کشورهای منطقه و با حمایت ایالات‌متحده و سایر ذی‌نفعان بین‌المللی – بدون تأخیر آغاز شود.
به نظر ما با برخی تنظیمات درروند و ساختار روند قلب آسیا – استانبول می‌تواند آن را به یک بستر مؤثر همکاری مبدل سازد. به همین ترتیب، این روند باید ساختار فراگیر بودن خود را حفظ کند اما سطح مشارکت گروه‌های کوچک‌تر از کشورها فشرده شود.
رایزنی‌ها و مذاکرات در قالب‌های کوچک‌تر
رایزنی‌ها و مذاکرات در قالب‌های کوچک‌تر ممکن است میان بازیکنان منطقه‌ای و بین‌المللی در مورد موضوعات خاص، یا هنگام غلبه بر موانع صورت گیرد.
درحالی‌که گفت‌وگوهای صلح افغانستان در جریان است، ICCP (روند مشاوره و همکاری بین‌المللی ) می‌تواند به‌عنوان مکانیزم کلیدی برای تعاملات منطقه‌ای و بین‌المللی با دولت افغانستان و طالبان همزمان با پیشرفت برای دستیابی به توافقنامه نهایی صلح باشد.
چنین تعامل هماهنگ و منسجمی به طرف‌های افغان کمک می‌کند تا توجه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی را برای منافع مشروع جلب کنند و آنها را در تمامی توافقات صلح افغان‌ها مدغم کنند. این توافق صلح را محکم و مقاوم در برابر سبوتاژ مخربین و عناصر آشتی‌ناپذیر می‌سازد.
پلتفرم (مشاوره و همکاری بین‌المللی ) شامل شش همسایه نزدیک افغانستان (پاکستان، ایران، چین، تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان) به‌علاوه شش همسایه دورتر (روسیه، هند، ترکیه، امارات متحده عربی، عربستان سعودی و قطر) و همچنین یک گروه پشتیبانی از ذی‌نفعان بین‌المللی (ایالات‌متحده، اتحادیه اروپا، انگلستان، ناروی، جاپان و سازمان ملل) است.
این ترکیب گسترده ICCP مشارکت گسترده و تعادل مناسب همسایگان و همچنین قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی را تضمین می‌کند. اصل شمول استفاده منطقی است بااین‌وجود، تأکید بیشتر بر کیفیت و تأثیر گفت‌وگو، می‌شود.
گفت‌وگوهای فشرده در گروه‌های کوچک‌تر، دوجانبه، سه‌جانبه و چهارجانبه ، همسایگان نزدیک، قدرت‌های بزرگ، کشورهای میزبان و غیره ممکن است تحت چتر روند فراگیر در زمان نیاز با توافق مشترک برگزار شود.
برای اطمینان از هماهنگی و نظارت بر تشکیل رایزنی‌ها و گفت‌وگوها در قالب‌های مختلف، یک گروه ویژه تحت ریاست سازمان ملل (نماینده ویژه دبیر کل برای افغانستان مستقر در کابل) و با مشارکت افغانستان، ترکیه و ریاست‌های نوبتی در قلب آسیا و روند استانبول ایجاد می‌شود.
گروه ویژه اطمینان حاصل خواهد کرد که حذف هر کشور یا نهادی به شمول افغانستان – از جلسات با قالب‌های محدود و کوچک نباید به‌عنوان ضرر برای منافع آنها تلقی شود بلکه صرفاً اجازه گفت‌وگوی صریح و صریح‌تر را می‌دهد.
در جلساتی که افغانستان حضور ندارد، یک کشور شریک همسایه، منطقه‌ای یا بین‌المللی یا سازمان ملل متحد به‌عنوان «جانشین» نمایندگی از منافع آن کشور عمل خواهد کرد.
موازی باسیاست‌های جاری رسمی منطقه و جهان پیگیری خط دوم گفت‌وگوهای (غیررسمی) و پیگیری (نیمه‌رسمی) برای شناسایی گزینه‌های نقش‌های مختلف همسایگان افغانستان، در سطح گسترده‌تر منطقه و جامعه جهانی در ماه‌ها و سال‌های آینده، باید گروه‌های فرعی مختلف را منعکس کرد.
چنین مشاوره‌هایی در جبهه غیررسمی و نیمه‌رسمی عموماً به ایجاد اجماع و توسعه گزینه‌ها در مورد موضوعات مورد نگرانی زودتر و روان کمک می‌کند.
نتیجه
مسلماً، چندین سال غفلت افغانستان به‌عنوان عضو دایمی قلب آسیا – استانبول روند کار رابطی ساخته و حتا بی‌ربط سوق داده است، به‌ویژه زمان که بیشتر از همه‌وقت نیاز به گفت‌وگوهای سیاسی سطح بالا وجود دارد.
بااین‌حال، طوری که استدلال کردیم، یک تجدید تعهد دوباره بازی گران اصلی منطقه‌ای و بین‌المللی درروند صلح افغانستان – به‌علاوه ای نوآوری و انعطاف‌پذیری – کافی خواهد بود تا روند قلب آسیا – استانبول را به گسترده‌ترین، مؤثرترین پلتفرم مشاوره و پشتیبانی مبدل سازد.
با توجه به فوریت روند و اهمیت تضمین منطقه‌ای و حمایت از توافق نهایی صلح افغانستان، این طرح دیپلماتیک باید توسط همه جناح‌های ذی‌دخل منطقه‌ای و بین‌المللی ازجمله دولت تازه‌وارد بایدن در اولویت قرار گیرد.
