برچسب: جو بایدن

به نقل از دیلی میل، استنلی مک‌کریستال جنرال بازنشستۀ امریکایی که سابقۀ خدمت در افغانستان را نیز دارد شورش و حمله هواداران رییس جمهور ترامپ را به اوایل ظهور القاعده در افغانستان همانند کرد و هشدار داد که ایالات متحده به سمت شورش داخلی روان است.
مک‌کریستال گفته است: «شباهت‌های وحشتناکی بین ظهور گروه تروریستی مسئول حملات تروریستی ۱۱ سپتمبر و محاصره خشونت‌آمیز هفته گذشته در پایتخت امریکا وجود دارد که باعث کشته شدن ۵ تن و موجی شوک در سراسر جهان شد».
وی افزوده است از آنجا که این جنبش افراطی تحت فشارهای فزاینده نیروی اجرای قانون در روزها و هفته‌های آینده قرار دارد، اعضای آن احتمالاً به خاطر امنیت به سلول‌های تنگ‌تر و محکم‌تر عقب‌نشینی می کنند و این باعث می‌شود آن‌ها حرفه‌ای‌تر و رادیکال‌تر شوند.
این جنرال امریکایی در ادامه می‌گوید که حتی اگر ترامپ صحنه را ترک کند، این جنبش رادیکال که ترامپ به ایجاد آن کمک کرد، انسجام و حرکت خود را دارد و ممکن منتظر رهبر دیگری باشند.
گفتنی است که هوادارن ترامپ هفته‌ گذشته برای تغییر نتیجه انتخابات امریکا به ساختمان کانگرس یورش بردند که در نتیجه ۵ تن کشته شد.

«ران کلین» مشاور ارشد «جو بایدن» رئیس‌جمهوری منتخب امریکا اعلام کرد وی در روز مراسم تحلیف، ۱۲ فرمان اجرایی صادر خواهد کرد.

این فرمان‌های اجرایی در مورد همه‌گیری کرونا، اقتصاد امریکا، تغییرات آب و هوایی و برابری نژادی خواهد بود.

کلین با تاکید بر این‌که همه این نیازها به اقدام فوری نیاز دارند، گفت بایدن در ۱۰ روز نخست ریاست‌جمهوری خود، اقدام‌های قاطعی برای حل آنها انجام خواهد داد.

بر اساس این گزارش، بایدن همچنین تصمیم دارد در روز تحلیف فرمان‌های اجرایی دیگری نیز در زمینه بازگشت امریکا به پیمان اقلیمی پاریس و لغو ممنوعیت ورود اتباع چند کشور مسلمان امضا کند.

به نقل از یورونیوز، در این بیانیه که توسط مارک میلی رییس ستاد مشترک ارتش امریکا و تمامی فرماندهان زیرمجموعه آن امضا شده، آمده است: «مردم امریکا تقریباً ۲۵۰ سال است که به نیروهای مسلح ایالات متحده اعتماد کرده‌اند تا از آنها و قانون اساسی کشورمان محافظت کنند. ارتش ایالات متحده همانطور که در طول تاریخ نشان داده، همچنان از دستورات قانونیِ رهبریِ غیرنظامی اطاعت خواهد کرد؛ از مقامات غیرنظامی برای محافظت از جان و مال مردم حمایت خواهد کرد؛ امنیت عمومی را مطابق با قانون تضمین می‌کند و کاملاً به تعهدات خود در حفاظت و دفاع از قانون اساسی ایالات متحده در برابر همۀ دشمنان، خارجی و داخلی پایبند خواهد بود».
فرماندهان ارشد نظامی این کشور در ادامه ضمن محکوم کردن حمله به ساختمان کانگرس امریکا که ۵ کشته برجای گذاشت، اعلام می‌کنند: «شورش خشونت آمیز ۶ جنوری ۲۰۲۱ در واشنگتن دی‌سی، حمله مستقیم به کانگرس ایالات متحده، ساختمان کاپیتول و روند قانون اساسی ما بود. ما در مرگ دو نفر از نیروهای پولیس کاپیتول و دیگر افراد مرتبط با این حادثه بی‌سابقه سوگواریم…ما شاهد اقداماتی در داخل ساختمان كاپیتول بودیم كه با حاكمیت قانون مغایرت داشت. حقوق آزادی بیان و برگزاری اجتماعات به هیچ‌كس اجازه نمی‌دهد كه دست به خشونت، فتنه و شورش بزند».
نگرانی از افراطگرایی در ارتش
از نظر تحلیلگران، این بیانیه و یادآوری تعهد دفاع از قانون اساسی به سربازان، نشانگر نگرانی عمیق فرماندهان ارشد نظامی امریکا از تحولات کنونی است و این که آنها درصدد جلوگیری از «هرگونه افراط‌گرایی در ارتش» و انتشار موضع گیری‌هایی هستند که ممکن است دارای رنگ‌وبوی سیاسی باشد.
بر این اساس در ادامه آمده است: «ما به عنوان اعضای ارتش، باید تجسم ارزش‌ها و آرمان‌های ملت باشیم. ما از قانون اساسی حمایت و دفاع می‌کنیم. هر اقدامی برای برهم زدن روند قانون اساسی نه تنها بر خلاف سنت‌ها، ارزش‌ها و سوگند ما بلکه بر خلاف قوانین است».
آماده‌باش همۀ نیروها
در این بیانیه که انتشار آن حرکتی کم‌سابقه در ایالات متحده محسوب می‌شود، با اشاره به فضای عدم امنیتی که بر امریکا حاکم شده، از همه نیروها خواسته می‌شود که برای مقابله با خشونت‌های احتمالی به حال آماده‌باش در آیند: «در ۲۰ جنوری ۲۰۲۱ میلادی، رییس جمهور جو بایدن که [انتخابش] مطابق با قانون اساسی از سوی ایالت‌ها و دادگاه‌ها تایید شده و کانگرس نیز آن را تصدیق کرده سوگند خواهد خورد و چهل و ششمین فرماندۀ کل ما خواهد شد… به نیروهای مان اعم از مرد و زن که مشغول انجام وظیفه یا در خانه هستند [اعلام می‌داریم که] برای محافظت از کشورمان آماده باشید، به افق نگاه کنید و بر ماموریتتان متمرکز باشید. ما به خدمات شما در دفاع از هر امریکایی ارج می‌نهیم».
احتمال حمله‌ای دیگر همزمان با ادای سوگند جو بایدن
این بیانیه در حالی منتشر شده که مقامات فدرال می‌گویند اطلاعاتی دریافت کرده‌اند مبنی بر اینکه هواداران دونالد ترامپ قصد دارند تا حمله دیگری را این بار همزمان با برگزاری مراسم ادای سوگند جو بایدن انجام دهند.
تنش‌های داخلی بر سر نتیجۀ انتخابات ریاست جمهوری در حالی ادامه دارد که قانونگذاران در مجلس نمایندگان امریکا روز چهارشنبه به استیضاح دوم دونالد ترامپ رای موافق دادند. با این وجود دونالد ترامپ که اکنون حتی در میان طرفداران جمهوریخواهش شکاف ایجاد شده، در آخرین سخنرانی خود در روز سه‌شنبه نه تنها هیچ مسئولیتی را در قبال شورش روی داده در ۶ جنوری نپذیرفت بلکه هیچ سخنی نیز برای برحذر داشتن هوادارانش از انجام حمله‌ای دیگر در واشنگتن بر زبان نیاورد.

