برچسب: توافق نامه صلح امریکا با طالبان

وقتی انتخاب بین امنیت و آزادی باشد، مردم همیشه امنیت را انتخاب می‌کنند. به همین دلیل است که بسیاری دیکتاتورها و عوام‌فریبان با به وجود آوردن احساس کاذب تهدید و سپس معرفی خود به عنوان ناجی، به بقای خود تداوم می‌بخشند.
وقتی همین منطق انتخاب بین امنیت و عدالت به مردم داده شود، آن‌ها امنیت را بر عدالت ترجیح می‌دهند. در مورد افغانستان، این امر چرخۀ خشونت مداوم را طی چند دهۀ گذشته تغذیه کرده است.
عدم عواقب قانونی برای خشونت و جنایات جنگی باعث جسارت بیشتر گروه‌های مسلح شده است. آزادی جنگجویان طالبان به عنوان بخشی از توافق‌نامه ایالات متحده و طالبان و ادامه مذاکرات بین این گروه مسلح و دولت افغانستان منجر به صلح نخواهد شد. فقط یک فرایند کامل عدالت انتقالی این مهم را ممکن خواهد ساخت.

تکرار تاریخ
تصمیم برای به حاشیه بردن عدالت جهت حفظ امنیت و صلح در تاریخ افغانستان بی‌سابقه نیست.
در زمان اشغال افغانستان از سوی شوروی (۱۹۷۹-۱۹۸۹)، بیش از ۸۰۰ هزار نفر جان داد. ایالات متحده و چندین کشور مسلمان از جنگ مجاهدین علیه نیروهای شوروی حمایت کردند. در طول این درگیری‌ها، هر دو طرف به طور مکرر مرتکب نقض جدی حقوق بشر و قوانین بین‌المللی بشردوستانه شدند. در حالی که از جنایات انجام‌شده توسط نیروهای شوروی به طور گسترده گزارش می‌شد، جنایات جنگی که از سوی مجاهدین در همان دوره انجام شد، تا حد زیادی غیرمستند بود.
پس از خروج نیروهای شوروی، درگیری بین گروه‌های مختلف مجاهدین آغاز شد که منجر به ارتکاب جنایات جنگی بیشتر شد. در فبروری سال ۱۹۹۳ به طور مثال، درگیری بین جناح‌های مجاهدین منجر به قتل عام افشار شد که در آن ۱ هزار مرد و زن و کودک به گونه وحشیانه به قتل رسیدند. نبردها بین مجاهدین از ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۴ به طول انجامید که ۵۰ هزار غیرنظامی جان خود را از دست داد. همین خشونت و آشوب منجر به ظهور طالبان شد که در سال ۱۹۹۶ کابل را تصرف کرده و «امارت اسلامی» تأسیس کردند. در اگست ۱۹۹۸، طالبان بین ۲ تا ۵ هزار غیرنظامی را از قوم هزاره در شهر مزار شریف قتل عام کردند.
حملات ۱۱ سپتمبر بر ایالات متحده شرایط را به سود همان مجاهدین تغییر داد، چنانچه ائتلاف به رهبری امریکا که افغانستان را در اکتبر سال ۲۰۰۱ اشغال کرد، با آن‌ها علیه طالبان متحد شد. در سال ۲۰۰۷، پس از نصب حکومت تحت حمایت امریكا در كابل، رهبران مجاهدین درگیر در جنگ‌های داخلی دهۀ ۱۹۹۰ قانونی را در پارلمان تصویب كردند كه آن‌ها را به خاطر ارتکاب جنایات جنگی عفو می‌كرد. توجیهی که برای این قوانین ارائه کردند بسیار ساده بود: اگر جامعه جهانی و حکومت افغانستان سعی در محاکمه آن‌ها کنند، جنگجویان سابق هرج و مرج و ناامنی بیشتر را دامن زده و تحریک خواهند کرد.
بنابر این، هیچ اقدامی برای عدالت انتقالی انجام نشد. در نتیجه، مسئولیت‌پذیری و حساب‌دهی قربانی حفظ صلح واهی پسا-۲۰۰۱ شد. مردم افغانستان که قربانی اصلی جنایت‌های جنگی بودند، دو دهه رنج را به حان خریدند و به امید امنیت، عدالت را رها کردند.
عدم وجود روند عدالت انتقالی علیه تنظیم‌ها باعث جسارت طالبان و اطمینان خاطر اعضای آن شد؛ به این دلیل که اقدامات آن‌ها هیچ عواقبی در پی نخواهد داشت و آن‌ها همچنان به خشونت و وحشی‌گری بیشتر علیه مردم افغانستان ادامه می‌دهند. به عبارت دیگر، عفوی که تنظیم‌ها از آن بهره بردند، صلح واقعی برای افغانستان به ارمغان نیاورد.
این رویکرد نسبت به اخلاق جنگ، مشکل‌ساز است؛ نه تنها به این دلیل که عدالت برای قربانیان جنایات طالبان تأمین نمی‌شود، بلکه ظرفیت طالبان را برای ادامه جنگ به هدف دستیابی به حکومت دینی نیز تقویت می‌کند.