شورای آتلانتیک
صبح کابل
به گزارش رها، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا می‌گوید که به طور کامل در جریان جزئیات نوار صوتی که در زمان قتل جمال خاشقجی ضبط شده است، قرار گرفته اما شخصا این نوار را گوش نکرده چون معتقد است این نوار وحشتناکتر و خشن تر از آن است که بتواند آن را گوش کند.
آقای ترامپ روز یکشنبه 27 عقرب، در گفتگو با شبکه خبری فاکس نیوز گفت که این نوار صوتی خیلی “وحشتناک”، “دردناک” و “خشن” است.
قبلا رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه در مراسم یاد بود پایان جنگ جهانی اول در پاریس گفته بود فایلی که هنگام کشته شدن آقای خاشقجی در کنسولگری عربستان در استانبول ضبط شده در اختیار دولت‌های آمریکا، فرانسه، آلمان، بریتانیا و عربستان سعودی قرار گرفته است.
جاستین ترودو نخست وزیر کانادا تایید کرده بود که ماموران امنیتی کشورش فایل صوتی مربوط به قتل جمال خاشقجی را شنیده‌اند.
در همین حال، خلوصی آکار، وزیر دفاع ترکیه گفته است که قاتلان خاشقجی، جسد قطعه قطعه شده او را در چند چمدان جاسازی کرده و از ترکیه خارج کرده‌اند.”
جسد جمال خاشقجی هنوز پیدا نشده و بنابر گفته مقام‌های عربستان و ترکیه قاتلان آقای خاشقجی، جسد او را پس از قطعه‌قطعه کردن از ساختمان کنسولگری خارج کرده‌اند.
این در حالیست که روزنامه واشنگتن پست نوشته بود که سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا C.I.A محمد بن سلمان ولیعهد سعودی را آمر قتل خاشقجی می داند.
به گزارش رها، رسانه های آمریکایی به نقل از مقام‌های دولتی این کشور گزارش داده‌اند سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا C.I.Aبن سلمان ولیعهد عربستان را آمر قتل جمال خاشقجی روزنامه‌نگار منتقد سعودی میداند.
روزنامه واشنگتن‌پست که پیش از همه این خبر را منتشر کرد نوشته است C.I.A با توجه به مدارک و شواهد موجود از جمله تماسهای تلفنی میان برادر ولیعهد و جمال خاشقجی، و دیگر تماسهای تلفنی برقرار شده در این زمینه به این نتیجه رسیده که قتل این روزنامه‌نگار بدون اجازه محمد بن سلمان ولیعهد عربستان امکان پذیر نبوده است.
رسانه‌های آمریکایی این نتیجه‌گیری را قاطعانه‌ترین ارزیابی در آمریت ولیعهد عربستان در این قتل تا به امروز خوانده‌اند.
جمال خاشقجی روز دوم اکتبر درپی ورود به کنسولگری عربستان سعودی در استانبول توسط تیمی 15 نفره که از عربستان به ترکیه سفر کرده بودند به قتل رسید.
جسد او هنوز پیدا نشده و بنابه گفته مقام‌های عربستان و ترکیه قاتلان او جسدش را قطعه‌قطعه و از ساختمان کنسولگری خارج کرده‌اند.
اما حکومت عربستان سعودی گزارش‌ها از ارزیابی C.I.A را رد کرده است.
“تماسهای تلفنی خالد بن سلمان با خاشقجی”
روزنامه واشنگتن پست یکی از مهم‌ترین عوامل در نتیجه‌گیری سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا را تماسهای تلفنی خالد بن سلمان برادر ولیعهد و سفیر عربستان در واشنگتن، با جمال خاشقجی میداند.
این روزنامه به نقل از مقام‌های مطلع از تحقیقات C.I.A نوشته در این تماس شاهزاده خالد بن سلمان روزنامه‌نگار سعودی را متقاعد کرده برای دریافت مدارکش به کنسولگری عربستان در ترکیه برود و به او اطمینان داده که هیچ اتفاقی برایش نخواهد افتاد.
فاطمه باعشن، سخنگوی سفارت عربستان در واشنگتن در واکنش به این خبر گفته است سفیر عربستان در آمریکا هیچ‌گاه درباره سفر آقای خاشقجی به ترکیه با او گفتگو نکرده است.
شاهزاده خالد بن سلمان نیز روز جمعه در حساب توییتری خود نوشته است آخرین تماس او با جمال خاشقجی ۲۶ اکتبر سال ۲۰۱۷، تقریبا یک سال پیش از قتل این روزنامه‌نگار بوده است.
سفیر عربستان در آمریکا از دولت آمریکا خواسته است مدارک خود را در این زمینه منتشر کند چرا که “هرگز با آقای خاشقجی تماس تلفنی نداشته است و هرگز به او درباره سفر به ترکیه پیشنهادی نداده است”.
روزنامه واشنگتن پست به نقل از منابع مطلع از این تماس تلفنی نوشته است: “مشخص نیست که شاهزاده خالد از طرح کشتن آقای خاشقجی باخبر بوده یا نه ولی مشخص است که این تماس تلفنی را به دستور برادرش، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان برقرار کرده است.”
یکی دیگر از مدارک در این زمینه به نقل از روزنامه واشنگتن پست فایل صدایی است که توسط دستگاه شنود جاسازی شده در کنسولگری عربستان توسط ترکیه به دست آمده است.