به نقل از بی بی سی، آقای ترامپ که جمهوری‌خواه است اکنون در سنا با محاکمه روبروست و اگر محکوم شود ممکن است برای همیشه از امکان شرکت در انتخابات محروم شود.
طرح استیضاح عمدتاً در طول شکاف جناحی به تصویب رسید هرچند ده جمهوری خواه در رای استیضاح به دموکرات‌ها پیوستند.
این طرح با ۲۳۲ رای مثبت در مقابل ۱۹۷ رای منفی با پیوستن ۱۰ جمهوری خواه به دموکرات‌ها تصویب شد.
دوره ریاست جمهوری آقای ترامپ روز ۲۰ جنوری به پایان می‌رسد. از سویی هم ترامپ در انتخابات ماه نومبر در مقابل جو بایدن نامزد حزب دموکرات شکست خورده است.
مجلس نمایندگان که در اختیار دموکرات هاست بعد از چند ساعت مباحثات پرحرارت طرح استیضاح را به رای گذاشت.
با این حال بعید است آقای ترامپ پیش از پایان دوره اش مجبور به ترک کاخ سفید شود چون مجلس سنا در یک هفته‌ای که از دوره او باقی مانده تشکیل جلسه نخواهد داد.
هفته پیش ۱۳۹ جمهوری خواه علیه پذیرش نتایج انتخابات ۲۰۲۰ که کالج انتخاباتی در روز ۱۴ دسمبر تایید کرده بود رای دادند.
دونالد ترامپ در پیامی ویدئویی که عصر چهارشنبه در حساب توییتر کاخ سفید منتشر شد بدون اشاره به استیضاح خشونت‌های هفته پیش در کنگره را محکوم کرد و گفت که «خشونت و خرابکاری در کشور ما و در جنبش ما هیچ جایی ندارد».
مجلس نمایندگان بار پیش روز ۱۸ دسمبر ۲۰۱۹ آقای ترامپ را با دو اتهام سوءاستفاده از قدرت و کارشکنی علیه کانگرس استیضاح کرده بود. آقای ترامپ متهم بود به اوکراین فشار آورده درباره رقیب سیاسی او جو بایدن تحقیق کند. با این حال مجلس سنا دو هفته بعد به تبرئه او رای داد.
اتهام ترامپ
اتهامات مطرح شده در مصوبه استیضاح جنبه سیاسی دارد نه مجرمانه. رییس جمهور امریکا از سوی کانگرس متهم شده است در سخنرانی خود در روز ۶ جنوری در واشنگتن هوادارانش را به یورش به ساختمان کنگره تشویق کرد.
در پی اظهارات آقای ترامپ هواداران او به زور وارد کانگرس شدند که در نتیجه قانونگذاران مجبور شدند روند تایید نهایی نتایج انتخابات را معلق کنند و به پناهگاه بروند.
در طرح استیضاح آمده است که آقای ترامپ «مکرراً با انتشار بیانیه‌های کذب تاکید می‌کرد که انتخابات آمیخته به تقلب بوده بوده و نتیجه آن قابل پذیرش نیست».
در ادامه آمده است که او همچنین با تکرار این ادعاها «جمعیت (هوادارانش) را با سخنان خود تشویق کرد که همان طور که قابل پیش بینی بود به قانون شکنی در کنگره منجر شد».م
در این طرح آمده است: «پرزیدنت ترامپ امنیت ایالات متحده و نهادهای دولتی آن را به شدت به خطر انداخت، سلامت نظام دموکراتیک را تهدید کرد، در روند مسالمت آمیز انتقال قدرت مداخله کرد، و یکی دیگر از قوای دولت (قوه مقننه) را به خطر انداخت».
اگر ترامپ محاکمه شود و مجس سنا رای به محکومت او بدهد، ممکن در طول زندگی‌اش از شرکت در هر انتخاباتی منع شود.

به نقل از رویترز، در آستانۀ تغییر دولت امریکا، منابعی از تیم‌های مذاکراتی دو طرف به تازگی گفته‌اند مذاکرات صلح میان‌افغانی در دوحه در حال حاضر متوقف است.
یک منبع دیپلماتیک در کابل گفت انتظار برای پیشرفت در مذاکرات صلح قبل از روی کار آمدن دولت بایدن بسیار کم است.
این منبع افزود: «طرفین نمی‌خواهند به هیچ چیزی قبل از ۲۰ جنوری متعهد شوند. در همین حال، آن‌ها می‌خواهند روند ادامه داشته باشد، زیرا یکی از ضروریات جامعه بین‌الملل بود. بنابر این، آن‌ها روند را در اختیار دارند، اما پیشرفتی نیست».
از سویی هم، یکی از مذاکره کنندگان طالبان که خواسته نامی از وی گرفته نشود، گفته است: «ما منتظر دولت جدید امریکا و سیاست آن‌ها نسبت به افغانستان هستیم تا ببینیم که آیا به توافق‌نامه صلح احترام می‌گذارند یا خیر. اگر به تعهدات خود برای خروج نیروهای شان که وعده دادند، احترام نکنند … بعد، ما با گماشتن تندروها در موضع‌های کلیدی باید تصمیم‌های سختی بگیریم».
ذبیح‌الله مجاهد سخنگوی این گروه می‌گوید حدود چهار تن از اعضای مذاکره کننده طالبان تا کنون به دلایل لوجستیک سفر به مناطق دور (پاکستان) جهت دیدار با خانواده‌های شان به قطر نرفته‌اند.
گفتنی است برخی مذاکره کنندگان حکومت افغانستان نیز تا کنون به دوحه نرفتند.

رسانه‌های امریکایی اعلام کردند معاون دونالد ترامپ رئیس جمهور فعلی آمریکا در مراسم تحلیف جو بایدن شرکت خواهد کرد.

منابع امریکایی اعلام کردند مایک پنس معاون دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور فعلی امریکا در مراسم تحلیف جو بایدن رئیس‌جمهور منتخب این کشور شرکت خواهد کرد.

بر اساس این گزارش، شبکه ان‌بی‌سی به نقل از یک منبع مطلع گزارش داد پنس در مراسم تحلیف بایدن و کامالا هریس معاونش که قرار است 10 روز دیگر در بیستم جنوری جاری برگزار شود، شرکت خواهد کرد.

خبرگزاری رویترز هم به نقل از یک مقام بنلدپایه دولت امریکا این خبر را تایید کرده است.

این در حالی است که دونالد ترامپ رئیس‌جمهور فعلی امریکا پیش از این گفته بود که قصد ندارد در مراسم تحلیف جو بایدن شرکت کند.

کنگره امریکا، جو بایدن نامزد حزب دموکرات را به عنوان رئیس‌جمهور این کشور تایید کرد.

کنگره امریکا با وجود اغتشاشات پیروزی جو بایدن نامزد حزب دموکرات در انتخابات را تایید کرد.

وی بیش از 270 رای الکترال کالج کسب کرد.

بر اساس رای گیری در کنگره امریکا، جو بایدن نامزد حزب دموکرات توانست بیش از 270 رای الکترال مورد نیاز برای پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور را کسب کند و رسماً رئیس‌جمهور جدید امریکا شد.

بحث درباره این موضوع در شرایطی اتفاق افتاد که طرفداران ترامپ در آشوب‌های بی سابقه در واشنگتن به ساختمان کنگره حمله کردند. در جریان این اعتراضات چهار تن جان خود را از دست دادند.

تصویب رای الکترال کالج در کنگره سرانجام امکان قانونی را برای هرگونه مخالفت با نتایج انتخابات ریاست جمهوری آمریکا را از بین می برد.

در تاریخ 6 جنوری، معترضان طرفدار دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور فعلی امریکا به ساختمان کنگره حمله و صحن سنا را محاصره کردند. 

کنگره امریکا به‌منظور شمارش مجدد آرا و تایید نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری امریکا که در 3 نوامبر 2020 برگزار شد، تشکیل جلسه داد. سنای امریکا هنگام بررسی اعتراضات به نتایج انتخابات در ایالت آریزونا، این حادثه رخ داده و جلسه را به حالت تعلیق درآورد. مایک پنس، معاون رئیس‌جمهور امریکا که به‌ عنوان «رئیس سنا» این جلسه را مدیریت می‌کرد، به‌ دلایل امنیتی از ساختمان کنگره خارج شد. بعداً ساختمان کنگره از وجود معترضین پاک شد. باراک اوباما، رئیس‌جمهور پیشین امریکا ترامپ را به تحریک خشونت متهم کرد.

مشاور امنیت ملی جو بایدن رییس جمهور منتخب ایالات متحده امریکا، از ادامه روند صلح افغانستان در دولت پیش روی ایالات متحده خبر داد.

جیک سالیوان گزینه جو بایدن رئیس جمهور منتخب امریکا برای سمت مشاور امنیت ملی امریکا، در مصاحبه با سی ان ان، تلویحاً توافقنامه امریکا و طالبان را تایید کرده و گفت: «این توافقنامه باعث ایجاد تعهداتی میان امریکا و طالبان شده است.»