عدالت انتقالی در افغانستان
آزادی هزاران جنگجوی طالبان پس از انعقاد توافق‌نامه از سوی این گروه با ایالات متحده به تاریخ ۲۹ فبروری سال جاری میلادی، امر لازمی برای شروع گفت‌وگوهای صلح توجیه شده است. با این حال، فرصت‌ها و احتمالات علیه هر گونه صلح دایمی در این کشور است.
طالبان از خشونت دست بر نمی‌دارند، چون می‌دانند این تنها وسیلۀ برای داشتن هر گونه قدرت سیاسی است. بر بنیاد نظرسنجی سال ۲۰۱۵، دولت افغانستان حتی با داشتن رسوایی‌های بزرگ فساد و سابقه خشونت علیه غیرنظامیان، هنوز توسط ۹۲ درصد مردم افغانستان ترجیح داده می‌شود. هرگونه مصئونیت از مجازات که طالبان از آن بهره‌مند خواهند شد، گروه‌های دیگر را نیز برای ادامه جنایت علیه مردم افغانستان ترغیب می‌کند.

به خاطر همین دلیل، تقاضاها برای محاکمه شدن رهبران طالبان در دادگاه بین‌المللی کیفری رو به افزایش است. با این وجود، بعید است رهبران طالبان به این زودی‌ها به دادگاه بروند. در صورت توافق برای برقراری صلح، نه تنها دولت افغانستان و حامیان بین‌المللی آن از عفو اعضای گروه طالبان خوشحال خواهند شد، بلکه ایالات متحده خود نیز مایل نیست به دادگاه بین‌المللی کیفری اجازه دهد جنایاتی را که گفته می‌شود سربازان آن در این کشور مرتکب شده‌اند، بررسی کند.
علاوه بر این، تحقیقات دادگاه بین‌المللی کیفری (ICC) در این مرحلۀ حیاتی خطر تضعیف گفت‌وگوهای صلح دوحه را در پی دارد، زیرا ممکن است طالبان را از توافق برای صلح منصرف کند. اما روش‌هایی برای عدالت انتقالی بدون پافشاری روی تحقیقات دادگاه بین‌المللی کیفری وجود دارد.
جنایات جنگی که طی چهار دهۀ گذشته توسط همه طرف‌ها در افغانستان انجام شده است، می‌توان/باید به طور رسمی مستند کرد. این امر می‌تواند به تلاش‌های گسترده برای مسکه‌مالی نمودن تاریخ نقطه پایان بگذارد و تا حدودی عاملین این جنایات را مجبور به پاسخگویی می‌کند. پس از مستند نمودن این جنایات، همه احزاب سیاسی، از جمله کمونیست‌ها، جناح‌های مجاهدین و طالبان، باید رسماً‌ از مردم افغانستان به طور کلی و به ویژه از قربانیان خشونت عذرخواهی کنند و به گونه رسمی جنایات گذشتۀ خود را تصدیق و رضایت مردم را جلب کنند.
عذرخواهی علنی از سوی رهبران درگیر در جنایات جنگی در افغانستان سابقه دارد. عبدالرشید دوستم معاون رییس جمهور غنی در جریان کمپاین‌های انتخابات سال ۲۰۱۳، از نقش داشتن در جنگ‌های داخلی دهۀ ۱۹۹۰ عذرخواهی کرد. عذرخواهی دوستم و تعهد برای عدم تکرار اشتباهات گذشته‌اش مورد استقبال بسیاری مردم افغانستان قرار گرفت.
اکنون، بار دیگر از مردم افغانستان خواسته شده است تا بین عدالت و امنیت، یکی را انتخاب کنند. گرچه تأیید و تصدیق جنایات جنگی و وعده عاملین این جنایات برای عدم تکرار آن،‌ نمی‌تواند مرهمی برای قربانیان این جنایات باشد، اما می‌تواند گام مهم برای بهبودی افغانستان باشد. اگر این مراحل با تعهد جامعه جهانی برای جلوگیری از نقض بیشتر حقوق بشر در این کشور همراه باشد، افغانستان می‌تواند سرانجام گذشتۀ دردناک خود را پشت سر گذاشته و چهره خود را به سمت آینده بچرخاند.