ترکیه این فایل ضبط شده را در اختیار سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا گذاشته است و جینا هسپل، رییس C.I.A که به ترکیه سفر کرده بود نیز آن را شنیده است.
این فایل صدا نشان می‌دهد آقای خاشقجی تقریبا بلافاصله بعد از ورود به کنسولگری عربستان به قتل رسیده است.
سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، کاخ سفید، و وزارت خارجه آمریکا حاضر به اظهار‌نظر درباره این گزارش نشده‌اند.
این در حالی است که دولت ترامپ تمایل ندارد روابطش را حکومت عربستان را کاهش دهد و عربستان سعودی را به دلیل قتل خاشقجی مجازات کند. دولت امریکا با تحریم کردن 17 نفر از متهمان به قتل این روز نامه نگار می خواهد قضیه را به نحوی خاتمه دهد.
به گزارش رها، روزنامه صباح چاپ ترکیه جزئیات تازه‌ای از نحوه سر به نیست کردن جسد جمال خاشقجی توسط اعضای تیم ترور سعودی در دوم اکتبر فاش کرد و نوشت: سه تن از اعضای این تیم یعنی ماهر المطرب، صلاح الطبیقی و ذعار غالب الحربی بر روند سر به نیست کردن جسد جمال خاشقجی روزنامه‌نگار منتقد حکومت عربستان نظارت داشتند تا هیچ رد پایی از این جنایت بر جای نگذارند.
این روزنامه به نقل از منابع امنیتی مورد وثوق گفتند، ماهر المطرب رئیس تیم ترور بود و تنها این سه نفر در روز اجرای عملیات قتل بعد از ارتکاب جنایت در کنسولگری به منزل العتیبی، سرکنسول عربستان رفتند. این سه نفر جسد خاشقجی را در کنسولگری تکه تکه کرده و در منزل سرکنسول عربستان سر به نیست کرده‌اند.
این روزنامه می نویسد: المطرب منزل سرکنسول را در ساعت ۱۶:۵۳ به مقصد هتل ترک می‌کند و از آنجا به فرودگاه می‌رود و در ساعت ۱۸:۲۰ استانبول را ترک می‌کند. در حالی که الطبیقی و الحربی تا ساعت ۱۹:۳۰ در منزل کنسول می‌مانند و بعد از آنجا ابتدا به هتل رفته و بعد به فرودگاه می‌روند و هواپیمای اختصاصی آنها ساعت ۲۲:۴۶ از زمین بلند می‌شود.
به نوشته این روزنامه، جسد خاشقجی در کنسولگری قطعه قطعه شده و در پنج چمدان قرار داده شده و با خودروی دیپلماتیک متعلق به کنسولگری عربستان به منزل سرکنسول برده و سر به نیست می‌شود؛ جایی که دوربین‌های مداربسته مقابل منزل کنسول در ساعت ۱۵:۰۹ دقیقه این خودرو را نشان می‌دهند.
براساس این گزارش، المطرب با درجه سرتیپ نزدیک‌ترین فرد به محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان است به طوریکه دو سال در سفارت عربستان در لندن فعالیت داشت و در یکی از اسناد رسمی انگلیس المطرب منشی اول سفارت عربستان در لندن در سال ۲۰۰۷ بوده است.
این روزنامه در ادامه می‌آورد: اما صلاح الطبیقی، که خودش را در توئیتر پروفسور پزشکی قانون معرفی می‌کند در اکتبر سال گذشته میلادی به درجه سرتیپی در گارد سلطنتی ارتقا یافت و این ترفیع به دلیل عملکرد ویژه و برجسته او در دفاع از کاخ ولیعهد سعودی بود، زمانی که حمله‌ای مسلحانه به آنجا شد و طی آن دو تن از نیروهای گارد سلطنتی کشته و یک تن دیگر زخمی شد و فرد مهاجم نیز به قتل رسید.
گزارشهای قبلی اشاره داشتند به اینکه الطبیقی به عنوان رئیس بخش جنایی اداره امنیت کل عربستان فعالیت دارد و ظاهرا متخصص نظامی در کالبدشکافی و پزشکی قانونی است.
روز شنبه نیز روزنامه وال استریت ژورنال آمریکا نوشت: سعود القحطانی مشاور اطلاع‌رسانی دفتر سلطنتی و نزدیک به محمد بن سلمان رئیس تیم ترور بوده است.
به نوشته این روزنامه، کارمند کنسولگری عربستان که وقت مراجعه به خاشقجی در دوم اکتبر می‌دهد دائما با القحطانی در تماس بوده است. براساس گزارش این روزنامه احمد عسیری، معاون سازمان اطلاعات کل عربستان (نزدیک به محمد بن سلمان) نیز که تیم ترور را تشکیل می‌دهد دستور آن را از القحطانی گرفته بود.
به گزارش رها، عرفان فیضان، دادستان کل ترکیه گفته است کسانی با قصد قبلی به محض ورود آقای خاشقجی به ساختمان کنسولگری عربستان او را خفه کرده‌اند. هنوز در مورد سرنوشت جسد خبری در دست نیست. با این تأیید رسمی، پروندۀ خاشقجی وارد مرحلۀ تازه‌ای می‌شود. این نخستین بیانیه رسمی ترکیه در تأیید عمدی بودن قتل آقای خاشقجی و قطعه قطعه شدن بدن اوست.
