وزارت امور خارجه به تازگی از دیدار جداگانه محمد حنیف اتمر وزیر امور خارجه با جهاد آرگین سفیر ترکیه، محمد ابراهیم طاهریان نماینده ویژه وزارت خارجه ایران در امور افغانستان و یسپر ویک نماینده ویژه جدید آلمان برای افغانستان و پاکستان خبر داد.
وزير امور خارجهٔ کشور در دیدار با سفیر ترکیه از حمایتهای ترکیه در دو دهه گذشته به خصوص نقش آنکشور در روند صلح افغانستان قدردانی کرد.
اتمر، روی اهمیت نقش علمای جهان اسلام در تقبیح خشونتها، استقرار آتشبس و تأمین صلح پایدار در افغانستان صحبت نموده، بر نقش علمای جهان بهویژه علمای ترکیه در موفقیت روند صلح تأکید کرده است.
وزیر امور خارجه همچنان با اشاره به نشست سهجانبهٔ افغانستان، ترکیه و ایران در حاشیهٔ اجلاس دیپلماسی آنتالیا، بر اهمیت ارتقای سطح همکاریهای اقتصادی میان دو کشور تاکید کرد.
سفیر ترکیه از تداوم همکاریهای کشورش با افغانستان در عرصههای مختلف به خصوص تأمین صلح و ثبات در کشور و همچنان علاقمندی انقره برای گسترش مراودات تجارتی و همکاریهای اقتصادی با افغانستان به وزیر امور خارجه اطمینان داد.
در دیداری جداگانه با محمد ابراهیم طاهریان، وزیر امورخارجه با قدردانی از موضعگیریهای معقول ایران در حمایت از روند صلح کشور، راجع به قطع خشونتها، خاتمه بخشیدن به قتل و کشتار خودسرانه مردم، شکنجه غیر نظامیان و نقض حقوق بشر در مناطق تحت تصرف طالبان صحبت کرده، اظهار داشت که حضور طالبان و افزایش خشونتها از جانب آنان سبب گسترش افراطیت و حضور گروههای تروریستی بینالمللی به شمول داعش در افغانستان و منطقه میگردد.
اتمر همکاریهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و تجارتی میان کابل و تهران را ضرورت مبرم برای دولتها و مردمان دو کشور دانسته، خواهان تقویت هرچه بیشتر همکاریها در بخشهای مختلف بهویژه روند صلح کشور شد.
در ادامه، ابراهم طاهریان از حمایت کشورش از روند صلح افغانستان با حفظ دستاوردهای دو دهه پسین به وزیر امور خارجه اطمینان داد و خواهان تقویت هرچه بیشتر همکاریها میان کابل و تهران در بخشهای مختلف به شمول همکاریهای سرحدی و ايجاد همآهنگیهای بیشتر میان ادارات ذيربط دو كشور شد.
در دیدار با نماینده ویژه جدید آلمان برای افغانستان و پاکستان، اتمر با استقبال از «یسپر ویک» و ابراز قدردانی از همکاریهای آلمان برای افغانستان در جریان دو دهه پسین و حمایت آن کشور از نیروهای دفاعی و امنیتی کشور، پیرامون انکشافات اخیر در افغانستان، اهمیت اجماع منطقهای وجهانی در حمایت از روند صلح و همکاریهای کابل و برلین پس از خروج نیروهای حمایت قاطع، صحبت کرده است.
اتمر با تأکید بر اهمیت تداوم حمایت آلمان از افغانستان و روند صلح اظهار داشت افزایش خشونتها، نقض حقوقبشر و عدم پابندی این گروه بر تعهدات شان برای قطع روابط با گروههای تروریستی، سبب گسترش افراطیت و حضور گروههای تروریستی بینالمللی به شمول داعش در افغانستان و منطقه گردیده است.
در ادامه، نماینده آلمان نیز با ابراز نگرانی از افزایش خشونتها از سوی طالبان، از تداوم همکاری و حمایت برلین از روند صلح و حفظ دستاوردهای دو دهۀ پسین افغانستان به وزیر امور خارجه اطمینان داده است.
برچسب: اجماع منطقه ای
-

اجماع بین المللی پس از خروج ناتو از افغانستان برای پیش برد صلح ضروری ست
-

دیدار خلیلزاد با رئیس جمهور تاجیکستان/ اجماع منطقه ای برای صلح افغانستان تقویت می شود
زلمی خلیلزاد، نمایندۀ ویژۀ امریکا در امور صلح افغانستان با رییسجمهور تاجیکستان دربارۀ صلح افغانستان گفتوگو کرد.
سفارت امریکا در تاجیکستان اعلام کرد این دیدار دیروز (سهشنبه، چهاردهم ثور) در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان صورت گرفته است. روند صلح افغانستان و تقویت اجماع منطقهیی برای موفقیت این روند محور بحث میان دو جانب در این دیدار بود.
به نقل از خبرنامۀ سفارت امریکا، رییسجمهور تاجیکستان میگوید دوشنبه از همۀ ظرفیتش برای حل مسألۀ افغانستان استفاده خواهد کرد.
همزمان با این، آقای خلیلزاد نیز نقش تاجیکستان را در موفقیت روند صلح افغانستان و اتصال منطقهیی برای انکشاف اقتصادی منطقه مهم توصیف میکند و از این کشور میخواهد که از ظرفیتهای خود در روند صلح افغانستان کار بگیرد.
گفتنی است که زلمی خلیلزاد دو روز پیش، پس از دیدار با همتایان روس، چین و پاکستانیاش در دوحه، وارد کابل شد و با سران دولت و سیاسیون افغانستان دیدار کرد. خلیلزاد در جریان این سفر اعلام کرد که واشنگتن مخالف هر گونه تلاش طالبان برای کسب قدرت از راه نظامی در افغانستان خواهد بود.
-

هند در ایجاد اجماع منطقه ای در مورد صلح افغانستان نقش سازنده ای دارد
وزارت امور خارجه اعلام کرد محمد حنیف اتمر، وزیر خارجۀ افغانستان با رویندرا تندن، سفیر هند در کابل دیدار کرده است.
وزارت امور خارجه امروز (دوشنبه، ۲۳ حمل) با نشر خبرنامهیی نوشت این دیدار عصر دیروز در مقر این وزارت صورت گرفته است. نشست صلح استانبول و تقویت اجماع منطقهیی و جهانی پیرامون صلح افغانستان در این دیدار مورد بحث قرار گرفته است.
به نقل از این خبرنامه، آقای اتمر اظهار داشت دولت هند در تقویت اجماع منطقهیی و جهانی پیرامون صلح افغانستان تاکنون نقش سازندهیی داشته است. به بیان او، دولت افغانستان توقع دارد که نقش سازندۀ هند در روند صلح کشور همچنان ادامه یابد.
در همین حال، سفیر هند نیز خاطرنشان ساخت دهلینو به همکاری همهجانبۀ خود با دولت افغانستان برای موفقیت روند صلح در این کشور ادامه میدهد.
این در حالی است که تا کمتر از یک هفتۀ دیگری یک نشست بزرگ بینالمللی در پیوند به صلح افغانستان در شهر استانبول، پایتخت کشور ترکیه برگزار میشود. رهبران ارشد دولت افغانستان و گروه طالبان در این نشست دعوت شدهاند و قرار است سنگبنای ساختار مشارکتی صلح در این نشست گذاشته شود.
-

خلیلی: برای انتخاب نوع نظام آینده باید رفراندوم برگزار شود
محمدکریم خلیلی، رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان، میگوید برای انتخاب نوعیت ساختار نظام آینده، باید رفراندوم برگزار شود.
آقای خلیلی که روز سهشنبه (۱۷ حمل)، در همایشی در بامیان صحبت میکرد، گفت: «هر کسی ایدهای در بارهی نظام آینده دارد؛ اما من پیشنهاد میکنم که به رای مردم مراجعه شود و هر ساختاری که اکثریت آرا را با خود داشت، همان پذیرفته شود.»
به گفتهی او، در این رفراندوم، باید همه افراد و مجموعههای تاثیرگذار، سیستمهایی را که برای حل منازعه در افغانستان مناسب است، ارایه کنند.
آقای خلیلی اما گفت که رفراندوم زمانی باید برگزار شود که احصاییهی دقیق از مردم افغانستان گرفته شود تا دیگر هرجومرج ایجاد نشود.
رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان، همچنان گفت: «فرصت خوبی برای برقراری صلح پیش آمده است. امروز برای برقراری صلح در افغانستان، اجماع ملی، منطقهای و جهانی وجود دارد. حتا کشورهایی که طالبان را به رسمیت شناخته بودند نیز امروز میگویند که؛ نباید امارت طالبان تکرار شود.»
او با اشاره به سفر اخیرش به اسلامآباد، گفت که دیدگاه پاکستان در بارهی افغانستان تغییر کرده و مقامهای این کشور به این باور اند که ادامهی جنگ به نفع منطقه نیست.
آقای خلیلی، همچنان گفت که در نشست مسکو نیز، همه علیه امارت طالبانی سخن گفتند و حمایتشان را از دستآوردهای ۲۰ سال گذشتهی افغانستان اعلام کردند.
او ابراز امیدواری کرد تا کاستیهایی که در سایر نشستهایی که برای صلح افغانستان برگزار شده بود، در نشست استانبول رفع شود.
آقای خلیلی، تصریح کرد: «ما صلح پایدار و عادلانه میخواهیم، صلحی که منازعات ریشهدار افغانستان را حل کند و ما شاهد منازعهی دیگری در کشور نباشیم؛ اما اگر به نام صلح، کلوخ در آب گذاشتن باشد و آینده در نظر گرفته نشود، به هیچ وجه کارآیی ندارد. اگر عدالت در سایهی صلح نباشد، صلح پایدار نیست.»
او همچنان تاکید کرد که صلح نیازمند قربانی دادن است و دو طرف (دولت و طالبان)، باید قربانی بدهند.
آقای خلیلی افزود: «هیچ طرفی به خاطر منافع شخصیاش نباید صلح را قربانی کند. هر روز مردم به خاک و خون کشیده میشوند، این وضعیت تا چه وقت ادامه داشته باشد؟ مانع ایجاد کردن برای مردم افغانستان قابل قبول نیست. تلاش کنیم از فرصت پیشآمده استفاده شود.»
آقای خلیلی گفت که اگر روند صلح به بن بست برسد، جنگ شدت یافته و وضعیت بدتر خواهد شد.
این در حالی است که برخی از رسانهها، به نقل از منابعشان گزارش دادهاند که نشست استانبول، در شانزدهم اپریل برگزار خواهد شد. گفته میشود که این نشست، برای ۱۰ روزه بوده و در آن، در بارهی حکومت آیندهی افغانستان گفتوگو خواهد شد.
-