هرگونه مصئونیت از مجازات که طالبان از آن بهره‌مند خواهند شد، گروه‌های دیگر را نیز برای ادامه جنایت علیه مردم افغانستان ترغیب می‌کند. به خاطر همین دلیل، تقاضاها برای محاکمه شدن رهبران طالبان در دادگاه بین‌المللی کیفری رو به افزایش است.

منبع: الجزیره

مترجم: سید طاهر مجاب

مذاکره برای صلح اساسا با پیش‌فرض گذشت، مدارا و بردباری آغاز می‌شود. اگر بحث گذشت، مدارا و بردباری در بین طرفین مطرح نباشد، امکان ندارد طرفین برای مذاکره آماده شوند و باهم مذاکره کنند. با وصفی همه خوش‌بینی‌هایی‌که برای صلح وجود دارد؛ مردم، دولت افغانستان و کشورهای جهان از مذاکره برای صلح حمایت می‌کنند، اما تعدادی از هیات مذاکره‌‌ی دولت افغانستان می‌گویند که هیات طالبان تعصب و نفرت را از میدان جنگ با خود بر میز مذاکره آورده‌اند.

طالبان برای مذاکره هیچ‌گونه گذشت و مدارا از خود نشان نمی‌دهند، در تصور تصرف و سلطه بر افغانستان هستند. مذاکره را نوعی از تسلیمی دولت افغانستان به خود می‌دانند. تعصب و نفرت مذهبی و قومی طالبان همچنان پا برجا است. طالبان تاکید به یک حکومت مذهبی دارند که مذهب حنفی مذهب رسمی دولت آینده‌ی افغانستان باشد، با پیروان مذاهب دیگر از جمله با پیروان مذهب تشیع به‌عنوان اقلیت مذهبی برخورد شود. بنابراین غیر از مذهب حنفی دیگر مذاهب به‌خصوص مذهب تشیع را به رسمیت نمی‌شناسند.

این موضع طالبان خلاف اصول مذاکره و صلح است. نخست دولت افغانستان مذهب رسمی نه، دین رسمی دارد که اسلام دین رسمی آن است. مذاهب اسلامی همه در دولت افغانستان آزاد و برابر است. بنابراین نیاز نیست‌که دولت مذهب رسمی داشته باشد. رسمیت یکی از مذاهب اسلامی در واقع تعصب و تبعیض نسبت به مذاهب دیگر اسلامی است. اما تا هنوز هیات مذاکره‌ی طالبان بر این تبعیض و تعصب مذهبی برای آغاز و مدیریت مذاکره و برای مذهب آینده‌ی دولت افغانستان تاکید دارند.

هیات مذاکره‌ی طالبان گذشت و مدارا برای مذاکره با هیات مذاکره‌ی دولت افغانستان نشان نداده است؛ زیرا تاکید هیات مذاکره‌ی طالبان این است‌که مذاکره بر اساس تفاهم‌نامه‌ی آمریکا و طالبان صورت بگیرد. اما هیات مذاکره‌ی دولت افغانستان به این نظر است‌که مذاکره بین هیات مذاکره‌ی دولت افغانستان و طالبان از نو و به اساس مواد و موارد جدید طبق نیازمندی‌ها، ارزش‌ها و واقعیت‌های موجود مردم افغانستان آغاز شود. این نظر هیات مذاکره‌ی دولت افغانستان واقع‌بینانه است.

درصورتی‌که مبنا تفاهم‌نامه‌ی آمریکا و طالبان باشد، مذاکره‌ی هیات دولت افغانستان با طالبان نمی‌تواند معنای سیاسی داشته باشد. بنابه این نابردباری و گذشت نکردن طالبان برای مذاکره و صلح می‌توان چنین برداشت کرد: طالبان به این نظر استند که از ناگزیری ترامپ در انتخابات آمریکا استفاده کنند. زیرا ترامپ تلاش دارد از
مذاکره‌ی صلح دولت افغانستان و طالبان استفاده‌ی کمپاینی و انتخاباتی کند. طالبان نیز این هدف ترامپ را درک کرده‌اند. بنابه این درک می‌خواهند جنگ را در جریان مذاکره در افغانستان تشدید کنند که با تشدید جنگ بیشتر قدرت‌نمایی کنند و بیشتر سرسختی نشان بدهند تا بتوانند از ترامپ امتیازات بیشتر کمایی کنند.

