برچسب: آسیای میانه

نصرالله رحمت جان اف، رئیس شورای امنیت ملی تاجیکستان، در نشست امروز امنیت منطقه ای با محوریت افغانستان در دهلی نو گفت:«وضعیت کنونی در نقاط مرزی افغانستان نگران کننده است و وضعیت پیش آمده احتمال گسترش تروریزم، مواد مخدر و جرایم را افزایش داده است.»

وی تاکید کرد تاجیکستان مرز مشترک طولانی با افغانستان دارد و اوضاع نقاط مرزی تاجیکستان با افغانستان پیچیده شده است.

آقای رحمت جان اف افزود تاجیکستان به عنوان همسایه افغانستان حاضر است در تمامی برنامه هایی که به مردم افغانستان کمک می کند، مشارکت نماید.

قابل ذکر است روسای امنیت ملی پنج کشور آسیای میانه به اضافه ایران و روسیه در نشست منطقه ای امروز در هند شرکت کرده اند.

روسیه: نشست ها در مورد افغانستان نباید کار را پیچیده کند

نیکلای پاتروشف رئیس شورای امنیت ملی روسیه نیز گفت چندین مکانیزم گفت و گو در مورد افغانستان به شمول فرمت مسکو و شورای ترکیک وجود دارد.

وی خاطر نشان کرد این فرمت ها نباید کار را پیچیده کند و باید مکمل یکدیگر باشند.

پاتروشف افزود فرمت مسکو این توانایی را دارد تا تمامی تلاش ها برای رسیدن به صلح در افغانستان را هماهنگ بسازد.

باید گفت در سومین دور فرمت مسکو در بیست اکتبر در روسیه، ده کشور به شمول هند، چین و پاکستان شرکت کرده بودند. فرمت مسکو از سال 20017 به بعد توسط روسیه و برای گفت و گو در مورد موضوعات مرتبط با افغانستان میزبانی شده است.

رئیس شورای امنیت ملی ترکمنستان

رئیس شورای امنیت ملی ترکمنستان نیز در نشست امنیت منطقه ای هند گفت:« این نشست فرصت خوبی ست تا اوضاع بحرانی افغانستان را بررسی کنیم و برای استقرار صلح در این کشور گام برداریم.»

هند و تقاضا برای همکاری بیشتر

به نقل از «آی ان آی»، آجیت دوال، مشاور عالی امنیت ملی هند، که نشست را ریاست می کرد نیز خواستار همکاری، تعامل و هماهنگی بیشتر در مورد مساله افغانستان شد.

وی افزود:«امروز گردهم آمده ایم تا موضوع  افغانستان را بررسی کنیم. همه ما مشتاقانه تحولات در این کشور را شاهد بوده ایم. این تحولات تاثیر مهمی نه تنها بر روی مردم افغانستان و کشورهای همسایه که بر روی کل منطقه دارد.»

آقای دوال تاکید کرد:«زمان همکاری، تعامل و هماهنگی بیشتر بین کشورهای منطقه فرا رسیده است. مطمئن هستم که نیت و همکاری ما نه تنها برای کمک به مردم افغانستان که در امنیت جمعی ما تاثیرگذار خواهد بود.»

وزیر امور خارجه هند نیز گفت:«شرکت کنندگان در نشست امنیت منطقه ای هند اوضاع امنیتی منطقه پس از تحولات اخیر در افغانستان را بررسی می  کنند. این نشست ادامه فرمت تهران در سال 2018 و 2019 است اما در این دوره هفت کشور حاضر را جدیت بیشتری حضور یافته اند.»

وی تاکید کرد شرکت کنندگان در این نشست راه های موجود برای مدیریت بحران های امنیتی مرتبط با تحولات افغانستان و نیز کمک به مردم افغانستان برای ارتقاء صلح و ثبات و امنیت را بررسی می کنند.

قابل ذکر است پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان بسیاری از کشورهای منطقه و جهان نگران موضوعات اساسی چون رابطه طالبان با گروه های تروریستی از جمله القاعده و داعش می باشد. هند از جمله کشورهایی ست که همواره از حمایت پاکستان از طالبان و دیگر گروه های تروریستی انتقاد کرده است. از نظر دهلی نو پیروزی طالبان به منزله گسترش تروریزم در منطقه مورد مناقشه این کشور با پاکستان یعنی کشمیر می باشد.

سرگئی لاوروف؛ وزیر خارجه روسیه می‌گوید، پس از به‌دست گرفتن قدرت در افغانستان از سوی طالبان، وظیفه اصلی مسکو جلوگیری از بی‌ثباتی متحدانش در آسیای میانه است

او به تازگی در مصاحبه‌ای با شبکه‌ تلویزیونی روسیه-۲۴ گفته است پس از به‌دست گرفتن قدرت در افغانستان از سوی طالبان، وظیفه اصلی مسکو جلوگیری از بی‌ثباتی متحدانش در آسیای میانه است.

