برچسب: طالبان

مولوی دوست‌محمد حقانی، معاون والی طالبان برای ولایت پروان امروز در دیدار با مسئولان رسانه‌ها و نهادهای مدافع حقوق خبرنگاران می‌گوید، بخش‌های فرهنگی زبان «امارت اسلامی» است که نزد طالبان از جای‌گاه ویژه‌یی برخوردار است.

آقای حقانی از صاحبان رسانه‌ها و خبرنگاران می‌خواهد که با حفظ بی‌طرفی از بحث‌های جدال برانگیز سیاسی برای فعلا جلوگیری کرده و نشرات‌شان را در چارچوب شریعت اسلامی از سرگیرند.

در همین حال، مولوی شمس‌الحق مبشر رئیس اطلاعات و فرهنگ ولایت پروان می‌گوید، چارچوب نشراتی رسانه‌ها به‌زودی تهیه و در اختیار رسانه‌ها قرار خواهد گرفت.

از سوی دیگر، پرویز امین‌زاده معاون انجمن ژورنالیستانِ آزاد پروان در این نشست می‌گوید، رسانه‌ها در حکومت پیشین آزاد و بی‌طرف بوده و امیدوار است این آزادی و بی‌طرفی در حکومت کنونی نیز حفظ شود.

او می‌گوید، رسانه‌ها برای نشر اطلاعات دقیق به منابع معتبر نیاز دارند و حکومت کنونی باید زمینۀ دسترسی خبرنگاران به چنین منابعی را فراهم سازد.

در این دیدار که در ریاست اطلاعات و فرهنگ ولایت پروان انجام شد، رئیسان اطلاعات و فرهنگ فعلی و پیشین ولایت پروان، مسئولانِ برخی از رسانه‌های دولتی و خصوصی، مسئولان انجمنِ ژورنالیستان آزاد ولایت پروان و برخی از خبرنگاران، حضور داشتند، روی هماهنگی‌های بیشتر تأکید شد.

گفتنی‌ست که در حال حاضر در ولایت پروان بیش از ۱۰ ایستگاه رادیویی، یک شبکۀ تلویزیونی دولتی و نمایندگی‌های رسانه‌ها و خبرگزاری‌های داخلی فعالیت دارند.

روسای جمهور ترکیه و یونان در مورد تحولات افغانستان و مهاجرت گفت‌وگو کردند. رجب طیب اردوغان در این تماس تلفنی با نخست‌وزیر یونان گفت امیدوار است طالبان برای دوره گذار با رهبران سیاسی در افغانستان مذاکره کنند.

به گزارش خبرگزاری آناتولی، رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه  روز جمعه، بیست‌ونهم اسد، با کیریاکوس میتسوتاکیس، نخست‌وزیر یونان، تلفنی گفت‌وگو کرد. در این تماس تلفنی تحولات افغانستان و مهاجرت از محورهای بحث دو طرف بوده است.

اردوغان در این گفت‌وگو بر لزوم همکاری‌ها در مسأله مهاجرت مبتنی بر منافع دو طرف تأکید کرده است.

رییس جمهور ترکیه گفت افغانستان در دوران بحران به سر می‌برد و دولت جدید باید فراگیر باشد و حضور همه طرف‌ها و تنوع مردم افغانستان را نشان دهد.

دو طرف بر افزایش موج مهاجرت با تشکیل نیافتن دولت انتقالی در افغانستان تأکید کرده هشدار داده‌اند این وضعیت به چالش جدی برای همه مبدل خواهد شد.

طالبان یک هفته است که کنترل کابل، پایتخت کشور را به‌ دست دارند. هرچند تلاش‌ها برای  تشکیل حکومت فراگیر و همه‌شمول جریان داشته، اما تاکنون بی‌نتیجه بوده است.

پیش‌تر خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام طالبان گزارش داد در چند هفته آینده، چارچوب دولت جدید را اعلام می‌کنند.

یک مقام طالبان، گفت این گروه، گزارش‌ها در باره‌ی انتقام‌جویی و جنایت‌های انجام‌شده از سوی افراد خود را بررسی می‌کند و در قبال آن پاسخ‌گو است.

یک مقام ارشد طالبان، روز شنبه -۳۰ اسد-، به خبرگزاری رویترز، گفت: «در مواردی از جنایت‌های افراد خود علیه غیرنظامیان را شنیده ایم، اگر افراد ما این اقدام‌ها را انجام داده باشند، مورد تحقیق قرار خواهند گرفت.»

این مقام طالبان، افزود: «ما می‌توانیم وحشت، استرس و اضطراب را درک کنیم، مردم فکر می‌کنند ما پاسخ‌گو نخواهیم بود؛ اما این‌گونه نخواهد بود.»

این اظهارات، در حالی بیان می‌شود که یک سند محرمانه‌ی سازمان ملل متحد نشان می‌دهد طالبان پس از تصرف کلان‌شهرهای افغانستان، تلاشی خانه‌به‌خانه را در شماری از ولایت‌ها آغاز کرده و به دنبال افرادی که با نیروهای امریکایی و ناتو کار کرده اند، هستند.

از سویی دیگر، طالبان در ولایت هرات عضو خانواده‌ی یک خبرنگار دویچه‌‌وله آلمان را کشته اند.

به تازگی، سازمان گزارش‌گران بدون مرز نیز گزارش داده افرادی وابسته به شبکه‌ی حقانی که جزو گروه طالبان است، خانه‌ی زلمی لطیفی، مدیر و رییس تلویزیون انعکاس را تفتیش و سه موتر او را مصادره کرده اند.

آنتونی بلینکن، وزیر خارجه‌ی امریکا، گفته است ۱۳ کشور تا اکنون با پذیرش موقتی پناه‌جویان افغانستانی، موافقت کرده است.

به نقل از یورونیوز، آقای بلینکن، روز جمعه -۲۹ اسد-، در بیانیه‌‌ای گفت ۱۲ کشور دیگر به عنوان محل ترانزیت انتقال افغانستانی‌هایی که جان شان در خطر است، استفاده خواهد شد.

آقای بلینکن، گفت کشورهای، آلبانی، کانادا، کلمبیا، کاستاریکا، شیلی، کوزوو، مقدنیه‌ی شمالی، مکزیکو، لهستان، قطر، اوگاندا، رواندا و اوکراین، ۱۳ کشوری است که برای پذیرش موقت افغانستانی‌هایی که از افغانستان بیرون می‌شوند، موافقت کرده است.

وزیر خارجه‌ی امریکا، گفت شهروندان افغانستانی که با پذیرش آن‌ها در ایالات متحده تا هنوز موافقت نشده، به گونه‌ی موقت به یکی از این کشورها انتقال می‌یابند.

آقای بلینکن، ۱۲ کشور محل ترانزیت، بحرین، بریتانیا، دانمارک، آلمان، ایتالیا، قزاقستان، کویت، قطر، تاجیکستان، ترکیه، امارات متحده‌ی عربی و اوزبیکستان را نام گرفته است.

او افزود: «ما در حال تشویق سایر کشورهایی هستیم که در حال بررسی حمایت هستند. اولویت ما امنیت شهروندان ایالات متحده در خارج از کشور و اجرای تعهدات خود در قبال شهروندان کشورهای شریک افغانستانی‌های در معرض خطر هستیم.»

از سقوط شهر کابل به دست طالبان، یک هفته می‌گذرد و پس از سقوط این شهر، روزانه هزاران نفر برای بیرون شدن از کشور، به فرودگاه بین‌المللی کابل می‌روند.

ناتو روز گذشته -جمعه، ۲۹ اسد- اعلام کرد از زمان سقوط کابل، تا هنوز ۱۸ هزار نفر را از کابل بیرون کرده است و وزارت دفاع امریکا نیز شمار کسانی را که بیرون کرده اند، هفت هزار نفر اعلام کرد.

.

یک مقام طالبان در گفتگو با رویترز که خواسته نامش فاش نشود گفته است که کارشناسانی از این گروه که در مسایل مذهبی، حقوقی و سیاست خارجی آشنایی دارند، طی چند هفته آینده چارچوب حکومتی جدید در افغانستان را معرفی خواهند کرد.  