نشست استانبول بررسی شد
فرستاده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان، چهارشنبهشب(۱۱حمل) با اعضای هیئت مذاکره کننده دولت افغانستان در قطر رایزنی کرد.
گفته شده دو طرف روی موضوعات امنیتی و سیاسی گفتوگو و در مورد موفقیت نشست استانبول و ختم جنگ در افغانستان و صلح دائمی تبادل نظر نمودند.
در این دیدار، هیئت صلح افغانستان از عزم جامعه جهانی و اجماع منطقهای برای رسیدن به صلح سراسری و پایان جنگ در افغانستان ابراز خرسندی نمود.
پیش از این زلمی خلیلزاد سفری به ترکیه داشت، پس از بازگشت به قطر با هیئت گروه طالبان نیز دیدار کرده و کارشناسان میگویند که دیدارهای اخیر او با هیئت دو طرف، مرتبط به نشست صلح ترکیه است. -

اجماع منطقه یی برای صلح افغانستان بررسی شد
محمد حنیف اتمر، وزیر خارجۀ افغانستان با سابر امانیام جایشنکار، همتای هندیاش در دهلینو دیدار کرد.
آقای اتمر در برگۀ تویترش نوشت این دیدار پس از چاشت دیروز (دوشنبه، دوم حوت) در دهلینو، پایتخت کشور هند صورت گرفت.
آقای اتمر افزود روند صلح افغانستان، تقویت اجماع منطقهیی و بینالمللی و ارتقای سطح همکاریهای موجود میان دو کشور محور گفتوگوهایش با وزیر خارجۀ هند بوده است.
به گفتۀ او، آقای جایشنکار تعهد کرده است که کشورش برای تأمین صلح در افغانستان با طرفهای دخیل در این روند همکاری میکند.
گفتنی است که وزیر خارجۀ کشور روز گذشته در رأس یک هیأت بلند رتبۀ دولتی به دهلینو سفر کرد. ترغیب کشورهای منطقه به حمایت از دیدگاه حکومت در روند صلح مهمترین هدف آقای اتمر در این سفر خوانده میشود.
این در حالی است که رهبری حکومت افغانستان روی چگونهگی ساختار دولت افغانستان پس از توافق احتمالی صلح با ایالات متحدۀ امریکا دچار اختلاف شده است. بر اساس طرح تازۀ وزارت خارجۀ امریکا، یک ساختار موقت و مشارکتی صلح در افغانستان باید شکل بگیرد، اما رییسجمهور غنی تأکید میکند که هر گونه انتقال قدرت باید از طریق انتخابات صورت بگیرد.
-

اتمر: اجماع منطقه ای و جهانی برای صلح شکل گرفته است
محمد حنیف اتمر وزیر امورخارجه که دوشنبه(۱۸حوت) در برنامه حسابدهی دولت به ملت، گزارش کارکردها و دستاوردهای این وزارت را در سال مالی۱۳۹۹ ارائه میکرد، گفت این وزارت دستاوردهای کلانی در یک سال گذشته داشته است.
اتمر گفت: «ایجاد همصدایی و جلب حمایت قاطع کشورهای جهان در پیوند به کاهش خشونتها، برقراری آتشبس و ادامه گفتوگوهای معنادار صلح به منظور رسیدن به راهحل سیاسی برای تامین صلح پایدار و مبتنی بر اراده آزاد مردم، جلب حمایت قاطع کشورها و سازمانهای اثرگذار جهان، به شمول اتحادیه اروپا، ناتو و سازمان ملل متحد، در راستای حفظ نظام، تقویت دستاوردهای دموکراتیک و پاسداری از حقوق بشری شهروندان بهخصوص زنان افغان، برگزاری موفقانهی کنفرانس جنوا و گفتوگوهای پیگیر با وزرای خارجه، مسئولان سازمانهای بینالمللی و نمایندگان کشورها در پیوند به پروسه صلح از مهمترین دستاوردهای وزارت امورخارجه در سال ۱۳۹۹ به حساب می آیند.»
اتمر افزود وزارت امورخارجه در بخش مبارزه با تروریزم و جرایم سازمان یافته حمایت کشورهای جهان، بهویژه امریکا و ناتو را به صورت گسترده جلب نموده است.
وزیر امورخارجه تصریح کرد به منظور رشد اقتصادی و دستیابی کشور به خودکفایی، این وزارت در هماهنگی و همکاری با سایر ادارات حکومتی در سال ۱۳۹۹ تلاش کرد تا سرمایهگذاریهای خارجی را در افغانستان جلب نماید و کمکهای بینالمللی به کشور نیز تداوم پیدا کند.
به گفته او، در بخش رسیدگی به امور مهاجرین و حمایت از حقوقشان در بیرون از کشور دستاوردهای مهم داشته که میتوان از ایجاد تسهیلات در خصوص دریافت تذکره ورقی، پاسپورت و اسناد هویتی برای مهاجرین، آغاز رسمی روند تثبیت هویت و توزیع تذکره الکترونیکی و صدور پاسپورت ماشینخوان برای حدود ۲.۳میلیون متقاضی در ایران و زمینهسازی برای صدور ویزه درازمدت پاکستان یاد کرد.
او افزود در بخشهای پالیسی و تقنینی در مجموع ۱۲ سند پالیسی و تقنینی طی یکسال گذشته تهیه و نهایی گردیده که از جمله چهار سند آن تصویب و اجرایی شده است.
وزیر امور خارجه گفت برای این وزارت در سال مالی ۱۳۹۹ مبلغ ۷۵۰۸۲۷۷۵۰۰ افغانی بودجه عادی و انکشافی تخصیص داده شده بود که ۹۳.۴۹ فیصد آن به مصرف رسیده است.
-

امریکا از پروسه صلح افغانستان حمایت می کند
وزارت امور خارجه اعلام کرد دو طرف در این دیدار همچنین تلاشهای مشترک واشنگتن و کابل را در راستای موفقیت روند مذاکرات صلح بررسی کردند.
وزیر امور خارجه از مساعی مشترک افغانستان و ایالات متحده جهت یافتن راه حل صلحآمیز برای بحران جاری در افغانستان قدردانی و بر اهمیت حمایت منطقهای و بینالمللی از روند صلح تأکید کرد.
خلیلزاد نیز نقش کشورهای منطقه را در روند صلح بااهمیت توصیف نمود و نسبت به پشتیبانی همهجانبهٔ ایالات متحدۀ امریکا از فرآیند صلح افغانستان بهویژه ایجاد اجماع منطقهای و تقویت اجماع جهانی، به افغانستان اطمینان داد.
-

وزارت خارجه: از سفر هیات طالبان به ایران خبر داشتیم
وزارت امور خارجه امروز سهشنبه(۷ دلو) در اعلامیهای گفت دولت جمهوری اسلامی ایران در مورد سفر هیئت طالبان به ایران، افغانستان را مطلع نموده و در این مورد نظریات دولت افغانستان را قبلاً مطالبه و دریافت کرده است.
در اعلامیه آمده است: «هدف از تنظیم سفر هیئت طالبان به ایران این است تا جانب جمهوری اسلامی ایران، افزون بر شرح دیدگاههای خود، طالبان را در مورد موجودیت اجماع منطقهای در خصوص تأمین آتشبس فوری، دستیابی به یک توافق جامع صلح در چهارچوب نظام جمهوری و حفظ ارزشهای قانون اساسی افغانستان، آگاه سازد.ایران همچنان میخواهد اطمینان حاصل کند که افغانستانِ پسامنازعه بار دیگر بهپایگاه امن گروههای تروریستی مبدل نخواهد شد و همچون مرکز اتفاق و همکاریهای منطقهای و بینالمللی باقی خواهد ماند».
وزارت خارجه افزود امیدوار است طالبان به خواست برحق مردم افغانستان برای قطع خونریزی و تأمین صلح پایدار تن دهند و به تقاضای پیهم کشورهای منطقه و جهان برای تأمین آتشبس و رسیدن به توافق جامع صلح از طریق گفتوگوهای معنادار و صادقانه، احترام گذارند.
اعلامیه خاطرنشان کرد: «طالبان باید بدانند که روش کنونیشان مبنی بر ادامهٔ جنگ و خونریزی مورد انزجار همگانی هم در افغانستان و هم در منطقه و جهان قرار دارد».
کابل میگوید به مشورتها و همکاریها با کشورهای منطقه و جهان، از جمله جمهوری اسلامی ایران، به منظور حفظ و تقویت اجماع منطقهای و بینالمللی در حمایت از موقف برحق مردم و دولت افغانستان در رابطه به صلح پایدار مبتنی بر ارزشهای قانون اساسی و تقویت نظام جمهوری اسلامی، ادامه خواهد داد. -