او افزود: «قبل از هر چیز، جلوگیری از بی‌ثباتی کشورهای هم‌سایه و هجوم تهدیدات تروریستی و مواد مخدر از افغانستان ضروری است، ضرورت خنثی‌کردن این تهدیدات در داخل افغانستان هم باید مد نظر باشد.»

لاوروف هم‌چنین گفت: «مهم‌ترین چیز برای ما ثبات آن‌هاست، از آن‌جا که ما با متحدان خود در آسیای میانه مرز نداریم، دولت‌ها به‌گونه‌ی تقریبی برای همه نیازی به ویزا ندارند.»

این در حالی‌است که طالبان به تاز‌گی گفته‌اند اگر جهان می‌خواهد از ناحیه‌ی افغانستان تهدید نشود، حکومت آن‌ها را به رسمیت بشناسند.

«تالگات کال اوف» نمایده ویژه رئیس جمهور قزاقستان برای افغانستان در صحبت با «Euractiv» گفته است بدون در نظر داشت دیدگاه سیاسی و یا ایدئولوژی طالبان لازم است که با آنها با تعیین پیش شرط هایی وارد تعامل شد. “این به نفع کشورهای آسیای میانه و اروپا است.

کالی اوف می گوید پس از خروج نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا و کنترل کامل طالبان بر افغانستان، قزاقستان رویدادها را در افغانستان از نزدیک رصد می کند و باور دارد که آمریکا به یکی از اهدافش که همان کاهش فعالیت تروریسم در افغانستان بود، رسیده است.  

وی با بیان اینکه سرعت رویدادها در افغانستان زیاد بود و تقریبا همگان را شوکه کرد، افزود در حال حاضر قزاقستان احساس نمی کند که تهدید جدی بدلیل تغییر قدرت در افغانستان برای کشورهای منطقه وجود داشته باشد. “همانطور که می بینیم، طالبان هیچ برنامه توسعه طلبانه ای در منطقه ندارند.”

کالی اوف علاوه کرد از سویی رهبری پروسه صلح افغانستان بدون دخالت عوامل خارجی هم اکنون به خود افغان ها واگذار شده است و با توجه به سال ها تجربه، همگان به این باور رسیده اند که هیچ گزینه ای بهتر از اینکه خود افغان ها درباره روند صلح شان تصمیم بگیرند وجود ندارد.

تالگات کالی اوف همچنین گفت “به اعتقاد من در حال حاضر باید منتظر بود تا اقدام ها و بیانیه های اولیه طالبان به شمول سیاست خارجی شان را دید. سیاست کلی ما از جمله به رسمیت شناختن آنها تماما بستگی به این اقدام های طالبان دارد.”

لازم به ذکر است که در حال حاضر ماموریت سازمان ملل متحد برای افغانستان موسوم به (یوناما) از راه دور و در شهر آلماتی پایتخت قزاقستان اداره می گردد.

به دنبال سقوط دولت پیشین، در تاریخ های 18 و 22 اگست دو طیاره حامل یک صد تن از کارمندان دفتر یوناما افغانستان را ترک کرده و به آلماتی رسیدند.

مقام های قزاقستان نیز فعلا موافقت کرده اند تا ماموریت یوناما در این کشور برای مدت شش ماه ادامه یابد.  

خبرگزاری امریکایی «اسوشیتد پرس» امروز (چهارشنبه، ۲۳ سرطان) در گزارشی نوشت سرگی رایبکوف، معاون وزارت خارجۀ روسیه در این باره به امریکا هشدار داده است.

به نقل از این گزارش، آقای رایبکوف می‌گوید روسیه مخالف استقرار شماری از نیروهای امریکایی در آسیای مرکزی است. به گفتۀ او، ولادی‌میر پوتین، رییس‌جمهور روسیه این موضوع را قبلاً در دیدار با جوبایدن، رییس‌جمهور امریکا یادآوری کرده است.

معاون وزارت خارجۀ روسیه خاطرنشان می‌سازد که مسألۀ جابه‌جایی نیروهای امریکایی در آسیای مرکزی روی روابط روسیه و امریکا به شدت تأثیر خواهد گذاشت. به بیان او، ضرورت عدم جابه‌جایی نیروهای امریکای در آسیای مرکزی به کشورهای آسیای میانه نیز گوشزد شده است.

