برچسب: خروج

کارشناسان اطلاعاتی امریکا به احتمال سقوط دولت افغانستان ظرف 6 ماه پس از عقب‌نشینی نیروهای امریکا اشاره کردند.

روزنامه وال‌استریت ژورنال طی گزارشی با استناد به کارشناسان اطلاعاتی امریکا اعلام کرد دولت افغانستان به رهبری اشرف غنی می‌تواند ظرف 6 ماه الی 2 سال پس از خروج کامل نیروهای امریکا سرنگون شود.

با این حال، برخی از مقامات گفتند که دولت افغانستان ممکن است ظرف سه ماه پس از اتمام عقب نشینی ارتش آمریکا از افغانستان سقوط کند.

این روزنامه یادآوری می‌کند، در تحلیل قبلی گفته شده بود که دولت افغانستان می‌تواند دو سال پس از عقب نشینی نیروهای امریکا دوام کند.

امریکا در حال حاضر بیش از نیمی از 3500 سرباز و تجهیزات خود را از منطقه خارج کرده است. بقیه نیروهای ارتش باید تا 11 سپتمبر، آخرین مهلت تعیین شده توسط رئیس‌جمهور امریکا در ماه اپریل افغانستان را ترک کنند.

براساس این گزارش، به‌دنبال اینکه طالبان طی هفته گذشته بسیاری از ولسوالی‌ها در شمال افغانستان را تصرف کرد، کارشناسان اطلاعاتی امریکا پیش‌بینی‌های خوش‌بینانه قبلی خود را بازبینی کرده و به احتمال سقوط دولت افغانستان ظرف 6 ماه پس از عقب‌نشینی نیروهای امریکا اشاره کردند.

وال‌استریت ژورنال با اشاره به سازگار بودن این تخمین جدید کارشناسان اطلاعاتی امریکا با تحلیل‌های ارتش این کشور، تاکید کرد که برای خروج امن از افغانستان باید روند عقب‌نشینی نیروهای امریکا کند‌تر انجام بگیرد.

پیش از این، دبورا لاینز، نمایندۀ ویژۀ دبیرکل سازمان ملل متحد در افغانستان که شام سه‌شنبه در نشست شورای سازمان ملل سخن می‌زد، گفت که از آغاز ماه می سال روان میلادی به این‌سو، از میان 370 ولسوالی در کشور بیش از 50 ولسوالی به‌دست طالبان افتاده‌اند که بیشتر این ولسوالی‌ها در چهارسوی مرکزهای ولایت‌ها، قرار دارند.

وی گفت: «راه اندازی عمیات‌های شدید نظامی از سوی طالبان سبب ادامۀ، افزایش و دوامدار شدن خشونت در کشور خواهد شد؛ اما هر گونه تلاش برای آوردن یک حکومت با زور در کابل، مخالف منافع همه خواهد بود».

به‌گفتۀ او، تشدید حمله‌های طالبان در افغانستان می‌تواند دست‌آوردهای دو دهۀ اخیر این کشور را، به نابودی تهدید کند.

او تأکید کرد: «این حمله‌ها نظامی (طالبان) به‌گونۀ مستقیم بر خلاف بیانیۀ اخیر رئیس کمیسیون سیاسی طالبان است که من آن را نقل می‌کنم؛ “ما متعهد هستیم تا با طرف‌های دیگر در یک فضای احترام متقابل به پیش برویم و به یک توافق برسیم».

به گفته لاینز، تشدید حملات طالبان در افغانستان می‌تواند دست‌آورد های دو دهه اخیر این کشور را به نابودی تهدید کند.

بعد از هفته ها اما و اگر طیف های مختلف جامعه و گروه ها و احزاب سیاسی، سرانجام انتخابات ریاست جمهوری ایران برگزار شد و حال رییس جمهور منتخب می تواند ۴۵ روز بعد از اعلام نتایج، زمام امور این کشور را به دست بگیرد.

 هر چند در عرصه داخلی اولویت های مختلفی پیش روی دولت قرار دارد که یادگار و حاصل مشکلات ساختاری کشور در طی دهه های متمادی است و از بین آنها می توان به مواردی همچون سامان دادن به اقتصاد، مقابله با فقر، تبعیض و بی عدالتی، مهار اپیدمی کرونا، توسعه واکسیناسیون کووید ۱۹، توسعه فرهنگی، رفع تبعیض های جنسیتی، اعتلای فرهنگ ایرانی- اسلامی و مباحثی از این دست اشاره کرد؛ اما به واسطه شرایط منطقه ای و بین المللی خاص کشور، رویکرد سیاست خارجی دولت جدید نیز بسیار مهم و حائز اهمیت است. در مقطع کنونی ایران در عرصه بین المللی با دولت جدیدی در آمریکا مواجهه است که می کوشد ضمن تلاش برای تداوم فشارها و تحریم های دوران ریاست جمهوری ترامپ بر کشورمان، برجام را نیز به نحوی احیا کند و به جمع کشورهای مانده در این توافق بین المللی برگردد. از سوی دیگر در عرصه منطقه ای نیز تنش و اختلاف نظر با کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، حضور رژیم صهیونیستی در این منطقه و باز شدن باب مناسبات دیپلماتیک آن با برخی کشورهای عربی و خروج آمریکا از افغانستان و امکان ظهور مجدد طالبان مهمترین چالشهای سیاست خارجی ایران در مقطع کنونی را شکل می دهند.

گام برداشتن در جهت صلح پایدار در افغانستان

مذاکره با دولت افغانستان و طالبان و تلاش برای سوق دادن آنها به سمت یک حکومت چند حزبی که در آن همه اقوام و گروه های سیاسی سهم متناسب خود را داشته باشند و بتوانند با توافق یکدیگر به سمت امنیت و ثبات افغانستان گام بردارند، از دیگر اولویتهای مهم دولت سیزدهم در عرصه سیاست منطقه ای است. بی شک چنانکه بعد از خروج کامل نیروهای آمریکایی، سناریوی سقوط دولت رسمی و شکل گیری جنگ و آشوب و یا سناریوی حکومت مطلق طالبان در افغانستان اتفاق بیفتد، تهدیدات امنیتی جدی برای جمهوری اسلامی ایران ایجاد می شود که نا امنی مرزها، به خطر افتادن جان دیپلماتها و شهروندان ایرانی ساکن در افغانستان و نیز افزایش دوباره موج مهاجران افغان به ایران بخشی از آنها خواهند بود.

ابعادی تازه، فراروی برجام

هر چند بر اساس اعلام نظر مقامات دیپلماتیک کشورمان، فرایند بازگشت آمریکا به برجام و رفع تحریم های کشور مراحل نهایی خود را طی می کند و احتمالا پرونده آن در دولت دوازدهم بسته می شود ، اما سابقه کار با دولت آمریکا و کشورهای اروپایی نشان داده حتی دستیابی به توافق نیز به معنای پایان خصومت ها و سنگ اندازی های طرف مقابل نخواهد بود و از این رو دولت سیزدهم نیز به احتمال زیاد با ابعادی از این پرونده مواجه خواهد شد و باید بکوشد از نظر حقوقی و سیاسی آمادگی لازم برای مواجهه با آن را داشته باشد. از سوی دیگر تعامل با روسیه و چین و استفاده از اختلاف و شکافهای موجود بین آنها و آمریکا برای پیشبرد منافع ملی نیز از دیگر اولویتهای کشور در عرصه بین المللی خواهد بود.