لزوم حمایت منطقه ای و جهانی از صلح افغانستان
مذاکرات صلح دوحه یک لحظه مهم برای افغانستان خسته از جنگ، منطقه و اتحاد نظامی بینالمللی به رهبری آمریکا که از دو دهه گذشته در این کشور دخیل هستند، است.
بااینوجود، بدون حمایت و تضمین منطقهای و جهانی، هرگونه توافقنامه صلح میان دولت افغانستان و طالبان قبل از رسیدن به مرحله اجرا در معرض فروپاشی قرار میگیرد.
برای رسیدن به موفقیت، سهطبقه از بازیگران – جانب افغانستان، کشورهای منطقه و قدرتهای بزرگ جهانی – باید یک مکانیزم فراگیر و مؤثر برای مشاوره و همکاری در حمایت از روند جاری صلح و امنیت افغانستان طرحریزی کنند.
نیاز به یک قالب واحد و قدرتمند موفقیت در گفتوگوهای طراز بلند افغانستان میتواند فصل جدیدی را در افغانستان نوید دهد و ثبات و رفاه بیشتری را برای منطقه به ارمغان بی آورد.
در عین زمان، سقوط روند میتواند بسیار فاجعهبار باشد و یک جنگ نیابتی پیچیده داخلی و منطقهای را در افغانستان به راه بی اندازد و همچنین خطرات زیادی را برای منطقه، ایالاتمتحده و متحدانش به همراه خواهد داشت.
با توجه به بنبست مرگبار در میدان جنگ که نزدیک به ده سال است که جریان دارد، روند صلح میتواند تنها راه برای حفظ ثبات منطقهای و کاهش چالشهای بیشمار دیگر مانند مبارزه با تروریسم جهانی، قاچاق مواد مخدر و امواج پناهندگان ناشی از جنگ در آینده برای افغانستان و منطقه باشد.
تا به امروز، اگرچه بیشتر کشورهای منطقه از گفتوگوهای صلح افغانستان ابراز حمایت کردهاند، اما هیچ همگرایی منطقهای قابلتوجهی درروند کار و مهمتر از آن در وضعیت نهایی آن به وجود نیامده است. ظاهراً این عدم همگرایی بازتابدهنده روابط پراکنده کشورها در سراسر منطقه است.
اختلافنظرها در مورد حضور نیروهای امریکایی و ناتو در افغانستان و همچنین انبوهی از رقابتهای منطقهای و جهانی و روابط خصمانه آنها این عدم همگرایی را تشدید کرده است.
اساساً یک جبر مزمن در قلب سیاستهای منطقهای وجود دارد که مانع گفتوگوها، تفاهم و همکاری در موضوعات مشترک میشود.
برای چندین دهه، سیاستهای منطقهای توسط دو عامل متأثر شده است: روابط پراکنده کشورهای منطقه و تنشها و رقابتهای جهانی که در سطح منطقه جریان دارد.
درگیری هند و پاکستان یکی از نمونههای بارز شکل اول آن است، درحالیکه تنش میان ایالاتمتحده و قدرتهای منطقهای مانند ایران، چین و روسیه شکل دوم است. تأثیر این دو عامل در پشت جبر استراتژیکی است که امروز آن را تجربه میکنیم.
دلایل زیادی برای نگرانی قدرتهای منطقه از اوضاع وجود دارد، حتی پس از رسیدن به یک توافق سیاسی موفق در افغانستان، منطقه همچنان در معرض تهدیدها و چالشهای مانند تروریسم جهانی و بیثباتی، جرائم سازمانیافته، خطرات بهداشت محیطزیست و بهداشت عمومی، مشکلات اقتصادی و عقبماندگی خواهد بود.
حمایت آمریکایی و اروپایی بههرحال مهم باقی خواهد ماند، اما صلح پایدار در افغانستان و اقدامات مؤثر منطقهای در قبال چالشها و تهدیدهای مشترک تنها توسط خود کشورهای منطقه میتواند تضمین شود.
در این زمینه، مذاکرات صلح افغانستان میتواند فرصتی منحصربهفرد برای منطقه فراهم کند تا پاسخهای منطقهای روشن، منسجم و فعال، نهتنها برای مقابله با جنگ طولانی در افغانستان بلکه سایر چالشها و خطرات اساسی که ثبات افغانستان، منطقه و جهان را تهدید میکند، ارایه کند.
تصمیم ایالاتمتحده برای بیرون کردن مشروط نیروهای خود از افغانستان تا ماه می ۲۰۲۱- که در توافقنامه ۲۹ فبروری ۲۰۲۰ میان آمریکا و طالبان تسجیل شده است – فرصتی را برای ابتکار عمل و تصمیمگیری در منطقه ایجاد میکند. توافق روی یک پلتفرم مشترک برای مشاورههای سطح بالای دیپلماتیک به یک اولویت اساسی و ضروری مبدل میشود.
طی ماههای اخیر، نگرانیها در مورد اجماع منطقهای و فقدان بستر مؤثر برای ایجاد آن در تعاملات عمومی و پشت درهای بسته میان کشورهای ذیدخل در مذاکرات صلح افغانستان به وجود آمده است.
ما این نگرانیها را از بسیار نزدیک درک میکنیم: مجموعهای بحثهای پیگیری ۲ در میان کشورهای مهم منطقهای و جهانی با مشارکت درروند صلح افغانستان – به میزبانی جامعه قلب آسیا و سازمانهای شریک ما جریان فعلی را برای ما روشن ساخته است
ما این نگرانیها را از نزدیک میفهمیم و احساس میکنیم: مجموعهای از بحثهای مسیر ۲ در میان کشورهای مهم منطقهای و بینالمللی با مشارکت درروند صلح افغانستان – به میزبانی جامعه قلب آسیا و سازمانهای شریک ما – جریان فعلی را برای ما روشن کرده است.
نزدیک به ده سال است که بخش از بحثهای پیگیری ۲ و سایر گفتوگوها بودهایم، ما به این متقاعد شدهایم که روند قلب آسیا – استانبول بهترین چهارچوب است برای اجماع منطقهای و ما گفتوگوهای طولانیمدت و تعاملات بین منطقه و ایالاتمتحده در مورد روند جاری صلح افغانستان و افغانستان پسا مصالحه در زیر برجسته نمودهایم.روند قلب آسیا – استانبول چیست؟
روند استانبول – قلب آسیا که در نوامبر ۲۰۱۱ بهعنوان ابتکار مشترک افغانستان و کشورهای اطراف آن راهاندازی شد، سعی کرده است تا همکاریهای امنیتی، اقتصادی و سیاسی را در سطح منطقه با افغانستان در محراق توجه قرار دهد.
در حال حاضر در این روند ۱۷ کشور ازجمله همسایگان دور و نزدیک افغانستان ۱۵ کشور حامی – که عمدتاً شامل ایالاتمتحده و دیگر قدرتهای غربی است – و ۱۲ سازمان منطقهای و بینالمللی شرکت دارند. روند قلب آسیا نظر به بیشتر پلتفرمهای منطقهای موجود فراگیر و بینظیر است.
بهویژه، روند قلب آسیا از منظر منطقهای تلاش میکند تا یک پلتفرم چندجانبه را که قالب و عملکرد آن برای بیشتر کشورها قابلقبول باشد را ارایه دهد.
یکی از مزیتهای اساسی روند قلب آسیا – استانبول این است که افغانستان را در مرکز آنچه اساساً یک دستور کار منطقهای وجهانی است قرار میدهد.
