این مجسمه که در «چوک بابه» در شهر بامیان قرار داشت شام امروز (سه شنبه) توسط افرادی ناشناس منفجر گردیده است.
استاد عبدالعلی مزاری بنیانگذار حزب وحدت اسلامی افغانستان ملقب به شهید وحدت ملی از احترام خاصی میان قوم هزاره در افغانستان برخوردار است.
استاد عبدالعلی مزاری در 22 حوت سال 1373 و در دوران جنگ های داخلی توسط گروه طالبان کشته شد.
محمد سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری می‌گوید نظم جمهوری، قانون اساسی و نهادهای امنیتی کشور نباید در روند صلح از بین برده شوند.
آقای دانش که امروز (پنج‌شنبه، چهاردهم حوت) در مراسم گرامیداشت از بیست‌وششمین سالیاد شهادت عبدالعلی مزاری در کابل صحبت می‌کرد، بر حفظ نظم جمهوری در روند صلح تأکید کرد.
آقای دانش گفت هیچ طرح صلحی نباید در غیاب دولت و مردم افغانستان به بحث گرفته شود و به بهانۀ آمدن صلح نظم جمهوری از بین برده شود.
او افزود بهترین راهکاری برای تأمین صلح در کشور برگزاری انتخابات است و همۀ طرف‌های سیاسی در این روند باید شرکت کنند.
آقای دانش خاطرنشان ساخت صلح یک روند دوجانبه است که یک طرف رهبران سیاسی افغانستان در چوکات دولت و طرف دیگر آن گروه طالبان به گفت‌وگو می‌پردازند و در پیوند به آیندۀ کشور تصمیم می‌گیرند.
آقای دانش با انتقاد از رویکرد طالبان اعلام کرد این گروه هنوزهم در فکر آن است که طرف‌های سیاسی به طالبان بیعت کنند. او از طالبان می‌خواهد که رویکرد انحصارطلبانه را کنار بگذارند.
این در حالی است که به تازه‌گی زلمی خلیل‌زاد، نمایندۀ ویژۀ امریکا در امور صلح افغانستان در سفرش به کابل طرح تازه‌یی را برای تسریع روند صلح با رهبران سیاسی کشور شریک ساخته است. گفته می‌شود در چوکات این طرح می‌بایست یک حکومت مشارکتی با شمولیت طالبان در افغانستان ایجاد شود.
دفتر ریاست جمهوری نوشته است که قبل از ظهر روز گذشته (چهارشنبه) از بیست و سومین سالروز شهادت استاد عبدالعلی مزاری شهید وحدت ملی در ارگ ریاست جمهوری با اشتراک شماری از مقامات عالی رتبه کشور تجلیل به عمل آمد.
محمد اشرف غنی رئیس جمهوری کشور در این مراسم ضمن تسلیت بخاطر شهادت آقای مزاری، گفت: «اگر استبداد در یک طرف تاریخ ماست، آزادی خواهی بادوام در طول 140 سال طرف دیگر قضیه ماست.»
آقای غنی با بیان این که ارگ ریاست جمهوری مکانی برای برابری و برادری برای تمام اقوام افغانستان است، گفت که اکنون کسی نمی تواند از نگاه قوه بشری، هزاره جات را به گذشته ارجاع دهد، زیرا آن روزها دیگر گذشته است.
وی از سرور دانش نیز قدردانی کرد و گفت که آقای دانش مراسم تجلیل از شهادت استاد مزاری را به مراسم تحلیل مبدل کرده، زیرا تجلیلی که مبنایش بر تحلیل باشد، به تجلیلی با دوام مبدل خواهد شد.
او گفت: «شما استاد مزاری را دوباره به نسل های جدید افغانستان از یک زاویه خاص معرفی می کنید.»
رئیس جمهوری کشور در این مراسم نیز بر برگزاری انتخابات تاکید کرد و گفت انتخابات سال 1397 و انتخابات سال 1398 ریاست جمهوری، باید وسیله ای برای گفتمان ملی و تعیین راه آینده افغانستان براساس قانون اساسی و خواسته های مردم باشد.
آقای غنی علاوه کرد که برای ملت سازی در افغانستان نیاز به درک تحلیلی از گذشته است، اما تکرار آن اجازه نخواهد یافت. «دردهای ما از گذشته باید سد راه ما برای حال و آینده نگردد.»