اطلاعیۀ رسمی دادستان کل ترکیه بعد از ظهر امروز چهارشنبه۹ عقرب/ ٣١ اکتبر، چند ساعت بعد از آن منتشر شد که دادستان عربستان سعودی خاک ترکیه را ترک کرد.
دادسرای ترکیه اعلام کرد که ناچار به انتشار بخشی از نتایج تحقیقات شده، زیرا متأسفانه سفر دادستان عربستان به استانبول هیچ نتیجه و پیامد ملموسی نداشته است.
صبح همین روز، مطبوعات ترک نزدیک به رجب طیب اردوغان نوشته بودند که هدف دادستان سعودی، لاپوشانی و دستکاری پرونده به قصد نجات دادن محمد بن سلمان از اتهامات است.
آقای خاشقجی دوم اکتبر برای کارهای اداری مربوط به ازدواج مجددش وارد کنسولگری عربستان سعودی در استانبول شد و تا مدت‌ها از او خبری نبود تا پس از دوهفته انکار بالاخره عربستان تأیید کرد که او کشته شده است.
دادستان پرونده آقای خاشقجی در بیانیه‌ای گفته است این قتل، عمدی بوده و بدن آقای خاشقجی مدت کوتاهی پس از قتل قطعه قطعه شده است.
در رسانه‌های ترکیه، جزئیاتی از این قتل افشا شده بود اما تائید چنین جزئیاتی از زبان مقام‌های ترک نشان می‌دهد آنها از همکاری مقام‌های عربستان سعودی ناامید شده‌اند.
جسد آقای خاشقجی تا کنون کشف نشده است. عربستان نیروهای “خودسر” را مقصر دانسته است.
این برای اولین بار است که دادستان ترکیه جزئیات قتل آقای خاشقجی را به طور علنی اعلام می‌کند.
پس از دوهفته انکار عربستان سرانجام پذیرفت که که آقای خاشقجی در کنسولگری کشته شده و در نهایت دادستان این کشور گفت این قتل، “عمدا و از پیش برنامه‌ریزی” شده بوده است.
عربستان گفته است ۱۸ نفر را در این ارتباط بازداشت شده‌اند. دو مقام بلندپایه از جمله احمد العسیری، معاون سازمان اطلاعات و سعود القحطانی، از دستیاران محمد بن سلمان برکنار شده‌اند. البته گفته شده این دو در سمت‌های دیگری به کار گرفته شده‌اند.
عربستان سعودی هر نوع ارتباط میان قتل آقای خاشقجی و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان را رد می‌کند و مدعی است این “نیروهای خودسر” بوده‌اند که آقای خاشقجی را کشته‌اند.
این در حالی است که عربستان پس از دوهفته انکار و بی اطلاعی از سرنوشت خاشقجی اول اعلام کرد که آقای خاشقجی در اثر مشاجره کشته شده است و بعدا قتل را به گردن افراد خود سر انداخت.
آقای خاشقجی از منتقدان جدی محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان بود.
به گزراش رها، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه امروز سه‌شنبه، ۱ عقرب، در سخنرانی هفتگی خود برای نمایندگان حزب حاکم عدالت و توسعه در پارلمان ترکیه گفت که در نظر دارد جزئیات کشته شدن جمال خاشقجی را توضیح دهد. او گفت که قبل از کشته شدن جمال خاشقجی، دوربین‌های نصب شده در کنسولگری عربستان در استانبول برداشته شده بود اما دوربین‌های خارج از ساختمان، ورود این روزنامه‌نگار به داخل سرکنسولگری را ضبط کردند که نشان می‌داد او از این محل خارج نشده است.
وی افزود که آقای خاشقجی توسط یک گروه متشکل از افرادی که از عربستان اعزام شده بودند همراه با کارکنان کنسولگری “به طرز فجیعی” به قتل رسید و سپس این پانزده نفر همراه با کنسول عربستان خاک ترکیه را ترک کردند.
رئیس جمهوری ترکیه با تأکید براینکه قتل خاشقجی از پیش برنامه‌ریزی و هماهنگی شده بود، یادآور شد که در ابتدا مقامات سعودی اصرار داشتند که این روزنامه‌نگار پس از انجام امور اداری، از کنسولگری خارج شده اما بعدا پذیرفتند که او در این محل به قتل رسیده است.
آقای اردوغان به تماس تلفنی خود با ملک سلمان، پادشاه عربستان اشاره کرد و گفت که در این تماس به اطلاع پادشاه رساند که متصدی کنسولکری کفایت ندارد و افزود که هجده نفری که به گفته مقامات سعودی در ارتباط با این قتل در آن کشور بازداشت شده‌اند، با یافته‌های اولیه سازمان‌های اطلاعاتی ترکیه منطبق است.
وی گفت که نسبت به صمیمیت پادشاه سعودی برای رسیدگی به این موضوع تردیدی ندارد اما این سخن که تعدادی از مأموران امنیتی عربستان به طور خودسرانه مرتکب این قتل شدند برای ترکیه “توضیحی رضایتبخش” نیست.
وی گفت که اگر جنایتی روی داده، باید آمران و عاملان آن هرکس که هستند مشخص و معلوم شود و براساس قوانین اسلامی وبین‌المللی محاکمه شوند. رئیس جمهور ترکیه خواستار محاکمه متهمان به این قتل در استانبول شد.