وی همچنین گفته است که این چارچوب حکومتی همان دموکراسی به معنای غربی نخواهد بود، بلکه ساختاری خواهد که حق و حقوق همگان محفوظ است.

این مقام طالبان همچنین در خصوص گزارش های خشونت و انتقام جویی برخی نیروهای این گروه گفت که طالبان به این موارد رسیدگی خواهد کرد و افراد خاطی مورد بازجویی قرار خواهند گرفت.   

این گفته ها در حالی از سوی این مقام طالبان مطرح می شود که پیش تر وحید الله هاشمی یکی دیگر از اعضای ارشد طالبان گفته بود دموکراسی در افغانستان جایگاهی ندارد و احتمالا ساختار حکومتی به صورت شورایی خواهد بود که براساس قوانین شریعت تدوین شده است.   

وزارت تحصیلات عالی، اعلام کرد قرار است به زودی، درس‌های حضوری در دانش‌گاه‌های افغانستان آغاز شود.

در اعلامیه‌ای که روز شنبه -۳۰ اسد-، از سوی وزارت تحصیلات عالی نشر شده، آمده است کار روی چگونگی آغاز درس‌های حضوری در دانش‌گاه‌های افغانستان جریان دارد.

در اعلامیه آمده است فیصله‌ی نهایی در باره‌ی آغاز درس‌های حضوری، به گونه‌ی رسمی ابلاغ خواهد شد.

این در حالی است که در چند روز گذشته، پس از تصرف شهرها توسط افراد طالبان، درس‌های حضوری در تمام مکتب‌ها و دانش‌گاه متوقف شده است.

ملا عبدالغنی بردار، معاون سیاسی گروه طالبان، در رأس یک هیئت بلندرتبه‌ی این گروه، وارد کابل شد.

حمدالله وثیق، یکی از سخن‌گویان گروه طالبان، گفت ملا برادر، روز جمعه -۲۹ اسد-، وارد کابل شده و ملا خیرالله خیرخواه، عضو هیئت گفت‌وگوکننده‌ی این گروه نیز او را همراهی می‌کند.

ملا عبدالغنی برادر، روز سه‌شنبه‌ی هفته‌ی گذشته، از قطر به ولایت کندهار رفته بود.

ملا برادر، در حالی وارد کابل شده که روز یک‌شنبه‌ی هفته‌ی گذشته، شهر کابل در تصرف گروه طالبان در آمد.

در جریان چند روز گذشته، شمار دیگری از مقام‌های بلندرتبه‌ی گروه طالبان به شمول انس حقانی، نیز به کابل آمده اند.

آنجلینا جولی بازیگر مطرح هالیوود با پیوستن به اینستاگرام نوشته است که برای بازگویی و هم رسانی صدای مردم افغانستان وارد این شبکه اجتماعی شده است.

خانم آنجلینا جولی در اولین پست اینستاگرمی اش عکسی از نامه یک دختر افغان را منتشر کرده و گفته است مردم افغانستان در حال از دست دادن توانایی شان برای استفاده از شبکه های اجتماعی هستند و دیگر نمی توانند آزادانه خود را بیان کنند.

خانم جولی گفته “دو هفته پیش از حملات یازده سپتامبر در مرز با افغانستان بودم که با چند تن از مهاجران افغان که از ترس طالبان گریخته بودند ملاقات کردم. این بیست سال پیش بود.”

او افزده “زجر آور است که بار دیگر پس از بیست سال بخاطر ترس و بی ثباتی شاهد بیجا شدن افغان ها هستیم.”

خانم جولی که سفیر حسن نیت کمیشنری عالی سازمان ملل برای پناهندگان نیز هست می گوید “درک این موضوع که تمامی پول های مصرف شده و خون های ریخته شده و زمان و جان های از دست رفته با شکست مواجه شده غیر ممکن است.”

خانم جولی در سال ۲۰۱۱ به افغانستان سفر کرده بود و از چند روستای شهر کابل و با برخی مهاجران بازگشته به وطن ملاقات کرد.

لازم به ذکر است که تنها چند ساعت پس از پیوستن خانم آنجلینا جولی به اینستاگرام، شمار دنبال کننده های او به بیش از دو و نیم میلیون نفر رسید.

وی یکی از هنرپیشگان مطرح سینمای آمریکا است که جوایز متعددی از جمله یک اسکار و سه جایزه گلدن گلوب در کارنامه خود دارد.

آنتونیو گوترش دبیر کل سازمان ملل روز گذشته (پنجشنبه) به خبرنگاران گفت در جلسه ای غیرعلنی با 15 عضو شورای امنیت سازمان ملل گفته که تنها اهرم فشار علیه طالبان این است آنها به دنبال به رسمیت شناخته شدن هستند و از این رو کشورها باید با یکدیگر در این خصوص متحد باشند.

او گفت این تنها اهرم فشاری است که می توان از آنها برای تشکیل یک حکومت فراگیر و همه شمول و احترام به حقوق شهروندان به ویژه زنان خواست.

آقای گوترش گفت آماده است که حتی خودش شخصا با طالبان گفتگو کند به این شرط که مشخص باشد با چه شخصی و در چه خصوصی صحبت می کند.

وی علاوه کرد که در حال حاضر مقامات دفتر سازمان ملل در افغانستان در تماس نزدیک با طالبان می باشند.  

او افزود “بسیار مهم است که جامعه جهانی و تمامی اعضای شورای امنیت متحد باشند و از تنها اهرم فشاری که علیه طالبان وجود دارد بدرستی استفاده کنند.”

در همین حال، نماز جمعه امروز در سطح شهر کابل در فضای نسبتا آرامی نسبت به هفته های پیش برگزار شد و حتی در برخی موارد شمار مردم نیز بیشتر از قبل بود. تقریبا در هیچ مسجدی خبری از نیروهای طالبان برای محافظت نبود.

همچنین مراسم عزاداری ویژه ایام محرم بخصوص مراسم عزاداری روز گذشته به مناسبت عاشورای حسینی نیز در سطح کشور در فضای آرامی برگزار شد.

پیش از این دولت تقریبا به منظور تامین امنیت مساجد نیروهای امنیتی مستقر می کرد، اما همواره خبرهایی از حمله و انفجار به برخی مساجد به گوش می رسید.

براساس گزارش ها، کمیسیون دعوت و ارشاد طالبان روز گذشته (پنجشنبه) از ملا امامان مساجد خواستند تا در خطبه های نماز جمعه مردم را به اتحاد تشویق کرده و نگذارند که کشور را ترک کنند.

روزنامۀ صباح ترکیه گزارش داد رجب‌ طیب اردوغان، رئیس‌جمهور این کشور گفته است ترکیه پناه‌گاه امن برای مهاجران افغانستان نیست. به گفتۀ رئیس‌جمهور ترکیه، هیچ‌گونه تعهدی برای پناهندگی امن برای پناهندگان افغانستان وجود ندارد.

رئیس‌جمهور ترکیه افزود کشورش بازگشت امن پناهنده‌گان را تضمین نمی‌کند. اردوغان هم‌چنان ادعای پذیرش ۱.۵ میلیون مهاجر افغانستان را که از سوی مخالفان دولتش مطرح شده، رد کرده است.

خبرگزاری آناتولی ترکیه هم گزارش داده است اردوغان پیش از حضور در نشست هیأت دولت اعلام کرد ترکیه در صورت لزوم با دولتی که توسط طالبان تشکیل خواهد شد، نیز گفت‌وگو خواهد کرد.

رئیس‌جمهور ترکیه گفته است: «شمار مهاجران غیرقانونی در ترکیه به‌طور متناسب با بی‌ثباتی و درگیری‌ها در افغانستان افزایش می‌یابد. از آن‌جا که هدف اصلی ما تأمین ثبات و امنیت در افغانستان است، در صورت لزوم با دولت طالبان نیز مذاکره کرده و دستور کارهای مشترک را مورد بحث و رای‌زنی قرار خواهیم داد.»

محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان گفته است به منظور ایجاد ثبات ملى در کشور، یک حکومت مبتنی بر اراده مردم و مشارکت همه اقوام و مذاهب شکل گیرد.

آقای محقق، با نشر پیامی در صفحه فیس‌بوکش تأکید کرده است حکومت آینده نباید یک‌جانبه باشد. او گفته است در این راستا مذاکره با سران جهادى و سیاسى و شخصیت‌هاى ملى ضرورت انکارناپذیر است.

محقق هم‌چنان تصریح کرده در حکومت جدید باید به ارزش‌هاى دینى، ملى، حقوق بشر، زنان، حقوق اقوام و مذاهب احترام گذاشته شود.

به باور آقای محقق، جهت تحکیم ثبات و امنیت کشور، باید شرایط برای همکاری کشورهاى منطقه و جلب کمک‌هاى جامعه جهانى به افغانستان فراهم شود.

محمد محقق هم‌‍چنان گفته از نظر او تسلط طالبان بر کشور و خصوصاً کابل، هم خوبی‌ها و بدی‌هایی دارد. رهبر حزب وحدت مردم توضیح داده که با ورود طالبان به کابل، بساط یک حکومت «چپاول‌گر فاسد» و «تبعیض‌گراى منفور» برچیده شد و مردم از شر آن نجات یافت.

محقق تصریح کرد حکومت تحت رهبری اشرف غنی، رییس‌جمهور فراری کشور، در برابر چشمان حیرت‌زده مردم دنیا و افغانستان، سرمایه‌هاى ملى و کمک‌هاى جهانى را به نفع خود غارت می‌کرد.

به باور محقق، اشرف غنی با اعمال تبعیض‌هاى ناروا شیرازه وحدت ملى را از هم پاشید و دشمنى را با اقوام و شخصیت‌ها به‌حدى به اوج رسانید که در برابر تهاجم طالبان به کابل تنها ماند.

او در ادامه اما گفته است طالبان نباید از طریق زور و ایجاد رعب و وحشت وارد کابل می‌شدند؛ بلکه ایجاب می‌کرد طبق یک تفاهم ملى با مشارکت همه‌گانى حکومت جدید ایجاد می‌شد و برخی نابسامانی‌ها و زورگویی‌ها پیش نمی‌آمد.

عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه ملی و حامد کرزی، رییس جمهور پیشین، روز پنج‌شنبه، بیست‌وهشتم اسد، با نشر یک پیام تصویری مشترک به مناسبت دهم ماه محرم، روز عاشورا و ۱۰۲مین سالیاد استقلال کشور، نتایج گفت‌وگوهای شان را با رهبری طالبان اعلام کردند.

رییس شورای عالی مصالحه ملی در این پیام گفت گفت‌وگوهای طولانی و مفصلی با طالبان صورت گرفته است، اما بحث‌های اساسی هنوز هم آغاز نشده است.

عبدالله عبدالله گفت مشورت‌ها و گفت‌وگوها با رهبری طالبان و سایر بزرگان آغاز شده است و ادامه دارد. به گفته او، انتظار می‌رود که بحث روی موارد اساسی نیز به زودی آغاز شود.

رییس شورای عالی مصالحه ملی گفت یک تبادل نظر ابتدایی و حسن‌نیت برای بهبود افغانستان، برای استحکام امن و آینده بهتر شهروندان کشور صورت گرفته است.

حامد کرزی اما گفت با رهبری و بزرگان طالبان روی موارد اساسی بحث‌های مفصل و طولانی داشته است.

به گفته او، این صحبت‌ها در فضای دوستی، لطف و وطن‌داری صورت گرفته است که شامل امنیت شهروندان، تشکیل نظام و چگونه‌گی این نظام‌ می‌شود.

کرزی گفت در جریان دو روز گذشته با طالبان روی معارف، حقوق و به ویژه امنیت و آرامش مردم صحبت کرده است. به گفته او، از این نشست‌ها راضی و خوشحال است.

رییس جمهور پیشین ابراز امیدواری کرد این نشست‌ها نتیجه مثبت بدهد و نظام مورد قابل قبول مردم شکل بگیرد و امنیت کشور تأمین شود.

 از جانب دیگر، عبدالله عبدالله گفت مردم در روز تجلیل از استقلال کشور در شرایط خاص قرار گرفته‌اند و تشویش‌ها و امیدوارای‌هایی دارند.

 به گفته او، افغانستان وقتی می‌تواند یک کشور مستقل، متحد و یک‌پارچه باشد که مردمش متحدانه در سرنوشت خود سهم بگیرند.

رییس شورای عالی مصالحه افزود از تاریخ دور و نزدیک کشور باید درس گرفت و افغانستان در صلح با خود و با دیگران باید باشد.

به گفته او، مردم توقع دارند که صلح تأمین و حقوق و آزادی‌های مردم تأمین شود.

پس از خروج محمداشرف غنی، رییس جمهور پیشین از کشور، عبدالله عبدالله، حامد کرزی و گلبدین حکمتیار شورای هماهنگی را ایجاد کردند. محمداشرف غنی از تلاش‌های کرزی و عبدالله برای انتقال مسالمت‌آمیز قدرت حمایت کرده است.

مراسم عاشورای امسال در حالی برگزار شد که طالبان چند روزی ست بر کابل و تقریبا تمام ولایات افغانستان به جز ولایت پنجشیر مسلط شده اند.

اگرچه هنوز نوع حکوت آینده مشخص نشده و کشور در خلا قدرت و بحران سیاسی به سر می برد اما طالبان توانستند امنیت مراسم عاشورای امسال را به نحو احسن تامین کنند.

این در حالی ست که در سال های گذشته و در زمان حکومت غنی و حتی قبل از آن در زمان ریاست جمهوری حامد کرزی مراسم عاشورای حسینی و ماه محرم همواره شاهد انفجار و کشتار عزاداران اباعبدالله الحسین(ع) بود.

حکوت غنی همواره برای تامین امنیت مراسم عاشورا ترتیبات ویژه ای در نظر می گرفت و در سال های اخیر از نیروهای مردمی نیز برای کمک به تامین امنیت این مراسم استفاده می شد.

مراسم عاشورای حسینی امسال در کابل و ولایات از جمله هرات با شکوه هرچه تمام تر برگزار شد.

مراسم ویژه عزاداری امام حسین علیه السلام در روز تاسوعای حسینی با همکاری جدی مسئولین امارات اسلامی ولایت هلمند در ولسوالی گرشک برگزار گردید.

عاشورای حسینی در مزار شریف

در مراسم عاشورای حسینی در مزار شریف نیز هزاران تن از عزاداران، از باشندگان مزارشریف، علمای دین، ریاست حج و اوقاف و مقامات امارت اسلامی شرکت داشتند و سخنرانان اعم از علمای شیعه و مسوولین امارت اسلامی صحبت کردند.

سخنرانان این مجلس، علمای دین، مسوول ستاد برگزاری عزاداری حسینی در روضه، مسوول ارشاد و امر به معروف و نهی از منکر امارت اسلامی و امام جمعه‌ی مزارشریف بودند که در رابطه با اهداف قیام امام حسین (ع) و شرایط کنونی کشور صحبت کردند.

علمای دین امام حسین (ع) را رهبر عدالت‌خواه عالم خوانده و ابراز کردند که امام بخاطر احیای دین پیامبر اسلام (ص) قیام کردند و بقای اسلام را، مسیر قیام امام حسین (ع) عنوان کردند.

آنان همچنین خواستار تأمین عدالت و امنیت از سوی مسوولین امارت اسلامی شدند و مسوولین امارت نیز وعده‌ی تحقق این امر را دادند.

علمای دین تصریح کردند دیگر نباید افغانستان بیشتر از این شاهد جنگ و درگیری باشد؛ افغانستان دیگر وقت اشتباه و جبران آن را ندارد و اگر مسوولین امارت و نظام اشتباهی مرتکب شوند، ضربه‌ی محکمی به پیکر اسلام وارد می‌گردد.

در ادامه‌ی این مراسم مسوولین امارت اسلامی در بلخ تاکید کردند دیگر جنگ و خون‌ریزی در افغانستان پایان یافته و مردم به زندگی آزاد و آرام خواهند رسید.