استاد سرور دانش معاون دوم رئیس جمهوری نیز ضمن سخنرانی در این مراسم گفت: «تجلیل از شهید مزاری و فیض محمد کاتب هزاره و امیر الکلام امیر علی شیر نوایی در ارگ ریاست جمهوری و ضرب مدال رسمی دولتی به نام کاتب و نوایی و اعطای لقب شهید وحدت ملی به استاد مزاری، نشانه ای از احترام ارگ به عنوان مرکز اقتدار سیاسی افغانستان، به اقوام کشور و شخصیت های ملی افغانستان است.»
آقای دانش خاطرنشان کرد: «شهید مزاری می خواست که هزاره بودن جرم نباشد و مذهب شیعه قاچاق نباشد. او می خواست اوزبیک بودن طعنه نباشد و بلوچ بودن مجازات نداشته باشد. امروز علیرغم وجود پاره ای از مشکلات، همه این آرزوها برآورده شده و همه این هویت ها تثبیت گردیده که ناممکن است محو گردد.»
وی تصریح کرد که هویت کلان ملی و خرده هویت های قومی با هم هیچ تعارض و تضادی ندارد. همه اقوام این کشور با حفظ هویت قومی خود، جزئی از هویت کلان ملی افغانستان هستند و در طول تاریخ نیز چنین بوده اند.
گزارش های تایید نشده و اولیه حاکی از آن است که این انفجار ناشی از یک حمله انتحاری بوده که در آن 5 تن کشته و 10 تن دیگر زخمی شده اند.
پیش تر عنوان شده بود که در نتیجه این انفجار تنها شش تن زخمی شده اند و انفجار در منطقه پل سوخته صورت گرفته است.
محمد محقق معاون دوم ریاست اجراییه در حال سخنرانی در این مراسم بود که انفجار صورت گرفت.
پس از لحظاتی که نظم مجلس بهم خورده بود، نیروهای امنیتی حاضر در منطقه نظم دوباره مجلس را فراهم کردند.
آقای محقق در ادامه سخنرانی اش گفت که این انفجار در منطقه پل سوخته روی داده است.
تاکنون هیچ گروه مسلحی مسئولیت این رویداد را به عهده نگرفته است.
در این همایش که عصر روز گذشته از سوی “انجمن اجتماعی عدل و رفاه” در مرکز بامیان راه اندازی شده بود، در کنار شماری از شخصیت های سیاسی و فرهنگی، صدها تن از شهروندان این ولایت نیز حضور داشتند.
عبدالعلی مزاری دبیر کل حزب وحدت اسلامی افغانستان، بیست و یک سال پیش در چهارآسیاب کابل به اسارت طالبان رفت و در بیست و دوم حوت سال 1373 خورشیدی از سوی این گروه به شهادت رسید.
هواداران شهید وحدت ملی، پیکر او را از غزنی تا کابل و از آنجا تا بامیان و بلخ بر روی شانه های خود حمل کردند. پیکر شهید مزاری در هفتم ماه حمل سال پس از آن در بلخ به خاک سپرده شد.
انسانی سازی قدرت
داکتر امان الله فصیحی مشاور امور فرهنگی معاونت دوم ریاست جمهوری در همایش آسمان در تابوت گفت :”رهبر شهید، تاریخ سیاسی کشور را دگرگونه کرد، قدرت را انسانی ساخت و منطق غیر انسانی را تبدیل به منطق انسانی کرد”.
آقای فصیحی افزود که در کل تاریخی افغانستان تا زمان شهید مزاری، منطق عصبیت، خون و قبیله در عرصه سیاست ورزی حاکم بوده و قدرت برای قدرت خواسته می شد نه برای رفاه جامعه و پیشرفت کشور: “برای توجیه قدرت برای قدرت از هر ابزاری مانند کشتار، غارت، ظلم و ستم استفاده می شد و دین، اخلاق و ارزش های انسانی در خدمت قدرت و منطق قبیله استخدام شده بودئد”.
او تاکید کرد که در چنین شرایطی که قوم خاصی قدرت را برای خود می خواست و به دیگران توجه نداشت، شهید مزاری گفتمان خود را مطرح کرد؛ گفتمانی که در آن همگان از حقوق مساوی و برابر برخوردارند.