رفع موانع  برای بهبود روابط ایران و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس

در عرصه منطقه ای نیز اولویت دولت جدید باید حل اختلاف با دولتهای عرب و مسلمان حوزه خلیج فارس باشد؛ دولت دوازدهم با ارائه «طرح صلح هرمز» و فرستادن پیامهای دوستانه و امنیت ساز متعدد، تلاش کرد نگرش خصمانه دولت های این منطقه را تغییر داده و آنها را به سمت تشکیل یک سیستم امنیتی درون گرا فارغ از مداخلات قدرتهای بیگانه سوق دهد. روسیه نیز با ارائه طرحی به شورای امنیت گام های مشابهی در همین زمینه برداشت؛ اما وابستگی دولت های عرب حوزه خلیج فارس به آمریکا و البته باز شدن پای اسراییل به این منطقه استراتژیک تاکنون مانع به نتیجه رسیدن تلاشها در این زمینه شده است. بنابراین گام نخست دولت سیزدهم باید تلاش برای رفع عوامل و موانع زیر بنایی بهبود روابط ایران و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس باشد.

رویکردی فراجناحی با هدف تامین منافع ملی

بر این اساس دولت منتخب در ایران باید بکوشد با رویکردی فراجناحی و دور از رقابتها و کشمکش های سیاسی و درون گروهی که بیشترین آسیب را به تأمین منافع ملی می زند، نقشه راهی برای مقابله با چالشها و تهدیدات بین المللی و منطقه ای طراحی و تدوین کرده و برای برخورد کنشی با آنها آماده باشد. از سوی دیگر برخورد حذفی، نادیده گرفتن تلاشها و دستاوردهای کادر سیاست خارجی در دولت پیشین(دوازدهم) و تلاش برای طرد و جابجایی گسترده نیروها از اشتباهات اساسی است که انتظار می رود در دولت سیزدهم شاهد آن نباشیم و به جای آن اصل بر شایسته سالاری، تخصص و تعهد افراد برای خدمت به کشور، تأمین منافع و امنیت ملی قرار بگیرد.

دکتر محمد مهدی مظاهری، استاد دانشگاه

ایرنا

سخنگوی وزارت دفاع آمریکا گفت اگر سرعت، چگونگی یا میزان خروج سربازان به تغییر نیاز داشت، ما می‌خواهیم که در این مورد انعطاف‌پذیر باشیم.

جان کربی افزود طالبان به حمله‌های خود شدت بخشیده‌اند و خشونت‌ها به اوج خود رسیده‌است.

این اظهارات وزیر دفاع امریکا در حالی صورت می گیرد که جنگ در افغانستان به اوج خود رسیده و طالبان یکی پس از دیگری ولسوالی ها را تصرف می کنند.

حکومت اگرچه به تازگی تغییراتی در وزارت های دفاع و داخله آورده است اما به نظر می رسد در عقب راندن طالبان ناتوان است.

در چین اوضاعی فرماندهان جهادی و رهبران سیاسی با فراخوان به بسیج عمومی علی طالبان در کنار نیروهای امنیتی قرار گرفته اند.

آقای خلیل‌زاد، در ادامه‌ی سفرهایش به کابل و منطقه، روز یک‌شنبه -۲۳ جوزا- در یک نشست خبری در نورسلطان، پایتخت قزاقستان، گفت برای دست‌یابی به صلح و پیش‌رفت در افغانستان، به گونه‌ی مشترک با سایر کشورها کار می‌کند.

او، در دیدار با مقام‌های قزاقستانی، از آن‌ها خواست در راستای برقراری صلح در افغانستان، هم‌کاری کنند.

آقای خلیل‌زاد هم‌چنان گفت در باره‌ی روند صلح افغانستان، به زودی با ضمیر کابلوف، نماینده‌ی ویژه‌ی روسیه در امور افغانستان، دیدار خواهد کرد.

دور جدید سفرهای زلمی خلیل‌زاد به کابل، دوحه و منطقه -۱۵ جوزا- آغاز شد و او در سفرش به کابل، با رییس‌جمهور غنی، عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی و شماری از چهره‌های سیاسی دیدار و گفت‌وگو کرد.

غرب آسیا، تحولات ژئوپلیتیکی عمیقی را در طول دهه اول قرن بیست و یکم شاهد بود، که این امر با تغییرات ‌سریع در تعادل قدرت منطقه‌ای و تغییر در نقشه ائتلاف‌ها همراه شد. با تهاجم آمریکا به افغانستان و به دنبال آن حمله به عراق توسط ائتلاف بین‌المللی به رهبری آمریکا، اختلالی واضح در توازن قدرت منطقه‌ای به نفع اسراییل و افزایش بی‌سابقه قدرت و نفوذ ایران بویژه قدرت معنایی جمهوری اسلامی در منطقه رقم خورد. این امر در کنار شکست ایالات‌متحده آمریکا در به‌کارگیری ” قدرت سخت” در راستای نیل به نتایج سیاسی رضایت‌بخش، سبب شد تا بحث‌هایی مجدد پیرامون میزان اثربخش بودن “قدرت سخت” در تحقق اهداف سیاست خارجی قدرت‌های بزرگ و قدرت‌های منطقه‌ای مطرح شود. این تحولات، مفاهیم و اصطلاحات نسبتاً جدیدی مانند ” قدرت نرم” را وارد حوزه روابط بین‌الملل کرد. از طرفی، شکل‌گیری این تحولات منطقه‌ای در غرب آسیا، با روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه در ترکیه در سال ۲۰۰۲ هم‌زمان گردید. این امر درست یک‌سال پس از تأسیس این حزب در ترکیه به وقوع پیوست. حزبی که به‌سرعت از نگاه ملی و داخلی به سمت پیگیری سیاست‌های منطقه‌ای و بین‌المللی گرایش یافت و توانست از ” قدرت نرم” خود به شکلی فعال در فضای منطقه‌ای بهره گیرد. به‌رغم شروع انقلاب‌های عربی در پایان سال ۲۰۱۰، قدرت نرم ترکیه در سال‌های ابتدایی شکل‌گیری این انقلاب‌ها، بسیار فعال و اثرگذار بود، اما به دلیل وقوع برخی اتفاقات منطقه‌ای و بین‌المللی که جایگاه و توان اثرگذاری قدرت سخت را تقویت می‌نمود، به‌تدریج قدرت نرم ترکیه رو به ضعف و افول گزارد.

در این مقطع برخی مخاطرات ژئوپلیتیکی و ژئوامنیتی روزافزون، ترکیه را در موضع دفاعی قرارداد. به همین دلیل این کشور برای بازپس‌گیری جایگاه و نقش تأثیرگذار منطقه‌ای خود، تصمیم به استفاده از قدرت سخت در سیاست خارجی و امنیت ملی خود گرفت و سلسله عملیات‌هایی را در راستای تأثیرگذاری مجدد، احیای نقش منطقه‌ای و همچنین کاهش زیان‌های وارده به خود، انجام داد. اکنون ترکیه قصد دارد معطوف به اهداف فوق الذکر و در راستای توسعه نفوذ خود و رصد فضای افغانستان، امنیت میدان هوایی بین المللی کابل را در یک معامله جدید با امریکا، به عهده بگیرد. این در حالی است که طالبان در این باره به ترکیه هشدار داده است. واقعیت این است که طبق توافق نامه دوحه، ترکیه نیز باید نیروهای خود را همزمان با خروج امریکا و ناتو، از افغانستان خارج کند. زیرا نیروهای ترکیه در چارچوب ناتو در افغانستان حضور داشت. پس از خروج ناتو، تداوم حضور نیروهای ترک در افغانستان ناقض حاکمیت ملی بوده و در مغایرت با استقلال سیاسی افغانستان قرار دارد.