وزیرخارجه ترکیه نیز گفت که آمادگی عربستان برای قبول مسئولیت در قبال کشته شدن جمال خاشقجی “گامی مثبت” بوده هر چند با تأخیر برداشته شد و افزود که ترکیه آماده همکاری با تحقیقات بین‌المللی است.
این درحالی است که حکومت عربستان با اشاره دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا با خود سرانه و اشتباهی خواندن قتل خاشقجی سعی دارد بر حقیقت ماجرا سرپوش بگذارد و از روشن شدن حقیقت جلوگیری نماید.
به گزارش رها، در بیانیه مشترک این سه کشور آمده است که هیچ دلیل موجهی برای این قتل وجود نداشته و “با شدیدترین شکل ممکن این اتفاق را محکوم می‌کنند”.
این سه کشور قدرتمند اروپایی خواستار تحقیقات فوری برای روشن شدن چگونگی قتل این روزنامه‌نگار و مجازات مرتکبان آن شدند و تأکید کردند که جزئیات ماجرا باید دقیقا روشن شود.
از سوی دیگر رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه گفته است که دو روز دیگر یعنی سه شنبه ۲۳ اکتبر درباره مسئله کشته شدن جمال خاشقجی در پارلمان ترکیه بیانیه‌ای را خواهد خواند.
او روز یکشنبه ۲۱ اکتبر در یک راهپیمایی در شهر استانبول ترکیه گفت: “ما به دنبال عدالت هستیم و همه حقایق درباره این پرونده را افشا می‌کنیم.”
پیشتر عمر چلیک، سخنگوی حزب عدالت و توسعه، هم گفته بود که “ترکیه نمی‌خواهد کسی را پیشاپیش متهم کند اما اجازه سرپوش گذاشتن بر حقایق را هم نخواهد داد.”
این در حالی است که عربستان سعودی با خود سرانه خواندن این قتل سعی در تحریف افکار عمومی دارد.
وزیر خارجه عربستان در گفتگو با فاکس نیوز آن را خودسرانه خواند. در حالیکه حکومت عربستان هرگوه اطلاع از سرنوشت اورا انکار و قتل وی در کنسولگری خود را قویا تکذیب می کردند.
به گزارش رها، دولت ترکیه در واکنش به ادعای عربستان مبنی بر کشته شدن جمال خاشقجی در جریان یک درگیری فیزیکی در داخل کنسولگری این کشور، گفته است اجازه نخواهد داد حقایق در این باره “لاپوشانی” شود. همزمان موجی از تردیدها دربارۀ روایت عربستان از مرگ وی به راه افتاده است.
یک روز پس از آن که تلویزیون دولتی عربستان اعلام کرد تحقیقات دادستانی این کشور نشان داده جمال خاشقجی پس از ورود به کنسولگری این کشور در استانبول در جریان درگیری فیزیکی کشته شده، سخنگوی حزب حاکم ترکیه گفت: “ما هرگز اجازه سرپوش گذاشتن بر این ماجرا را نخواهیم داد.”
عمر چلیک، سخنگوی حزب حاکم ترکیه روز شنبه (۲۰ اکتبر) گفت: “ترکیه همه حقایق در این باره را آشکار خواهد ساخت.”
“هیچ‌کس نباید تردید کند که ما قصد متهم کردن پیشاپیش کسی را نداریم اما اجازه سرپوش گذاشتن بر حقایق را هم نخواهیم داد.”
مقام‌های ترکیه در دو هفته گذشته بارها مدعی شده‌اند که فایل های صوتی و تصویری در اختیار دارند که “ثابت می‌کند” جمال خاشقجی پس از ورود به کنسولگری عربستان، عمدا به قتل رسیده و جسد او هم قطعه قطعه شده است.
این در حالی است که روز گذشته، عربستان پس از ۱۷ روز انکار که هرگونه اطلاع از سرنوشت آقای خاشقجی را قویا تکذیب کرده بود در بیانیه‌ای که ازتلویزیون دولتی این کشور نشر گردید ضمن تأیید مرگ این روزنامه‌نگار، گفت ۱۸ نفر در این رابطه دستگیر و دو مقام عالی‌رتبه این کشور هم برکنار شده‌اند.
عربستان می گوید علاوه بر بازداشت ۱۸ نفر در این رابطه، سعود القحطانی، دستیار ارشد محمد بن سلمان، ولیعهد، و همچنین احمد العسیری، معاون دستگاه اطلاعاتی و جاسوسی این کشور را برکنار کرده است و در ادامه تحقیقات هم بدون ملاحظه با “مسببان” برخورد خواهد کرد.
با وجود این، عربستان هنوز مدارک و شواهدی که روایت این کشور از واقعه را ثابت کند ارائه نکرده است.
با پذیرش روی دادن این واقعه در داخل کنسولگری از سوی عربستان، خدیجه چنگیز، نامزد آقای خاشقجی خواستار بازگرداندن جسد او شده و در توییتر نوشته: “در فراق تو قلب خون می‌گرید و چشم گریان است. ما همه غمگینیم جمال عزیزم.”
اطلاعیه دادستانی عمومی عربستان روز جمعه پس از آن منتشر شده که کارآگاهان جنایی ترکیه در چند روز گذشته از ساختمان کنسولگری و محل اقامت سرکنسول عربستان در استانبول بازرسی کردند.
یک مقام ناشناس عربستانی به خبرگزاری رویترز گفته جسد آقای خاشقجی در همان ترکیه به “مستشاران محلی” تحویل داده شده تا “آن را امحاء” کنند.