آنان اظهار داشتند افغانستان خانه‌ی مشترک همه‌ی ملت است و از مردم خواستند تا در آبادی این خانه مشارکت کنند.

امنیت این مراسم را امارت اسلامی به‌عهده داشت.

عاشورا در غزنی: طالبان با مراسم عزادای عاشورا برخورد نکردند

شهروندان اهل تشیع غزنی از عدم برخورد طالبان با نمادها و مراسم عزاداری قدردانی کرده و خواهان افزایش تعامل مذهبی در کشور اند.

تعدادی از علمای شیعه در ولایت غزنی نیز از نرمش طالبان نسبت به اقوام و مذاهب استقبال کرده و خواهان حفظ روحیه وحدت و همدلی در کشور اند.

محرم علی؛ یک شهروند غزنی در مورد وضعیت عزاداری همزمان با تسلط امارت اسلامی گفت: مراسم امسال محرم مصادف شده است با تسلط طالبان بر ولایت غزنی و سراسر کشور و این گروه با نمادها و مراسم عزاداری شیعیان برخوردی نکرده اند و مثل سال های قبل پرچم های عزاداری در هر گوشه شهر غزنی برافراشته است و در مساجد و حسینیه ها نیز عزاداری جریان دارد.

این شهروند از نرمش طالبان قدردانی کرده و خواستار تعامل مذهبی در کشور شد.

پیش‌تر ویدیویی منتشر شده‌بود که نشان می‌داد شماری از افراد مسلح در حال برچیدن پرچم‌های محرمی و نصب پرچم‌های طالبان هستند. ادعا شده‌بود که آن رویداد در شهر غزنی رخ داده؛ اما گفته می شود عزاداری‌‌های محرم در این شهر برپا است و پرچم‌های محرمی نیز در کنار پرچم‌های طالبان در میادین اصلی شهر برافراشته شده‌است.

از سوی دیگر، بر بنیاد یک اعلامیه امارت اسلامی در شبکه های اجتماعی که ظاهرا از ولایت هرات منتشر شده، طالبان از نیروهای خود خواسته اند که هیچ نوع مزاحمتی برای حسینیه ها و مساجد اهل تشیع ایجاد نکنند.

این در حالی است که زنان نیز مانند مردان در این مراسم شرکت داشتند و حضورشان باشکوه‌تر از سال‌های قبل بوده است.

عاشورای امسال با سالروز استقلال افغانستان بیست و هشتم اسد مصادف شده بود.

صلاح‌الدین ربانی، رییس حزب جمعیت اسلامی افغانستان می‌گوید بحران پیش‌آمده در افغانستان نتیجه‌ی «بی‌کفایتی و نبود تعهد ملی در سطح رهبری حکومت قبلی»، فساد گسترده‌ی سیاسی و اداری و نیز انحصار و شخصی‌سازی قدرت و اعمال نادرست آن در سطوح مختلف است.

آقای ربانی که در حال حاضر در ترکیب هیأتی از رهبران سیاسی در پاکستان بسر می‌برد، امروز (پنج‌شنبه، ۲۸ اسد) در یک یادداشت فیسبوکی نوشت رویکردهای انحصارگرایانه ثبات و استقرار سیاسی در افغانستان را تضعیف و یک بار دیگر زمینه‌ی مداخله‌ی بیرونی را فراهم می‌کند.

ربانی در این یادداشت خود نوشته است تلاش‌های جهانی برای برقراری صلح در افغانستان بنا بر دلایلی، از جمله کارشکنی‌های رهبری حکومت قبلی و کوشش برای انحصار موضوع صلح، ناکام ماند. محمداشرف غنی نیز سه روز پس از ترک افغانستان، اعتراف کرد که شکست سیاست‌های حکومت، طالبان و جامعه جهانی صلح را به جنگ تبدیل کرد.

در بخشی از این یادداشت ربانی آمده است: «تجربه‌ی بیش از چهار دهه جنگ برای همه طرف‌های دخیل در مسائل کشور، به روشنی نشان می‌دهد که بدون پرداختن به مسأله‌ی تأمین عدالت اجتماعی و مشارکت‌ معنادار همه‌ی اقوام و اقشار در بدنه‌ی نظام و تصمیم‌‌گیری‌های کلان، یک نظام با ثبات و مورد قبول همه در افغانستان شکل نخواهد گرفت.»

به‌گفته‌ی ربانی، هر گونه تسلط نظامی و تلاش برای سرکوب و یا نادیده گرفتن سایر اقوام، احزاب، مذاهب و دیدگاه‌ها، خیلی زود منجر به شروع فصل جدیدی از خشونت‌ها و مقاومت‌های مسلحانه می‌شود.

صلاح‌الدین ربانی خطاب به طالبان نوشته است تصمیم‌گیری‌های عقلانی، دوراندیشانه، صلح‌جویانه و ملی‌گرایانه می‌تواند وضعیت کنونی را به یک فرصت ارزشمند تبدیل کند: «یک نظام جدید مورد پذیرش همه‌ی طرف‌ها، مبتنی بر عدالت اجتماعی و احترام به ارزش‌های انسانی و اسلامی ایجاد شود تا امکان زندگی مسالمت‌آمیز را برای تمام باشندگان این سرزمین فراهم کند.»

آقای ربانی تأکید کرده است که بخش بزرگی از جمعیت کشور را جوانان زیر ۲۵ سال تشکیل می‌دهند و این جوانان در بیست سال گذشته با آزادی بیان، حق رأی، آزادی اندیشه، حق کار و… زندگی کرده‌اند. به‌گفته‌ی ربانی، این ارزش‌ها بخشی جدایی ناپذیر زندگی روزمره‌ی جوانان شده و هر گونه تلاش برای تغییر این عادت اجتماعی، بی‌تردید به موجی عظیمی از مخالفت‌ها در داخل و خارج از کشور منجر خواهد شد.

ربانی دیدگاه غلبه‌ی طالبان برای به تصرف درآوردن افغانستان را رد و بر تصحیح این دیدگاه تأکید کرده است. به‌گفته‌ی او، بخش زیادی از اراضی کشور بنا بر دلایلی، به طالبان واگذار شده است: «اگر در مواردی مردم از جنگ دست برداشتند و با امکاناتی‌ که در اختیار داشتند در برابر این گروه مقاومت نکرده‌اند، به معنای خستگی و بیزاری مردم از جنگ و خشونت‌ورزی است.»

صلاح‌الدین ربانی پایان جنگ، حفظ دستاوردهای ارزشمند و شکل‌گیری یک فضای مناسب برای حل مسالمت‌آمیز مسائل اختلافی طرف‌های دخیل را برای مردم یک اولویت خوانده و بر تشریک مساعی جهت دست‌یابی به یک نظام قابل قبول برای همه‌ی مردم و اقوام ساکن در کشور تأکید کرده است.

این درحالی است که روز یک‌شنبه هفته‌ی جاری، هنگامی که طالبان به دروازه‌های کابل رسیدند، محمداشرف غنی، رییس‌جمهور پیشین با جمعی از همراهانش افغانستان را ترک کرد. او چهارشنبه شب در یک پیام ویدیویی گفت که در امارات متحده‌ی عربی است و برای بازگشت به افغانستان رایزنی می‌کند.

سه روز پس از تخلیه‌ی کابل، محمداشرف غنی، رییس جمهور پیشین افغانستان که به‌گونه‌ی مخفیانه از کابل بیرون شده بود، در پیام ویدیویی‌ای با شهروندان افغانستان صحبت کرد؛ صحبت‌های آقای غنی که در امارات متحده‌ی عربی، ثبت شده بود، بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی یافته و واکنش‌های تند کاربران را نیز به هم‌راه داشته است.

اسد بودا، نویسنده، پس از نشر صحبت‌های آقای غنی، در برگه‌ی تویترش نوشته است؛ اشرف ‌غنی با همه لج کرد و حالا تنها و منزوی‌ شده، با خودش لج می‌کند که چرا فرار کرده؟ «تاریخ، این صحنه‌ی حقارت‌بارت را از یاد نخواهد برد.»