با توجه به نگرانی کشورهای منطقه برای افغانستان در مقطع کنونی و برجستگی آن در دستور کار امنیت جهانی، یک پلتفرم افغان محور را که قابلیت پذیرش بیشتر کشورها را که در غیر آن صورت با ملاحظات استراتژیک از هم جدا میشوند، برخوردار است.
در همین حال در این روند قدرتهای منطقه هیچ نوع کنترل نامتناسب را اعمال نمیکنند، تقریباً همه کشورهای عضو آن احساس مالکیت شدیدی بر روند کار دارند. در سال ۲۰۲۰، کنفرانس سالانه وزیران تحت ریاست مشترک جمهوری تاجیکستان به دلیل همهگیری کوید ۱۹ به تأخیر افتاد.
بااینحال، در نشست مقامات ارشد (سم) که در آگست سال ۲۰۲۰ برگزار شد، حمایت منطقه از صلح افغانستان که از آن بهعنوان پیششرط رفاه و توسعه اقتصادی در منطقه یاد شده بود، تجدید گردید.
روند قلب آسیا – استانبول بهعنوان یک چارچوب همکاری سیاسی چندجانبه طراحیشده است. این سازمان تلاش دارد با ایجاد رابطه میان سازمانهای زیر منطقهای، منطقهای و بینالمللی بهویژه، CICA ، SAARC ، ECO و ناتو، از رقابت با سایر مکانیزمهای موجود جلوگیری كند.
مهمتر از همه، اقدامات اعتمادسازی تحت روند قلب آسیا و ترتیبات مربوط به آن برای مشارکت، هماهنگی در مبارزه با مواد مخدر، مبارزه با تروریسم، مدیریت حوادث، زیرساختهای منطقهای محیطزیست، روابط اقتصادی، فرهنگ و آموزش است.یک بستر جامع و مؤثر
روند قلب آسیا و پروسه استانبول گاهی بیشازحد فراگیر توصیف میشود و منتقدین به این باوراند که قدرتهای بزرگ، منطقهای و جهانی برای خود فضای مناسب مشارکتی پیدا نمیکنند.
این نگرانیها میتوانند برطرف شوند. بهعنوانمثال: با توجه به نقش مهمی که ایالاتمتحده و اتحادیه اروپا در تحولات مربوط به افغانستان و منطقه بازی میکنند، باید آنها بهعنوان شرکتکنندگان مستقیم در پروسه دخیل شود و نهفقط در نقش «حمایتکننده».
با در نظرداشت این نگرانیها، باید یک روند اصلاح قلب آسیا – استانبول، به رهبری افغانستان، همسایگان آن، سایر کشورهای منطقه و با حمایت ایالاتمتحده و سایر ذینفعان بینالمللی – بدون تأخیر آغاز شود.
به نظر ما با برخی تنظیمات درروند و ساختار روند قلب آسیا – استانبول میتواند آن را به یک بستر مؤثر همکاری مبدل سازد. به همین ترتیب، این روند باید ساختار فراگیر بودن خود را حفظ کند اما سطح مشارکت گروههای کوچکتر از کشورها فشرده شود.رایزنیها و مذاکرات در قالبهای کوچکتر
رایزنیها و مذاکرات در قالبهای کوچکتر ممکن است میان بازیکنان منطقهای و بینالمللی در مورد موضوعات خاص، یا هنگام غلبه بر موانع صورت گیرد.
درحالیکه گفتوگوهای صلح افغانستان در جریان است، ICCP (روند مشاوره و همکاری بینالمللی ) میتواند بهعنوان مکانیزم کلیدی برای تعاملات منطقهای و بینالمللی با دولت افغانستان و طالبان همزمان با پیشرفت برای دستیابی به توافقنامه نهایی صلح باشد.
چنین تعامل هماهنگ و منسجمی به طرفهای افغان کمک میکند تا توجههای منطقهای و بینالمللی را برای منافع مشروع جلب کنند و آنها را در تمامی توافقات صلح افغانها مدغم کنند. این توافق صلح را محکم و مقاوم در برابر سبوتاژ مخربین و عناصر آشتیناپذیر میسازد.
پلتفرم (مشاوره و همکاری بینالمللی ) شامل شش همسایه نزدیک افغانستان (پاکستان، ایران، چین، تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان) بهعلاوه شش همسایه دورتر (روسیه، هند، ترکیه، امارات متحده عربی، عربستان سعودی و قطر) و همچنین یک گروه پشتیبانی از ذینفعان بینالمللی (ایالاتمتحده، اتحادیه اروپا، انگلستان، ناروی، جاپان و سازمان ملل) است.
این ترکیب گسترده ICCP مشارکت گسترده و تعادل مناسب همسایگان و همچنین قدرتهای منطقهای و جهانی را تضمین میکند. اصل شمول استفاده منطقی است بااینوجود، تأکید بیشتر بر کیفیت و تأثیر گفتوگو، میشود.
گفتوگوهای فشرده در گروههای کوچکتر، دوجانبه، سهجانبه و چهارجانبه ، همسایگان نزدیک، قدرتهای بزرگ، کشورهای میزبان و غیره ممکن است تحت چتر روند فراگیر در زمان نیاز با توافق مشترک برگزار شود.
برای اطمینان از هماهنگی و نظارت بر تشکیل رایزنیها و گفتوگوها در قالبهای مختلف، یک گروه ویژه تحت ریاست سازمان ملل (نماینده ویژه دبیر کل برای افغانستان مستقر در کابل) و با مشارکت افغانستان، ترکیه و ریاستهای نوبتی در قلب آسیا و روند استانبول ایجاد میشود.
گروه ویژه اطمینان حاصل خواهد کرد که حذف هر کشور یا نهادی به شمول افغانستان – از جلسات با قالبهای محدود و کوچک نباید بهعنوان ضرر برای منافع آنها تلقی شود بلکه صرفاً اجازه گفتوگوی صریح و صریحتر را میدهد.
در جلساتی که افغانستان حضور ندارد، یک کشور شریک همسایه، منطقهای یا بینالمللی یا سازمان ملل متحد بهعنوان «جانشین» نمایندگی از منافع آن کشور عمل خواهد کرد.
موازی باسیاستهای جاری رسمی منطقه و جهان پیگیری خط دوم گفتوگوهای (غیررسمی) و پیگیری (نیمهرسمی) برای شناسایی گزینههای نقشهای مختلف همسایگان افغانستان، در سطح گستردهتر منطقه و جامعه جهانی در ماهها و سالهای آینده، باید گروههای فرعی مختلف را منعکس کرد.
چنین مشاورههایی در جبهه غیررسمی و نیمهرسمی عموماً به ایجاد اجماع و توسعه گزینهها در مورد موضوعات مورد نگرانی زودتر و روان کمک میکند.نتیجه
مسلماً، چندین سال غفلت افغانستان بهعنوان عضو دایمی قلب آسیا – استانبول روند کار رابطی ساخته و حتا بیربط سوق داده است، بهویژه زمان که بیشتر از همهوقت نیاز به گفتوگوهای سیاسی سطح بالا وجود دارد.
بااینحال، طوری که استدلال کردیم، یک تجدید تعهد دوباره بازی گران اصلی منطقهای و بینالمللی درروند صلح افغانستان – بهعلاوه ای نوآوری و انعطافپذیری – کافی خواهد بود تا روند قلب آسیا – استانبول را به گستردهترین، مؤثرترین پلتفرم مشاوره و پشتیبانی مبدل سازد.
با توجه به فوریت روند و اهمیت تضمین منطقهای و حمایت از توافق نهایی صلح افغانستان، این طرح دیپلماتیک باید توسط همه جناحهای ذیدخل منطقهای و بینالمللی ازجمله دولت تازهوارد بایدن در اولویت قرار گیرد.شورای آتلانتیک
صبح کابل
-