بر این اساس طالبان مشارکت در قدرت و دولت آینده‌ی افغانستان نمی‌خواهند، بلکه قدرت و دولت افغانستان را برای خود می‌خواهند. هدف طالبان سلطه بر دولت و مردم افغانستان است. از این‌که طالبان قصد سلطه بر مردم و دولت افغانستان را دارند؛ بنابراین رسمیت تنوع مذهبی، قومی و فرهنگی را به نفع خود نمی‌دانند. درصورتی‌که تنوع مذهبی، فرهنگی و قومی به رسمیت شناخته شوند، طالبان نمی‌توانند سلطه‌ی خود را بر مردم افغانستان بقبولانند و مشروعیت ببخشند. طالبان می‌خواهند تنوع‌های مذهبی، قومی و فرهنگی را حذف کنند تا روایت طالبانی خود را به‌عنوان روایت رسمی و مشروع بر مردم افغانستان بقبولانند.

اگرچه طالبان عزم خود را برای تک‌روایتی‌کردن مذهبی، قومی و فرهنگی جزم کرده‌اند اما مشکل است‌که بتوان تنوع مذهبی، فرهنگی و قومی افغانستان را حذف کرد. نخستین پیش‌فرض طالبان برای تک‌روایتی‌کردن قدرت، سیاست و حکومت‌داری در افغانستان این است‌که مذهب اکثریت مردم افغانستان حنفی است. تصور می‌کنند تاکید به تک‌مذهبی‌کردن حکومت افغانستان نه‌تنها به مخالفت رو به رو می‌شود، مورد حمایت مردم نیز قرار می‌گیرد. اما واقعیت فعلی افغانستان بر مبنای تک‌مذهب استوار نیست. فکر می‌کنم که مردم افغانستان این روایت مذهبی طالبانی را نمی‌پذیرند.

برداشت طالبان این است‌که اگر بتوانند مذهب حنفی را رسمی کنند، مذاهب دیگر را حذف کنند و کنار بگذارند، به اساس مشروعیت مذهبی به سادگی می‌توانند تنوع فرهنگی و قومی را نیز حذف، سرکوب و به حاشیه برانند. زیرا برای این کار خود مبنا دارند. مذهب حنفی را طبق منفعت سیاسی خود تاویل می‌کنند و به اساس دیدگاه خود از مذهب منفعی، چارچوب مشروعیت زندگی اجتماعی، سیاسی و فرهنگی را تعریف می‌کنند و این تعریف را مسلط می‌سازند. در این صورت، هرگونه تنوع قومی، فرهنگی و اجتماعی غیر مشروع و قابل سرکوب خواهد بود. هنوز که در آغاز مذاکره‌ی صلح با طالبان قرار داریم، بهتر است هیات مذاکره‌ی دولت افغانستان برای حفاظت از ارزش‌ها و واقعیت‌های موجود مردم افغانستان ایستادگی کنند. مردم و دولت افغانستان نیز از نیت طالبان به کشورهای جهان و تاثیرگذار بر روند مذاکره‌ی صلح دولت افغانستان با طالبان اطلاع‌رسانی کنند که کشورهای خارجی تاثیرگذار بر روند مذاکرات صلح به خصوص حکومت آمریکا در مذاکرات با طالبان همسویی نکنند.

این را همه می‌دانیم که ترامپ در این زمان، شرایط خاص خود را دارد اما شرایط خاص ترامپ به شرایط و واقعیت‌های مردم افغانستان ارتباطی ندارد. بنابراین بهتر این است‌که مذاکرات بنابه شرایط و واقعیت‌های زندگی مذهبی، فرهنگی، قومی و اجتماعی مردم افغانستان رقم بخورد.

خامه پرس

شماری از اعضای ارشد و کلیدی طالبان که پس از رهایی از زندان‌های حکومت افغانستان، به میدان‌های جنگ برگشته ‌اند، توسط نیروهای امنیتی-دفاعی کشته شده‌ اند. در این پژوهش، کشته‌شدن ۵۰ تن این زندانیان رهاشده، مستند شده است.
به اساس پژوهش صبح کابل، بیش‌تر اعضای طالبان که در نبرد با نیروهای امنیتی کشته‌شده‌ اند، کسانی ‌اند که از زندان‌های پل‌چرخی و بگرام رها شده ‌اند و پس از رهایی در ولایت‌های مختلف؛ از جمله در جنوب و جنوب‌شرق افغانستان، فعالیت‌های تروریستی‌‌ شان را در برابر نیروهای امنیتی ادامه داده‌ اند.
این پژوهش نشان می‌دهد که پس از رهایی، ۳۷ درصد از جنگ‌جویان طالب در جنوب افغانستان، ۱۹ درصد آن‌ها در شرق افغانستان، ۱۵ درصد آن‌ها در غرب، ۱۳ درصد در جنوب‌شرق، ۱۰ درصد در شمال و ۶ درصد آن‌ها در مناطق مرکزی به ‌شمول کابل، جابه‌جا شده ‌اند.
یافته‌های صبح کابل نشان می‌دهد که ۴۶ درصد از اعضای کشته‌شده‌ی طالبان، وظایف کلیدی و مهم را به پیش می‌بردند، ۳۶ درصد آنان اعضای ارشد این گروه بوده ‌اند و ۱۸ درصد دیگر، در سطح جنگ‌جو و مسوولان ترانسپورت و سایر تسهیل‌کنندگان جنگی بوده ‌اند.