به گفته او، امریکا روند صلح افغانستان را همانند گذشته ادامه خواهد داد.

جیک سالیوان گفت: «زندگی صلح آمیز، باعث رسیدن همه طرف‌های درگیر به اهدافشان خواهد شد، روندی که باعث پایان درگیری در افغانستان شود و جو بایدن نیز دیپلماسی‌اش را در این راستا براساس استراتژی شورای امنیت ملی امریکا ادامه خواهد داد تا مطمئن شود که افغانستان دوباره تبدیل به پناهگاه تروریستهایی ‌که بخواهند به امریکا حمله کنند، نشود.»

این اظهارات درحالی صورت می‌گیرد که پیش از این از احتمال تغییراتی در توافق نامۀ ۲۹ فبروری ۲۰۲۰ امریکا با طالبان سخن زده می‌شد.

جوبایدن رییس جمهور منتخب امریکا تاکنون دربارۀ توافق نامۀ امریکا با طالبان ابراز نظر نکرده است.

طرف‌های درگیر در افغانستان منتظر تحلیف بایدن و استراتژی ادارۀ جدید امریکا در قبال افغانستان هستند.

اعضای هیأت مذاکره کننده دولت افغانستان و طالبان نیز با احتیاط مذاکرات صلح را تا شروع کار ادارۀ بایدن پیش خواهند برد.

پیش از این جوبایدن از طولانی شدن جنگ و بحران در افغانستان به شدت انتقاد کرده است. او خواهان خروج نیروهای امریکایی از افغانستان و همچنان روابط نزدیک با پاکستان می‌باشد.

جو بایدن، چهارمین رییس‌ جمهوری امریکا است که هنگام رسیدن به کاخ ریاست جمهوری، شاهد جنگ نیروهای نظامی این کشور در افغانستان است. از این‌رو، بایدن نیاز دارد، روی یک راهبرد موفق‌ نظامی کار کند تا مطابق به آن بتواند به جنگ افغانستان نقطه‌ی پایان بگذارد؛ زیرا پالیسی‌های گذشته در رابطه به پایان دادن جنگ افغانستان، موفقیت چندانی نداشتند.
جو بایدن، نخستین روز کاری خود را در اتاق «دایره‌ای » کاخ سفید روز ۲۵ جنوری آغاز خواهد کرد. این در حالی است که هنوز ۲۵۰۰ نظامی امریکا در افغانستان حضور دارند. این پایین‌ترین آمار از حضور نظامیان امریکایی از آغاز جنگ بیست‌ساله تا کنون است. اگر جو بایدن طبق وعده‌های داده شده در کارزارهای انتخاباتی عمل کند و تصمیم کاهش نیروها را داشته باشد،‌ تمام نظامیان این کشور را از افغانستان بیرون خواهد کرد.
امریکا و طالبان در ماه فبروری در دوحه‌ی قطر توافق کردند که روند خروج نیروهای امریکایی تا اول ماه می‌ میلادی نهایی شود، برنامه‌ای که دولت امریکا متعهد به انجام آن شد.
بیشتر باورها بر این است که خروج نظامیان امریکایی از افغانستان بهتر است؛ زیرا امریکا سال‌ها یک راهبرد ناموفق جنگی را در افغانستان دنبال کرده است و بیست سال نبرد امریکا در افغانستان نتوانسته منجر به از بین‌ بردن پناهگاه‌های امن گروه‌های تروریستی – القاعده و طالبان – در این کشور شود. در ضمن؛ در سایه‌ این گروه‌های تروریستی، گروه‌های کوچک دیگر نیز فعالیت خود را آغاز کرده‌اند.
چنان‌چه جو بایدن در زمان معاونت ریاست جمهوری (دوره‌ی ریاست جمهوری اوباما) با افزایش ۳۰ هزار نظامی برای مبارزه با تروریزم، به‌ویژه طالبان در افغانستان مخالفت کرده بود، اما مشورت پالیسی سازان امریکایی اکنون به رییس جمهور امریکا، حفظ نیروها نظامی در جنوب آسیا-افغانستان- است.
جنرال «جا آلن» تخمین‌هایی زده است که برنامه حفظ نظامیان در جنوب آسیا برای چند سال، حدود ۱۰ – ۲۰ میلیارد دالر هزینه برمی‌دارد. در حالی که «پادمیرال جمیزاستیف‌رایدز» یک نظامی ارشد این کشور گفته است که کاهش نیروهای امریکایی در افغانستان، انگیزه‌ی طالبان را برای سرکشی و طغیان دو برابر می‌سازد.
نگاه ایده‌آل برای خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، برقراری صلح است و خروج نظامیان را برای ایجاد یک راه ‌حل سیاسی صلح‌آمیز درست می‌داند؛ زیرا خروج نظامیان منجر می‌شود تا بازیگران منطقه‌ای و جهانی بالای طالبان فشار وارد کنند که به صلح بپیوندند.
اما چشم‌انداز امریکا در رابطه به روند صلح با طالبان چندان روشن نیست، گروه طالبان در ۲۰ سال گذشته راهبرد آشتی‌پذیری و غیرنظامی شدن را در ذهن خود نداشتند. عملکرد طالبان به‌عنوان یک گروه‌ تروریستی در جهان شناخته‌شده است. نیروهای آنان زودتر از امریکا در مناطق مختلف افغانستان گسترش یافتند، در صورت خروج نیروهای امریکایی این روند هم‌چنان ادامه خواهد داشت. هرچند نیروهای امریکایی در (۲۰۰۱) طالبان را سرنگون کردند و این گروه از هم پاشید؛ اما آن‌ها توانستند دوباره خود را بازسازی کنند.
بنابراین، اگر امریکا ۲۰ سال دیگر، هم‌چنان به حملات ویژه‌ی مبارزه با تروریزم و بمباران ادامه دهد، بازهم چالش‌ها رفع‌شدنی نیست.
شمار زیادی از منتقدان امریکایی باور دارند که حضور نیروهای امریکایی در افغانستان نمی‌تواند به چالش‌های داخلی در این کشور پایان دهند و شواهد برای رسیدن به صلح با گروه با طالبان نیز خیلی ملموس نیست.
آیا حضور نیروهای امریکایی در افغانستان روی گفت‌وگوهای داخلی تأثیر خواهد گذاشت؟ چه دلیلی وجود دارد که این حضور بتواند در موفقیت روند صلح افغانستان کمک کند؟
چالش‌های قومی و … در افغانستان نزد پالیسی‌سازان امریکایی چیست؟ چه قدر زمان می‌برد تا نیروهای امریکایی با درنظرداشت بازیگران منطقه‌ای بتوانند موفقیت در صلح را تضمین کنند؟
موفقیت صلح میان دولت افغانستان و طالبان آسان نیست و نیاز به زمان طولانی دارد. به اساس توافق امریکا و طالبان روند مذاکرات باید در ماه مارچ سال گذشته آغاز می‌شد؛ اما به بنا به دلایلی این روند هفت ماه با تأخیر آغاز شد.
برای مدت طولانی دولت افغانستان و طالبان روی تبادل زندانی‌ها چانه‌زنی کردند، در ماه دسامبر هیئت مذاکره‌کننده‌ی طالبان و دولت افغانستان، روی چارچوب پیشبرد مذاکرات توافق کردند، اما اجرایی کردن آجندا‌ ماه‌ها زمان می‌برد تا چالش‌ها از مسیر روند گفت‌وگوهای صلح برداشته شوند.
آیا جو بایدن هم‌چنان روی تقسیم‌اوقات خروج نیروها تأکید خواهد کرد یا حفظ نیروها را به اساس یک چشم‌انداز تأیید می‌کند؛ اگر چنین باشد، جو بایدن، باید افزایش نیروهای بیشتر، تلفات بیشتر و هدر دادن هزینه هنگفت را در نظر داشته باشد.
مخالفان راهبرد خروج از افغانستان نگرانی دارند که با خروج کامل نظامیان امریکایی احتمال دوباره جنگ‌های داخلی در افغانستان به وجود می‌آید، زیرا تاریخ شاهد چنین روندی بوده است.
جو بایدن یک فرصت طلایی برای پایان دادن به جنگ افغانستان دارد؛ اداره‌ی جدید بایدن نیاز دارد تا یک راهبرد جدید را تدوین کند زیرا خروج از افغانستان در کنار هزینه‌ی هنگفت، متضمن رسیدن به یک صلح پایدار در افغانستان نیز باید باشد.
در کشوری که سرمایه‌های هنگفت مالی و انسانی هزینه شده، نیاز است تا از هدر رفتن این‌همه جلوگیری صورت گیرد و برقراری صلح تنها راه‌حل این معضل است.