حاکمان سعودی اکنون امیدوارند که پذیرش با تأخیر مرگ خاشقجی در داخل کنسولگری به همراه اخراج کردن و بازداشت چند نفر، روزنه‌ای برای نجات آنها از فشارها باز کند. اما چنین نخواهد شد.
باید توجه داشت که اگر فشار مداوم بین المللی نبود حکومت عربستان هرگز به قتل خاشقجی اعتراف نمی کرد چرا که در دو هفته گذشته عربستان هرگونه اطلاع از سرنوشت خاشقجی را قویا تکذیب میکرد.
آن انکار و این اقرار نشان دهنده دخالت حکومت عربستان و شخص بن سلمان در ناپدید شدن جمال خاشقجی است.
به گزارش رها، تلویزیون دولتی عربستان مرگ جمال خاشقجی را تأیید کرده و گفته است او در داخل کنسولگری این کشور در استانبول به قتل رسیده است.
تلویزیون دولتی عربستان سعودی گفته این اطلاعات بخشی از گزارش اولیه تحقیقات دادستانی در ارتباط با سرنوشت آقای خاشقجی است.
در این گزارش گفته شده جمال خاشقجی پس از ورود به کنسولگری و در جریان “درگیری فیزیکی” با مردانی در داخل ساختمان کنسولگری کشته شده است.
تلویزیون دولتی عربستان گفته در پی مشخص شدن نتایج تحقیقات، احمد العسیری معاون وزارت اطلاعات این کشور و سعود القحطانی از دستیاران محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور برکنار شده‌اند و ۱۸ نفر هم در این رابطه بازداشت شده‌اند.
همزمان عربستان اعلام کرده هیأت ویژه‌ای از وزرای دولت این کشور مأموریت یافته‌اند که تحت ریاست محمد بن سلمان، ولیعهد، ساختار دستگاه اطلاعاتی این کشور را بازسازی کنند.
گزارش تلویزیون دولتی عربستان در باره مرگ جمال خاشقجی دقایقی پس از آن مخابره شد که ملک سلمان، پادشاه عربستان تلفنی با رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه گفتگو کرد.
آن طور که گزارش شده رهبران دو کشور درباره مرگ جمال خاشقجی و ادامه تحقیقات در این باره گفتگو کرده‌اند.
این در حالی است که مقامات عربستان طی ۱۷ روز گذشته ضمن تکذیب گزارش‌ها درباره ناپدیدشدن آقای خاشقجی گفته بودند او به سلامت ساختمان کنسولگری را ترک کرده است.
عربستان هنوز درباره محل نگهداری جسد آقای خاشقجی گزارشی منتشر نکرده و معلوم نیست آیا آن طور که رسانه‌های ترکیه مدعی شده بودند جسد او توسط افسران اطلاعاتی عربستان قطعه قطعه شده و یا همچنان در اختیار دولت عربستان است.
این خبر خیلی زود در صدر رسانه‌های جهانی راه یافته و درآمریکا شبکه‌های تلویزونی اخبار عادی خود را متوقف کرده و به طور ویژه به این گزارش پرداخته‌اند.
آنتونی گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد گفته از شنیدن تأیید مرگ آقای خاشقجی به “شدت متأثر” شده و همزمان خواسته “تحقیقات دقیق و مفصلی درباره چگونگی کشته شدن جمال خاشقجی صورت گیرد.”
کاخ سفید هم ساعتی بعد از گزارش تلویزیون دولتی عربستان با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که امیدوار است تحقیقات در این زمینه ادامه یافته و مظنونان این واقعه به زودی شناسایی شوند.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا هم که در دو هفته گذشته برای واکنش نشان دادن به این ماجرا تحت فشار فراوانی بوده گفته از نظر او تأیید مرگ جمال خاشقجی از سوی عربستان “گام مثبتی” است.
رئیس جمهوری آمریکا گفته در زمینه واکنش کشورش به این موضوع با کنگره همکاری خواهد کرد.
طی دو هفته گذشته چهره‌های فراوانی از نمایندگان کنگره آمریکا از هر دو جناح سیاسی این کشور خواستار برخورد با عاملان این واقعه شده‌اند.
لیندزی گراهام، سناتور برجسته جمهوری‌خواه که ارتباط بسیار نزدیکی با دونالد ترامپ دارد در واکنش به این خبر در صداقت دولت عربستان اظهار تردید کرده و در توییتر نوشته: “ابتدا به ما گفتند آقای خاشقجی کنسولگری را ترک کرده و بعد قویا هرگونه نقش داشتن (در ناپدیدشدن او را) تکذیب کردند. حالا هم می‌گویند نزاعی در داخل کنسولگری در گرفته و او کشته شده بدون این که ولیعهد خبر داشته باشد!
ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات این کشور در نخستین واکنش به گزارش تلویزیون دولتی عربستان گفت “نباید به تحقیقات تحت مدیریت عربستان بسنده شود” و به گفته او “باید کمیته‌ای بین‌المللی در این باره مستقلا تحقیق کند”.
وی که با شبکه خبری CNN آمریکا گفتگو میکرد تأکید کرد: “باید همه جزئیات این ماجرا مشخص شود. از کجا معلوم که دولت عربستان با دستگیری این ۱۸ نفر آنها را از دسترسی نهادهای بین‌المللی مصئون کرده است.