در میان این اعضای کشته‌شده‎‌ی طالبان، مسوول قطعه‌ی لایزری طالبان، مفتی، مسوول عمومی عملیات چریکی، مسوول ترانسپورت، مسوول تمویل مالی عملیات چریکی، مسوول آموزش افراد انتحاری، مسوولان نظامی، فرماند‌هان قطعه‌ی سرخ طالبان، اعضای ارشد کمیسیون جلب‌وجذب طالبان، اعضای شورای کویته و معاون والیان خودخوانده‌ی طالبان، دیده می‌شوند.
آزادی پنج‌هزار و ۵۰۰ زندانی طالب از زندان‌های حکومت افغانستان به ‌شمول ۴۰۰ زندانی خطرناک این گروه، یکی از مواد توافق‌نامه‌ی شتاب‌زده‌ی ایالات متحده‌ی امریکا با گروه طالبان بود که در ۲۹ فبروری سال روان میلادی در قطر امضا شد.
به اساس این توافق‌نامه، از هر زندانی رهاشده‌ی طالبان تعهدنامه‌ی کتبی گرفته شده است که هیچ یک از آن‌ها پس از رهایی،‌ نباید به میدان‌های جنگ برگردد.
پیش از این نیز، قول اردوی شاهین در ۲۶ جولای سال روان میلادی با نشر تصاویری از دو زندانی رهاشده‌ی طالبان، از برگشتن آن‌ها به میدان‌های جنگ خبر داده بود: «به تاریخ ۱۲/۳/۱۳۹۹ از زندان رها شدند و دست ‌شان را روی قرآن گذاشتند که از این پس، دست از جنایت می‌کشند؛ ولی روز گذشته از منطقه‌ی شیشه‌خانه‌ی ولسوالی فیض‌آباد جوزجان، در حالی که سر راه قطار اکمالاتی اردوی ملی کمین کرده بودند، دست‌گیر شدند.»
طالبان: تعهد به امریکا یک تاکتیک بود
کمیسیون رهایی زندانیان طالبان، در ۲۷ ماه می سال روان میلادی، دستورالعملی را صادر کرد که به اساس آن، جنگ‌جویان آزاد‌شده‌ی این گروه از زندان‌های حکومت، باید به خانه برگردند، استراحت کنند، بهبود یابند و در صورت نیاز، برای درمان پزشکی مراجعه کنند.
این کمیسیون طالبان اعلام کرده بود که به هر زندانی رهاشده، کمک‌های نقدی به ‌شمول ۳۰ هزار کلدار پاکستانی- به ادعای طالبان این مبلغ از سوی قطر پرداخت شده است- و ۴۰ هزار افغانی از منابع درونی طالبان، داده شده است.

رهبری طالبان به عنوان شریک روند صلح، به خاطر حساسیت‌های جامعه‌ی بین‌المللی و آسیب احتمالی به روند صلح، به بازگشت زندانیان رهاشده‌ی شان به جنگ، اعتراف چندانی نکردند. فرماندهان جنگی و محلی طالبان اما -که به تازگی از زندان رها شده ‌اند- تاکید کرده ‌اند که تعهد رهبری طالبان به جامعه‌ی بین‌المللی در این مورد، صرف یک تاکتیک و در اصل یک نیرنگ بوده است.
در گزارش سری دانشگاه کوینز بلفاست که دوهفته پیش توسط روزنامه صبح کابل فاش شد، با ۱۰۸ زندانی رهاشده‌ی طالبان در این گزارش، صحبت شده است. بیش‌تر این اعضای طالبان تاکید کرده‌ اند که آن‌ها خود را مکلف به ادامه‌ی جنگ شان می‌دانند.
یک زندانی رهاشده‌ی طالبان در لغمان، گفته است: «پیام‌ها طالبان که در مورد زندانیان آزاد شده و تشویق آن‌ها به نرفتن به میدان جنگ و نگرفتن سلاح، به صورت آشکار منتشر شده است، به عنوان بخشی از ترفندی است که می‌خواهند با خارجی‌ها بازی کنند و آن‌ها را فریب بدهند. ما زندانیان سابق، باید به جایگاه خود در صفوف جهاد برگردیم. من موظف استم تا زمان ظهور یک حکومت اسلامی، با اشغال‌گری مبارزه کنم.»
از سویی هم از نگاه عقیدتی و مسایل درونی طالبان، رهبری این گروه در همه‌ی سطوح می‌فهمند که اگر بخواهند به طور فعال جلو مشارکت کسی را در جنگ بگیرند، در معرض انتقاد طرف‌داران خود قرار می‌گیرند.
شمار زیادی از زندانیان رهاشده‌ی طالب، در گفت‌وگو‌های شان در پژوهش دانشگاه کووینز بلفاست، به این نکته اشاره کرده‌ اند. آن‌ها، تاکید کرده ‌اند که رهبری طالبان، از گفتن چنین دستوری به زندانیان رهاشده خودداری کرده و هیچ مورد مشخصی از منع رفتن آن‌ها به صفوف جنگ، گزارش نشده است.