منبع: تاون هال

برگردان: ابوبکر صدیق

متحدان عرب و غیرعرب امریکا، به تناسب نوع رویکرد جو بایدن نسبت به هر یک، خود را در افق نزدیک تحولات، اثرپذیر می‌بینند و به همین دلیل به اشکال مختلف برای این رخداد، خود را آماده می‌کنند. از جمله بازیگران غرب آسیا، ترکیه، اسراییل و عربستان از سیاست و رویکرد‌های بایدن در روابط دوجانبه یا منطقه‌ای نگران هستند.

بایدن و مشاور امنیت ملی وی در قبال ترکیه و عربستان چندین‌بار مواضع صریحی داشته‌اند و اردوغان از این منظر که رفتار فرصت‌طلبانه‌ای در بازی‌های منطقه‌ای از خود نشان داده و همراهی مطلوبی از خود نشان نداده و با کارت تسلیحات روسیه، طرف‌های اروپایی و امریکا و ناتو را به چالش کشیده و امتیاز‌خواهی کرده یا در سرکوب جریان گولن تمامی خطوط قرمز را پشت سر گذاشته، عنصری نامطلوب ارزیابی شده و عربستان با بهانه حقوق بشری، ولی ناکارآمدی در سیاست‌های منطقه‌ای امریکا به‌ویژه تولید بن‌بست و شکست در یمن، خود را تحت فشار‌های جدید امریکایی خواهند دید؛ لذا هر دو بازیگر در تکاپوی بازبینی یا بهینه کردن سیاست‌های‌شان و تولید کارت‌های بازی برای کاستن از سیاست‌های تنبیهی بایدن قرار گرفته‌اند.

سعودی‌ها که از یک سال پیش به این سو، هیچ ابتکار عمل برتری‌سازی در قبال پرونده یمن ندارند، به‌دنبال ترمیم روابط با ترکیه هستند تا از وزن آن‌ها برای توقف برتری انصارالله و حکومت یمن بهره بگیرند و اردوغان با پرونده قره‌باغ وارد یک فاز نظامی و امنیتی شده و تا مرز چالش‌سازی برای ایران هم در مراسم رژه باکو پیش رفته تا نظر بایدن را جلب کند و با تعیین سفیر خود پس از مدت‌ها سردی روابط، به لابی اسراییل دل بسته است. ولی روند تحولات قره‌باغ با شرایط جدیدی روبه‌رو شده است.قره‌باغ کوهستانی در اختیار کامل روس‌ها قرار گرفته و کریدور ارتباطی با ارمنستان نیز انحصاراً با نظامیان روس اداره می‌شود و ترک‌ها و آذری‌ها از آن کنار گذاشته شده‌اند. روس‌ها که از مسیر درگیری دو طرف ارمنی و آذری، به‌دنبال به قدرت رساندن جریان طرفدار خود بودند، هنوز به هدف خود نرسیده و پاشینیان در قدرت باقی مانده است؛ لذا روس‌ها به‌زودی صدور پاسپورت و تابعیت به شهروندان قره‌باغ را شروع می‌کنند که در عمل نوعی فشار به جناح غربی ارمنستان و پوچ کردن همه دستاورد‌های ترکیه و آذری‌ها در جنگ قره‌باغ خواهد بود و برنده اصلی تا این مرحله، روس‌ها خواهند بود و به همین منظور مذاکرات پنهان با ایران را در دستور کار دارند.

این بدان معناست که اردوغان در نبرد قره‌باغ با دست خالی روبه‌روست و تنها گزینه کم‌هزینه برای اردوغان، کنار آمدن با سعودی‌ها برای نجات محمد بن‌سلمان در یمن است که شاید بایدن را نیز راضی کند. در حقیقت، سیاست صفر کردن چالش با همسایگان در رویکرد شرقی ترکیه که داود اوغلو برای ترکیه نظریه‌پردازی کرده، به نقطه‌ای رسیده که نه‌تنها با امریکا و اروپا، بلکه در محیط منطقه‌ای نیز، چالش‌های اردوغان به حداکثر رسیده و ناچار است از سیاست‌های جاه طلبانه دست برداشته و رویکرد امتیازدهی و تعهدات جدید به امریکا و عربستان را برای کارگشایی بن‌بست‌های آنان بپذیرد.

داکتر عبدالطیف نظری

وزارت خارجه‌ی امریکا در نامه‌ای به کنگره‌ی این کشور، از تعطیلی دو کنسولگری در روسیه خبر داده است.

تعطیلی دو کنسولگری در روسیه، (۲۰ قوس/ ۱۰ دسامبر) صادر شده بود و خبر آن پس از آن در رسانه‌ها درز کرده که امریکا روسیه را عامل حمله‌های سایبری به نهادهای دولتی این کشور دانسته است.

این دو کنسولگری، در شهرهای ولادی‌وستوک در شرق روسیه و یکاترینبورگ در ناحیه‌ی فدرال موقعیت دارند و قرار است دیپلمات‌های آن، به سفارت امریکا در مسکو منتقل شوند.

روابط میان امریکا و روسیه در حالی دچار تنش شده که قرار است تا یک ماه دیگر، جو بایدن کارش را به عنوان رییس‌جمهور امریکا آغاز کند. جو بایدن در زمان کارزار انتخاباتی‌اش از موضع سخت امریکا در قبال روسیه سخن گفته بود.

در چند روز گذشته، بسیاری از نهادها و سازمان‌های دولتی امریکا، مانند وزارت مالیه و امنیت ملی، با حملات گسترده‌ی سایبری روبه‌رو بوده است که امریکا روسیه را عامل آن می‌داند.

مایک پمپیو، وزیر خارجه‌ی امریکا، روز جمعه (۲۸ قوس/ ۱۸ دسامبر) در گفت‌وگویی با یک رادیوی امریکا، گفت که «کاملا آشکار» است که روسیه در حملات سایبری دست داشته است.

گفتنی است که فرمان تعطیلی دو کنسولگری در روسیه، سه روز پیش از حملات سایبری علیه نهادهای امریکایی صادر شده بود.

حسیب‌الله کلیمزی، رئیس کمیسیون ارتباطات بین‌المللی مجلس سنا از فرستادن پول از سوی بانک مرکزی به کارزار انتخاباتی جو بایدن، رئیس جمهور منتخب آمریکا خبر می‌دهد.

آقای کلیمزی، ادعا می‌کند حدود شش ماه پیش پس از قطع‌شدن جریان برق و از کارافتادن دوربین‌های امنیتی بانک مرکزی، از این بانک برای پیکارهای انتخاباتی جو بایدن، رئیس‌جمهور منتخب ایالات متحدۀ آمریکا پول فرستاده شده است. او قطع‌شدن برق در بانک مرکزی را بی‌پیشینه می‌خواند.

حدود شش ماه  پیش در تاریخ ششم سرطان سال جاری، گزارش‌هایی مبنی بر قطع‌شدن برق برای چند ساعت در بانک مرکزی به نشر رسید. بانک مرکزی پس از نشر این گزارش‌ها در اعلامیه‌یی گفت، دوربین‌‌های امنیتی این اداره در دوم سرطان به دلیل مشکلات فنی از کار افتاده بود.

آقای کلیمزی روز (سه‌شنبه، ۱۸ قوس) در برنامۀ تجلیل از روز مبارزه با فساد اداری با انتقاد از دادستانی کل گفت این قضیه باید به گونۀ جدی بررسی شود.

خان‌زمان امرخیل، رئیس اجرایی شبکۀ مبارزه با فساد اداری افغانستان گفت هرچند سه سال پیش راهبرد مبارزه با فساد اداری در کشور به میان ‌آمده، اما این راهبرد به گونۀ درست تطبیق نشده است.