این در حالی است که چندی پیش جان کربی، سخنگوی وزارت دفاع امریکا (پنتاگون) گفته است که واشنگتن سرگرم رأی‌زنی روی جابه‌جایی برخی از نیروهایش در منطقه است تا به هر نوع تهدید احتمالی در افغانستان از نزدیک پاسخ دهد.

با توجه به عواقب وخیم بشری ناشی از تشدید جنگ، وزرای خارجه و نمایندگان ملل متحد ضمن تقبیح سطح بلند خشونت‌ها، حمایت خود را از روند صلح افغانستان اعلام نموده و بر ادامهٔ کمک‌های بشردوستانه خویش با مردم و دولت افغانستان اطمینان داده‌اند.
در این نشست مجازی، وزیر امور خارجه ازبکستان گفته است: صلح پایدار در افغانستان تضمین ثبات و رفاه برای تمام آسیای مرکزی است.
وزیر امور خارجه ترکمنستان گفته است که «کشورش حاضر است به ‌منظور تطبیق پروژه‌های کلان اقتصادی، اتصال منطقه‌‌ای و ترانسپورتی از هر کوشش منطقه‌‌ای و بین‌المللی برای رسیدن به صلح در افغانستان کمک همه‌جانبه» نماید.
وزرای خارجه تاجیکستان، قزاقستان و قزغیزستان از آمادگی همه‌جانبهٔ دولت‌های‌شان برای حمایت از روند صلح افغانستان ابراز داشته و تأکید کردند که سازمان ملل متحد در روند موفقیت گفت‌وگوهای صلح باید نقش اساسی ایفا کند.

حنیف اتمر وزیر امور خارجه افغانستان نیز بر ادامهٔ مشورت‌های سیاسی و تأمین آتش‌بس فوری برای جلوگیری از وقوع بحران گسترده‌تر بشری تأکید کرده و تعهد قوی دولت جمهوری اسلامی افغانستان را برای عقب‌راندن گروه طالبان و تأمین امنیت سرحدات، بزرگ‌شهرها و خطوط مواصلاتی و ارتباطی اعلام داشت.

پایگاه خبری ‘دِ اینترنشنال نیوز’ در گزارشی نوشت خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان تا ۱۱ سپتامبر امسال تاثیری مهم بر مناسبات کشورهای همسایه و منطقه خواهد گذاشت.

«رامش کومار وانکوانی » یکی از اعضای مجلس ملی و رئیس شورای هندوهای پاکستانی با انتشار مقاله ای در پایگاه خبری “د اینترنشنال نیوز” پاکستان با اشاره به اثرات خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان  اضافه کرد خروج سریع نیروهای آمریکایی از افغانستان به دستور جوبایدن همزمان با بیستمین سالگرد حملات به مرکز  تجارت جهانی و وزارت دفاع آمریکا بدون  دستاورد مهمی می تواند تغییرات زیادی در منطقه  ایجاد کند.

وی با بیان اینکه  به نظر می رسد که آمریکا قادر به قطع کامل خود با افغانستان نیست اضافه کرد در شرایط جدید با توجه به تلاش روسیه و  چین برای گسترش نفوذ در چین ، واشنگتن نیاز دارد که پایگاههایی در کشورهای همسایه افغانستان داشته باشد.

رئیس شورای هندوهای پاکستانی با بیان اینکه  شرایط در برخی از کشورهای آسیای میانه نسبت به گذشته تغییر یافته نوشت هم اکنون قرقیزستان ،قزاقستان و تاجیکستان با تغییر مناسبات و روابط خود از متحدان روسیه هستند.

هم اکنون بیش از پنج هزار سرباز روس در بزرگترین پایگاه نظامی در روسیه مستقر است و از سوی دیگر قانون  اساسی ازبکستان نیز اجازه ایجاد پایگاه نظامیان خارجی در این کشور را نمی دهد.

نفوذ چین در آسیای میانه 

در ادامه این گزارش با اشاره به افزایش نفوذ و تاثیر چین در کشورهای آسیای میانه آمده  است چین و روسیه به همراه  کشورهای آسیای میانه موفق به ایجاد پیوندها و روابط نزدیک با تمام احزاب در افغانستان شدند و بسیار مشتاقتند تا پس از خروج نیروهای آمریکایی از این کشور نقش های فعال تری بازی کنند. 

 وانکوانی با اشاره به نقش محوری پاکستان در جنگ علیه تروریستم اظهار داشت تعداد زیادی از سربازان و مردم پاکستان جان خود را برای  مبارزه با تروریسم فدا کردند و همچنان وضع دشوار و دوراهی در مسئله مرز خارجی وجود دارد.