دولت عربستان که پیش از این زیر بار نمی رفت و هرگونه دخالت در ناپدید شدن آقای خاشقجی را انکار میکرد و اصرار داشت او از کنسولگری بیرون رفته است؛ با این کار می خواهد افکار عمومی را منحرف کرده و بن سلمان را از دست داشتن در قتل او تبرئه نماید.
اگر گزارش عربستان درست است چرا آنها از اول اعتراف نکردند و از سرنوشت او اظهار بی اطلاعی و قتل او در داخل کنسولگرش اش را قویا تکذیب می کردند؟!!!
اینها نشان می دهد که قتل خاشقجی به دستور مستقیم محمد بن سلمان بوده است.
برخی گزارشهای تأیید نشده حکایت از آن دارد که شورای بیعت این کشور مأموریت یافته اند تا شخص دیگری را جانشین ولیعهد معرفی کنند. و گفته اند احتمالا اون شخص خالد بن سلمان برادر ولی عهد و سفیراین کشور در امریکا باشد.
رئیس جمهور امریکا از ترکیه خواسته است فایل صوتی ای را که گفته می شود شواهدی قوی از قتل جمال خاشقجی روزنامه نگار منتقد حکومت سعودی در کنسولگری این کشور در استانبول به دست می دهد به این کشور تحویل دهد.
آقای خاشقجی روز دوم اکتبر پس از ورود به کنسولگری عربستان ناپدید شد. عربستان دست داشتن در قتل او را رد می کند.
آقای ترامپ چند روز پیش در گفتگوی تلفنی با ملک سلمان به عربستان تلقین کرد تا قتل آقای خاشقجی را خودسرانه و اشتباهی جلوه دهد و سعی دارد بر گناه عربستان سرپوش بگذارد.
عربستان سعودی یکی از نزدیک ترین متحدان آمریکا در خاورمیانه است و ناپدید شدن روزنامه نگار منقد حکومت عربستان دولت آمریکا را در موقعیت دشواری قرار داده.
آقای ترامپ در اشاره به فایل صوتی مزبور گفت: “هنوز مطمئن نیستم وجود داشته باشد، احتمالا وجود دارد، شاید هم نداشته باشد.”
او افزود که منتظر گزارش سفر مایک پومپئو وزیر خارجه آمریکا است که این هفته به ریاض و آنکارا سفر کرد.
رئیس جمهور آمریکا گفت که حقیقت “تا آخر هفته” روشن خواهد شد.
آقای ترامپ در چند روز اخیر احتمال دست داشتن “قاتلان خودسر” در ناپدید شدن این روزنامه نگار را مطرح کرده و خواستار احتیاط در متهم کردن رهبران عربستان در این ماجرا شده است.
شبکه CNN هم در گزارشی گفت که دولت عربستان می خواهد با نشر اعلامیه ای قتل جمال خاشقجی را اشتباهی و خودسرانه جلوه دهد.
کارشناسان ترکیه از همان ابتدای شروع تحقیقات از وجود شواهدی صوتی از قتل آقای خاشقجی سخن گفته بودند.
رسانه های ترکیه جزییاتی دلخراش از آخرین دقایق زندگی جمال خاشقجی در کنسولگری عربستان ارائه می کند.
یک روزنامه چاپ ترکیه نوشته است که صدای محمد عتیبی، کنسول عربستان در استانبول، در این فایل ها موجود است.
روزنامه شفق نو که به دولت ترکیه نزدیک است نوشت که در این فایل صدای محمد عتیبی سرکنسول عربستان شنیده می شود که به مأموران سعودی می گوید: “این کار را بیرون بکنید. مرا به دردسر می اندازید.”
روز نامه واشنگتن پست هم در گزارشی به نقل از مقامات ترک نوشت که مدارک محکم از دست داشتن بن سلمان در قتل خشقجی وجود دارد و در ویدیوهای که از دوربین های مداربسته ظبط شده یکی از نزدیکان بن سلمان را نشان می دهد.
دولت عربستان که پیش از این هرگونه دخالت در ناپدید شدن جمال خاشقجی روز نامه نگار منتقد حکومت این کشور را انکار می کرد، با فشار جامعه جهانی و افکار عمومی اکنون در تلاش برای توجیه این قتل بر آمده و سعی دارد آن را خوسرانه جلوه دهد.
به گزارش رها، شبکه تلویزیونی CNN گزارش کرده مقام‌های عربستان سعودی در صدد انتشار گزارشی هستند که با پذیرش مرگ جمال خاشقجی، آن را نتیجه بروز “اشتباه” در جریان بازجویی معرفی کند.
CNN ضمن انتشار این خبر به نقل از دو منبع جداگانه سعودی، نوشته که قرار بوده بازجویی از آقای خاشقجی، به ربودن وی از خاک ترکیه منجر شود.
به گزارش این شبکه، مقام های دولت عربستان می‌خواهند بگویند عاملان قتل این روزنامه نگار، “خودسر” و بدون مجوز از مقامات بالا بوده و توبیخ خواهند شد.
پیشتر دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا، پس از گفتگوی تلفنی با ملک سلمان پادشاه عربستان، گفته بود که ممکن است “قاتلان خودسر” مسئول مرگ آقای خاشقجی باشند!
دونالد ترامپ پس از این گفتگوی تلفنی افزود پادشاه عربستان هرگونه اطلاع از سرنوشت این روزنامه نگار را رد کرده است.
رئیس جمهور آمریکا همچنین از مایک پمپئو خواست تا فورا برای مذاکره با ملک سلمان در مورد ماجرای ناپدید شدن جمال خاشقجی عازم عربستان شود.