اشتراک‌کنند‌گان برنامۀ تجلیل از روز مبارزه با فساد اداری کارکرد حکومت در امر مبارزه با فساد را ضعیف می‌خواندند. به گفتۀ آنان، با قضایای فساد در کشور برخورد سیاسی می‌شود و قضایای فساد مقام‌های حکومتی و زورمندان به گونۀ عادلانه بررسی نمی‌شوند.

بر اساس گزارش رسانه‌های آمریکا، جوبایدن، رییس‌جمهور منتخب آمریکا می‌خواهد لوید آستین را به عنوان وزیر دفاع آمریکا به طور رسمی یک هفته بعد اعلام کند.

آقای آستین نخستین سیاه پوست در تاریخ آمریکا خواهد بود که در صورت تأییدش توسط کنگره، ریاست پنتاگون را بر عهده می‌گیرد.

این ژنرال سیاه پوست از سال ۲۰۱۳ تا زمان بازنشستگی‌اش در سال ۲۰۱۶ فرماندهی ستاد کل نیروهای ارتش آمریکا در منطقه خاورمیانه، شرق آفریقا و آسیای مرکزی را بر عهده داشت.

وی پس از اینکه توسط جوبایدن برای تصدی ریاست پنتاگون نامزد شود، باید از سوی مجلس سنا و هم از مجلس نمایندگان رأی اعتماد کسب کند.

در قانون آمریکا کارکنان نظامی بازنشسته پیش از تصدی منصب وزارت دفاع باید یک بازه انتظار هفت ساله را سپری کنند. در صورتی که این دور کمتر از هفت سال باشد، برای نامزدی در این سمت باید اجازهٔ ویژه داشته باشد.

از اینکه زمان خروج ژنرال آستین از پنتاگون کمتر از هفت سال بوده او نیاز به کسب این اجازه دارد.

کارشناسان اعتقاد ندارند رییس‌جمهور بعدی ایران بتواند برای نجات [برجام] کار کند. ایران و امریکا ممکن در ۲۰۲۱ دوباره به برجام برگردند؛ زمانی که روحانی دفتر ریاست‌جمهوری را ترک می‌کند و آن‌ها می‌توانند روی توافق موشکی و امنیت منطقه‌ بحث کنند.

با اعلام برنده‌شدن جو بایدن در انتخابات ریاست‌جمهوری امریکا، جواد ظریف، وزیر خارجه‌ی ایران، در سفری دو روزه وارد پاکستان شد.
روابط سیاسی میان ایران و پاکستان گرم؛ اما رابطه‌ی اقتصادی و امنیتی هنوز در حال توسعه است.
این بخش از بده‌کاری‌های دونالد ترامپ است که از برجام (JCPOA) بیرون شد و پیوستن در ۲۰۱۸ به آن را خطرناک تلقی کرد و کمک به نقض حقوق بشر و تروریزم دانست؛ اما ترامپ به زودی ریاست‌جمهوری را ترک می‌کند و جا‌نشین ‌اش جو بایدن دوباره به برجام ملحق خواهد شد.
محور گفت‌وگوی جواد ظریف با همتای پاکستانی اش تجارت و هم‌کاری‌های اقتصادی بود، تفکر دوباره روی‌کارآمدن برجام (JCPOA) یک هدف است؛ اما دلایل زیادی وجود دارد که منجر به بهبود روابط ایران و پاکستان در دوره‌ی‌ حکومت جو بایدن شود؛ نخست این که تضمینی به دوباره واردشدن جو بایدن به برجام (JCPOA) وجود ندارد. حسن روحانی، رییس‌جمهوری کنونی ایران که هیئت گفت‌وگوی برجام از ۲۰۱۳-۲۰۱۵ را به دوش داشت، تا سال دیگر ریاست‌جمهوری را ترک می‌کند. به نظر می‌رسد که جانشین روحانی چهره‌ی ضد امریکایی باشد. افزون بر آن؛ توافق برجام نزد مردم ایران منفور است و آن را به نفع اقتصاد شان نمی‌دانند. در ایران اعتماد به امریکا کاهش یافته است. خروج دونالد ترامپ از توافق‌ برجام (JCPOA) به صورت یک‌جانبه ایران را در وضعیت بد اقتصادی قرار داد، آن‌هم زمانی که با همه‌گیری شیوع ویروس کرونا دست‌وگریبان بودند.
در فرجام، ترامپ موج شدید [تحریم‌] را به پای «لنگ» مرغابی ایران پیش از ماه جنوری خواهد فرستاد. ایران فعالیت‌های پنهانی را برای دوباره روی دست گرفتن برجام‌ (JCPOA) آغاز کرده است. تلاش ایران در ۲۰۱۹ از طرف امریکا نادیده گرفت شد؛ اما اقدام کنونی شاید بتواند دوباره به برجام نزدیک شود. اگر در تلاش توقف برجام باشید، برنامه‌ی هسته‌‌ای ایران را باید زیر نظر داشت که برای نمایندگان جنگ نیابتی ایران؛ مانند «حزب الله» مفید است و سنتیز منطقه‌ای ایران را محدود کرده است. هر توافقی که منجر به ازدست‌دادن نمایندگان جنگ نیابتی ایران شود، از طرف ایران رد خواهد شد. ایران تحریم‌های دوباره‌ی امریکا را ممکن زیر نظر داشته باشد.
بحث مهم اما متحدان منطقه‌ای امریکا؛ مانند اسراییل، عربستان، امارات متحده‌ی عربی اند که طرف‌دار توافق با ایران نیستند و تلاش به براندازی برجام کردند. از طرفی هم، ایران در اولویت بایدن نخواهد بود و چون اداره‌ی بایدن در مبارزه با ویروس کرونا درگیر است.
انرژی مثبت این است که توافق حزب دموکرات برای‌ حمایت از برجام (JCPOA) نسبت به ۲۰۱۵ افزایش یافته است و تمام حزب رییس‌جمهوری طرف‌دار برگشت به توافق برجام است؛ اما سنا به دست جمهوری‌خواهان است که می‌تواند یک چالش جدی فراراه بایدن باشد.
کارشناسان اعتقاد ندارند که رییس‌جمهور بعدی ایران بتواند برای نجات [برجام] کار کند. ایران و امریکا ممکن در ۲۰۲۱ دوباره به برجام برگردند؛ زمانی که روحانی دفتر ریاست‌جمهوری را ترک می‌کند و آن‌ها می‌توانند روی توافق موشکی و امنیت منطقه‌ بحث کنند.
برگشت به توافق موشکی علاج نوش‌داریی برای ایران نیست، تنها از تحریم‌های بعدی جلوگیری خواهد کرد که بخش سوم تجارت ایران است؛ اما تحریم‌های اولی پابرجا است. آغاز تجارت با کمپنی‌های امریکا می‌تواند روی پیمان‌کارهای غیرامریکایی که به دالر کالا عرضه می‌کنند، تاثیر بکند.
این مهم است که چرا رابطه‌ی تجاری ایران و پاکستان هنوز ناچیز است. از۲۰۱۵-۲۰۲۱ هزینه‌ی تجاری این دو کشور افزون به ۵ بیلیون دالر می‌شود؛ اما هیچ‌گاه به اهداف تعیین‌شده نرسیدند. اگر پاکستان در تاریخ یک رهنما داشته باشد، آن ‌هم منافع پاکستان در توافق برجام (JCPOA) است.
البته تعیین تعرفه‌های بلند به کالاهای تجاری دو کشور و هم‌چنان سوی مدیریت اقتصادی و تجارت مزمن پاکستان از دیگر فکتورها است. هم‌چنان شیوع بیماری ویروس کرونا روی صادرات کالا تاثیر داشته است.
چالش دیگر فراراه تجارت دو کشور؛ نزدیکی اقتصادی-امنیتی پاکستان و عربستان است. عربستان تلاش می‌کند به روند توسعه‌ی پایپ‌لاین ایران-پاکستان مانع ایجاد کند؛ در حالی که رابطه‌ی پاکستان و سعودی هنوز قدرت‌مندانه پابرجا است.
نگرانی جدی پاکستان از دشمن سنتی ‌اش هند است، خطرناک‌تر از لغو برجام (JCPOA)، پیش از این ‌که ترامپ از برجام (JCPOA) بیرون شود. هند توافق تجاری نفت و پروژه‌ی گذرگاه تجاری چابهار را با ایران امضا کرد که کلید آغاز در هم‌کاری اقتصادی تلقی می‌شود. نزدیکی ایران و هند، تهران را وادار به دخالت در قضیه‌ی کشمیر می‌کند. در سال‌های اخیر رهبر مذهبی و سایر رهبران ایرانی از موقف پاکستان در کشمیر حمایت کردند؛ اما شگردهای تجاری اخیر هند سبب می‌شود تا ایران عقب‌نشینی کند.
از گفت‌وگوهای ظریف در پاکستان چیزی به بیرون درز نکرده است، هر چند در خبرنامه‌های پاکستان به کشمیر اشاره شده بود؛ اما در متن خبرنامه‌ی ایرانی‌ها ذکر نشده بود. در نشست‌های دوجانبه‌ی پیشین روی اتصال چابهار به کریدور اقتصادی چین-پاکستان صحبت شده بود؛ اما در این دیدار به آن اشاره‌ای نشده است.
با لغو برجام (JCPOA) ایران، نمی‌خواهد هند؛ رقیب بجینگ و پاکستان را در منطقه از دست بدهد. تهران محتاط قدم بر می‌دارد، تا در وضعیت حساسی که نیروهای هند و چین در بندر همالیان در برابر هم قرار دارند، لغزش نکند. با دوباره روی‌کارشدن توافق برجام (JCPOA) تنش ایران و پاکستان دوباره افزایش خواهد یافت. اگر هند ظرفیت دوباره واردشدن به بازار کالاهای تجاری ایران را پیدا کند و رابطه‌ی نزدیک سیاسی با تهران ایجاد کند، به معنای تشدید هراس دیرینه‌ی پاکستان است. هند می‌تواند از نفوذ در زیر ریش پاکستان، از ایران استفاده کند. این هراس در ۲۰۱۶ تجربه شد. زمانی که «کابوشان جادهی» -جاسوس هندی-، در پاکستان از بندر ایران وارد این کشور شده بود. پاکستان از افزایش نفوذی‌های هند نگران است. این کشور اخیرا ادعا کرده است که هند با تروریستان ارتباط دارد.
افغانستان به عنوان یک فرصت دیگر است. در ۱۹۹۰ پاکستان و ایران در دو خط مخالف قرارد اشت؛ پاکستان از گروه‌ طالبان حمایت می‌کرد و ایران طرف‌دار گرو‌های ضد طالبان –جبهه‌ی متحد شمال- بود. پس از آن تهران رابطه‌ی نزدیکی با طالبان ایجاد کرد و در روند صلح با پاکستان هم‌کاری را آغاز کرد؛ اما این دو طرف [ایران-پاکستان] در یک سطح قرار ندارند. ایران نسبت به پاکستان نگرانی دارد که حکومت کابل به دست طالبان سقوط نکند. در حقیقت تهران مخالف امضای توافق‌نامه‌ی فبروری ۲۰۲۰ دوحه است، قسمی که حکومت افغانستان را دور زدند.
در صورتی که جو بایدن در بخشی از راه‌برد سیاسی خود به دنبال برجام (JCPOA) باشد و ایران و پاکستان نزدیک شوند؛ اما نزدیکی پاکستان به تهران و ریاض به عنوان دو رقیب نقش پل را دارد. زمانی که بایدن شاهد توسعه میان ایران و پاکستان باشد، کمکی به پایداری آن نمی‌کند.