پاکستان پایگاه نظامی در اختیار آمریکا قرار نمی دهد 

روزنامه نیویورک تایمز نیز در گزارشی از بن بست گفت وگوهای آمریکا و پاکستان بر سر ایجاد پایگاه نظامی در  این کشور خبر داد.

شاه محمود  قریشی وزیر خارجه پاکستان در واکنش به انتشار گزارشهایی در خصوص علاقه مندی امریکا برای ایجاد پایگاه نظامی در پاکستان اظهار داشت اسلام آباد پایگاه نظامی در اختیار آمریکا قرار نمی دهد.

با وجود اینکه آمریکا برای خروج از افغانستان مصمم است اما تاکنون هیچگونه سیاست و خط مشی مشخصی در باره شرایط پس از خروج نیروهایش ترسیم نکرده است و دراین شرایط رقابت کشورهای  منطقه برای گسترش نفوذ در افغانستان افزایش می یابد.

عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی، خشونت‌های اخیر در افغانستان را محکوم کرد و گفت هیچ کسی نباید با افزایش خشونت، در تلاش کسب امتیاز سیاسی باشد.

آقای عبدالله، روز چهارشنبه (۲۱ عقرب)، در دیدار با عبدالعزیز کاملوف، وزیر خارجه‌ی ازبیکستان، گفت فرصت استثنایی‌ای برای دست‌یافتن به صلح در افغانستان فراهم شده است.

او از گروه طالبان خواست با استفاده از این فرصت، برای دست‌یافتن به صلح تلاش کند.

آقای عبدالله گفت: «صلح در افغانستان به معنای صلح و ثبات در منطقه و در آسیای میانه است. نقش ازبکستان به عنوان همسایه افغانستان در تلاش‌های صلح مهم است. صلح در افغانستان می‌تواند ما را در تامین امنیت منطقه، مبارزه با دهشت‌افگنی، افراط ‌گرایی و توسعه‌ی اقتصادی کمک کند.»

از سویی هم، وزیر خارجه‌ی ازبکستان، گفت صلح در افغانستان به معنای صلح در کل منطقه است و این کشور از تلاش‌های صلح و گفت‌وگوهای دوحه حمایت می‌کند.

عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی، روز گذشته در راس هیئت عالی‌رتبه‌ی دولتی به ازبکستان رفت. آقای عبدالله در این سفر، با رییس‌جمهور، معاون نخست‌وزیر، وزیر خارجه، رییس بورد اسلامی، رییس کمیسیون امور دینی جمهوری ازبکستان و شمار دیگری از مقام‌های بلندرتبه این کشور دیدار می‌کند.

پس از حملات ۱۱ سپتامبر بر مرکز تجارت جهانی، جورج بوش رییس‌جمهور امریکا شدت خشم‌اش را با این جمله ابراز کرد: «یا با ما و یا در مقابل ما.» دیک چینی معاون رییس‌جمهور و دونالد رامسفلد وزیر دفاع از نومحافظه‌کارانِ جمهوری‌خواه همواره به رییس‌جمهور بوش گوشزد می‌کردند تا به هر نحو ممکن، ایالات متحده امریکا قدرت و صلابتِ خود را به کشورهای سرکش همچون عراق، نشان بدهد. احتمالا بوش پسر به همین دلیل در اوج قدرت امریکا جنگ در دو جبهه را آغاز کرد. حمله به افغانستان در همسایگی با آسیای میانه و حمله به عراق در دل خاورمیانه از جنگ‌های پرهزینه‌ای بودند که امریکا تاکنون در آن گیر مانده است.

با پایان دو دور ریاست‌جمهوری بوش، بارک اوباما از حزب دموکرات پس از پیروزی در نخستین سفرهای خارجی‌اش در ۶ اپریل ۲۰۰۹ نخست به انقره پایخت ترکیه و بعد به قاهره پایتخت مصر و به دنبال آن به جاکارتا پایتخت اندونیزیا سفر کرد. وی در این سفرها بیش‌تر از هر چیز بر گفت‌وگو با جهان اسلام، استفاده از دیپلماسی به‌جای نیروی نظامی و نیز ائتلاف‌جهانی کشورها به رهبری ایالات متحده سخن زد. چنانچه در یکی از سخنرانی‌هایش گفت: «وقتی توان خویش را برای ساختن ائتلاف‌ها استفاده می‌کنیم و بعد نمی‌گذاریم که احساس ترس ما چشمان ما را در برابر فرصت‌هایی که عصر جدید فراهم آورده، بپوشاند.» در آن زمان احتمالا کلان‌ترین تشویش کاخ سفید علاوه بر مقابله با تروریزم، هزینه‌ای تداوم و گسترش جنگ‌های بی‌پایانی بود که اوباما قادر نشد –آن‌گونه که وعده داده بود- آن‌ها را پایان دهد. افزون بر افغانستان و عراق، جنگ سوریه چنان ویرانگر شد که اوباما باری گفت: «جنگ سوریه موهای سرم را سفید کرد.»