اشرف غنی، در پیام ویدیویی اش، گفت روز یک‌شنبه به کار عادی ‌اش ادامه می‌داد که مسؤولان امنیتی اش، خبر یک توطئه را به او می‌دهند. غنی تصریح کرد: «جنگ‌جویان طالبان در اطراف دروازه‌های ارگ جابه‌جا شده بودند و هم‌کاران امنیتی توان مقابله با آنان را از دست داده بودند.»

آقای غنی، در پیام خود، به نحوی ادعای بردن چند موتر پول نقد را که چندی پیش در رسانه‌ها دست‌به‌دست می‌شد، رد کرد و گفت دست خالی به امارات رفته است. «زیر فشار تیم امنیتی، حتا نتوانستم، به جای چپلی بوت بپوشم و کتاب و کتاب‌چه‌ها و لبتاب شخصی ‌‌ام را که همه جزو داشته‌های مادی و معنوی من و اسرار محرم دولتی بود، بردارم.»

ادعای خروج ناگهانی بر اثر فشار امنیتی توسط رییس‌جمهور پیشین کشور، واکنش‌های زیادی در پی داشته است. عطیه مهربان، فعال حقوق زن، با نشر فهرست هم‌راهان آقای غنی، نوشته است که اشرف ‌غنی به قول خودش، فرصت پوشیدن بوت‌هایش را نداشته؛ اما توانسته است که ۵۲ نفر از حلقه‌ی مافیایی ‌اش را از کابل جمع کند و به هواپیما برساند.

فهرست هم‌راهان اشرف‌غنی که کشور را ترک کرده اند، توسط تلویزیون افغانستان انترنشنال، همگانی شده است. بر پایه‌ی این فهرست، ۵۲ نفر هم‌راه با آقای غنی از کشور خارج شده است.

 هم‌چنان، باری سلام، یکی از کارمندان وزارت خارجه‌ی کشور، مدعی شده است رییس‌جمهور غنی، چند روز پیش، پاسپورتش را از وزارت خارجه خواسته بود. «پاسپورتش را چند روز پیش از فرار، از وزارت خارجه طلب کرده بود و خوب می‌دانست که چه می‌کند؛ حالا می‌گوید وقت بوت‌پوشیدن را نیافته است. ملتی را شرم‌سار و سرافکنده و بی‌سرنوشت ساخت؛ ولی هنوز ذره‌‌تی حیا ندارد.» ذکی دریابی، مدیرمسؤول روزنامه‌ی اطلاعات روز، فهرست دیدارهای روز یک‌شنبه‌ی رییس‌جمهور غنی را نشر کرده و نوشته است: «در یک روز شش نفر را ملاقات کردی، آن هم در یک ساعت، فرصت چپلق پوشیدن را نداشتی؟ به به!»

رییس‌جمهور غنی، تأکید کرد که او در حال مشورت است تا به کشور برگردد و به مبارزه‌ اش برای تأمین عدالت، حاکمیت افغانستانی‌ها بر افغانستان و اعاده‌ی ارزش‌ها و دست‌آوردهای واقعی اسلامی و ملی این کشور ادامه دهد. به گفته‌ی او، اگر در کابل می‌ماند یک ‌بار دیگر رییس‌جمهور در پیش روی مردم به دار آویخته می‌شد. «مرگ باعزت ترس ندارد؛ اما برای جلوگیری از خون‌ریزی و تکرار فاجعه‌ی شرم‌آور تاریخی، کابل را ترک کرده است.»

هارون معترف، فعال رسانه‌ای، نوشته است که تلاش اشرف ‌غنی در دوره‌ی ریاست‌جمهوری ‌اش این بود که نباید کسی حتا یک روز، به حیث سرپرست ریاست‌جمهوری ایفای وظیفه کند. «سخن‌رانی غنی یک علت اساسی دارد، اعلام امرالله صالح به حیث سرپرست ریاست‌جمهوری.»

چندی پیش، امرالله صالح، معاون نخست آقای غنی، ادعا کرد که به اساس حکم صریح قانون اساسی افغانستان، در صورت نبود، فرار و یا مرگ رییس‌جمهور، معاون نخستش، به عنوان سرپرست مقام ریاست‌جمهوری قرار می‌گیرد. «من در داخل کشور استم و به صورت قانونی و مشروع سرپرست این مقام استم.» معترف اما می‌افزاید که ادعای آقای صالح، هم طالبان و هم «تمامیت‌خواهان» را در چالش جدی مشروعیت قرار داد. او، احتمال داده است که طالبان و یا حامد کرزی، باعث شده باشند که رییس‌جمهور غنی، از رأی‌زنی و بازگشتش سخن بگوید.

آقای غنی، در بخشی از سخنانش گفت که در میدان سیاست شکست خورده است. «نیروهای امنیتی و دفاعی شکست نخورده‌ اند؛ بل که شکست از سیاست‌های حکومت، طالبان و جامعه‌ی جهانی بود که صلح را به جنگ تبدیل کرد.»

رییس‌جمهور غنی، پس از این که بیش‌تر از ۳۰ ولایت افغانستان به دست گروه طالبان، سقوط کرد و جنگ‌جویان طالب در پشت دروازه‌‌های کابل رسیده بودند، ارگ ریاست‌جمهوری را ترک کرد. او، پس از ترک کشور، در صفحه‌ی فیسبوکش، نوشت که برای جلوگیری از خون‌ریزی مجبور شده است که از افغانستان خارج شود.

این‌طور که پیداست بازگشت غیر‌منتظره طالبان به قدرت در افغانستان از نظر دیپلماتیک به نفع آن‌ها تمام شده و بسیاری از کشورهای همسایه با وجود خودداری از به رسمیت شناختن این گروه، ضرورت مذاکره با آن‌ها به منظور حفظ ثبات در منطقه را پذیرفته‌اند.

از سوی دیگر رابطه با آمریکا – چه دوستانه و چه خصمانه- در نوع نگرش کشورها به این گروه نقشی تأثیر‌گذار داشته و دشمنان ژئوپلیتیک آمریکا به ویژه بر پایان ماموریت ننگ‌آور این کشور در افغانستان تاکید دارند.

این مطلب به واکنش قدرت‌های کلیدی منطقه نسبت به طالبان و منافع تاثیرگذار بر نوع رابطه آن‌ها با این گروه می‌پردازد.

چین

نگرش عمومی پکن نسبت به طالبان همچنان محتاطانه است. وزارت امور خارجه چین همزمان با متهم کردن آمریکا به خروج از افغانستان در بحبوحه هرج و مرج، گفته “به اراده و انتخاب” مردم افغانستان احترام می‌گذارد، با این حال این کشور هنوز رسما طالبان را به عنوان دولت قانونی افغانستان به رسمیت نشناخته است.

پیام کلیدی در بیانیه‌های رسمی و روایت‌های رسانه‌های دولتی چین این بوده که طالبان باید بر وعده خود برای حفظ صلح، ایجاد دولتی باز و فراگیر با حضور تمامی جناح‌ها، همین‌طور تضمین امنیت کسب‌و‌کارها و شهروندان چینی مستقر در افغانستان پایبند باقی بماند.

با این که چین می‌گوید سفارتش در کابل فعالیت عادی خود را دارد اما بسیاری از شهروندان این کشور طی روزهای گذشته از افغانستان خارج شده‌‌اند.

ملا غنی برادر، معاون رهبر گروه طالبان در جریان سفرش به چین با ونگ یی، وزیر خارجه دیدار کرد

از ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱ که طالبان در افغانستان قدرت داشت، پکن روابط خود با این کشور را متوقف کرد و تخریب بوداهای بامیان در ۲۰۰۱ توسط این گروه هم با انتقاد‌های شدید و گسترده در چین روبرو شد. با این حال بعد از سرنگونی طالبان به دست آمریکا در ۲۰۰۱، چین روابط خود با افغانستان را از سر گرفت.