اما از زاویه دیگر تلاش ترکیه تنها به حضور در میدان هوایی کابل خلاصه نمی شود. ترکیه در تلاش است تا پس از خروج خارجی ها و نیروهای غربی، جایگاه عربستان سعودی را در افغانستان تصاحب کند. حقیقت منازعه و رقابت میان دو گفتمان «اخوانی» و «وهابی» صرفا دینی نبوده و در معنای مدرن، نقش دو جریان فکری یا جنبش سیاسی را دنبال می‌کنند تا با شعار مسئولیت پذیری اجتماعی و مدیریت افکار عمومی ملت‌های مسلمان، مشروعیت سیاسی لازم را برای تحقق اهداف سیاست خارجی متولیان خود به ارمغان آورند. گفتمان رسانه‌ای اخوان، کشیدن فرش از زیر پای ایدئولوژی وهابی بوده و از دهه هشتاد میلادی در رقابت برای کسب رهبری سیاسی ملت‌های سنی توانستند ضربه مهلکی به وهابیت وارد کرده و آن‌ها را در مقابل اراده و خواست سیاسیِ جهان تسنن و عرب قرار دهند. امروزه این رقابت گفتمانی به وضوح خود را در «سوریه»، «عراق»، «یمن»، «مصر»، «لیبی» و «افغانستان» نشان می‌دهد. برخی از کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و در رأس آن‌ها عربستان و امارات از تحرکات اخوانی در منطقه احساس خطر کرده و به دلیل ترویج تفکر اسلام با الگوی ترک و ارائه نسخه‌ای سازگار از تلفیق اسلام، دموکراسی و سکولاریسم که در پشت پرده آن منافع ملی ترکیه قرار دارد، آن را به مراتب خطرناک‌تر از تفکر سکولاریسم می‌دانند، زیرا گفتمان اخوانی به دلیل نفوذ بالا در جوامع عربی، می‌تواند منبع خطری بزرگ برای موجودیت نظام حاکم بر عربستان و کشورهای مشابه آن باشد. بحران ایجاد شده در روابط قطر و کشورهای خلیج که به محاصره قطر منجر شد، در واقع بازخوانی مجدد جنگ خاموش بین تفکر وهابیت و تفکر اخوانی بود که هنوز هم ادامه دارد. امروز همانگونه که رابطه پنهان حکام امارات و سعودی با شماری از گروه های تندرو و افراطی غیرقابل انکار می باشد، روابط بین قطر و ترکیه با گروهای اخوانی در این جبهه نیاز به مستند سازی زیادی ندارد و بسیار واضح و مبرهن است.

بنابراین، ترکیه در تلاش است تا نفوذ خود را در افغانستان گسترش دهد. به نظر می رسد جنبه های نرم افزاری و سخت افزاری نفوذ همزمان مورد توجه انقره قرار دارد. در واقع برقراری توازن میان ” قدرت نرم” و ” قدرت سخت”، در راستای بهره‌گیری فراگیر و همه‌جانبه از توانمندی‌های این کشور، جهت دست‌یابی به سلسله نتایجی سیاسی است که در خدمت منافع ملی و تحقق ثبات منطقه‌ای مدنظر ترکیه قرار دارند. به این ترتیب، دو کشور عربستان و ترکیه با بهره‌گیری از نقش دین در تحقق اهداف سیاسی خود وارد یک رقابت گفتمانی گسترده در افغانستان پسا خروج خواهند شد که در این نوشتار مجال بررسی ابعاد آن وجود ندارد.

داکتر عبداللطیف نظری

جلسه‌ی امروز دوشنبه، اولین اجلاسی سران ناتو است که جو بایدن، رییس‌جمهور ایالات متحده‌ی امریکا، به عنوان رییس‌جمهور در آن شرکت خواهد کرد. از رییس‌جمهوران شرکت‌کننده‌ی دیگر در این نشست، رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهور ترکیه خواهد بود. انتظار می‌رود که یکی از موضوعات مورد بحث در این نشست، مسئله‌ی جنگ و صلح افغانستان باشد.
برخی از رسانه‌های بین‌المللی، گزارش داده اند که ناتو در این نشست در کنار تصمیم‌های مهم دیگر، در مورد جایگاه افغانستان در سیاست یک دهه‌ی آینده‌ی‌اش نیز، تصمیم خواهد گرفت.
برخی از آگاهان، می‌گویند احتمال این هم وجود دارد که ناتو در این نشست با افغانستان خداحافظی کند. به گفته‌ی این آگاهان، تنها نگرانی متحدان ناتو، امنیت سفارت‌خانه‌ها، مسیرهای ترانسپورتی به ویژه فرودگاه‌ها است. آگاهان صلح و جنگ، می‌گویند که در نشست امروز، متحدان اروپایی و کانادایی، از جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا که کشورش رهبری این خروج را به عهده دارد، خواهند پرسید که چه طرحی برای این مسئله دارد.
اریک براتبرگ، مدیر برنامه‌ی اروپا در بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی، می‌گوید که در چنین شرایطی، سران ناتو رفتن را به ماندن ترجیح خواهند داد.
او، به روزنامه‌ی صبح کابل، می‌گوید: «در چنین مرحله‌ای، انتظار می‌رود که سران ناتو، بخواهند به جای این که وارد یک بازی طولانی‌تر شوند، بی‌سروصدا آن‌جا (افغانستان) را ترک کنند و روی اهداف دیگرشان متمرکز شوند.»
از سویی هم، پیش از این، مسؤول سیاست خارجی اتحادیه‌ی اروپا، اعلام کرده بود که بدون حضور ناتو و نیروهای خارجی، حضور دیپلماتیک کشورهای عضو ناتو در کابل، دشوار خواهد بود.
یوسپ بورل، مسؤول سیاست خارجی اتحادیه‌ی اروپا، گفته است: «ما در حال حاضر با کشورهای عضو خود به شمول ایالات متحده‌ی امریکا، ناتو و سازمان ملل، در یک گفت‌وگوی داغ قرار داریم؛ چون دشوار است که حضور دیپلماتیک خود را ]در افغانستان[ در نبود شرایط امنیتی مناسب، ادامه دهیم.»
احتمال بسته‌شدن سفارت‌خانه‌های خارجی
سفارت ایالات متحده‌ی امریکا در کابل، به تازگی صدور ویزای خود به متقاضیانش را متوقف کرده است. اگرچند این سفارت دلیل توقف روند صدور ویزا را گسترش بیش از حد ویروس کرونا عنوان کرده؛ اما این خبر، متقاضیان ویزای ویژه‌ی مهاجرت را نگران کرده است.
سفارت امریکا، روز یک‌شنبه‌ی این هفته، در بیانیه‌ای اعلام کرده که تعلیق نامحدود صدور ویزا در کابل، از روز یک‌شنبه – ۲۲ جوزا- آغاز می‌شود. به گزارش استارزاند استرایپس -روزنامه‌ی امریکایی-، این تصمیم در حالی اتخاذ شده که موج سوم کشنده‌ی ویروس کرونا در سراسر افغانستان جان یک کارگر سفارت امریکا را نیز گرفته است.
در بیانیه‌ی سفارت امریکا، آمده است: «ما ناراحتی متقاضیان را درک می‌کنیم و برای آن متأسف استیم؛ ولی هدف از این تصمیم، حفاظت از سلامت کارمندان سفارت و متقاضیان است تا اطمینان حاصل کنیم که می‌توانیم در آینده، روند صدور ویزا و دیگر خدمات کنسولی را ادامه دهیم.»
پیش از این، ایالات متحده‌ی امریکا، اعلام کرده بود که برای ادامه‌ی حضور دیپلماتیک بین‌المللی در کابل، به فرودگاهی «امن و فعال» نیاز است.
یک سخنگ‌وی وزارت خارجه‌ی امریکا، گفته است که در نبود فرودگاه امن، سفارت‌خانه‌ها در کابل بسته خواهد شد. ایالات متحده‌ی امریکا این اظهارات را یک روز پس از آن مطرح می‌کند که سخن‌گوی طالبان، برنامه‌ی پیشنهادی ترکیه را برای تأمین امنیت فرودگاه کابل، رد کرد. پیش از این، گفته شده بود که تأمین امنیت و فعال‌نگه‌داشتن فرودگاه بین‌المللی کابل پس از خروج نیروهای خارجی، توسط نیروهای ترکی صورت خواهد گرفت.
ترکیه اعلام کرده بود که پس از خروج نیروهای ایالات متحده امریکا و ناتو، می‌خواهد در افغانستان بماند و تأمین امنیت و پیش‌برد کارهای فرودگاه بین‌المللی کابل را به عهده گیرد. انقره گفته است که این موضوع را با واشنگتن نیز در میان گذاشته و از آن استقبال شده است.
اما سهیل شاهین، سخن‌گوی طالبان، روز پنج‌شنبه -۲۰ جوزا-، به رویترز گفته است که ترکیه طی ۲۰ سال گذشته، به عنوان عضو ناتو در افغانستان حضور داشته است و باید به اساس توافق‌نامه‌‌ای که میان امریکا و طالبان امضا شده، افغانستان را ترک کند.
با این حال، سخن‌گوی وزارت خارجه‌ی امریکا، در واکنش به این موضع طالبان، افزوده است: «ما می فهمیم که یک فرودگاه امن و فعال برای حضور بین‌المللی ضروری است. این امر هم‌چنین به نفع مسافران افغانستانی و اقتصاد افغانستان خواهد بود.»
این سخن‌گو از اظهارنظر بیش‌تر خودداری کرده است؛ اما این اظهارات، می‌تواند به طالبان این پیام را بدهد که بدون داشتن فرودگاهی امن و فعال، کشورهایی که در کابل سفارت‌خانه دارند، ممکن است فعالیت‌های‌شان را به تعلیق درآورند.
از زمان خروج نیروهای خارجی از افغانستان، نگرانی‌ها در مورد حضور دیپلمات‌های بین‌لمللی در افغانستان و ادامه‌ی فعالیت کشورها و سازمان‌های خارجی، افزایش یافته است.
پیش از این؛ آسترالیا در ماه گذشته؛ سفارت خود در کابل را به دلایل امنیتی بست؛ اما آنتونی بلیکن، وزیر خارجه‌ی ایالات متحده در هفته‌ی روان میلادی، گفت که سفارت‌خانه‌ی این کشور در کابل، باز خواهد ماند.