در تلاطم جنگ‌های ناتمام، اوباما هنوز چند سالی از حکومت‌اش نگذشته بود، در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۱ در سفرش به استرالیا اعلام کرد: «امریکا قصد دارد منطقه‌ای آسیا-پسیفیک را به اولویت سیاست خارجی خود تبدیل کرده و توجه بیش‌تری به آن معطوف دارد.» برمبنای این استراتژی، قرار شد امریکا ۶۰ درصد از تمرکزش را بر آسیا-پسیفیک معطوف بدارد. گویی که تهدیدی خطرناک‌تر از جنگ با تروریزم در کمین است. در سال ۲۰۱۷ دیری نگذشته بود رییس‌جمهور ترمپ، چین را به‌عنوان تهدید بر ایالات متحده قلمداد کرد. تهدیدی که احتمالا دکترین اوباما ۶۰ درصد از تمرکزش را بر آسیا-پسیفیک به همین منظور معطوف کرده بود؛ منطقه‌ای که بیش‌ترین تردد چین از همین جغرافیا صورت می‌گیرد. دونالد ترمپ یک سال بعد در سال ۲۰۱۸ جنگ تجاری را علیه چین به راه انداخت که علاوه بر دو غول اقتصادی،‌ رشد اقتصادی و تجارت‌ جهانی را نیز متأثر ساخت. از پی‌گیری استراتژی‌های امریکا معلوم می‌شود که در حال حاضر مهم‌ترین تهدیدی که امریکا را نگران کرده تروریزم نه، بل ظهور بی‌پیشینه‌ای چین در جهان است. از این رو ایالات متحده تنها با جنگ‌ تجاری ‌به‌دنبال چین نیست، بلکه در هر گوشه‌ای از جهان پی‌گیر آن است.

در این اواخر آسیای میانه هم شاهد استراتژی جدید امریکا بود. چنانچه با پایان سفر «مایک پمپئو» وزیر خارجه امریکا به آسیای میانه، وزارت خارجه آمریکا به تاریخ ۵ فبروری ۲۰۲۰ استراتژی‌ای را زیرا عنوان «استراتژی ایالات متحده برای آسیای میانه ۲۰۱۹-۲۰۲۵، تقویت حاکمیت و چشم‌انداز شکوفایی اقتصادی» اعلام کرد که موارد عمده‌ای آن بر «حمایت و تقویت حاکمیت و استقلال دولت‌های آسیای میانه در سطح ملی و منطقه‌ای، کاهش تهدیدات تروریستی، توسعه و حفاظت از ثبات در افغانستان، تشویق اتصال آسیای مرکزی و افغانستان به جنوب آسیا و تقویت سرمایه‌گذاری امریکا در آسیای میانه» تأکید دارد. با توجه به این، آیا بدون پایان جنگ و برقراری صلح در افغانستان، چنین رویایی برآورده خواهد شد؟ آیا آسیای میانه می‌تواند در روند صلح افغانستان نقشِ سرنوشت‌ساز را بازی کند؟ و آیا امریکا به هدف نقش آسیای میانه در برقراری صلح در افغانستان به‌دنبال آن است، و یا بازی جدیدی در راه است؟

آنچه که از پی‌گیری اولویت‌های استراتژی ایالات متحده به‌نظر می‌رسد، این کشور در هر کجای جهان به‌دنبال چین است. هفته‌ی قبل در سفرِ مایک پامپئو، وزیر خارجه امریکا به کشورهای اروپای شرقی ظاهرا از پیش‌گیری تهدیدات روسیه چیزهای گفته شد، اما وزیر خارجه امریکا صراحتا از تهدید و خطرات احتمالی چین به‌ویژه از زیربنای تکنولوژی (شبکه‌ی ۵ جی) آن کشور یادآوری کرد: «فکر می‌کنم تمام جهان اکنون به‌وضوح می‌بینند که حزب کمونیست چین قصد دارد از زیربنای تکنولوژی خود به هدفی استفاده کند که هیچ تکنولوژی دیگری در جهان آن را انجام نمی‌دهد: دقیقا آن را وابسته به دستگاه استخباراتی و نظامی استفاده می‌کند.» سخن‌گوی وزارت خارجه چین اما در پاسخ به این گفته‌های مایک پامپئو بیان داشت: «وی هرجا که می‌رود همیشه ویروس سیاسی و معلومات نادرست را پخش می‌کند!» با توجه به این،‌ استراتژی جدید ایالات متحده امریکا پیرامون آسیای میانه در پی چیست؟