The International Interests

ابوبکر صدیق

دبیر کل ناتو در بیاناتی در مورد برنامه های کشور های عضو پیمان اتلانتیک شمالی برای ادامه حضور نظامی در افغانستان گفت بهای خروج از افغانستان به خطر انداختن دستاوردهای ماست.

ینس استولتنبرگ دبیرکل ناتو، روز گذشته(دوشنبه 30 نوامبر) در یک نشست مجازی به خبرنگاران اعلام کرد علیرغم تصمیم ایالات متحده برای کاهش شمار نیروهای نظامی خود در افغانستان، پیمان اتلانتیک شمالی “ناتو” قصد ندارد نیروهای خود را به طور کامل از افغانستان خارج کند.

استولتنبرگ با ذکر این نکته که یک گفتگوی تلفنی “عالی” با بایدن داشته و دربارهٔ افغانستان نیز صحبت کرده، گفت: «بهای ماندن در افغانستان، البته درگیری نظامی است. اما بهای خروج، به‌خطر انداختن دستاوردهای ما در آنجاست.»

دبیر کل ناتو گفت، پس از آن‌که جوبایدن رئیس جمهور منتخب آمریکا مراسم تحلیفش را به جا آورد، از او دعوت می‌کند تا برای شرکت در یک اجلاس این پیمان به بروکسل بیاید و در مورد حضور آینده در افغانستان ارزیابی‌اش را شریک کند.

وی گفت جامعه جهانی نباید اجازه دهد که افغانستان بار دیگر لانه امن برای تروریستان بین‌المللی شود.

دبیر کل ناتو در این مورد گفت: «ایالات متحده شمار نیروهای خود را در افغانستان کاهش می دهد. با این وجود ، مأموریت آموزشی ناتو “پشتیبانی قاطع” در تنظیمات قبلی ادامه خواهد یافت ، کشورهای اروپایی ناتو و کشورهای همکار قبلاً حفظ نیروهای خود را تأیید کرده اند».

دبیرکل ناتو تأکید کرد پس از حاصل شدن اطمینان از این‌که طالبان به تعهدات‌شان عمل کنند و با کاهش خشونت‌ها، آتش‌بس را بپذیرند، خروج نیروها خیلی زمان زیاد نخواهد گرفت.

 استولتنبرگ افزود، سوال در مورد شمار نظامیان باقی مانده در افغانستان در آینده نزدیک مشخص خواهد شد.

پیش از این کریستوفر میلر سرپرست وزارت دفاع آمریکا گفته بود به دستور رئیس جمهور دونالد ترمپ شمار سربازان کشورش در افغانستان تا نیمه‌های ماه جنوری از 4500 به 2500 تن کاهش خواهد یافت.

تصمیم‌گیری بر سر حضور نیروهای ناتو در افغانستان از مسائل مهم این روزهای این ائتلاف نظامی است، چرا که پس از تصمیم ترامپ مبنی بر خارج کردن بخش عمدهٔ نیروهای آمریکایی از این کشور تا 15 جنوری ، باقی اعضای ناتو تلاش دارند تا حضور نیروهای این پیمان را در افغانستان حفظ کنند.

به دلیل نفوذ اجتماعی و سیاسی شیعیان عراق و تاثیر گذاری بر وضعیت شیعیان در سایر کشورهای عربی در سطح منطقه ای، عراق را ایران عرب می گویند. زیرا شیعیان در عراق علاوه بر ان که جمعیت قابل ملاحظه ای را تشکیل می دهند، تاثیر گذاری جدی در سطح منطقه ای نیز دارند. دلیل این امر به موقعیت ژیو استراتژیک عراق و جایگاه سیاسی و مذهبی این کشور در جهان تشیع باز می گردد.

اکنون مهم ترین پرسش این است که ایا «بایدن» طرح تجزیه عراق را اجرا خواهد کرد؟ با اعلام پیروزی «جو بایدن» طراح نظریه تجزیه عراق در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، نحوه تعامل او با پرونده عراق چگونه خواهد بود؟ بویژه که وی با چالش لاینفک بودن دو پرونده ایران و عراق مواجه است. در حالی که هر دو نامزد دموکرات و جمهوری‌خواه ریاست‌جمهوری آمریکا در کمپین‌ها و مناظرات انتخاباتی خود از پرداختن به پرونده عراق پرهیز کردند تا از پیامدهای منفی اظهارنظر درباره عراق بر انتخابات در امان بمانند اما هر دو به خوبی از اهمیت این پرونده برای سیاست خارجه آمریکا آگاه بودند و هر یک برای تعامل با این پرونده، شیوه‌ خاصی و چه بسا متفاوتی را در سر می‌پروراندند.