نقض توافق‌نامه‌ی صلح
روزنامه‌ی صبح کابل دو هفته پیش به استناد از یک پژوهش سری دانشگاه کوینز بلفاست(Queen’s University Belfast)، فاش کرد که ۶۸ درصد از زندانیان رهاشده‌ی طالبان از زندان‌های حکومت افغانستان، دوباره به جنگ در برابر دولت افغانستان برگشته‌ اند.
به اساس این پژوهش سری که روزنامه‌ی صبح کابل به یک نسخه‌ی آن دست یافته است، از مجموع ۱۰۸ زندانی گفت‌وگو‌شده؛ ۷۴ تن آن‌ها (نزدیک به ۶۸ درصد)، دوباره به میدان‌های جنگ برگشته ‌اند. شماری از این زندانیان رهاشده، حتا به عنوان ولسوال و والی‌های خودخوانده‌ی طالبان در شماری از ولایت‌های افغانستان تعیین شده ‌اند.

با این حال عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی افغانستان نیز روز سه‌شنبه‌ی هفته‌ی گذشته که در یک کنفرانس آنلاین با شورای روابط بیرونی ایالات متحده‌ی امریکا صحبت می‌کرد، تاکید کرد که شماری از زندانیان طالبان که به عنوان بخشی از پیش‌شرط شروع گفت‌وگوها از بند رها شده ‌اند، دوباره سلاح برداشته و به میدان جنگ بازگشته ‌اند.
آزادی این زندانیان که صدها تن شان چهره‌های خطرناک عنوان شده اند، شامل توافق‌نامه‌ی طالبان با امریکا و یکی از پیش‌شرط‌های این گروه برای حاضر شدن به گفت‌وگوهای صلح افغانستان بود.
آقای عبدالله این گونه‌ی حرکت طالبان را نقض توافق‌نامه‌ی صلح عنوان کرده است: «من می‌دانم که برخی [طالبان آزاد شده] به میدان نبرد بازگشته اند که این نقض توافق‌نامه‌ای است که آن‌ها انجام داده اند. تاکید می‌کنم که چنین اتفاقی افتاده، و مناطقی وجود دارد که این افراد، دوباره به شورش‌گری آغاز کرده‌اند.»
پیش از این اسدالله خالد، سرپرست وزارت دفاع ملی افغانستان نیز تاکید کرده بود که آن‌ها، اسنادی در ‌دست دارند که نشان می‌دهد، جنگ‌جویان رهاشده‌ی طالب، دوباره به میدان‌های جنگ برگشته ‌اند.
آقای خالد که ماه گذشته‌ی خورشیدی در برنامه‌ی معرفی یاسین ضیا به‌عنوان رییس ستاد ارتش افغانستان صحبت می‌کرد، تاکید کرد: «با وجود توافق صلح میان امریکا و طالبان، دشمنان حملات شان کاهش نیافته و نسبت به سال گذشته، افزایش یافته ‌است. در کنار آن، بیش‌تر زندانیان رهاشده‌ی طالبان به صفوف جنگ برگشته اند.»
با این حال کمیسیون حقوق بشر افغانستان، با نگرانی از شیوه‌ی آزادسازی هزاران زندانی گروه طالبان تاکید کرده بود که شیوه‌ی ضمانت و تعهدگیری از این گروه، شکننده است.
شهرزاد اکبر، رییس این کمیسیون گفته بود: « هزاران زندانی طالب، هنگام آزادی، روی یک سند انگشت و امضا می‌گذارند تا بار دیگر به میدان جنگ بر نگردند؛ اما دیده می‌شود که این تضمین برای کمیسیون حقوق بشر افغانستان بسنده نیست. ضمانت‌های گرفته شده از این زندانیان بسیار ضعیف است.»
رهایی این زندانیان طالب، به ‌عنوان بخشی از پیش‌شرط شروع گفت‌وگوهای مستقیم طالبان با حکومت افغانستان بود. با این حال هیئت گفت‌وگوکننده‌ی دو طرف، دو هفته است که به منظور آغاز گفت‌وگوهای مستقیم در قطر حضور دارند. در این مدت دو طرف تنها موفق شده‌ اند که بر روی «اصول رفتاری» به توافق‌هایی دست یابند. هم‌زمان با این گفت‌وگوها، خشونت‌ها نیز در افغانستان افزایش یافته است.
با این حال اما، زلمی خلیل‌زاد، نماینده‌ی ویژه‌ی امریکا در امور صلح افغانستان، به تازگی اطمینان داده است که طالبان توافق کرده که آتش‌بس دایمی و همه‌جانبه، شامل دستور کار گفت‌وگوهای صلح افغانستان شود. او تاکید کرده است که افزایش خشونت، سبب کاهش اعتماد میان دو طرف و از میان‌رفتن اعتماد مردم به روند صلح می‌شود.
آقای خلیل‌زاد در گفت‌وگویی‌ با انستیتیوت صلح امریکا گفته است: « طالبان معتقد به حل مسالمت‌آمیز جنگ افغانستان است و این گروه تاکید کرده که بدیلی برای گفت‌وگو وجود ندارد.»