اتمر با وزیر خارجه هند در مورد صلح رایزنی کرد
وزارت امور خارجه امروز شنبه (۲۰جدی) خبرداد وزیر خارجه افغانستان محمد حنیف اتمر با اس جی شنکر همتای هندیاش گفتوگوی تلفونی داشته است.
گفته شده هردو طرف به جلب حمایت منطقه و جامعه جهانی از پروسه صلح افغانستان تاکید کردهاند تا آتشبس سراسری بر قرار و در نتیجه یک توافق صلح دایمی بین حکومت افغانستان و طالبان ایجاد به دست آید.
از سویی هم، قرار است امروز مذاکره کنندگان دولت افغانستان و طالبان در مورد آجندای این دور مذاکرات و موضوعات اساسی آن صحبت کنند.
این در حالی است که ناجیه انوری سخنگوی وزارت دولت در امور صلح روز گذشته به رسانهها گفت هیئت مذاکره کننده دولت افغانستان بر مسئله آتشبس تاکید دارد و این موضوع را در بحثها مطرح میکند. -

غنی و معاونانش با خلیلزاد دیدار نکردند
رییسجمهور غنی و معاونان ریاستجمهوری از دیدار با زلمی خلیلزاد نماینده خاص امریکا برای صلح افغانستان خودداری کردند.
منابع میگویند زلمی خلیلزاد در سفرش به کابل خواهان دیدار و گفتوگو با رییسجمهور غنی دربارۀ دور دوم مذاکرات صلح بوده است، اما آقای غنی این دیدار را رد کرده است.
زلمی خلیلزاد فرستادۀ امریکا برای صلح افغانستان از دو روز بدینسو در کابل سرگرم ملاقات با رهبران سیاسی کشور است.
وی با داکتر عبدالله رییس شورای عالی مصالحه، حامد کرزی رییس جمهور پیشین و استاد عبدرب الرسول سیاف رهبر جهادی دیدار کرده است.
همچنان، نماینده خاص امریکا روز سه شنبه با محمد حنیف اتمر، وزیر خارجه و حمدالله محب مشاور امنیت ملی و فاضل فضلی رییس ادارۀ امور دیدار کرد.
شورای امنیت ملی در بیانهیی گفت در این دیدار دو طرف روی کاهش خشونت از سوی طالبان، آتش بس و ایجاد اجماع منطقهای و جهاني برای حمایت از صلح بحث و تبادلنظر کردند.
براساس، دو طرف توافق کردند برای دستیابی به توافق سیاسی مطابق با دیدگاه رئیس جمهور غنی به کار دو جانبه ادامه دهند. دیدگاه رئیس جمهور غنی، با ایالات متحده و شرکای بین المللی ، شریک ساخته شده و در آن رسیدن به افغانستان مستقل، متحد و دموکراتیک در صلح با خود و جهان میباشد تا به حفظ و گسترش دستاوردهای ما قادر باشد.
در این حال، زلمی خلیلزاد نماینده ویژه ایالات متحدهی امریکا برای صلح افغانستان در دیدار با رییس شورای عالی مصالحه ضمن خرسندی از پایان موفقانهی دور نخست مذاکرات، سفر دوبارهی هیأت به دوحه و آغاز دور دوم مذاکرات بینالافغانی، بر دوام حمایت ایالات متحدهی امریکا را از تلاشهای صلح تاکید کرد.
آقای خلیلزاد در ادامه صحبتهای خود افزود طرفها باید از فرصت موجود بیشترین استفاده را برای دستیافتن به صلح دایمی و قطع جنگ نمایند.
آقای خلیلزاد در صحبتهای خویش افزایش خشونتها را غیرقابل قبول دانست و برکاهش قابل ملاحظهی خشونتها تأکید کرد.
دور دوم مذاکرات میان افغانها در روزهای پیش رو آغاز میشود. هیأت جمهوری اسلامی افغانستان سه شنبه هفته جاری با رهنمود روشن به مذاکرات دوحه رفت. نمایندگان طالبان نیز از پاکستان به دوحه برگشتهاند. دور دوم مذاکرات صلح سرنوشتساز خوانده شده است. دور اول مذاکرات متمرکز به تهیه آجندا و میکانیزم بود. اما در دور دوم دو طرف برنامههای اصلی شان را دربارۀ توافق سیاسی و تشکیل نظام آینده افغانستان در میان خواهند گذاشت.
ناظران معتقد هستند که دور دوم مذاکرات چندماهی به طول خواهند انجامید.
-

چرا ایران به یکباره برای افغانستان مهم شد؟
هفتهی گذشته، عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحهی ملی افغانستان نیز به تهران سفر و با شماری از مقامهای بلندپایهی تهران دیدار کرد. شورای عالی مصالحهی ملی در مورد سفر آقای عبدالله به تهران نوشت: «از نظر ما صلح و ثبات در افغانستان به معنای صلح در منطقه و فراتر از منطقه است. صلح و ثبات در افغانستان با پایان بخشیدن به بحران منطقهای، بیثباتی، دهشتافگنی، افراطگرایی، زرع، تولید و قاچاق مواد مخدر میتواند فصل تازهای از همکاری، همگرایی، تجارت، اتصال و توسعهای منطقهای را رقم زند.»
در مااهها و هفتههای اخیر، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان مقامهای افغانستان و ایران، بیشتر از پیش افزایش یافته است. آگاهان بر این باورند که روابط افغانستان با کشورهای منطقه، بهویژه با ایران، بیشتر از هر زمانی نزدیکتر شده است. به گفتهی آنها، نزدیکی اخیر افغانستان و ایران در واقع تقلای اخیر افغانستان برای تغییر سیاست امریکا در روند صلح این کشور است.
در ادامهی این ترافیک دیپلماتیک میان تهران و کابل، دیروز (سهشنبه، ۲ جدی) حمدالله محب، مشاور امنیت ملی رییسجمهوری افغانستان به تهران سفر کرد و با شماری از مقامهای ایرانی، به شمول جواد ظریف، وزیرخارجهی ایران و علی شمعخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران دیدار کرده است.
وزیر امور خارجهی ایران در این دیدار با آقای محب، حمایت از حکومت افغانستان را سیاست اصولی ایران دانسته و تأکید کرده است که راه حل فراگیر سیاسی با حضور همهی اقشار افغانستان، بهترین ضامن صلح پایدار در این کشور است.
وزارت امور خارجهی ایران با نشر اعلامیهای از این دیدار گفته است که آقای ظریف بر ضرورت تعمیق رایزنیها میان دو کشور همسایه در سطوح دوجانبه – منطقهای و بینالمللی- تأکید کرده است.
در اعلامیهی وزارت خارجهی ایران آمده است که مشاور امنیت ملی افغانستان نیز در این دیدار ضمن ارایهی گزارشی از آخرین تحولات مربوط به گفتوگوهای صلح، از مواضع ایران در حمایت از دولت و ملت افغانستان قدردانی کرده و بر ضرورت گسترش همکاریهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و امنیتی دو طرف تأکید کرده است.
از سویی هم آقای محب با علی شمعخانی، دبیرشورای عالی امنیت ملی ایران دیدار کرده و در این دیدار ایران را خانهی دومش خوانده است. آقای شمعخانی نیز گفته است که افغانستان به دلیل اشتراکات و پیوندهای فراوان بین دو ملت از جایگاه ویژهای در سیاست خارجی ایران برخوردار است. او با اشاره به افتتاح راهآهن خواف-هرات گفته که امیدوار است این پروژه بتواند نقش مؤثری در ارتقا و تحکیم روابط دو کشور داشته باشد. او در این دیدار با مشاور امنیت ملی ریاستجمهوری افغانستان، بر حمایت قاطع ایران از دولت افغانستان و لزوم افزایش همکاری و تعامل بین تهران-کابل در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی و امنیتی تأکید کرده است.
همچنان رسانههای ایران به نقل از آقای محب نوشته است که او در این دیدار، ایران را خانهی دومش خوانده و تأکید کرده است که طالبان با استفادهی سو از توافق با امریکا، در تلاش تحمیل شرایط خودشان به دولت افغانستان است. مشاور امنیت ملی تأکید کرده است که حکومت افغانستان اما در برابر طالبان بر مواضع اصول و قانونی خود، مقابل زیادهخواهی آنها ایستادگی کره است.
ترافیک دیپلماتیک تهران-کابل
سفر روز دوشنبهی مشاور امنیت ملی افغانستان به تهران، سومین رفتوآمد دیپلماتیک میان تهران و کابل در دو هفتهی اخیر بوده است.
هفتهی گذشته، عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحهی ملی افغانستان نیز به تهران سفر کرد و با شماری از مقامهای بلندپایهی تهران دیدار کرد. شورای عالی مصالحهی ملی در مورد سفر آقای عبدالله به تهران نوشت: «از نظر ما صلح و ثبات در افغانستان به معنای صلح در منطقه و فراتر از منطقه است. صلح و ثبات در افغانستان با پایان بخشیدن به بحران منطقهای، بیثباتی، دهشتافگنی، افراطگرایی، زرع، تولید و قاچاق مواد مخدر میتواند فصل تازهای از همکاری، همگرایی، تجارت، اتصال و توسعهای منطقهای را رقم زند.»
با این حال دو هفته پیش، عباس عراقچی، معاون سیاسی وزارت امور خارجهی ایران به کابل آمد و با شماری از مقامهای حکومتی، از جمله عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحهی ملی افغانستان و حمدالله محب، مشاور امنیت ملی دیدار کرد.
روند صلح افغانستان، مذاکرات صلح در دوحه و ضرورت اجماع و حمایت منطقهای از تلاشهای صلح در افغانستان، موضوعات اصلی این دیدارها خوانده شده است.
این ترافیک دیپلماتیک میان کابل و تهران در حالی صورت میگیرد که چندی پیش زلمی خلیلزاد، نمایندهی ویژهی امریکا برای صلح افغانستان، گفت که ایران میخواهد امریکا در افغانستان در یک جنگ غیرقابل پیروزی و پرهزینه مشغول بماند و دوست ندارد روند صلح در این کشور موفق شود. به گفتهی او، ایران میخواهد از افغانستان بهعنوان ابزار بر ضد امریکا استفاده کند. پیش از این امریکا ایران را به ارسال سلاح به طالبان نیز متهم کرده بود که از سوی ایران، «اتهامات بیاساس» خوانده شد.گسترش روابط تجاری
ایران در کنار اینکه افغانستان را از طریق بندر چابهار به هند وصل کرده است، بهتازگی خط آهنی را نیز برای افغانستان ساخته است که هرات این کشور را با خاک ایران در منطقهی خواف وصل میکند.
جواد ظریف، وزیر امور خارجهی ایران در دیدار با آقای محب، گشایش راهآهن خواف-هرات را زمینهای برای گسترش همکاریهای دو کشور و ارتباط سریعتر با مناطق شرقی عنوان کرده است: «ضرورت دارد در جهت افزایش همکاریهای مرزی، گذرگاه دوغارون بهینهسازی شود.»
همکاریها در حوزههای سیاسی، اقتصادی و امنیتی، برگزاری کمیسیون مشترک دو کشور و پیگیری پروژههای دیگر زیربنایی و بهویژه همکاری در حوزهی آب، از محورهای دیگر گفتوگوهای وزیر امور خارجهی ایران با مشاور امنیت ملی افغانستان بوده است.
از سویی هم علی شمعخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در دیدار با آقای محب، با اشاره به افتتاح راهآهن خواف-هرات گفته که امیدوار است این پروژه بتواند نقش مؤثری در ارتقا و تحکیم روابط دو کشور داشته باشد.
خط آهن هرات-خواف در بیستم قوس سال روان خورشیدی توسط رییس جمهورهای دو کشور گشایش یافت. حسن روحانی و محمد اشرف غنی در مراسمی که از طریق ویدیوکنفرانس برگزار شده بود، دو طرف گشایش این راهآهن را «تاریخی» خواندند.
حسن روحانی، رییسجمهور ایران، این خط آهن را مسیری برای «مستحکمتر» کردن پیوندها میان دو کشور خواند و محمد اشرف غنی هم آن را نتیجهی تلاشهای خستگیناپذیر دو کشور برای رشد اقتصاد منطقهای و رفاه آینده دانست.
دهنکجی کابل به امریکا؟
همزمان با گرم شدن روابط کابل-تهران، آگاهان سیاسی تأکید دارند که این تغییر دیدگاه، درواقع آخرین تقلای کابل برای تغییر سیاست امریکا در روند کنونی صلح است.
رحمتالله بیژنپور، آگاه سیاسی، به روزنامه صبح کابل میگوید که برجستهسازی ایران به یکبارگی، تحولهای جدید در سیاستهای کابل در آستانهی گفتوگوهای صلح است.
او تأکید دارد: «حکومت افغانستان بر این باور است که امریکاییها، طالبان و هیئت مذاکرهکننده، مصمم شدهاند که دولت موقتی را بپذیرند که بیشتر طرفها با آن موافقت کردهاند. با این حال به نظر میرسد که دولت، دستکم خودش را در انزوا میبیند و تلاش میکند که به یک سری رگههای مخالفت برای تغییر سیاستگذاری امریکا پس از سوگند رییسجمهور جدید، دست بزند.»
به گفتهی این آگاه سیاسی، آقای غنی با این کار میخواهد به امریکا بگوید که هرچند حالا طالبان به دست آنها است و هر آنچه میخواهند توسط آنها انجام میدهند؛ اما افغانستان میخواهد برای بقای خود در منطقه تلاش کند. «بدیهی است که سیاست اخیر افغانستان یک فشار است بهخاطر اینکه دولت در انزوا نرود، توجه را جلب کند از سوی امریکا و متحدان دیگر بینالمللیاش.»
از سویی هم سجاد مولایی، آگاه سیاسی، تأکید دارد که افغانستان روابط کشورهای همسایهاش را با طالبان درک کرده است و اگر ابتکار از دست کابل بیرون شود؛ حمایت ایران و پاکستان از جریان مخالف، میتواند ضربهی مهلکی به حکومت افغانستان باشد؛ چنین دلیلی سبب شده است که حکومت افغانستان میخواهد اوضاع منطقه را به نفع خود تغییر بدهد.
آقای مولایی به روزنامه صبح کابل میگوید: «وقتی سفرهای اخیر نمایندگان طالبان به تهران و اسلامآباد صورت گرفت، کابل تلاش کرد که ابتکار عمل نباید به دست طالبان بیفتد. به همین خاطر مقامهای افغانستان به چندین کشور منطقهای سفر کردند و با آنها دیدارهایی داشتند.»صبح کابل
-