نگرانی شهروندان از آینده‌ی کشور
نتیجه‌ندادن گفت‌وگوهای صلح میان دولت افغانستان و گروه طالبان و خروج شتاب‌زده‌ی نیروهای خارجی از این کشور، شهروندان افغانستان را از آینده‌ی این کشور به شدت نگران کرده است. از سویی هم، سقوط پی‌هم ولسوالی‌های افغانستان به دست طالبان، روحیه‌ی سربازان و شهروندان این کشور را بیش‌تر از پیش ضعیف‌ کرده است.
در یک هفته‌ی گذشته، دست‌کم، ۱۵ ولسوالی میان گروه طالبان و نیروهای امنیتی دست‌به‌دست شده و جنگ در بیش‌تر از هفتاد ولسوالی ادامه دارد.
رد ضمنی گفت‌وگوهای صلح از سوی طالبان و حضور فعال آن‌ها در سنگرهای جنگ، پیام واضحی دارد که این گروه، خواستار صلح در افغانستان نیست و می‌خواهد قدرت را از راه جنگ به دست آورد. این طرز فکر طالبان، نشانه‌ای از احتمال وقوع یک جنگ داخلی میان این گروه و نیروهای ضدطالبان در افغانستان است.
با این حال، جهادگران پیشین افغانستان، در صدد ایجاد جبهه‌های مقاومت و ضدطالبانی استند و گویا برای یک جنگ تمام‌عیار با طالبان، آمادگی می‌گیرند.
عطامحمد نور، رییس حزب جمعیت اسلامی افغانستان و از جهادگران پیشین، در مورد تحولات امنیتی در شمال افغانستان، اعلام کرد که دوست دارد با مارشال عبدالرشید دوستم و محمد محقق، طبق یک «پالیسی روشن» بدون شکل‌دهی حکومت «ملوک‌الطوایفی»، برای دفاع از افغانستان تلاش کند.
از سویی هم، به تازگی مارشال دوستم به خط نبرد در ولایت‌های شمالی حضور یافته است. گفته می‌شود که اگر مارشال عبدالرشید دوستم و نیروهای تحث امرش در کنار نیروهای امنیتی افغانستان در برابر گروه طالبان مبارزه نکنند، سقوط بیش‌تر مناطق شمال و حتا مراکز شهرها به دست طالبان دور از تصور نیست.
این موضوع به بحث جدی در شبکه‌های اجتماعی تبدیل شده و شماری، از اقدام مارشال دوستم حمایت کرده ‌اند. ولایت‌های شمالی این روزها درگیر نبرد سنگین است.
عطامحمد نور در واکنش به این موضوع، گفته است که با مارشال دوستم مشکل ندارد؛ بل که هم‌راه با او و محمد محقق، می‌خواهد طبق یک برنامه‌ی روشن برای دفاع از کشور کار کند.
کنش‌های اخیر طالبان و آمادگی‌های گروه‌های ضدطالبانی در افغانستان، نشان‌گر اثرهای منفی خروج نیروهای خارجی و احتمال رفتن افغانستان به یک جنگ داخلی دیگر است. از سویی هم، سکوت حکومت در مورد روند صلح، نشان می‌دهد که فاتحه‌ی این روند نیز خوانده شده است.

رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه در آستانه دیدار با جو بایدن رییس جمهور امریکا گفته است که با بیرون شدن نیروهای امریکایی از افغانستان، ترکیه تنها کشور «معتبر» برای آوردن ثبات به افغانستان باقی می‌‌ماند.
اردوغان گفته است که وی در رابطه به این موضوع با رییس جمهور بایدن در اجلاس ناتو در بروکسل به طور مستقیم صحبت خواهد کرد.
وی پیش از رفتن به بروکسل گفته است: امریکا به زودی برای ترک افغانستان آماده می‌شود، بدیهی است که تنها کشور قابل اعتماد برای ادامه این روند، ترکیه است.
به گفته وی، مقامات ترکیه به همتایان امریکایی‌اش در مورد برنامه انقره در افغانستان پس از خروج نظامیان امریکایی معلومات داده است، اما در مورد این برنامه جزئیاتی نداده است.
گفتنی است که نشست رهبران ناتو قرار است امروز با حضور جو بایدن در بروکسل برگزار شود.

مقامات پنتاگون پس از شکست رایزنی های پنهانی با پاکستان و برخی از کشورهای آسیای میانه برای ایجاد پایگاه در کشورهای همسایه افغانستان برای ادامه فعالیت نظامی و جاسوسی در آخرین واکنش خبر از احتمال ادامه حضور در افغانستان را مطرح کردند.