صبح کابل

نماینده ویژه امریکا برای صلح افغانستان می‌گوید مردم افغانستان نمی‌توانند امریکا را سرزنش کنند.

زلمی خلیلزاد نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان با تاکید بر اینکه اکنون افغان‌ها بر سر مذاکره نشسته‌اند و باید با یکدیگر به توافق برسند، تصریح کرد مردم افغانستان دیگر نمی‌توانند امریکا را سرزنش کنند.

وی افزود دولت افغانستان و طالبان برای موفقیت مذاکرات از طرف امریکا و دیگر بازیگران بین‌المللی تحت فشار قرار دارند.

وی تاکید نمود واشنگتن بر مذاکرات نظارت خواهد داشت.

خلیلزاد به «الجزیزه» گفت اکنون مذاکرات بین‌الافغانی آغاز شده و افغان‌ها بر سر میز مذاکره نشسته‌اند و مردم افغانستان نمی‌توانند امریکا و دیگران را سرزنش کنند.

نماینده ویژه امریکا پیش از این نیز در پاسخ به این پرسش که آیا دولت ترامپ با اهداف انتخاباتی تلاش دارد تا زمینه خروج نظامیان امریکایی از افغانستان را فراهم کند، نیز تصریح کرده بود: امریکا برای آوردن نیروهایش به افغانستان به اجازه کسی نیاز نداشت و اکنون نیز برای خروج این نیروها به اجازه کسی نیاز ندارد.

خلیلزاد همچنین تاکید نمود که توافقنامه امریکا با طالبان نه براساس امید و اعتماد بلکه براساس توافقی است که در آن تعهدات دو طرف مشخص شده است.

وی ادامه داد اگر گروه طالبان به تعهداتشان پایبند نباشد واشنگتن نیز به تهداتش عمل نخواهد کرد.

مایک پمپئو وزیر امور خارجه امریکا روز گذشته گفت امروز کم‌تر از ۲۰۰ تن از اعضای القاعده در افغانستان حضور دارد.

وزیر خارجه ایالات متحده در مراسمی که به تازگی در شورای اتلانتیک برگزار شد، گفت کم‌تر از ۲۰۰ عضور القاعده امروز در افغانستان باقی مانده است.

این اظهارات را آقای پمپئو در حالی مطرح می‌کند که سازمان ملل متحد در گزارشی گفته بود القاعده هنوز هم در افغانستان حضور دارد و طالبان روابط خود را با این شبکه قطع نکرده‌اند.

پیشتر گزارش سازمان ملل حاکی از آن بود که دست کم ۶۰۰ جنگجوی مربوط به القاعده در افغانستان فعالیت دارد، همچنان ملل متحد تاکید نموده بود گروه طالبان روابط خود را با این شبکه قطع نکرده است.

با این حال، ایالات متحده امریکا از زمان امضای توافقنامه صلح با گروه طالبان، هرگونه گزارشی را نسبت به رابطه طالبان با گروه‌های تروریستی نادیده گرفته است.

در انتخاب قطر به عنوان میزبان گروه طالبان از دوران ریاست جمهوری حامد کرزی، حساسیت‌هایی وجود داشت. زمانی که باز شدن دفتر طالبان درخارج افغانستان مطرح شد آقای کرزی با باز شدن آن در قطر مخالف بود. عربستان ترکیه گزینه مناسب برای دولت افغانستان بود.