پیش از این ترامپ تهدید کرده بود که اگر ثابت شود دولت عربستان در ناپدید شدن آقای خاشقجی نقش داشته باشد سخت تنبیه خواهد شد.
اما ظاهرا دل کندن از دلارهای نفتی سعودی برای امریکا سخت است و به سادگی نمی شود از آن چشم پوشی کرد.
امریکا و عربستان سعی دارد با مطرح کردن فرضیه قتل خودسرانه خاشقجی به نحوی قضیه را ماست مالی کرده و حکومت عربستان را از زیر فشار افکارعمومی بیرون نماید.
این در حالی است که سه کشور آلمان، بریتانیا و فرانسه روز یکشنبه طی بیانیه‌ای مشترک اعلام کرده اند که مسئولین ناپدیدشدن جمال خاشقجی باید پاسخگو باشند.
وزیران خارجه این سه کشور گفته اند با جدیت تمام این مسأل را دنبال کرده و خواهان تحقیقات معتبر و پاسخ کامل و با جزئیات از جانب عربستان هستند.
به گزارش رها، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، تهدید کرده که اگر روشن شود حکومت عربستان سعودی در ناپدید شدن جمال خاشقجی دخالت داشته است، با “تنبیه شدیدی” روبرو خواهد شد.
ترامپ در مصاحبه با شبکۀ خبری سی بی اس امریکا گفته است که این پرونده او را “بسیار آزرده و خشمگین” کرده است.
البته او احتمال لغو قراردادهای میلیاردی فروش اسلحه به عربستان را رد کرد و گفت “راه‌های تنبیه دیگری” وجود دارد.
جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار عربستانی منتقد حکومت آل سعود، ۱۱ روز پیش پس از ورود به کنسولگری عربستان در استانبول ناپدید شد و تا کنون سرنوشت او روشن نیست.
مقامات ترکیه می‌گویند شواهدی در دست دارند که نشان می‌دهند آقای خاشقجی داخل کنسولگری عربستان به قتل رسیده است.
اما حکومت عربستان با وجود شواهد قطعی چنین ادعاهایی را “دروغ” خوانده است.
ناپدید شدن جمال خاشقجی انتقادهای گسترده‌ای را در سطح بین المللی برانگیخته است و بسیاری گفته‌اند که حکومت عربستان باید در این زمینه پاسخگو باشد.
او گفت لغو قراردادهای فروش اسلحه به عربستان را راه مناسبی برای “تنبیه” احتمالی عربستان نمی‌داند، چرا که نمی‌خواهد به فرصت‌های شغلی خلق‌شده با سفارش‌های بزرگ عربستان ضربه بزند.
پیشتر آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، نیز خواهان روشن شدن سرنوشت جمال خاشقجی شده بود.
آقای گوترش گفت اتفاقاتی مانند قتل و سر به نیست کردن روزنامه‌نگاران زیاد شده و نگرانی او این است که چنین اقداماتی در دنیا به امری رایج و عادی تبدیل شود.
گفتنی است در روز ورود آقای خاشقجی دوربین های مداربسته کنسولگری عربستان خاموش بوده است که چنین چیزی اتفاقی نیست و هیچ دوربینی خروج او از کنسولگری عربستان را ثبت نکرده است.
رسانه های ترکیه گزارش کرده اند این درخواست در جریان فراخواندن سفیر عربستان به وزارت امور خارجه ترکیه مطرح شده است.
جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار مشهور و منتقد سعودی که با روزنامه آمریکایی واشنگتن پست همکاری میکرد، از حدود یک هفته پیش و بعد از ورود به کنسولگری عربستان سعودی در شهر استانبول ترکیه ناپدید و سپس جسدش بی جانش پیدا شده است.
مقام‌های ترکیه بر این باروند که کنسولگری عربستان در قتل وی دست داد زیرا آقای خاشقجی بعد از ورود به کنسولگری ناپدید و به قتل رسیده است.
سفیر عربستان در آنکارا روز یکشنبه ۷ اکتبر برابر با ۱۵ میزان به وزارت خارجه ترکیه احضار شد و درخواست دولت ترکیه به وی ابلاغ گردیده و خواهان همکاری کامل عربستان در این پرونده را به اطلاع سعودی‌ها رسانده‌اند.
رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه، امروز دوشنبه 16 میزان اعلام کرد که پرونده آقای خاشقجی را از نزدیک دنبال می‌کند.
پلیس ترکیه که در حال تحقیق درباره این پرونده است در بیانیه‌ای اعلام کرده که ۱۵ شهروند سعودی، از جمله تعدادی از مقامات این کشور با دو پرواز به استانبول رفته و موقع حضور آقای خاشقجی درکنسولگری وارد آنجا شده بودند.
روزنامه صباح ترکیه نوشته است مظنون اصلی دو خودرو ون سیاه‌رنگ متعلق به کنسولگری عربستان است.
به گزارش این روزنامه این دو خودرو جزو شش خودرویی بودند که در آن روز همزمان از کنسولگری خارج شدند و به دو جهت مختلف حرکت کردند.
به نظر می رسد رژیم سعودی در مخمصه بدی گیر افتاده و دست به اشتباه بزرگی زده است. این پرونده می تواند برای آنها گران تمام شود و روابط عربستان با ترکیه و برخی کشورهای غربی را مخدوش کند.