طالبان در واکنش به انتشار  گزارش‌هایی در باره احتمال حضور نظامیان آمریکایی و  ترکیه ای  در فرودگاه کابل اعلام کرد که حضور نظامیان خارجی تحت هر عنوانی که باشد پذیرفته شده نیست .

این گروه  هشدار داده‌ است، با کسانی که بخواهند به بهانه تامین امنیت فرودگاه کابل و مکان‌های دیپلماتیک در افغانستان باقی بمانند، برخورد جدی خواهد کرد و این گروه به آن‌ها به دیده اشغالگر نگاه خواهد کرد.

براساس گزارشی که در رسانه ها منتشر شد نیروهای ترکیه پذیرفته اند در صورتی که ناتو هزینه حضور این نیروها را به عهده بگیرد ،آنها آماده تامین امنیت فرودگاه کابل خواهند بود.

از طرف دیگر معاون پنتاگون در کنگره از آمادگی نیروهای آمادگی برای بازگشت به افغانستان در پی پیشروی نیروهای طالبان و احتمال سازماندهی دوباره القاعده خبر داد.

«رونالد مولتری» گفته است که امکان دارد القاعده باردیگر ظاهر شده و به  آمریکا حمله کند و به همین دلیل سازمان‌های اطلاعاتی این کشور فعالیت گروه‌های ترویستی و القاعده را زیر نظر دارند.

«ینس استولتنبرگ» دبیرکل ناتو هم بتازگی گفته است که فرودگاه کابل و زیرساخت‌های حیاتی دیگر در افغانستان، برای جامعه جهانی مهم است.

وی جمعه ‌شب گذشته در یک نشست خبری در بروکسل تأکید کرده است که این زیر ساخت‌ها برای ادامه حضور دیپلماتیک تمامی کشورها در افغانستان و نیز برای انتقال کمک‌های توسعه‌ای اهمیت دارد.

دبیرکل  ناتو خاطرنشان کرد که ما با اعضای ناتو درباره حفاظت از زیرساخت‌های مهم مانند فرودگاه کابل کار می ‌کنیم.

به گفته وی ،ناتو از این کار حمایت خواهد کرد و اکنون این را بررسی می ‌کنیم که ناتو چگونه می ‌تواند بخشی از این تلاش‌ها باشد.

«وال استریت ژورنال» نیز در گزارشی نوشت که تا چند روز آینده رئیس جمهوری آمریکا با نخست وزیر ترکیه در باره تأمین امنیت فرودگاه کابل توسط ترکیه دیدار و گفت‌وگو می کند.

پیش از این رسانه‌های غربی از تلاش آمریکا برای چانه زنی با کشورهای آسیای میانه از جمله تاجیکستان و ازبکستان و پس از آن با پاکستان برای ایجاد پایگاه نظامی در این کشورها خبر داده بودند.

اماحضور نظامی آمریکا در کشورهای آسیای میانه از طرف مقامات روسی رد شد و آنها گفتند که تاجیکستان و ازبکستان گفته اند که آمریکا این موضوع را با آنها در میان نگذاشته و قانون اساسی ازبکستان نیز اجازه نمی دهد که آمریکا در این کشور پایگاه نظامی بسازد.

پس از آن، گزارش‌ها و خبرها بر ایجاد پایگاه نظامی آمریکا در منطقه پشتونستان پاکستان متمرکز شد .

مقامات پاکستانی و رسانه های این کشور با  تائید سفر پنهانی سازمان سیا به پاکستان ،به نقل از وزیر خارجه پاکستان ،احتمال دادن پایگاه نظامی به آمریکا در این کشور را به شدت رد کرد.

اکنون به نظر می رسد که آمریکا از یافتن جای پای در همسایگی افغانستان ناامید شده و تلاش می کند حضور نظامی خود در افغانستان را به بهانه های مختلف ادامه دهد.

جنرال مک‌کنزی در مورد رویکر امریکا پس از خروج نیروها از افغانستان گفته است: ما بیرون می‌شویم. این حقیقت برای همه مشهود است و تنها چیزی که باقی می‌ماند که اگر ما بتوانیم از آن محافظت کنیم، سفارت مان خواهد بود، دیپلمات‌های ما که در آن‌جا (افغانستان) خواهد بود.
وی افزود ایالات متحده از ارتش افغانستان از آن سوی افق پشتیابی خواهد کرد.
رییس سنتکام با اشاره به فعالیت‌های گروه‌های تروریستی بیان داشته است: یک چیزی که احتمالاً باید تأکید کنم این است که ما همچنان همه تلاش خود را انجام خواهیم داد تا فشار بر داعش و القاعده را از مکان‌های آن سوی افق حفظ کنیم. … این‌ها برنامه‌هایی است که در حال گفت‌وگو با وزیر دفاع در مورد آن‌ها هستم. قبلاً نیز گفتم كه چگونه این كار را خواهیم كرد، انجام این كار بسیار دشوار خواهد بود، … اما ناممکن نیست.
به گفته وی، در حال حاضر، آنچه ایالات متحده پس از خروج از افغانستان روی آن متمرکز است، این است که فشارها بر القاعده و داعش را حفظ کنیم.
وی افزوده است: هنگامی که این نهادها (گروه‌های تروریستی) تهدیدهای عملی علیه ایالات متحده باشند، ما آماده‌ایم که در صورت عدم توانایی شرکای افغان برای انجام این کار به آن‌جا برویم و اقدامی انجام دهیم.

قریشی در این مصاحبه گفت اسلام‌آباد خواهان یک افغانستان باثبات است، اما برخی عناصر در منطقه صلح نمی‌خواهد.
وی افزود: «ما می‌خواهیم روند صلح همزمان با خروج نیروها پیش برود. جهان پاکستان را بخشی از مشکل نمی‌داند.»
وزیر خارجه پاکستان در ادامه بیان داشت کشورش دادن پایگاه‌های نظامی را به ایالات متحده رد کرده و به تمام احزاب سیاسی گفته است چنین قصدی ندارد.
شاه محمود قریشی تأکید کرده است: جستجو برای پایگاه می‌تواند آرزوی آن‌ها باشد. بحث دادن پایگاه وحود ندارد، ما باید منافع خود را ببینیم.
این در حالی است که جیک سالیوان مشاور امنیت ملی امریکا روز گذشته گفت مقامات دولت ایالات متحده بحث‌های سازنده‌ای با پاکستان در مورد آینده توانایی ایالات متحده جهت جلوگیری از تبدیل شدن افغانستان به پناه‌گاه القاعده، داعش یا هر گونه گروه تروریستی دیگر برای حمله به امریکا داشته است.

 لوید آستین، وزیر دفاع امریکا، می‌گوید روند خروج نیروهای این کشور از افغانستان به خوبی پیش‌ می‌رود.

او روز دوشنبه، هفدهم جوزا، در دیدار با ینس استولتنبرگ، دبیر کل پیمان نظامی اتلانیک شمالی یا ناتو، گفت روابط واشنگتن با کابل پس از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان در چهارچوپ یک رابطه جدید ادامه خواهد یافت.

او تأکید کرد امریکا از مردم و نیروهای امنیتی افغانستان حمایت خود را ادامه می‌دهد.

آستین افزود: «آن‌ها را کمک می‌کنیم تا مسوولیت‌های شان را در برابر شهروندان شان انجام دهند».