عبدالله در تاجیکستان: حمایت دوشنبه از صلح افغانستان مهم است
عبدالله عبدالله رییس شورای عالی مصالحۀ ملی، بعد از ظهر روز (دوشنبه، ۱ جدی ۱۳۹۹) با قاهر رسولزاده صدراعظم جمهوری تاجیکستان دیدار کرد.
صدراعظم جمهوری تاجیکستان تشریف آوری رییس شورای عالی مصالحهی ملی را خیر مقدم گفت و از تلاشهای صلح در افغانستان استقبال کرد.
آقای رسولزاده در ادامه صحبتهای خود گفت افغانستان از دوستان و متحدان تاجیکستان میباشد و روابط میان دو کشور حسنه است.
صدراعظم تاجیکستان همچنان علاوه کرد کشورش از تلاشهای صلح در افغانستان حمایت میکند و صلح و ثبات در افغانستان را صلح و ثبات در تاجیکستان و منطقه میداند.
رسولزاده ابراز امیدواری نمود تلاشهای صلح به رهبری عبدالله عبدالله نتیجه بدهد و از همکاری کشورش برای تحقق صلح در افغانستان اطمینان داد.
عبدالله عبدالله رییس شورای عالی مصالحهی ملی با تشکر و قدردانی از دعوت جمهوری تاجیکستان و همکاریهای این کشور با مردم افغانستان و حمایت از تلاشهای صلح، روابط میان دو کشور را دیرینه و تاریخی خواند و تصویر روشنی از مذاکرات صلح، حمایت منطقهای و بینالمللی از تلاشهای صلح، سفرهای منطقهای و وضعیت سیاسی در کشور ارایه کرد.
عبدالله عبدالله رییس شورای عالی مصالحهی ملی، نقش تاجیکستان را با درنظرداشت تجربۀ صلح در این کشور در تأمین صلح در افغانستان مهم خواند و خواهان همکاری این کشور در این زمینه گردید.
-

عبدالله به تاجیکستان رفت
عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه ملی صبح امروز دوشنبه، یکم جدی، کابل را به مقصد دوشنبه، پایتخت تاجیکستان ترک کرد.
سپیدار اعلام کرد این سفر با هدف تقویت اجماع منطقهای برای صلح و در ادامه سفرهای منطقهای عبدالله عبدالله برای جلب حمایت از تلاشهای صلح بنا بر دعوت رسمی کشور میزبان صورت گرفته است.
قرار است عبدالله عبدالله در این سفر با امامعلی رحمان رییس جمهور، قاهر رسولزاده نخستوزیر، محمد طاهر ذاکرزاده رییس مجلس نمایندگان و سراجالدین مهرالدین وزیر امور خارجهی جمهوری تاجیکستان، درباره روند صلح افغانستان، چالشها و فرصتهای پیش رو بحث و گفتوگو کند.
پیش از این، رییس شورای عالی مصالحهی ملی، به هدف جلب حمایت کشورهای منطقه از روند صلح افغانستان، به کشورهای پاکستان، ایران، هند، اوزبیکستان و ترکیه سفر کرده بود.
-