در حال حاضر چین بیش‌ترین سرمایه‌گذاری را در آسیای میانه کرده است، تا جایی که روسیه را به‌لحاظ سرمایه‌گذاری به عقب کشیده است. مهم‌تر از آن پروژه «کمربند و راه» ظاهرا یک پروژه‌ای اقتصادی است، اما در واقع یک پروژه‌ای سیاسی توسعه‌طلبانه‌ای چین به‌حساب می‌رود. چین تا پایان جنوری ۲۰۲۰ نزدیک به ۲۰۰ سند همکاری مرتبط به پروژ‌ه‌ی کمربند و راه را با ۱۳۸ کشور و ۳۰ سازمان بین‌المللی امضا کرده است. خطوط لوله گاز از آسیای مرکزی به چین به‌عنوان یکی از پروژه‌های بزرگ خط لوله‌ای در جهان است که در سال ۲۰۰۹ افتتاح شد. این خط لوله‌ای، گاز را از ترکمنستان و از طریق ازبیکستان و قزاقستان به چین انتقال می‌دهد.

آسیای میانه از لحاظ ذخایر و منابع انرژی (نفت و گاز) پس از خاورمیانه جایگاه دوم را در سطح جهان دارد. افزون بر نفت و گاز، اورانیم، المونیم، ذغال سنگ، طلا و مس از ذخایر مهم معدنی این منطقه به‌شمار می‌روند. چین از جمله کشورهای است که شدیدا به ذخایر دست‌نخورده‌ای آسیای میانه نیاز دارد. احتمالا ایالات متحده، استراتژی ۲۰۱۹-۲۰۲۵ برای بازی جدید علیه غولِ اقتصادی چین روی دست گرفته است تا دردسری باشد بر پروژه‌های کلان و رویایی آن. برمبنای این استراتژی امریکا تا کنون نزدیک به ۹ میلیارد دالر با کشورهای آسیای میانه در بخش‌های صلح، امنیت، اصلاحات دموکراتیک، رشد اقتصادی و نیازمندی‌های بشری کمک کرده است. همچنان حدود ۵۰ میلیارد دالر از سوی بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول به‌گونه‌ای قرضه و کمک‌های تخنیکی به کشورهای آسیای میانه پرداخت شده است. همین اکنون سکتور خصوصی امریکا حدود ۳۱ میلیارد دالر در بخش‌های مختلف در کشورهای آسیای میانه سرمایه‌گذاری کرده است.

جاده ابریشم و یا همان مسیر «یک کمربند و یک راه» در دل آسیای میانه قرار گرفته است. از این‌رو چین سرمایه‌گذاری‌های زیادی را در آسیای میانه کرده است. شرکت پتروچاینا بزرگ‌ترین پروژه‌ای انتقال گاز از ترکمنستان به چین را به عهده دارد. تاجکستان برای ساخت نیروگاه حرارتی دوشنبه-۲، یک معدن طلا را با ذخایر ۵۰ تُن «برای مدت نامعین» به چین تحویل داده است. مجتمع پارلمان تاجکستان به ارزش ۳۵۰ میلیون دالر به کمک چین ساخته شده است. بر علاوه برخی از زیرساخت‌های مهم، مانند جاده‎ها، نیروگاه‌های حرارتی و نوسازی استیشن‌های برق توسط قرض‌های چین شروع به فعالیت کرده‌ است. در کل حجم سرمایه‌گذاری مستقیم چین در تاجکستان از مرزِ ۲.۶ میلیارد دالر عبور کرده. درحالی‌که سرمایه‌گذاری روسیه در تاجکستان از مرز یک میلیارد دلار عبور نکرده است. تلاش‌های چین بر این است تا تولیدکنندگان دیگر در تاجکستان و قرغیزستان، جای پای چین را نگیرند.

در این میان اما در استراتژی ایالات متحده پیرامون آسیای میانه مسأله‌ای صلحِ افغانستان جا داده شده است. برعلاوه زلمی خلیل‌زاد نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان در تویتی گفته است: «یک افغانستان باثبات و مرفه برای صلح، امنیت و رفاه در آسیای میانه مهم است؛ یک آسیای میانه‌ی متشکل از دولت‌های بااقتدار و مستقل که مشترکا با افغانستان برای اتصال با آسیای جنوبی کار کنند به نفع منطقه و ایالات متحده است.»