هرچند که بررسی موضع‌گیری‌های غیر انتخاباتی هر دو طرف نشان می‌دهد که هر دو از تجزیه این کشور استقبال می‌کنند.حال که انتخابات پایان یافته و تا ورود «جو بایدن» به کاخ سفید راهی نمانده، وی باید موضع مشخصی برای عراق داشته باشد. وی که صاحب نظریه تجزیه عراق به سه اقلیم کردی، سنی و شیعی است و اشراف ویژه‌ای بر روی پرونده عراق دارد و تاکنون ۲۷ سفر به این کشور داشته و روابط نزدیکی با برخی سیاستمداران عراقی دارد، شاید بتواند بیش از ترامپ در این پرونده برای واشنگتن دستاورد کسب کند.با توجه به انتظاراتی که از رئیس‌جمهور جدید آمریکا می‌رود، از «جو بایدن» دموکراتی که پشت درهای کاخ سفید منتظر ورود است، خواسته خواهد شد که تغییرات زیادی ایجاد کند.

سازماندهی و بازترسیم وجهه آمریکا که به دلیل اقدامات رئیس‌جمهور سابق متزلزل شده، بر گردن او خواهد بود. رئیس‌جمهوری که اگر قرار بود چهار سال دیگر باقی بماند، بزرگترین کشور جهان را به هرج و مرجی بی‌پایان می‌کشاند.موضوع عراق که این‌بار در رقابت‌های انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا وارد نشد، یک پرونده دایمی بر روی میز رئیس‌جمهور جدید آمریکا خواهد بود. رئیس‌جمهور دموکراتی که در دوره ریاست‌جمهوری «جورج بوشِ» پسر به آغاز جنگ در عراق رای داد و پس از آن نظرش را تغییر داد.این دموکرات از طرفداران تجزیه و تقسیم عراق بود.

زمانی که او یک عضو در مجلس سنا در سال ۲۰۰۶ بود،در روزهایی که نیروهای آمریکایی زیر آتش نیروهای مقاومت عراق بودند و شمار حملات روزانه آنها علیه آمریکایی‌ها به هزار بار هم می‌رسید، در آن‌روزها، بایدن پیشنهاد تقسیم عراق به سه منطقه نیمه خودمختار شیعی، سنی و کُردی را ارائه کرد. وی معتقد بود که این تقسیم به نیروهای آمریکایی اجازه خواهد داد تا در سال ۲۰۰۸ از عراق عقب‌نشینی کنند در غیر این صورت، عراق وارد گردابی از خشونت طائفه‌ای خواهد شد که ممکن است به عدم ثبات در منطقه منجر شود.پیش‌بینی بایدن محقق شد و مدت کوتاهی پس از آن، جنگی طائفه‌ای در عراق آغاز شد که بیش از دو سال طول کشید. به این ترتیب عراق، وارد یک تونل فرقه‌ای و طائفه‌ای شد که به نظر می‌رسد به خوبی از سوی کهنه‌کاران سیاست آمریکا برنامه‌ریزی و طراحی شده بود. بایدن ۲۷ بار به عراق سفر کرده است و رابطه خوبی با این پرونده و سیاستمداران عراق دارد.

لذا انتظار می‌رود که وی به شیوه‌ای متفاوت از ترامپ جمهوری‌خواه با این پرونده برخورد کند. برخی همپیمانان آمریکا در عراق ترامپ را به عنوان سلاحی برای کاهش نفوذ ایران در کشورشان می‌دیدند. البته ترامپ چنین خواسته‌ای را محقق نساخت و هیچ اقدامی جز یک تهدید به بستن سفارت آمریکا در بغداد که در دوره او به سیبل حملات راکتی عراقی‌ها تبدیل شده بود، نکرد. بنابراین اگر بایدن به دنبال موفقیت در پرونده عراق است اکنون باید دیدگاه خود را از نو سازمان‌دهی کند زیرا عراق امروز عراقی نیست که بخواهد تئوری تقسیم آن به سه منطقه نیمه خودمختار را اجرایی کند. عراق امروز در بدترین مراحل تاریخی خود قرار دارد و حتی آمریکایی که از حمایت و همراهی گروه‌های سیاسی متعددی در عراق برخوردار بوده امروز خود را در لحظه‌ای خارج از حساب و کتاب‌های این کشور می‌بیند و نه زمینی دارد و نه نفوذی و نه حتی قدرت در دخالت برای تصمیم‌گیری‌های سیاسی. فشار اقتصادی فوق‌العاده ترامپ علیه ایران موجب شد که این کشور به گزینه افزایش نفوذش در عراق روی بیاورد و به مدد همین سیاست آمریکا، عراق به عنوان حیاط خلوت ایران راهی برای دورزدن تحریم‌ها به شمار آمد.

اکنون به نظر نمی‌رسد که بایدن بخواهد مانند ترامپ با دو پرونده عراق و ایران که اکنون در حکم یک پرونده هستند و هر یک بر دیگری تاثیر دارند، برخورد کند. وی تلاش خواهد کرد تا توافق جدیدی با ایران امضا کند و ممکن است که به بازگشت مشروط به توافق هسته‌ای منجر شود. این چیزی بود که ترامپ نیز آن را می‌خواست اما عدم سازش ایران و عدم تمایلش به امتیازدهی این توافق را تا زمان آمدن رئیس‌جمهور جدید آمریکا به تاخیر انداخت.بر اساس این تحلیل، آمریکا پس از ترامپ به دنبال آن است که منافع از دست رفته خود در عراق را بازپس‌ گیرد.

منافعی که به دلیل نفوذ ایران که هرگونه حضور آمریکا در عراق را ـ به ویژه پس از ترور جنرال قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران در اوایل سال جاری میلادی در نزدیکی میدان هوایی بغداد- رد می‌کند و نیز به دلیل سیاست‌های ترامپ از جمله تهدید زیاد و اقدام اندک، اکنون از دست رفته است.البته با بعید ندانستن خیز آمریکا برای تجزیه عراق به بهانه فشار بر ایران این نتیجه‌ به دست می اید: درست است که بایدن صاحب نظریه تقسیم عراق به سه اقلیم نیمه خودمختار است اما شاید دیگر، وی تمایل چندانی به اجرای این نظریه نداشته باشد به ویژه که منافع آمریکا تا به این لحظه در یکپارچگی عراق نهفته است اما این احتمال وجود دارد در پی مخالفت ایران با گشودن راه بر روی حضور و نفوذ آمریکا در عراق، بار دیگر نظریه قدیمی بایدن در این‌باره احیاء و مطرح شود. به ویژه که برخی سیاست‌مداران عراقی هنوز علنا از ضرورت ایجاد اقلیم‌های فدرالی بر اساس اصول طائفه‌ای و نژادی سخن می‌گویند. پس آیا بایدن به عملی شدن چشم‌انداز ایجاد این اقلیم‌ها تسریع خواهد بخشید یا منازعه نفوذ ایران-آمریکا به امر دیگری منتهی خواهد شد؟

داکتر عبدالطیف نظری

ایران و امریکا دو قدرت ژیوپلتیک در خاورمیانه هستند و اسراییل متحد اصلی ایالات متحده در غرب اسیا، با اتکا به امریکا سعی دارد تقابل با ایران را کماکان ادامه دهد و ایالات متحده را به یک جنگ بی پایان دیگر در خاورمیانه بکشاند. اکنون بحث بر سر این است که دو طرف می‌خواهند این منازعه را تا کجا و به چه بهایی ادامه دهند؟ در این میان آنچه مشخص است اسرائیلی‌ها چیزی تحت عنوان غنی‌سازی صنعتیِ غیرنظامی و مسالمت‌آمیز را بخصوص برای ایران که رهبری محور مقاومت را به عهده دارد و موجودیت آنها را رسماً نفی می‌کند، به رسمیت نمی‌شناسند.

در مقابل، جمهوری اسلامی نیز به عنوان قدرت برتر منطقه، حق غنی‌سازی را غیر قابل چشم‌پوشی می‌داند و تاکنون به معاملۀ آن با هیچ امتیاز دیگری رضایت نداده است.بدین ترتیب، دو طرف تمام نیرو و قوای خود را به کار گرفته‌اند تا طرف دیگر را به عقب برانند. یکی از اقدامات هر یک از طرفین یارگیری‌های منطقه‌ای برای محاصره و یا نزدیک شدن هر چه بیشتر به دیگری است. ایران از سال‌ها پیش در لبنان و نوار غزه برای خود متحدانی داشته و در سال‌های اخیر در سوریه نیز پایگاه‌های گسترده‌ای به دست آورده است. اسرائیل نیز از سال‌های گذشته به طور مخفی با برخی همسایگان ایران رابطۀ مخفی امنیتی برقرار کرده و در ماه‌های اخیر این روابط را رسمی و علنی کرده است.