گفت و گوهای صلح، فرصت و خطر
گفتوگوهای صلح در دوحه در فضای بیم و امید شروع شد. آغاز این نشست با استقبال و خوشبینیهای زیادی همراه بود. برای اولینبار هیأت حکومت و طالبان روبهروی هم نشستند و تصمیم گرفتند تا روی اساسیترین موضوع کشور صحبت کنند.
پیام حکومت افغانستان و همکاران بینالمللی در روز نخست نشست واضح بود. حمایت از جمهوریت و ارزشهای آن در همه صحبتها به صورت روشن بیان شد.
این پیامها برای هیأت حکومت افغانستان نیز یک قوت مهم در آغاز گفتوگوها به شمار میرفت. حداقل به خوبی روشن شد که طالبان نزد جامعه جهانی از مشروعیت سیاسی برخوردار نیستند. اما حکومت افغانستان به حیث آدرس رسمی سیاسی شریک و همکار کشورهای جهان در این نشست تبارز یافت.
بنبست در طرزالعمل
طالبان برای نخستینبار در بخش گفتوگوهای صلح با یک ترکیب مهم وارد شدهاند. رییس هیأت طالبان قاضیالقضات این گروه است؛ کسی که مسوولیت تمام رویدادها را به عهده گرفته است. همچنان در ترکیب هیأت طالبان حداقل ۱۳ تن از اعضای شورای کویته حضور دارند.
این ترکیب نشان میدهد که طالبان برای یک بحث مهم، جدی و سرنوشتساز همراه با تصامیم سخت و دشوار آماده شدهاند.
انتظار میرفت که با تلاشهای صورت گرفته، بحثها از مسایل نرم و آسان شروع شود. اما چنین نشد. در حالی که طرزالعمل برای گفتوگوها یک موضوع ساده به شمار میرفت؛ اما طالبان با طرح برخی موضوعات فضا را دشوار و به مرحله بنبست قرار دادند. بنبستهای ۴۵ روزه و هفتاد روزه، همهگی به هدف آزمایشکردن صبر و شکیبایی سیاسی هیأت افغانستان بود. اما هیأت افغانستان و همچنان حکومت با حوصلهمندی، متانت، تمرکز لازم و دقت وضعیت را مدیریت کردند. شاید طالبان تصور میکردند که چنین شکیبایی و حوصله سیاسی در هیأت حکومت وجود ندارد. به همین دلیل بود که آنان حداقل چهل روز یا بیشتر روی کلمه یا کلمات تمرکز کردند و یا اصلاً پیام روشنی ارایه نمیکردند.
وحدت مذهبی با پیام وحدت ملی
طالبان در بحث طرزالعمل، موضوع فقهی و مسایل مذهبی را طرح کردند. هرچند این طرح در آغاز به سرخط خبرها به حیث یک نگرانی جدی بدل شد، اما با موقف روشن حکومت و هیأت افغانستان این موضوع به نقطه قوت در کشور بدل گردید. به شمول حکومت، همه اقشار سیاسی با زیرکی تمام به این طرح فتنه و اختلافبرانگیز پیامهای قوی دادند. طالبان تصور داشتند که با طرح موضوع فقهی و مذهبی اختلافها را در صفوف حکومت و هیأت میتوانند دامن بزنند. اما در دوحه تمام اعضای هیأت یکصدا از قانون اساسی و ارزش مهم جمهوریت دفاع کردند. در افغانستان نیز این طرح طالبان به یکصدایی میان اقشار مختلف بدل شد. همه اقشار علیه این طرح طالبان موقف گرفتند و در حمایت از حقوق اساسی شهروندان بیانیه دادند.
اعضای هیأت در دوحه، موضوع مذهب شیعه را به حیث یک موضوع ملی جدی گرفتند و به جای اعضای شیعه مذهب، سایر اعضا با قدرت و قاطعیت تمام در برابر هیأت طالبان استدلال کردند. مشکل اصلی طالبان بیگانهگی با واقعیتهای افغانستان نوین است. امروز افغانستان در وحدت مذهبی و همپذیری مذهبی در سطح جهان اسلام نمونه است. در هیچ کشور اسلامی به پیمانه افغانستان روحیه همپذیری مذهبی وجود ندارد. این همه محصول نظام سیاسی، قانون اساسی، نگاه حکومت به حقوق شهروندی و بصیرت مردم کشور است. طالبان اگر از واقعیتهای عینی کشور آگاهی دقیق میداشتند، قطعاً مسایل فقهی و مذهبی را در بحث طرزالعمل مطرح نمیکردند.
اجماع سیاسی در افغانستان
به رغم تفاوت دیدگاه در داخل کشور؛ اما اکنون یک نفع جمعی در محور قانون اساسی و اصل نظام سیاسی شکل گرفته است. در شروع به کار کمیته رهبری صلح، تمامی جریانهای موثر سیاسی حضور داشتند. افغانستان در این مقطع خاص تنها میتواند با اجماع سیاسی در محوریت نظام و قانون اساسی از دشواریها عبور کند.
در کنار مشروعیت بینالمللی و حمایت قوی و گسترده جهان که در نشست ژنو به خوبی تبلور یافت، اجماع سیاسی داخلی نیز از اهمیت فوقالعاده برای تحکیم موقف حکومت برخوردار است. افغانستان طی بیش از ۴۲ سال شاهد رویدادهای تلخ بوده است. انقطاع نظام در کشور بحرانهای عظیمی را به همراه داشته است. افغانستان آمادهگی برای شانس دوم را ندارد. هرنوع تصمیمی که منجر به انقطاع نظام و عقبگرد شود، خطرناک است. دستآوردهای بیست سال اخیر در کشور به رغم مشکلات، بینظیر است. حفظ و توسعه آن برای همه مهم است. جهان نیز شانه به شانه با افغانها در تهدابهای فرصتهای جدید کار کرده است. قطعاً جهان هم نمیخواهد که مالکیت نظام آینده سیاسی افغانستان از آن طالبان شود. یا اینکه افغانستان به عقب برگردد. کوشش جمعی جهان برای این است که چگونه از طریق گفتوگوهای صلح طالبان جزو نظام شوند، تا به سالها جنگ در افغانستان خاتمه داده شود. حالا گزینه فعال و آماده، قانون اساسی و نظام موجود است. حفظ این دستآورد مهم برای همه حیاتی است. طرحهای طالبان برای بدیل وضعیت موجود یک چیز مجهول و مبهم است. اصلاً ضرورت نیست تا ما از یک مسیر روشن و معلوم در فضای مجهول حرکت کنیم.
بنابراین مسوولیت ملی همه کسانی که زیر چتر نظاماند، حمایت از این ارزشهای جمهوریت و قانون اساسی است.
آواز رسای زنان در پروسه صلح
زنان نقش برازنده در پروسه صلح دارند. نقش چهار تن از خانمها در ترکیب هیأت نیز برجسته بود. در داخل کشور نشستهای متعدد زنان در کابل و تمامی ولایات برگزار شد. نشست بزرگ زنان در خیمه لویهجرگه با پیامهای روشنی همراه بود. رفتار طالبان نسبت به زنان، اقلیتهای مذهبی و آزادی بیان سبب شده است تا یک بستر مشترک در کشور برای دفاع از حقوق اساسی شکل گیرد.
امروز همه زنان کشور بدون در نظرداشت تعلقات مذهبی، قومی، سیاسی و زبانی در یک مسیر مشترک برای حراست از جایگاه و حقوق اساسی خود مبارزه میکنند. در تاریخ کشور به این پیمانه همصدایی و نقش فعال و برجسته از آدرس زنان شکل نگرفته است.
سایر گروهها و اقشار نیز به شمول علمای کرام در حمایت از حقوق زنان موقف روشن دارند. همچنان در بحث حقوق بشر و آزادیهای مدنی نیز در افغانستان نوین همنظری قوی شکل گرفته است.
طالبان تغییر نکردهاند
به رغم شروع گفتوگوهای صلح، تغییری در رفتار طالبان دیده نشده است. آنان در میدان جنگ خشونتها را تشدید کردهاند. در کابل و برخی ولایتها دست به جنایتهای بزرگی زدند. از ختم قرآن کریم گرفته تا کودکان خرد سال را هدف قرار دادند. طالبان پس از امضای موافقتنامه دوحه دچار غرور کاذب شدهاند. آنان خود را فاتح میدان فکر میکنند. طالبان به این تصور اند که پس از فتح میدان جنگ، گام بعدیشان اقامه نظامی است که مطلوب برای این گروه باشد. نظام مطلوب طالبان، همان بدیل امارت، اما با محتوای امارت خواهد بود. این روحیه زمانی شکل گرفته است که برخی از کشورها رویکرد نظامی را فعلاً در برابر این گروه متوقف کردهاند.
این غرور سبب شده است تا طالبان در میز گفتوگو نیز با نگاه لجوجانه در صدد تحمیل اراده خود باشند.
اما در میدان جنگ به رغم تلاشهای طالبان، این گروه قدرت تصرف و حفظ اراضی را از دست داده است. فعلاً تمرکز اصلی طالبان به جنگ روانی با استفاده از شیوههای جدید جنگی مانند استفاده از ماینهای مقناطیسی است.
اعضای هیأت طالبان هرچند فعلاً مشخصاً از احیای امارت اسلامی سخن نمیگویند؛ اما نوع نظامی را که طالبان مطرح میکردند با امارت تفاوتی نخواهد داشت.
در وضعیت تغییرناپذیری طالبان، مسیر گفتوگوها با دشواریهای فراوان همراه خواهد بود. حالا دیده شود که برای دور دوم گفتوگوها این گروه تا چه میزانی از خود انعطاف نشان میدهد.
دلیل اصلی در تغییرناپذیری این گروه، پیروی از ایدیولوژی سختگیرانه است. پیروان طالبان نیز به آسانی تن به صلح نخواهند داد. به همین دلیل برای هیأت طالبان تصمیمگیری دشوار است. طالبان اکنون ترس دارند که با شروع گفتوگوها دچار تجزیه شوند. چون برخی گروههای طالبان، حیات خود را در جنگ میبینند و از منافع سرشار اقتصاد جرمی سود میبرند. همچنان مواد مخدر و قاچاق منابع طبیعی از دیگر منابع برای این گروه به شمار میرود.
سایه سنگین کشورهای منطقه در جنگ و صلح
کشورهای منطقه طی ۴۲ سال در جنگ و صلح افغانستان به نحوی دخیل بودهاند. طی سالهای اخیر، رییس جمهور غنی سیاست خارجی خود را در پنج حلقه مشخص تعریف کرد. در این سیاست، نقش برجسته و مهم برای کشورهای منطقه داده شده است. هدف اساسی این است که روابط دولتمحور شود. همچنان نباید جنگ و صلح افغانستان به رقابت منطقهای بدل شود. ثبات کشورهای منطقه و جهان در ثبات افغانستان باثبات است. به همین دلیل آقای غنی سعی دارد تا با احیای جایگاه افغانستان در تجارت و ترانزیت، منافع جمعی را در محور اقتصاد گره بزند.
انتظار فعلی از کشورهای منطقه همین خواهد بود که تا همه رویکرد شان در قضیه افغانستان مثبت باشد.
آدرس واحد تصمیمگیری
نهادهای متعدد تصمیمگیری و پالیسیسازی هرچند نشان از ظرفیتهای موجود در کشور است؛ اما به هر پیمانه در رابطه به صلح آدرسها منسجم باشد، به همان میزان تصمیمگیری و موثریت بهتر میشود.
آدرس و مرجع واحد تصمیمگیری و عقبه منسجم و هماهنگ برای هیأت مذاکرهکننده نیز مهم است. هیأت حکومت افغانستان حداقل این دور درایت سیاسی خود را نشان داد و به خوبی نمایندهگی جامع از کشور را تمثیل کرد. از همین جهت هیأت نباید از مراجع و آدرسهای مختلف تحت فشار و یا مشورهای متضاد و مختلف باشد.
رییس جمهور مانع صلح نیست
برخی جریانهای سیاسی گفتهاند که آقای غنی مانع صلح است. آقای غنی با تلاشهای که انجام داد صلح را بدل به گفتمان ملی کرد. برای اولینبار در نشست کابل و بعد در نشست ژنو نقشه راه صلح توسط رییس جمهور غنی ارایه شد. نشستهای متعدد در کابل خصوصاً جرگههای مشورتی صلح سبب شد تا همه اقشار در متن پروسه قرار بگیرند ودر نقش تصمیمگیران اصلی صلح باشند.
برخیها با این فکر اند که نشست دوحه احتمالاً به کنار رفتن آقای غنی منجر خواهد شد. آنان گاهی با همین تصور خواب حکومت موقت را میبینند. این نوع فکر بینهایت سطحی است. ما باید به عمق نشست دوحه، طرحهای طالبان و نیت واقعی این گروه پیببریم، آنان تغییر نکردهاند. آنان روحیه تمامیتخواهی دارند. طالبان نمیخواهند جزو نظام شوند. آنان میخواهند مالک نظام شوند. بنابراین خطر طالبان برای یک فرد نیست؛ بلکه برای افغانستان، نظام، قانون اساسی و حقوق اساسی همه شهروندان است.
موقف آقای غنی در حمایت از جمهوریت و حقوق اساسی شجاعانه و شفاف است. همه چهرههای سیاسی در این مرحله دشوار باید چنین شجاعت را به خرج دهند. در غیر آن همه بازنده میدان خواهند بود و آخرین فرصت و شانس را برای همیشه از دست خواهیم داد.
ما نباید اسیر توطیه طالبان شویم تا بهنام مذهب، قوم، جنسیت، سمت و… هرکدام را جدا جدا قربانی کنند. با وحدت ملی همه با هم از نظام، قانون اساسی و ارزشهای جمهوریت حراست کنیم. اکنون که هیأت به کابل آمده است، بهتر خواهد بود تا چشمدیدها و تصویر واقعی طالبان را با اقشار مختلف شریک کند. مردم باید بدانند که طالبان به آسانی تغییر نمیکنند. خطر و فرصتهای صلح را همه باید مشترکاً درک و مشترکاً برای حراست از جمهوریت کار کنیم.
شاه حسین مرتضوی
مشاور ارشد رئیس جمهور غنی
-