بازی را که ایالات متحده در آسیای میانه راه‌اندازی کرده است در صورتی که بتواند بر بلندپروازی‌های چین فایق آید، احتمالا در این چارچوب صلحِ افغانستان تا جایی معنای پیشرفت را پیدا می‌کند، در غیر آن ظرفیت‌های که بتواند بر اهداف چین هم در آسیای میانه و هم در ترکستان شرقی دردِ سرساز باشد، به‌ویژه در افغانستان بسیار است. وقتی دولت افغانستان اعلام می‌کند که ۲۲ گروه تروریستی وجود دارد و بعد ایالات متحده -احتمالا‌ دولت افغانستان- با یک گروه آن که همانا طالبان‌اند بابِ توافق را باز کرده‌اند، معنایش چیست؟ گویی که تروریزم رویایی بود که هیچ‌گاه واقعیت‌اش در جنگ امریکا تعریف و معلوم نشد، و اما بازی جدید در آسیای میانه، در صورت گسترده‌شدن احتمالا بن‌بست سیاسی-نظامی در افغانستان را پیچیده‌تر سازد.

اطلاعات روز

به گزارش رها، رئیس اجرایی حکومت وحدت ملی که جهت شرکت در نشست مجمع جهانی اقتصاد در شهر داوس سویس به سر می برد در نشست آخرین تحولات استراتژیک و چشم‌انداز همکاری‌های اقتصادی در جنوب آسیا تأکید کرده است که افغانستان برای تسهیل تجارت میان جنوب آسیا و آسیای میانه گام‌های مثبتی برداشته است.

دکتر عبدالله عبدالله روز سه‌شنبه(۲ دلو) در این نشست گفته است، به رغم چالش‌های امنیتی، افغانستان برای تسهیل تجارت میان جنوب آسیا و آسیای میانه گام‌های مثبتی برداشته و با عضویت و تقویت سازمان‌های منطقه‌ای در این راستا تلاش می‌کند.

وی در ادامه تصریح کرده که ناامنی، رقابت‌های ناسالم منطقه‌ای و استفاده از دهشت‌افگنی به عنوان ابزار سیاست خارجی، چالش‌هایی است که مانع همگرایی و همکاری‌ منطقه‌ای می‌شوند.

عبدالله در ادامه تأکید کرده که بی‌اعتباری و رقابت‌های ناسالم میان کشورهای منطقه زمینه همکاری و تجارت میان کشورهای منطقه را به حداقل کاهش داده و نیز برخی از کشورهای منطقه تجارت با کشورهای امریکای لاتین را بر تجارت با کشورهای منطقه ترجیح می دهند وراحت‌تر با آنها وارد تعامل تجاری می شوند.

به گزارش رها، در بیانیه ای پایانی نشست وزیران خارجه 5 کشور آسیای مرکزی به علاوه افغانستان و هند از روند صلح به رهبری و حاکمیت دولت افغانستان اعلام پشتیبانی کردند.

وزیران خارجه این کشورها، هم چنین از مشارکت افغانستان در گفتگوی هند و آسیای میانه به عنوان یک نقطه اتصال مهم در همکاری‌های منطقه‌یی، ترانزیت کالا و انرژی استقبال کردند و تعهد کشورهای آسیای مرکزی و هند به صلح، امنیت و ثبات افغانستان را ابراز داشتند.

در بخشی از اعلامیه‌ی مشترک این وزیران خارجه آمده است: “تمام طرفها تروریزم را در همه اشکال آن محکوم می‌کنند، و توافق کردند یکجا با هم با تروریزم که صلح و امنیت و رشد و توسعه‌ی منطقه و جهان را تهدید می‌کند، مبارزه کنند. کشورها همچنین از روند صلح به رهبری و حاکمیت دولت افغانستان اعلام پشتیبانی کردند و تمایل خود را به همکاری، حمایت متقابل، راه حل مشترک مسایل مربوطه به تأمین امنیت، ثبات و توسعه پایدار ابراز داشتند”.

این نشست یکشنبه 23 جدی در شهر سمرقند جمهوری ازبکستان برگزار شد.

به گزارش رها، ضمیر کابل اف نماینده ویژه رئیس جمهوری روسیه برای  افغانستان بار دیگر گفته است که داعش در حال برنامه ریزی دوامدار در افغانستان برای بی ثباتی آسیای مرکزی است  و نباید حضور داعش در افغانستان را دست کم گرفت.

او با اشاره به گسترش فعالیت های تروریستی گروه داعش در کشورهای آسیای میانه و جذب نیرو از این کشورها نسبت به برنامه های داعش برای آسیا میانه و منطقه است هشدار داد.

کابل اف طی سخنانی در سازمان پیمان امنیت جمعی کشورهای همسود گفت، 2500 نفر از نیروهای گروه افراطی داعش که اکثریت آنها اتباع کشورهای آسیای مرکزی هستند هم اکنون در مرز میان پاکستان و افغانستان مستقر شده اند.