این خود نشان از تشدید رویارویی به قصد ورود به مرحلۀ نهایی تخاصم دارد.ترور دانشمند برجسته هسته ای ایران شروع مجدد دیپلماسی بین واشنگتن و تهران را توسط جو بایدن، رئیس جمهوری منتخب آمریکا، دشوارتر می کند. دشواری و پیچیدگی مذاکرات زمانی افزایش می یابد که مقام های بلندپایه در تهران تاکید کردند: ایران در فرصت و زمان مناسب، مانند صاعقه بر قاتلان فخر هسته ای ایران فرود خواهد آمد و آنها را از کرده خود پشیمان می کند.

در تصویری کلان، ترور دانشمند هسته‌ای ایران را می‌توان در ادامه ورود نزاع ایران با آمریکا و همپیمانان آن در منطقه به فازی جدید و خطرناک دانست که با ترور سردار سلیمانی کلید خورد؛ فازی که نقطه پایان معادله، سرآغاز شکل‌گیری معادله‌ای‌ تازه بر مدار پیشبرد اوضاع به سمت جنگی فراگیر یا اقداماتی جنگی نظیر این ترورهاست.

در واقع ترور روز جمعه در شرایطی رخ داد که ادبیات و فضای حاکم بر منطقه جنگی است. زیرا سال جاری را می‌توان مهم‌ترین و در عین حال بدترین سال در نزاع چهل ساله ایران با آمریکا و اسرائیل دانست.تشدید تنش ها از زمان ترور سردار سلیمانی تاکنون بارها ایالات متحده و ایران را تا نزدیکی جنگ برده است.این وضعیت بدون شک، شرایط مذاکره و بازگشت به برجام را برای آقای بایدن دشوار، پیچیده و پر معما خواهد ساخت.واقعیت این است که در حال حاضراسرائیل در حال هماهنگی با ترامپ، عربستان سعودی و امارات متحده عربی برای تشدید تحریم ها و منازعه ی جدید است که هیچ هدفی غیر از نابود کردن فرصت بایدن برای شروع مجدد دیپلماسی با ایران ندارند.به عبارت دیگر،ترور دانشمند هسته ای ایران (و احتمال حملات آتی) می تواند موضع گیری ایران و تلاش های گروه بایدن را برای احیای دیپلماسی دشوار و پیچیده کند.

دکتر عبدالطیف نظری

جدا از جنجال‌آفرینی داخلی ترامپ، در یک هفته‌ی اخیر، حرکات معناداری از سوی او، تیم داخلی و متحدان منطقه‌ای وی در خاورمیانه نیز آغاز شده است. نگاهی ساده به این حرکات نشان می دهد که ترامپ دوست دارد دستان بایدن را در حنا بگذارد.

آیا ترامپ می‌خواهد در روزهای پایانی ریاست خود به جنگ دیگری دامن زند و بایدن را ناگزیر سازد تا جنگ را با ایران ادامه دهد؟ چندین نشانه وجود دارد که او در تداوم حرکات غیرقابل پیش‌بینی چهار سال گذشته‌اش، ممکن است به اقدامات عجیب و غریبی در پایان عمر حکومت خود دست بزند و دست بایدن را در حنا بگذارد.

مگر این‌که برخی اطرافیان و مهره‌های مهم پنتاگون و سیا بتوانند او را از اقدامات عجیب بازدارند.

داکتر شفق خواتی

جو بایدن امروز در توئیتی در باره این جلسه گفت:« این فقط آغازی از مشارکت دو حزب در ماه ها و سالهای پیش رو بود. ما در کنار یکدیگر این ویرس را شکست داده و کشور را دوباره خواهیم ساخت.»

این جلسه درحالی روز گذشته به صورت اینترنتی برگزار شد که انتقال قدرت از دونالد ترامپ به رئیس جمهور جدید، جو بایدن، کلیک خورده است.

• از سویی هم دولت فدرال ایالات متحده آمریکا، جو بایدن را به‌عنوان «برنده ظاهری» انتخابات ۳ نوامبر به رسمیت شناخته و کار انتقال قدرت به‌طور رسمی آغاز شده است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری فعلی آمریکا در توییتی اذعان کرد، زمان آن رسیده است تا اداره خدمات عمومی «آنچه را باید انجام شود، انجام دهد».

وی این اقدام را در راستای منافع کشور برشمرد.

امیلی مورفی، رئیس سازمان خدمات عمومی دولت ترامپ در نامه‌ای به جو بایدن گفت منابع لازم برای انتقال قدرت را در اختیار او می‌گذارد.

با این حال ترامپ در توییت خود همچنان از قبول نتیجه انتخابات امتناع کرده است.

وی افزود: «پرونده ما به‌طور جدی ادامه دارد، مبارزه خوبی را ادامه می‌دهیم و من معتقدم که پیروز خواهیم شد.»

ترامپ همچنین تاکید کرده است که امیلی مورفی در این مدت مورد تهدید و آزار قرار گرفته است.

خانم مورفی از سوی دیگر گفته است که از سوی کاخ سفید تحت فشار قرار نگرفته است تا انتقال رسمی را به تاخیر بیاندازد و «از ترس یا طرفداری» تصمیمی نگرفته است.

نخست‌وزیر پاکستان گفت: «برای به رسمیت شناختن اسرائیل زیر فشار هستم اما هرگز آن را به رسمیت نمی‌شناسم.»

 عمران‌خان نخست‌وزیر پاکستان با اشاره به اینکه برای به رسمیت شناختن اسرائیل زیر فشار است، اظهار داشت:«با این وجود، اسلام‌آباد هرگز دولت “اسرائیل” را به رسمیت نمی شناسد تا زمانی که یک راه حل عادلانه برای مسئله فلسطین ارائه شود.»

با این حال، عمران‌خان از نام بردن کشورهایی که او را در این زمینه تحت فشار قرار داده‌اند، خودداری کرد.

وی در پاسخ به این پرسش که این فشار از طرف کدام کشورها است، گفت: از این پرسش بگذارید؛ مواردی هست که نمی توانیم بگوییم. ما با آنها کشورها روابط خوبی داریم.

خان در ادامه در پاسخ به این مورد که بحرین و امارات در حال حاضر روابط اقتصادی و سیاسی با تلاویو برقرار کرده و برخی کشورخای حوزه خلیج فارس نیز در حال بررسی گزینه های مورد نظر خود برای عادی سازی روابط با این رژیم هستند، تصریح کرد: اسلام‌آباد سالها از نظر اقتصادی به کشورهای نفت خیز خلیج فارس عمدتا عربستان سعودی و امارات وابسته است؛ بگذارید از نظر اقتصادی روی پاهای خود بایستیم بعدا می‌توان به این پرسش پاسخ داد.

وی گفت:«من فکر دیگری برای به رسمیت شناختن اسرائیل ندارم مگر اینکه توافق عادلانه‌ای وجود داشته باشد که فلسطینیان را راضی کند.»

خان با اشاره به مواضع «محمدعلی جناح» بنیانگذار این کشور که بارها و بارها از به رسمیت شناختن اسرائیل امتناع کرد، افزود: اسلام آباد به همان مسیر و راه «جناح» در قضیه فلسطین ادامه خواهد داد.

وی افزود:« اسرائیل نفوذ زیادی در امریکا دارد اما از سوی کشورهای دیگر در این زمینه تحت فشار قرار دارم.»

خان در پاسخ به پرسشی در مورد آینده روابط اسلام آباد با دولت جو بایدن رئیس جمهور منتخب آمریکا، با اشاره به شرایط افغانستان گفت: تغییری در سیاست واشنگتن نسبت به افغانستان ایجاد نخواهد شد؛ هدف پایان دادن به 19 سال درگیری خونین از طریق یک حل و فصل سیاسی در این کشور جنگ زده است.

به گفته خان، “افغانستان” مسئله واقعی نیست بلکه مسئله اصلی، اسرائیل است. باید دید «بایدن» با این مسئله چگونه برخورد می‌کند. آیا سیاست های ترامپ درباره اسرائیل را تغییر می دهد یا آنها را ادامه می دهد.