در ۲۰۱۶، چین به همراه آمریکا و پاکستان حامی و میانجی گفت‌و‌گوهای صلح میان دولت افغانستان و طالبان بود و سفر بی‌سابقه هیات نمایندگان عالی‌رتبه طالبان به این کشور در ماه گذشته هم از بهبود روابط چین با این گروه حکایت داشت. در جریان این دیدار چین از طالبان خواست در ازای کمک‌های بیشتر در روند صلح‌آمیز آشتی و بازسازی افغانستان پس از جنگ، جنبش اسلامی ترکستان شرقی که تهدیدی برای امنیت ملی‌اش محسوب می‌شود را سرکوب کند.

اولویت اصلی چین به عنوان یک کشور همسایه جلوگیری از سرایت خشونت و تهدید گروه‌های جهادی از افغانستان به منطقه سین‌کیانگ واقع در شمال غربی کشور است که از نظر سیاسی حساسیت بالایی دارد. ثبات افغانستان همچنین نقشی تعیین کننده در موفقیت طرح موسوم به “یک کمربند و یک جاده” چین ، همین‌طور گذرگاه اقتصادی چین- پاکستان دارد. چین علاوه بر این در بخش‌های معدن (مس) و استخراج نفت هم در افغانستان سرمایه‌گذاری کرده است.

هند

با قدرت گرفتن طالبان در افغانستان، دهلی گفته برای “تضمین سلامت و امنیت اتباع هندی و منافع خود در افغانستان” همه اقدامات لازم را انجام خواهد داد.

اوایل سال جاری وقتی تعدادی از کشورها در رابطه با آینده افغانستان با طالبان گفت‌و‌گو کردند، هند خودش را کنار کشید. اما بنا بر گزارش‌ها مقام‌های این کشور در ماه ژوئن “بی سر و صدا” به دوحه سفر کردند تا با رهبران این گروه مذاکره کنند.

هند همیشه برای ایجاد افغانستانی دموکراتیک کوشیده و بالغ بر ۳ میلیارد دلار برای اجرای بیش از ۴۰۰ پروژه در تمامی ۳۴ استان این کشور سرمایه‌گذاری کرده است. سرمایه‌گذاری‌هایی که تحولات اخیر این کشور می‌تواند آن‌ها را با خطر مواجه کند.

از سوی دیگر قدرت گرفتن دوباره طالبان هند را با تهدید‌ امنیتی روبرو خواهد کرد. سوهاسینی حیدر ،‌ سردبیر روزنامه هندو می‌گوید گروه‌های شبه‌نظامی فعال در کشمیر حالا احتمالا “مناطق خارج از کنترل بیشتری برای حمله علیه هند در اختیار خواهند داشت.” عده‌ای دیگر از کارشناسان هم نسبت به تاثیر این مساله بر امنیت داخلی هند ابراز نگرانی کرده‌اند.

هند علاوه بر این با بحران پناهندگان روبروست. بنابر گزارش‌های اخیر تقاضای ویزا از سوی اتباع افغانستانی که قصد خروج از کشور را دارند، افزایش یافته است. دولت هند گفته روند بازگشت به کشور برای متقاضیان خروج از افغانستان و همینطور افغان‌هایی که “شریک” هند به حساب می‌آیند را تسهیل خواهد کرد.

پاکستان

پاکستان در رابطه با تعامل با طالبان به دقت گام برمی‌دارد و ظاهرا قصد دارد برای به رسمیت شناختن این گروه به عنوان دولت قانونی افغانستان بر طبق “اجماع جهانی” عمل کند.

پاکستان همیشه روابط پرآشوبی با افغانستان داشته، به ویژه از زمان حمله شوروی سابق به این کشور در ۱۹۷۹ که به هجوم پناهجویان افغان به پاکستان منجر شد. ۴۰ سال تنش و آشفتگی باعث “بی‌اعتمادی” این دو کشور نسبت به هم شده و این مساله‌ در جریان گفت‌و‌گوهای بین‌الافغانی میان آمریکا و طالبان به وضوح آشکار بود.

به دنبال تحولات اخیر افغانستان، دفتر نخست‌وزیری پاکستان بار دیگر تاکید کرد که این کشور برای دستیابی به “یک راه‌حل جامع سیاسی” در رابطه با بحران کنونی به همکاری با تمامی طرف‌های ذی‌نفع ادامه خواهد داد.

اما اظهارات اخیر رهبران پاکستان از تمایل آن‌ها برای به رسمیت شناختن طالبان با هدف کاستن از انتقادها نسبت به این گروه و ضربه زدن به مشروعیت دولت افغانستان حکایت دارد.

عمران خان، نخست ‌وزیر پاکستان به تازگی گفته “افغان‌ها قید و بند بردگی را شکسته‌اند.” او در ماه ژوئیه هم از طالبان به عنوان “غیرنظامیان عادی” یاد کرده بود.

سپهبد ( بازنشسته) عبد‌القیوم از حزب مخالف مسلم لیگ – نواز گفته پاکستان “باید اولین کشور در دنیا” باشد که دولت احتمالی به رهبری طالبان در افغانستان را به رسمیت می‌شناسد.

ترکیه

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه در ماه‌های اخیر در سخنان خود رویکردی دوستانه‌تر نسبت به پیوندهای احتمالی با طالبان داشته است.

او در سخنرانی خود در نشست سران ناتو در ماه ژوئن گفت نمی‌توان واقعیت طالبان را نادیده گرفت. او همچنین در روز ۱۱ اوت هم از احتمال دیدار خود با رهبر طالبان خبر داد.

روز ۱۶ اوت، سخنگوی طالبان به شبکه تلویزیونی آ‌هابر ترکیه گفت این گروه خواستار “روابط خوب” با این کشور است و همکاری‌های و کمک‌های اقتصادی را بخشی از این روابط دانست.

بعد از دیدار رجب طیب اردوغان و همتای آمریکایی‌اش، جو بایدن در ماه ژوئن، ترکیه پیشنهاد داد بعد از خروج نیروهای آمریکایی تامین امنیت فرودگاه کابل را برعهده بگیرد.

طالبان ضمن انتقاد از این طرح، ترکیه را “کشور برادر اسلامی” خود توصیف کرد و گفت به دلیل عضویت ترکیه در ناتو هیچ فرقی میان آنکارا و واشنگتن نمی‌بیند.

اما همزمان با به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان تمامی این طرح‌ها بلاتکلیف مانده‌اند و مقامات هم تا‌‌کنون به روشنی در این رابطه اظهار نظر نکرده‌اند.

ترکیه به عنوان یکی از کشورهایی که بیشترین جمعیت مهاجران افغان را در خود جای داده، طرح‌هایش در این کشور را از نزدیک دنبال می‌کند. طبق آمار سالانه هزاران نفر مهاجر غیرقانونی در مرزهای ترکیه دستگیر می‌شوند.

با وجود این که مقام‌های ترکیه گزارش‌ها در رابطه با افزایش عبور غیرقانونی از مرز در هفته‌های اخیر را رد کرده‌اند، نگرانی‌ نسبت به احتمال هجوم موج تازه‌ای از پناهجویان در میان مردم این کشور بالا گرفته است.

قطر

قدرت گرفتن طالبان در افغانستان اهمیت تلاش‌های قطر برای برقراری هر نوع صلح میان این گروه و دولت پیشین کشور را کمرنگ کرده و این مساله از ارزش دوحه برای آمریکا کاسته است.

اظهارات مقامات این کشور از پیوندهای نزدیک آن‌ها با طالبان حکایت دارد. قطر از هر گونه انتقاد نسبت به طالبان خودداری کرده و در عوض تمرکز خود را روی دعوت به “انتقال مسالمت‌أمیز قدرت” گذاشته است.

وزارت امور خارجه این کشور روز ۱۵ اوت خواستار یک “آتش‌بس فوری، دائمی و جامع” در تمامی مناطق افغانستان شد.

این کشور که نزدیک به یک سال میزبان مذاکرات صلح افغانستان بوده، بار دیگر بر تعهد خود به “همکاری با سازمان ملل و شرکای بین‌المللی برای برقراری صلح پایدار در افغانستان” تاکید کرده است.