لوید آستین هم‌چنان گفته است که امریکا با متحدان خود یک‌جا به افغانستان رفته است و یک‌جا نیز خارج خواهد شد.

در همین حال، دبیر کل ناتو در دیدار با آستین در مقر پنتاگون نیز بار دیگر حمایت ناتو را از نیروهای امنیتی افغانستان اعلام کرد.

او هم‌چنان افزوده است که ناتو با حضور غیرنظامی خود به حمایت مالی، آموزشی و لوژستیکی از نیروهای امنیتی افغانستان ادامه می‌دهد و به این نیروها برای حفاظت از زیر ساخت‌ها از جمله میدان هوایی کمک خواهد کرد.

استولتنبرگ در صحبت با لوید آستین گفت که «توازن قدرت جهانی» در حال تغییر است و ناتو با چالش‌های زیادی مواجه است که به تنهایی نمی‌تواند با آن‌ها روبه‌رو شود.

او هم‌چنان از آستین خواست که با خروج از افغانستان برای حمایت از مردم و نیروهای امنیتی این کشور به گونه هم‌آهنگ و مشترک کار کند.

این دیدار یک هفته پیش از نشست وزیران دفاع ناتو انجام شده است. قرار است نشست وزیران خارجه ناتو هفته آینده در بروکسل برگزار شود. افغانستان از موضوعات محوری مورد بحث این نشست خواهد بود.

براساس اسن گزارش آنزگار مییر، فرمانده نیروهای آلمانی دستور داد سربازان این کشور در آخرین مرحله خروج از أفغانستان نباید نوشابه های الکلی را بنوشند. در بخشی از این گزارش آمد این تصمیم به دلیل احتمال حمله در آنجا، اتخاذ شده است. بر بنیاد دستور عملیاتی، سربازان آلمانی اجازه ندارند نوشابه های الکلی را نظر به دلایل قانونی و دینی در محل به فروش برسانند.

ارتش آلمان و سایر نیروهای عضو پیمان اتلانتیک شمالی (ناتو) در نظر دارند تا یازدهم سپتمبر سال روان، افغانستان را ترک کنند. آلمان پس از ایالات متحده دومین کشوری است که نیروهای بیشترش در افغانستان مستقر هستند. آلمان در افغانستان ۱۱۰۰ نیرو دارد که همزمان با خروج امریکایی ها این کشور را ترک می کنند. حضور نیروهای آلمانی در افغانستان یکی از پرهزینه ترین ماموریت در تاریخ این کشور بوده است. 

روزنامه آلمانی “بیلد” گفته است که بخشی از تجهیزات آلمان، پس از خروج نیروهای این کشور از افغانستان در پایگاه مزار شریف که در ۳۰۰ کیلومتری شمال کابل موقعیت دارد، باقی می ماند.

واشنگتن به تقاضای پی‌هم رییس جمهور اشرف غنی برای سفر تنهایی به امریکا پاسخ منفی داده است.

یک منبع دولتی در ۲۶ ثور در گفت‌وگو با رسانه ها فاش کرده بود قرار است اشرف غنی در روزهای آینده به امریکا برود.

حنیف اتمر، وزیر خارجه، دو روز بعد از آن در (۲۸ ثور) یادآوری کرد تا هنوز روی برنامه مشخصی برای انجام این سفر کار نشده است.

با این وصف، او گفت سفر رییس جمهور به امریکا در شرایطی که نیروهای خارجی در حال ترک افغانستان هستند، بسیار مهم است.

حالا با گذشت حدود دو هفته از افشای این خبر، منابع می‌گویند تقاضای پی‌هم اشرف غنی برای سفر انفرادی به واشنگتن پذیرفته نشده است.

طبق معلومات این منابع، درخواست رییس جمهور برای سفر به امریکا توسط سفارت افغانستان در این کشور به کنگره و کاخ سفید سپرده شده است.

اشرف غنی در این درخواست رسمی از کنگره و کاخ سفید تقاضا کرده بود قصد دارد به تنهایی به امریکایی بیایید و با مقامات این کشور دیدار کند.

احتمالا هدف او از این سفر، گفت‌وگو درباره وضعیت افغانستان، موضوعاتی نظیر صلح و خروج نیروهای بین‌المللی از این کشور بوده است.

این درخواست با همین شکل برای چندین بار انجام شده است.

با این حال، کاخ سفید در گام نخست گفته است که نمی‌تواند پذیرای او به تنهایی و پیش از ماه سپتامبر باشد.

اشرف غنی از اتاق‌های فکر امریکا نیز درخواست مشابه داشته است.

ظاهرا پاسخ آن‌ها هم مثبت نبوده است.

اتاق‌های فکر گفته‌اند ترجیح می‌دهند، اشرف غنی در سفرش به امریکا با جوبایدن ببیند.

به دنبال پافشاری رییس جمهور غنی، سرانجام کاخ سفید موافقت می‌کند که تنها در صورتی با این سفر موافق است که او در راس یک هیات بزرگ و همه‌شمول به امریکا بیاید.

طبق این شرط کاخ سفید، در ترکیب این هیات باید نماینده‌گان تمام اقوام، زنان و جامعه مدنی افغانستان شامل باشند.

هم‌چنان شرط دیگر کاخ سفید این بوده است که موضوع سفر باید مشخص و تنها با مسایل پس از خروج مرتبط باشد.

کاخ سفید تاکید کرده است که در غیر این صورت از میزبانی او (اشرف غنی) معذرت می‌خواهد.

پاسخ اشرف غنی در برابر این شروط کاخ سفید تا هنوز روشن نیست و مشخص هم نشده که برنامه بعدی او در این باره چه خواهد بود.

اما منابع به روزنامه ۸صبح می‌گویند اشرف غنی قصد داشت که تک‌وتنها به واشنگتن سفر کند.

به گفته این منابع، اشرف غنی حتا حاضر نبوده است که امرالله صالح، معاون نخست خود را برای همراهی به این سفر ببرد.

او با همراهی عبدالله عبدالله در سفرش به واشنگتن نیز روی خوش نشان نداده است.

این در حالی است که اشرف غنی، پیش از این، بیش‌تر سفرهای ولایتی خود را بدون همراهی امرالله صالح انجام نداده نبود.

جو بایدن در ماه حمل امسال پیش از آن‌که برنامه خروج نیروهای خود از افعانستان را اعلام کند با رییس جمهور غنی تلفنی صحبت کرده بود.

غنی در آن زمان گفته بود که با بایدن درباره خروج نیروهای امریکایی تا یازدهم سپتامبر گفت‌وگو و از برنامه این کشور حمایت کرده است.

بایدن یک روز بعد برنامه خروج سربازان امریکایی را از افغانستان که از اول می آغاز شد و تا یازدهم سپتامبر پایان می‌یابد، اعلام کرد. در حال حاضر حدود نصف این نیروها خارج شده‌اند.

به تازگی، بخش نظارتی سازمان ملل متحد، گزارش داده است تهدید طالبان نسبت به گذشته افزایش یافته و این گروه در حال گرفتن بخش‌های بیش‌تری از خاک افغانستان است.

به نقل از سی‌ان‌ان، تیم نظارتی سازمان ملل، روز چهارشنبه -۱۲ جوزا-، گزارشی را منتشر کرده که نشان می‌دهد روابط طالبان با القاعده عمیق‌تر شده و طالبان متعهد اند که در صورت نیاز، می‌توانند با زور و فشار، قدرت در افغانستان را به دست گیرند.