صلح افغانستان نیازمند یک اجماع منطقه ای ست
رییس جمهور محمد اشرف غنی عصر روز دوشنبه(۳قوس) در کنفرانس «جنوا ۲۰۲۰» گفت: «برای تامین صلح پایدار در افغانستان نیاز است تا یک اجماع منطقهای قوی شکل بگیرد.»
وی افزود: «خشونتی که مردم ما از آن رنج میبرند فراتر از تحمل بوده و برای تضمین صلح و ثبات سیاسی و مهار و از بین بردن تهدیدهای شبکههای تروریستی، سازمانهای جنایی و سایر تهدیدهای منطقهای، جامعه جهانی باید با دولت افغانستان همکاری کند.»رییس جمهور غنی با بیان اینکه افغانستان به دنبال جمع کردن خیریه نیست، تاکید کرد: «هدف ما این است که به مرکز اتصال و ترانزیت در منطقه تبدیل شده و بر روی پای خود بایستیم و برای رسیدن به این موضوع به کمک جامعه جهانی نیاز داریم.»
رییس جمهور ضمن تایید سوءمصرف کمک های اهدا شده، خاطرنشان کرد دولت افغانستان یک سیستم قوی نظارتی ایجاد کرده و برنامههای منظمی برای سرمایه گذاری پیشنهاد میشود.
وی تاکید کرد افغانستان با ثبات و دموکراتیک برای منطقه و کل جهان با اهمیت خواهد بود.
در نشست ۲۰۲۰ افغانستان، برنامه تعهدات مالی و حمایت سیاسی کشورهای کمککننده برای چهار سال آینده روشن میشود، اما برخی از این کشورها، میزان کمکهای یکساله خود را نیز اعلام میکنند.
از افغانستان تنها وزرای امور خارجه و مالیه در مقر برگزاری کنفرانس حضور یافته و این نشست از سوی وزرای امور خارجه افغانستان و فنلند رهبری میشود.
کنفرانس اصلی قرار است فردا برگزار شده و کشورهای مختلف میزان تعهدات شان را بیان کنند. -

هند با طرح یک جاده یک کمربند چین در شمال افغانستان مقابله می کند
مشارکت واقعی مردم و توجه به مطالبات اقوام شرط مهمی در پیروزی مذاکرات صلح افغانستان می باشد.
این جمله را احمد ولی مسعود در کنفرانس نقش پاکستان در روند صلح افغانستان که امروز در دانشگاه غرجستان در کابل برگزار شده بود عنوان نمود.
نامزد پیشین ریاست جمهور افغانستان افزود جمهوریت برای اینکه بتواند از تمام اقشار مردم نمایندگی کند نیازمند برخی اصلاحات می باشد.

عبدالطیف پدرام، نماینده پیشین مردم بدخشان در ولسی جرگه، نیز گفت هند در شمال افغانستان به دنبال مبارزه با طرح یک جاده یک کمربند چین می باشد.
وی تاکید کرد صلح افغانستان روند پیجیده ای دارد که بدون مشارکت و همکاری منطقه ای به ویژه پاکستان امکان پذیر نیست.
قابل ذکر است در سمینار نقش پاکستان در روند صلح افغانستان که امروز دوشنبه سوم قوس ۱۳۹۹ برگزار شده بود علاوه بر احمد ولی مسعود بنیانگذار جریان سیاسی وفاق ملی و رئیس بنیاد شهید احمدشاه مسعود، دکتر لطیف پدرام رئیس کنگره ملی افغانستان، تعداد زیادی از استادان و دانشجویان در دانشگاه غرجستان حضور داشتند.
داکتر عبدالطیف نظری نیز در مورد چشم انداز صلح و نقش پاکستان صحبت نمود.
-

اجماع منطقه ای قوی برای مبارزه با تروریسم باید شکل گیرد
در این دیدار هر دوجانب در خصوص وضعیت جاری منطقه و جهان، پروسۀ صلح، فرصتهای موجود همکاری میان ایران و افغانستان و کشورهای منطقه و تقویت آن، تاکید کردند.
ابراهیم طاهریان نماینده خاص وزیر خارجه ایران برای افغانستان در رابطه به تقویت و گسترش همکاریها و مناسبات میان ایران و افغانستان صحبت کرد و از پروسۀ صلح به رهبری و مالکیت دولت افغانستان حمایت نمود.
در مقابل، ربیس جمهور غنی ضمن خوش آمدید به ابراهیم طاهریان، با اشاره به اجماع قوی افغانستان، ایران و کشورهای منطقه در خصوص برنامههای اقتصادی، گفت این اجماع باید در دستور کار ما قرار داشته باشد.
رییس جمهور گفت افغانستان خواستار مناسبات نیک و حسنه با کشورهای همسایه است و بدون شک کشور ما به صلح متعهد میباشد. خشونت و تروریزم نه تنها برای افغانستان، بلکه برای کشورهای منطقه خطر است و باید اجماع قوی در زمینه مبارزه علیه تروریزم و قاچاق مواد مخدر ایجاد گردد.
رییس جمهور کشور با اشاره به تحرکات تروریستان در افغانستان و منطقه، گفت به تروریستان به مثابه یک یا دو گروه دیده نشود، زیرا این ها یک نظام تروریستی و مجموعه گروپهای تروریستی به شمول القاعده، داعش و دیگر گروهها هستند که منافع افغانها و کشورهای منطقه را تهدید میکنند.وی افزود باید یک تعریف واضح از خطرات تروریزم در منطقه ایجاد گردد، زیرا شبکههای متذکره هم مفکوره بوده و تلاش میکنند که در منطقه برای خودشان مکان مصئون پیدا نمایند.
رییس جمهور محمد اشرف غنی از تلاشهای نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان یادآوری کرد که با داشتن ظرفیت بلند، از مردم خویش دفاع میکنند و برای امنیت منطقه و جهان قربانی میدهند. کشورهای منطقه نیز مانند افغانستان، صادقانه و با اراده راسخ، علیه تروریزم و شبکههای جرمی مواد مخدر، مبارزه نمایند.
رییس جمهور غنی در اخیر سخنانش در خصوص فرصتهای اقتصادی، تجارتی و ترانزیتی در افغانستان، صحبت کرده گفت افغانستان توانایی تطبیق دیدگاه اتصال آسیای مرکزی و منطقه را دارد و از این فرصتها باید استفاده صورت گیرد. -

عبدالله به ترکیه می رود
شورای عالی مصالحۀ ملی اعلام کرد آقای عبدالله در این سفر، با رهبری ترکیه دربارۀ تلاشهای صلح در افغانستان و روابط دوجانبه میان دو کشور، بحث و گفتوگو خواهد کرد.
پیش از این نیز، رییس شوای عالی مصالحه ملی به کشورهای منطقه از جمله ایران، هند، پاکستان و ازبکستان از به خاطر جلب حمایت از تلاشهای صلح سفر کرده بود.