وزارت خارجه قطر، پیش از تصرف کابل به دست طالبان و فرار اشرف‌ غنی از کشور خواستار آتش بس و توقف حملات طالبان در مناطق مختلف کشور شد.

ایران

با توجه به این که برخی مسئولان و رسانه‌های ایرانی طالبان را “امارت اسلامی” خوانده‌اند، انتظار می‌رود تهران حکومت به رهبری این گروه را به رسمیت بشناسد.

جمهوری اسلامی تحولات این کشور را از نزدیک زیر نظر دارد و خواستار انتقال مسالمت‌آمیز قدرت است.

آمریکا‌ستیزی به اندازه‌ای در سیاست‌‌های حکومت ایران محوریت دارد که تهران بیشتر از آن‌که نگران پیامدهای قدرت‌ گرفتن طالبان در افغانستان باشد، از خروج آمریکا از این کشور خوشحال است.

سال ۱۹۹۸، کشته‌ شدن ۸ دیپلمات و یک خبرنگار ایرانی پس از ورود نیروهای طالبان به مزار شریف، ایران و این گروه را تا مرز رویارویی با یکدیگر پیش برد. اما رابطه این دو طرف تا حدی بهبود یافته که سعید لیلاز، اقتصاد‌دان ایرانی معتقد است ایران و افغانستان به رهبری طالبان می‌توانند روابط اقتصادی داشته باشند.

ایران همزمان با حفظ روابط دوستانه خود با دولت افغانستان، در چند سال اخیر هم گفت‌و‌گوهایی با طالبان داشته و این در حالی است که تهران این گروه را در لیست سیاه خود قرار داده است.

ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهوری ایران گفته خروج آمریکا از افغانستان راه را برای صلح پایدار در این کشور هموار کرده و از محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه و علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی کشور خواسته تحولات افغانستان را از نزدیک زیر نظر بگیرند و مستقیما به او گزارش دهند.

محمد‌جواد ظریف از آمادگی ایران برای ادامه “تلاش جهت برقراری صلح” در افغانستان خبر داده و این به نقش این کشور در میانجی‌گری میان دولت پیشین افغانستان و طالبان در سال گذشته اشاره دارد.

در حالی که تمامی نشانه‌ها از همزیستی ایران و طالبان حکایت دارند،‌ مهاجران افغان ساکن ایران بارها علیه قدرت گرفتن طالبان در کشورشان دست به اعتراض زده‌اند. بیش از یک و نیم میلیون مهاجر افغان در ایران زندگی می‌کنند و گزارش‌ها از اقدام ایران در جهت ساخت اردوگاه برای موج احتمالی پناهجویان افغان در امتداد مرز خود با این کشور خبر می‌دهند.

عربستان سعودی

واکنش اولیه عربستان سعودی نسبت به طالبان، نه استقبالی گرم و پرشور که درخواستی محتاطانه برای حفظ همبستگی میان مسلمانان بوده است.

وزارت امور خارجه این کشور در حساب توییتر خود ابراز امیدواری کرد که طالبان و سایر جناح‌ها در افغانستان برای “حفظ امنیت و ثبات و حفاظت از جان و مال مردم” تلاش کنند.

در همین حال خروج دیپلمات‌های عربستان و امارات از افغانستان نشان می‌دهد نگرانی جهانی نسبت به اتفاقات آینده این کشور در مورد آن‌ها هم صدق می‌کند.

عربستان در دوره قبلی حکمرانی طالبان، روابط دیپلماتیک خود با افغانستان را حفظ کرد اما در این کشور از سال ۲۰۰۱، خیلی چیزها تغییر کرده است.

این تغییر رویکرد در پوشش شبکه تلویزیونی العربیه از رویدادهای اخیر افغانستان و تاکید این رسانه بر سرنوشت زنان افغان و ترس‌های آن‌ها به خوبی قابل مشاهده است. این شبکه تلویزیونی متعلق به عربستان سعودی است و یکی از بازوی‌های سیاست خارجی این کشور به حساب می‌آید. خط مشی کنونی این شبکه بازتاب اصلاحات اجتماعی است که محمد بن سلمان، ولیعهد به شدت بر آن‌ها تاکید دارد. حقوق جدید برای زنان و برداشتن برخی محدودیت‌ها در رابطه با پوشش و دادن حق آزادی حرکت به آن‌ها از جمله این اصلاحات است.

روسیه

روسیه از زمان اعلام رسمی خروج آمریکا از افغانستان، بر این نکته تاکید داشته که اولویت اصلی‌اش تضمین امنیت مرزهای متحدان آسیای مرکزی خود در شمال افغانستان است.

مسکو سال‌هاست که با طالبان تماس‌های سطح بالا دارد و مقام‌های روسیه از آن به عنوان یک نیروی سیاسی مشروع یاد می‌کنند،‌ البته تا زمانی که این گروه به مرزهای شمالی خود با کشورهای آسیای مرکزی کاری نداشته باشد.

ضمیر کابلوف ، نماینده ویژه رئیس جمهوری روسیه در امور افغانستان هم مدعی شده که طالبان می تواند با “نابود کردن” شبه نظامیان وابسته به داعش، به مسکو در دستیابی به اهداف امنیتی خود کمک کنند. روسیه بارها نسبت به خطر نفوذ چنین گروه هایی به تاجیکستان و ازبکستان ابراز نگرانی کرده است.

تمرینات نظامی مشترک مسکو با دوشنبه و تاشکند هم اخیرا با هدف آماده‌سازی برای چنین رویدادی برگزار شده است. روسیه علاوه بر این پایگاه نظامی ۲۰۱ خود در تاجیکستان را با سلاح‌های جدید و خودروهای زرهی تقویت کرده است.

روسیه هنوز طالبان را از فهرست سازمان‌های “تروریستی” خود حذف نکرده اما با سقوط کابل ظاهرا تمایل مسکو برای تعامل با این گروه افزایش یافته است.

پس از سقوط دولت اشرف غنی، کابلوف در روز ۱۶ اوت گفت طالبان “مدتهاست که خود را قابل مذاکره‌تر از دولت دست نشانده افغانستان نشان داده‌است.”

با این حال سرگی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه روز ۱۷ اوت گفت مسکو برای به رسمیت شناختن دولت طالبان عجله‌ای ندارد و تنها راه پیش پای افغانستان ایجاد یک دولت انتقالی است که ازبک‌‌ها‌، هزاره‌ها، تاجیک‌ها و سایر گروه‌های قومی و مذهبی را در بر‌بگیرد.

بی بی سی

احمد مسعود، فرزند احمدشاه مسعود، یکی از رهبران پیشین مقاومت مردمی مقابل گروه طالبان، از آغاز «مقاومت» علیه گروه طالبان خبر داد و گفت طی روزهای گذشته سربازان اردوی ملی و اعضای پیشین نیروهای ویژه افغانستان که از تسلیم شدن فرماندهان خود خشمگین هستند به جبهه مقاومت پیوسته‌اند.

او در مقاله‌ای که در «واشینگتن‌پست»، به نشر رسیده با بیان این که طالبان تنها مشکل مردم افغانستان نیست، افزوده است تسلط گروه طالبان در افغانستان سبب خواهد شد که این کشور به «پایگاه اصلی دهشت افگنی اسلام افراطی» مبدل شده و حمله به دموکراسی‌های جهان از افغانستان برنامه‌ریزی شود.

احمد مسعود با اشاره به دسترسی دختران به تعلیم و تحصیل، آزادی بیان و نهادینه شدن نظام دموکراسی در این کشور علاوه کرده است که شهروندان افغانستان برای رسیدن به یک «جامعه‌ باز»، مبارزه‌ای طولانی داشته‌اند که در آن رسانه‌ها به‌گونه‌ای آزاد فعالیت داشتند و جوانان می‌توانستند به موسیقی گوش دهند و پایکوبی کنند.

به گفته‌ او برای مبارزه مقابل طالبان، سلاح و تجهیزات در ولایت «پنج‌شیر» وجود دارد که از دوران پدرش در این ولایت ذخیره شده است. چرا که وی انتظار فرا رسیدن چنین روزی را داشته است و پنج‌شیر آخرین پایگاه مبارزه مقابل طالبان خواهد بود که او و همراهانش از آن دفاع خواهند کرد.