در این گزارش آمده است که با توجه به خروج آخرین سربازان باقی‌مانده‌ی امریکا از افغانستان، تصویر تاریکی از وضعیت امنیتی در این کشور وجود دارد؛ زیرا هم‌زمان با خروج نیروهای خارجی، خشونت‌ها به بالاترین سطح در دو دهه‌ی گذشته در افغانستان، افزایش یافته است.

بر اساس این گزارش سازمان ملل، در حالی که در سال ۲۰۲۰ میلادی، آمار بالایی از خشونت در افغانستان ثبت شده بود؛ اما رویدادهای امنیتی در سه ماه اول سال ۲۰۲۱ میلادی در مقایسه با زمان مشابه، بیش از ۶۰ درصد افزایش یافته است.

بخش نظارتی سازمان ملل، در این گزارش گفته که گروه طالبان مسؤول بیش‌تر قتل‌های هدف‌مند در افغانستان استند و افزایش خشونت‌ها نیز به هدف تضعیف دولت و ایجاد ترس در میان شهروندان عادی انجام می‌شود.

در این گزارش، آمده است که بخشی از رهبری گروه طالبان، هیچ علاقه‌ای به روند کنونی صلح و راه حل سیاسی در افغانستان ندارند.

بر بنیاد این گزارش، طالبان نسبت به گذشته جسورتر شده و ادامه‌ی این وضعیت به آن‌ها این قابلیت را داده که مناطق بیش‌تری را در اختیار بگیرند و حملات شان را گسترده‌تر کنند.

بخش نظارتی سازمان ملل، گفته است بسیاری‌ها در افغانستان، به این باور اند که طالبان در تلاش شکل‌دهی عملیات نظامی اند و دیگر نیروهای خارجی‌ای وجود ندارد که حملات متقابل انجام دهد.

در این گزارش، از افزایش سربازگیری طالبان نیز خبر داده شده و آمده است با وجود بیست سال جنگ، روند استخدام سربازان در این گروه ثابت مانده و از ۵۸ هزار نیرو تا ۱۰۰هزار سرباز افزایش یافته است.

این گزارش می‌رساند که طالبان با ناامن کردن مناطق، درآمد بیش‌تری به دست آورده اند. چنانچه گفته شده است که در سال ۲۰۲۰ میلادی، طالبان معادل بیش‌تر از ۴۰۰ میلیون دالر از طریق اخاذی از بخش معدن و کشت و قاچاق تریاک درآمد داشته اند.

بخش نظارتی سازمان ملل، گفته است طالبان با استفاده از این پول، سلاح و تجهیزات پیش‌رفته از قبیل هواپیماهای بدون سرنشین و مواد انفجاری برای افزایش حملات تروریستی خود خریداری می‌کنند.

بخش دیگر این گزارش، به روابط پیچیده و عمیق میان طالبان و شبکه‌ی القاعده اختصاص داده شده است. در گزارش آمده است که هنوز هم بخش قابل توجهی از رهبری القاعده در مناطق مرزی افغانستان و پاکستان حضور دارند؛ حتا گفته شده که گزارش‌هایی از زنده‌ماندن ایمن‌الظواهری، رهبر درجه یک القاعده نیز وجود دارد.

هرچند گروه طالبان بارها در صحبت با رسانه‌ها، از حضور جنگ‌جویان خارجی در افغانستان انکار کرده اند؛ اما بر اساس گفته‌های بخش نظارتی سازمان ملل، بین ۸ تا ۱۰ هزار نیروی جنگی خارجی در این کشور حضور دارند که از سوی طالبان محافظت می‌شوند.

در گزارش آمده است که با توجه به پیوندهای شخصی «ازدواج» میان طالبان و القاعده،  بسیار بعید است که طالبان برای سرکوب القاعده کاری انجام دهند و برعکس  مشارکت این دو گروه از طریق نسل دوم، تقویت و حتا عمیق‌تر شده است.

این گزارش در حالی بر ادامه‌ی روابط طالبان و القاعده مهر تأیید می‌گذارد که بر اساس توافق‌نامه‌ی دوحه میان طالبان و امریکا، این گروه باید روابط خود را با سایر گروه‌های تروریستی از جمله شبکه‌ی القاعده را قطع می‌کرد. پیش از این ذبیح‌الله مجاهد، سخن‌گوی طالبان، به روزنامه‌ی صبح کابل گفته بود که در هیچ جایی از توافق‌نامه، قطع رابطه با شبکه‌ی القاعده ذکر نشده است.

محمد هاشم سلطانی- کابل

آقای استولتنبرگ دیروز (سه‌شنبه، یازدهم جوزا) در پایان نشست وزیران دفاع و خارجۀ ناتو در بروکسل این موضوع را مطرح کرد. آقای استولتنبرگ می‌گوید که مأموریت حمایت قاطع و حضور نظامی ناتو در افغانستان تا حدود چهار ماه دیگری به پایان خواهد رسید.

دبیر کل ناتو یادآور می‌شود که شرکای ناتو سرگرم بررسی چگونه‌گی آموزش و مشوره‌دهی به ارتش افغانستان و حفاظت از تأسیسات مهم این کشور به شمول میدان هوایی کابل هستند.

به بیان آقای استولتنبرگ، افزون بر حمایت مالی از نظامیان افغانستان، آموزش این نیروها در بیرون از کشور نیز در دستور کار ناتو قرار دارد. او خاطرنشان می‌سازد که برنامۀ آموزش و مشوره‌دهی به نظامیان دولت افغانستان به نیروهای ویژۀ ارتش و پولیس افغانستان متمرکز خواهد بود.

ینس استولتنبرگ این اظهارات را در حالی مطرح می‌کند که نشست وزیران دفاع و خارجۀ پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) روز گذشته در مقر این سازمان در بروکسل برگزار شده است. دوام حمایت ناتو از ارتش افغانستان در این نشست مورد بحث قرار گرفته است.

فرماندهی مرکزی ایالات متحده‌ی امریکا (سنتکام)، اعلام کرد ۳۰ تا ۴۴ درصد خروج نیرهای امریکایی از افغانستان انجام شده است.

در تویتی که از سوی سنتکام در مورد خروج منظم و مسؤولانه‌ی نیروهایی امریکایی از افغانستان به نشر رسیده، آمده است که تا اکنون ۳۰۰ بار هواپیمای سی-۱۷ مواد از افغانستان خارج شده و بیش از ۱۳ قطعه تجهیزات برای تخریب به آژانس دفاع لجستیک تحویل داده شده است.

سنتکام هم‌چنان، گفته است که ایالات متحده‌ی امریکا،  ۶ ساختمان را به گونه‌ی  رسمی به ارتش ملی افغانستان تحویل داده است و تحویل پایگاه‌ها و دارایی نظامی بیش‌تری در پشتیبانی از نیروهای امنیتی افغانستان در آینده، قابل پیش‌بینی است.

فرماندهی مرکزی ایالات متحده در ادامه، گفته است که به دلیل‌های امنیتی و عملیاتی،  یک «محدود‌ه‌ی تقریبی» از درصدی خروج ارائه می‌شود و با ادامه‌ی خروج مسؤولانه و منظم، اندازه‌ی دامنه برای حفظ امنیت عملیاتی افزایش می‌یابد.

بر اساس تصمیم جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا در اوایل ماه اپریل، تمام نیروهای امریکایی تا ۱۱سپتمبر از افغانستان به گونه‌ی کامل خارج می‌شود؛ اما بسیاری از مقام‌های وزارت دفاع امریکا، گفته اند که این خروج، زودتر از وقت تعیین‌شده انجام خواهد شد.