به گفته او؛ شهید مزاری، مردم را صاحب قدرت می دانست و به همین دلیل طرح برگزاری انتخابات را بیان کرد:” رهبر شهید برای همه اقوام محروم حق خواهی می کرد و می خواست آنها در تصمیم گیری های بزرگ سهیم باشند، حقوق انسانی زن و مرد را برابر می دانست، عدالت مبتنی بر شایستگی و لیاقت را مطرح می کرد و راه رسیدن به این مهم را تعامل و عقلانیت اجتماعی می دانست، چنانچه گفته است که ما اختلاف و تفرقه افگنی میان اقوام را فاجعه و وحدت ملی را یک اصل می دانیم”.
منطق بی نظیر حق خواهی
شهید مزاری از رهبرانی است که به مبارزه در راستای تامین عدالت اجتماعی و برخورداری تمام شهروندان افغانستان از حقوق مساوی، معروف است. شهید وحدت ملی، بارها در سخنانش تاکید کرده است که حق خواهی به معنای دشمنی با کسی نیست. هرچند حق خواهی شهید مزاری در زمانی که این موضوع را مطرح کرد با گلوله و جنگ های تحمیلی پاسخ داده شد اما امروزه می رود تا جایگاه واقعی اش را دریابد.
سرور جوادی مشاور امور اجتماعی معاونت دوم ریاست جمهوری و از دیگر سخنرانان همایش آسمان در تابوت، با تایید این موضوع می گوید، آنچه که به عنوان منطق شهید مزاری در حق خواهی مطرح است را می توان در لابلای صحبت ها و رفتارش یافت و به همین دلیل است که او در ردیف چهار رهبر بزرگ بشری در قرن بیست مانند نلسون ماندلا، مهاتما گاندی و مارتین لوترکینگ قرار می گیرد که هرکدام نقطه برجسته ای در تفکر و عمل خود داشتند.
آقای جوادی گفت که شهید مزاری حق انسانی و انسان بودن را برای انسان هایی می خواست که در جغرافیایی بنام افغانستان زندگی می کنند:”او به زبان بسیار ساده می گفت که “می خواهم دیگر هزاره بودن جرم نباشد”. این موضوع هیچ ربطی به وزارت و چوکی ندارد، بلکه یک بحث کاملا هویتی انسانی است”.
او تصریح کرد؛ منطق شهید مزاری، انسان برابر و سیاست را در معیار انسانیت قرار دادن است:”وقتی دولت مجاهدین به حزب وحدت پنج وزارت پیشنهاد داد، شهید مزاری آن را نپذیرفت و گفت که من وزارت نمی خواهم، می خواهم که تمام اقوام ساکن در افغانستان بگونه برابر حق تصمیم گیری داشته باشند. شهید مزاری قدرت و مدیریت کلان ملی را برمبنای مشارکت مطرح کرد؛ این مشارکت به معنای همسانی در حق انسانی و شهروندی است”.
جوادی با تاکید بر اینکه تا زمان شهید مزاری ماهیت استبداد در افغانستان شخصی-قبیله ای بود و دولت ها ماهیت مزدوری داشتند، اضافه کرد که منطق حق خواهی شهید مزاری نقطه ای را هدف می گیرد که همواره در تاریخ افغانستان نفی شده است؛ نفی برابری انسان ها.
به باور او؛ هرچند این منطق در آن زمان قابل درک نبود اما امروزه جایگاه خود را یافته است و بسیاری از روشنفکران آن وقت و دوران نوین اقوام دیگر، به برحق بودن منطق مزاری اعتراف می کنند.
شهید مزاری که چندی پیش به گونه رسمی به عنوان شهید وحدت ملی مسمی گردید، از معدود رهبرانی است که از محبوبیت خاصی در میان شهروندان کشور برخوردار است. سخنان شهید مزاری به شعارهای بزرگی برای حرکت های دادخواهانه در افغانستان مبدل شده اند. در عین حال همه ساله از سالگرد شهادت، خاکسپاری و میلاد او در سراسر افغانستان و حتی در خارج از کشور نیز گرامیداشت به عمل می آید. این موضوع نشان می دهد که منطق “حق خواهی و عدالت طلبی شهید مزاری” اکنون نه تنها در افغانستان بلکه در سطح بین الملل نیز، به شکل وسیعی جا باز کرده و بسوی نهادینه شدن به پیش میرود.
زمان احمدی- بامیان