احمد شاه مسعود، پدر وی در سال‌های 1996 تا 2001 میلادی در برابر گروه طالبان جنگیده است. با این همه، احمد مسعود خواستار حمایت کشورهای غربی از آنچه که مقاومت علیه طالبان خوانده، شده است.

اکنون از 34 ولایت افغانستان، 33 ولایت آن در دست گروه طالبان است و تنها ولایت پنج‌شیر که او و همراهانش در آنجا به‌سر می‌برند هنوز به تصرف طالبان در نیامده است. گفته‌هایی وجود دارد که امرلله صالح، معاون اول ریاست جمهوری اشرف غنی نیز در این ولایت به‌سر می‌برد.

احمد مسعود در حالی از آغاز مقاومت در برابر طالبان سخن می‌گوید که به نظر می‌رسد تلاش‌ها در کابل و اسلام آباد برای شکل گیری حکومت جدید به رهبری طالبان در افغانستان جریان دارد. برخی از مقامات بلند پایه طالبان طی روزهای گذشته وارد کشور شده‌اند.

در همین حال عبدالله عبدالله، رئیس شورای مصالحه ملی افغانستان، امروز پنج‌شنبه 18 اوت، (27 اسد)، در فیس‌بوک نوشته است که با منصور احمدخان، سفیر پاکستان در کابل دیدار کرده است.

در این دیدار حامد کرزی، رئیس‌جمهوری سابق افغانستان نیز حضور داشته است. عبدالله نوشته است: «در این دیدار اوضاع جاری کشور و روند کلی سیاسی به منظور مشروعیت ملی و بین‌المللی بحث و تبادل نظر صورت گرفت.»

عبدالله عبدالله و حامد کرزی، که این روزها در کابل به‌‌سر می‌برند شب گذشته نیز با خلیل رحمان حقانی، یکی از اعضای کلیدی شبکه «حقانی» و هئیت همراه وی در کابل دیدار کرده‌اند. در این دیدار فضل هادی مسلیمار، رئیس مجلس سنا نیز حضور داشته، دو طرف بر تامین امنیت، حفظ جان، مال، آبرو و عزت شهروندان افغانستانی بحث و تبادل نظر کرده و تاکید شده است که این موضوع باید در اولویت قرار داده شود.

از سوی دیگر محمد محقق، یکی از رهبران سیاسی در افغانستان و مشاور اشرف غنی، شب گذشته در فیس‌بوک خود نوشته است: «مذاکرات هیئت افغانی که به مقصد رای‌زنی برای یافتن یک راه حل مسالمت و همه شمول در اسلام آباد دوام داشت به پایان رسید و تهداب یک دیالوگ (‌گفت‌وگو) گسترده در سطح ملی و منطقه برای تشکیل یک ساختار دولتی متعادل و همه شمول گذاشته شد.»

همزمان با سقوط کابل به‌دست طالبان، یک هئیت بلند پایه از کابل به اسلام آباد سفر کرد، صلاح الدین ربانی، رئیس حزب جمعیت اسلامی و وزیر خارجه سابق افغانستان، که عضو این هئیت است با نشر یک بیانیه، بحران موجود در این کشور را نتیجه‌ بی‌کفایتی، نبود تعهد ملی در سطح رهبری حکومت غنی، انحصار قدرت و فساد گسترده سیاسی و اداری عنوان کرده است.

او در این بیانیه نوشته است: «در تاریخ معاصر خود بارها شاهد بوده‌ایم که هر گونه تسلط نظامی و تلاش برای سرکوب یا نا دیده گرفتن سایر اقوام، احزاب، مذاهب و دیدگاه‌ها، خیلی زود منجر به شروع فصل جدید از خشونت‌ها و مقاومت‌های مسلحانه می‌شود.»

این در حالی است که محمد اشرف غنی، شب گذشته گفته است که طالبان قصد ترور و کشتن وی را داشت، به همین سبب او مجبور به فرار از کشور شده است.

این مقام طالبان در گفتگو با خبرگزاری رویترز گفته است این افراد در طی تیراندازی های مختلف و ازدحام جمعیت جان خود را از دست داده اند.

وی به شرط فاش نشدن نامش از تمامی شهروندان افغانستان خواسته در صورتی که اسناد و جواز مسافرتی ندارند از رفتن به فرودگاه کابل خودداری کنند.  

لازم به ذکر است از روز یکشنبه و به دنبال فرار اشرف غنی از کابل و شروع هرج و مرج های سیاسی در کشور، بسیاری از مردم به امید خروج از کشور به فرودگاه کابل هجوم آورده اند که بسیاری از آنها حتی هیچ گونه اسناد مسافرتی ندارند.

در همین حال، بسیاری از کشورها به شمول آمریکا درتلاش برای خروج اتباع و همکاران افغان خود از افغانستان می باشد.

مقام های آمریکایی که کنترل فرودگاه کابل را در حال حاضر در دست دارند، می گویند که در صحبت با مقامات گروه طالبان از آنها خواسته اند تا مسیری امن برای اتباع خارجی و همکاران افغان آنها تا فرودگاه مهیا کنند.

اما برخی گزارش ها از سطح شهر حاکی از آنست که برخی نیروهای طالبان از رفتن بعضی افراد به فرودگاه جلوگیری می کنند.   

محمد اشرف غنی رئیس جمهوری پیشین کشور همزمان با محاصره شهر کابل توسط نیروهای طالبان، روز یکشنبه 24 اسد کابل را به مقصد نامعلومی ترک کرد.

ترک یک باره آقای غنی با واکنش های فراوانی از سوی مقامات و شهروندان کشور مواجه شد، و بسیاری ها این عمل آقای غنی را با عنوان «فرار از مسئولیت» مصداقی از خیانت به کشور دانستند.

آقای غنی شام امروز (چهارشنبه) در یک پیام ویدیویی گفت در حال حاضر در کشور امارات متحده عربی بسر می برد، و قصد فرار و جلای وطن ندارد و در تلاش و مشوره است تا به کشور بازگردد.

وی در پیامش علت ترک خود از کشور را بار دیگر جلوگیری از خونریزی عنوان کرد و گفت «یا من می ماندم و شاهد خونریزی و ویرانی کابل می بودم. طالبان و همکاران داخلی و خارجی شان به وضاحت گفته بودند تا من باشم، آنها راه مسالمت آمیز نمی بینند.»

آقای غنی افزود مسئولیتی که بر دوش وی بوده این بوده که بخاطر قدرت، کابل ویران و خونریزی کوچه به کوچه مانند سوریه و یمن آغاز نشود.

به گفته ی وی، دقایقی پس از ترک او از کابل، طالبان و چهره های ناشناس که به زبان کشور نیز بلدیت نداشتند وارد ارگ شده و اتاق به اتاق دنبال وی می گشتند.  

اشرف غنی گفت “تصمیم این بوده که آنچه 25 سال قبل در افغانستان رخ داده بود تکرار شود” و فاجعه شرم آور تاریخ افغانستان تکرار گردد که رئیس جمهور افغانستان به دار آویخته می شود.

آقای غنی همچنین افزود که هر کس به شما گفت که رئیس جمهور کشورتان شما را فروخت و برای منفعت مالی و حفظ جان خویش فرار کرد باور نکنید.

او گفت “من به گونه ای از افغانستان خارج ساخته شدم، که حتی فرصت نیافتم تا چپلی هایم را از پایاهایم بیرون کرده و بوت هایم (کفش هایم) را بپوشم. بزرگترین سرمایه زندگی ام که کتاب ها و صدها کتابچه یادداشت و لب تاپ شخصی ام بود، که تمام دار و ندار معنوی زندگی ام را تشکیل می داد، نتانستم با خود بگیرم.”

آقای غنی همچنین به گزارش هایی مبنی بر انتقال چندین موتر پول از کشور توسط وی واکنش نشان داد و گفت که این خبرها کاملا بی اساس و دروغ می باشد.