او تأکید کرد  استقرار آنها در مرز پاکستان و افغانستان برای مبارزه با نیروهای خارجی در افغانستان نیست بلکه هدف اصلی آنها برهم زدن ثبات سیاسی کشورهای آسیای مرکزی است.

پیش از این نیز جنرال آندری نیوکوف رئیس مرکز ضد تروریستی کشورهای همسود در حاشیه دومین مرحله از مانور ضد تروریستی 2018 گفت، گروه تروریستی داعش که در کلیه کشورهای مشترک المنافع به عنوان گروه غیرقانونی شناخته می شود به دنبال تأسیس گروهی تحت عنوان ‘گروه خفته’ می باشد.

او افزود ٬ کلیه اطلاعات حضور نیروهای داعش در منطقه جمع آوری شده و فعالیت های این گروه تروریستی با دقت تمام مورد رصد قرار می گیرد و یکی از دلایل برگزاری مانورهای متعدد ضد تروریستی تقویت نیروهای دفاعی امنیتی برای مقابله با چنین گروه های تروریستی می باشد.

همچنین آناتولی سیداراف رئیس ستاد کل نیروهای مسلح سازمان پیمان امنیت جمعی گفت: منطقه آسیای مرکزی در حال حاضر با تنش های بسیار روبرو شده و مهمترین تهدیدات کنونی کشورهای این منطقه فعالیت های گروه تروریستی داعش است. متاسفانه کشور افغانستان هم اکنون به محل امن این گروه تروریستی در منطقه تبدیل شده است .

به گفته سیداراف، داعش قصد دارد از افغانستان به عنوان مرکز مهم آموزش نیروهای خود استفاده کند که برای تحقق طرح موسوم به خلافت بزرگ که قلمرو کشورهای آسیای مرکزی و جنوب شرق آسیا را شامل می شود، وارد عمل شوند، زیرا این گروه تروریستی همچنان به جذب اتباع کشورهای آسیای مرکزی از جمله ازبکستان و تاجیکستان به صفوف خود ادامه می دهد.

دولت روسیه بارعا  ادعا کرده است هلیکوپتر های ناشناس افراد داعش را در ولایات شمالی افغانستان که هم مرز با کشورهای آسیای میانه اند تجهیز میکند.

ضمنا روسیه ادعا دارد که داعشی ها بعد از شکست شان در عراق و سوریه از مسیر امارت عربی و پاکستان در حال انتقال به افغانستان اند.

چندی پیش سرگی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در یک نشست خبری در نیویورک گفته بود که کشورش اجازه انتقال تروریست ها از سوریه به افغانستان را نخواهد داد.

 

 

آقای نور، امروز در نشست دور سوم گفتگوهاي افغانستان و آسياي مركزي در شهر مزارشريف با بیان این مطلب از کشورهای منطقه خواست که باید برای سرکوب هراس افگنان با هم متحد شوند.

نور گفت: “بیایید پیش از آن که هراس افگنانی، چون گروه طالبان و حرکت اسلامی آسیای میانه (IUM) شریر ترین آنان یعنی داعش، بر این منطقه سایه افگند دست به دست هم دهیم و برای پیشگیری از ظهور و تباه کاری آنان همدیگر را یاری جدی برسانیم”.

سرپرست ولایت بلخ تصریح می کند: ” در ناامن سازی و جابجایی  تروریست ها به شمال افغانستان مقصد نهایی آسیای میانه می باشد، قبل از اینکه فرصت ها از دست برود جلو این فاجعه و حرکت خطرناک را باید گرفت”.

گفتنی است، امروز انستيتيوت مطالعات استراتيژيك افغانستان دور سوم گفتگوهاي مشترك افغانستان و آسياي مركزي را در شهر مزارشريف برگزار كرد.

داود مراديان، رئيس این انستيتيوت می گوید: “هدف اصلی این نشست ایجاد فضای اعتماد سازی و بحث و گفتگو برای تقویت بیشتر همکاری ها در منطقه است”.

اين نشست براي دو روز ادامه مي يابد که در آن نمايندگان ارشد دولت ها و نهادهاي كشورهاي ازبكستان، امريكا، ايران، پاكستان، تاجكستان، تركمنستان، تركيه، روسيه، قزاقستان، قرغيزستان، مصر، هند و همچنان نمايندگاني از سازمان همكاري هاي اسلامي، سازمان امنيت و همكاري اروپا و مركز ديپلوماسي پيشگيرانه براي آسياي مركزي سازمان ملل متحد حضور دارند.

این در حالیست که  دور اول و دوم اين گفتگوها پيش از اين در ولایات كابل و هرات  برگزار شده بود.

#کلید