در ماه اپریل، رییس جمهور جو بایدن خروج ۲ هزار و ۵۰۰ سرباز امریکایی را از افغانستان پیش از ۱۱ سپتمبر ۲۰۲۱ میلادی اعلان کد. موافقان این اقدام را ستودند به این دلیل که سرانجام کتاب طولانی‌ترین جنگ امریکا بسته می‌شود و واشنگتن روی امنیت ملی و مهم‌ترین چالش‌هایی که با آن مواجه است، متمرکز خواهد شد. مخالفان این تصمیم را محکوم کرده و آن را «خطرناک» توصیف کردند و نسبت به عواقب آن هشدار دادند.
هر دو جانب بحث کوشش کردند اهمیت خروج نیروهای امریکایی را بزرگ‌نمایی کنند. کلید جنگ در افغانستان نظامیان خارجی نیست، بلکه تداوم کمک‌ها است. دولت بایدن باید با تعهد طولانی‌مدت کمک‌های مالی، نیروها را خارج کند، زیرا این امر پایداری را در اولویت قرار می‌دهد، از شرایط غیرواقعی جلوگیری و مسئولیت را با سایر کمک‌کنندگان تقسیم می‌کند.
با این حال، خروج سربازان امریکایی به معنی پایان حضور فزیکی ایالات متحده در افغانستان نیست. بر بنیاد گزارش‌ها، سی‌آی‌ای صدها نفر از عوامل مخفی را برای هدف قرار دادن القاعده و داعش در افغانستان جابه‌جا کرده است. یک گروه کوچک نظامیان امریکایی برای محافظت از امکانات دیپلماتیک مانند سفارت امریکا فراتر از سپتمبر ۲۰۲۱ در افغانستان باقی خواهد ماند. روش‌های خلاقانه‌ای برای افزایش تعداد نیروهای نظامی فراتر از شمار رسمی نیز وجود دارد.
عامل حیاتی شکل‌گیری سرنوشت افغانستان، نیروهای خارجی نیست بلکه کمک‌های خارجی است. در سال‌های اخیر، واشنگتن حدود ۴ میلیارد دالر برای کمک‌های امنیتی و ۵۰۰ میلیون دالر کمک‌های ملکی را به افغانستان تحویل داده است. از این میان، ۳ میلیارد دالر آن برای حمایت از ارتش افغانستان تخصیص یافته است.
جای تعجب نیست اما با توجه به مشکلات موجود، کمک‌های خارجی به افغانستان هم از نظر مبلغ و هم از نظر مدت تعهد، به تدریج کاهش یافته است. فشارهای سیاسی در واشنگتن شک و تردید بیشتر را نسبت به آینده کمک‌های ایالات متحده به افغانستان مطرح می‌کند. کمک‌های ایالات متحده با حملات جناح‌های راست و چپ مواجه است.
واشنگتن باید چه کار کند؟ ایالات متحده منافع واقعی در افغانستان دارد، از ثبات منطقه گرفته تا مقابله با گروه‌های افراطی و تعهد اخلاقی به مردم افغانستان.
نخست، واشنگتن باید به یک برنامه چهار ساله کمک‌های نظامی و غیرنظامی متعهد شود تا نشان دهد که ایالات متحده قصد پشتیبانی طولانی‌مدت را از افغانستان دارد. این امر موثرترین روش برای ترغیب طالبان به پذیرش صلح، تغییر انتظارات آن‌ها در مورد آینده و کاهش اعتماد شان برای پیروزی آسان است. تضمین تداوم کمک بدین معنی است که طالبان ممکن با بن‌بست دردناکی روبرو شوند و بیشتر از توافق مورد مذاکره استقبال کنند.
دوم، واشنگتن باید روی تقویت توانایی‌های نظامی و غیرنظامی تمرکز کند. ایجاد قوای هوایی افغانستان با فناوری پیشرفته بدون دانش فنی ایالات متحده نکته‌ای قابل تأمل است.
سوم، مهم است که این کمک‌ها با وضع شرایط همراه باشد. نظارت از پروژه‌ها به گونه موثر به این خاطر که پول‌های کمک‌شده در جای درستی مصرف می‌شود، برای قانع کردن مالیه‌دهندگان امریکایی شاید کافی باشد.
چهارم، مهم است که کمک‌کنندگان بین‌المللی در ترتیب بودجه اشتراک داشته باشند. خوشبختانه، شرکای کلیدی مانند اتحادیه اروپا، جاپان و ناروی برای کمک به افغانستان همچنان متعهد هستند.
ادامه کمک‌ها به افغانستان به معنی تضمین موفقیت نیست، اما قطع کمک‌ها شکست را تضمین می‌کند. ۴ میلیارد دالر پول زیادی است. اما فرصت مناسبی به واشنگتن می‌دهد تا بن‌بست نظامی را در افغانستان ایجاد کند، طالبان را مجبور به صلح و از تکرار فاجعه سایگون ۱۹۷۵ با تمام آسیب‌های آن جلوگیری کند.

منبع: War on the Rocks

مترجم: سید طاهر مجاب

آقای آستین در برگۀ تویترش نوشت نشست وزیران دفاع این پیمان دیروز (جمعه، هفتم جوزا) در مقر پیمان آتلانتیک شمالی در بروکسل برگزار شد. آقای آستین می‌افزاید ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو و وزیران دفاع کشورهای عضو در این پیمان نیز در این نشست حضور داشته‌اند.

حضور نیروهای کشورهای عضو این پیمان در افغانستان و عراق و ادامۀ حمایت ناتو از افغانستان پس از خروج نیروهای خارجی از این کشور در این نشست مورد بحث قرار گرفته است.

با این حال، وزیران دفاع پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) تعهد کرده‌اند که حمایت این پیمان از نهادهای امنیتی و دفاعی افغانستان همچنان ادامه خواهد یافت.

این در حالی است که خروج نیروهای خارجی از افغانستان در یازدهم ثور امسال کلید خورد و تا چهار ماه دیگر به پایان خواهد رسید.

شورای امنیت ملی اعلام کرد حمدالله محب، مشاور امنیت ملی افغانستان با جک سلیوان همتای امریکایی‌اش به صورت تلفنی صحبت کرده است.

دفتر شورای امنیت ملی با نشر خبرنامه‌یی نوشت در این گفت‌وگوی تلفنی پس از چاشت دیروز (چهارشنبه، پنجم جوزا) انجام شد روند صلح افغانستان و ادامۀ حمایت‌های امریکا از نهادهای امنیتی کشور مورد بحث قرار گرفت.

به نقل از خبرنامۀ شورای امنیت ملی، آقای سلیوان تعهد کرد حمایت‌های مالی واشنگتن از نهادهای امنیتی افغانستان پس از خروج نیروهای خارجی از این کشور نیز ادامه خواهد یافت. مشاور امنیت ملی امریکا افزود دولت این کشور هم‌اکنون به تلاش‌های دپلیماتیک برای موفقیت روند صلح افغانستان تمرکز کرده و تلاش دارد این روند به موفقیت برسد و صلح دایمی در افغانستان برقرار شود.

این در حالی است که به تازه‌گی گپ‌وگفت‌هایی نسبت به برگزاری نشست استانبول در مورد صلح افغانستان که یکی از راهکارهای منطقه‌یی و بین‌المللی برای موفقیت این روند به شمار می‌رود، گرم‌تر شده است. شماری از رسانه‌های خارجی به نقل از اعضای ارشد طالبان گزارش می‌دهند که نماینده‌گان این گروه به گونۀ مشروط در نشست استانبول اشتراک خواهند کرد.