بعد از امضای توافقنامه صلح میان آمریکا و طالبان در زمستان سال گذشته نیز خبرهایی درباره اینکه کشورهای اروپایی و یا آسیای میانه میزبان گفتگوهای بین الافغانی خواهد بود، سر زبانها افتاد. این کار تحقق نیافت و اکنون رسما مذاکرات صلح افغانستان در قطر در شرف آغاز شدن است.

برگزاری این نشست در قطر خلاف میل دولت افغانستان است، پس چرا اتفاق افتاد؟ این کشور از چه ویژگی‌های برخوردار است که توانسته است به محور دیپلماسی صلح افغانستان تبدیل شود؟

اهمیت قطر در چیست؟

نزدیکی قطر با گروه‌های تند‌رو اسلامی سال‌ها بر سر زبانها است. احمد سعیدی، تحلیلگر سیاسی افغان معتقد است که اگر حمایت عربستان و قطر را از گروه‌های بنیادگرا تقسیم بندی کنیم؛ عربستان بیشتر سلفی‌ها و وهابی‌ها را رهبری می‌کند؛ گروه‌های اخوان المسلمین بیشتر نزدیک به دولت قطر است.

او معتقد است که ارتباط نزدیک دوحه با اخوان المسلمین باعث نزدیکی این کشور به آمریکا و اسرائیل شده است.

بلند ‌پروازی‌های دیپلماتیک قطر درمیان کشورهای عربی، عامل دیگری است که به قطر اهمیت خاص در منطقه می‌دهد به قول هادی میران، نویسنده افغان، قطر در خیلی از بازی‌های سیاسی در منطقه از سودان و فلسطین گرفته تا یمن و سوریه درگیر بوده است.

او مناسبات خوب قطر با آمریکا و پاکستان را مهم دانسته و معتقد است که این رابطه باعث اعتماد دو کشور به قطر شده است.

عبدالمتین امین، پژوهشگر مسایل خاورمیانه نیز معتقد است که قطر از دیر زمان با جنبش‌های اسلام‌گرا رابطه دارد و طالبان در دوحه احساس آرامش و همسویی ارزشی و ایدئولوژیک بیشتر با این کشور می‌کنند. به نظر او از طرف دیگر آمریکا نفوذ بیشتر در قطر دارد و می‌توانند در جهت‌دهی مذاکرات، نقش اساسی ایفا کند.

قطر خانه امن طالبان؟

حضور طالبان در قطر به سالهای اخیر محدود نمی‌شود. در زمان حاکمیت طالبان در افغانستان (بین سال‌های ۱۹۹۶ و ۲۰۰۱)، قطر هرچند حکومت طالبان را به رسمیت نشناخت، ولی به گفته یکی از مقامات سابق وزارت خارجه طالبان، روابط قطر و شورشیان طالبان “صمیمی” بود.

با سرنگونی حکومت طالبان شماری از چهره‌های ارشد این گروه سعی کردند به قطر پناهنده شوند، اما درخواست‌های آنان توسط قطر رد و یا نادیده گرفته شد. این آخر ماجرا نبود، برخی مقامات رده پایین‌تر طالبان موفق شدند به‌عنوان کارگر ساده و تاجر به قطر و سایر کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، نظیر امارات متحده عربی و عربستان سعودی، سفر کنند.

این افراد به دلیل اینکه در رده‌های بالا حضور نداشتند و سرشناس نبودند، به چشم نیامدند و به‌همین خاطر به‌راحتی توانستند در میان دیگر مهاجران افغان حل شوند.

در سال ۲۰۰۹ پنج عضو ارشد گروه طالبان در قبال آزادی بوئی برگدال، سرباز ۲۸ ساله آمریکایی که در اسارت طالبان بود، رها شدند. این پنج عضو ارشد گروه طالبان که در رسانه از خیرالله خیرخواه، والی رژیم طالبان در هرات، فاضل مظلوم، رئیس ارتش رژیم طالبان، نورالله نوری، معاون اداره استخبارات طالبان، عبدالحق وثیق و عبدالنبی عمری یاد شده بود، بعد از آزادی از زندان گوانتانامو در قطر ساکن شدند.

حضور آنان در قطر و تلاش برای ایجاد یک کانال تماس با طالبان، در بهار سال ۱۳۹۲ منجر به باز شدن دفتر طالبان با تابلو و پرچم “امارت اسلامی افغانستان” در قطر شد که خشم کابل، به‌ویژه حامدکرزی را در پی داشت.

بعد از این قطر به پایگاه طالبان مبدل شد، به شماری از اعضای ارشد این گروه با خانواده‌های آنان اجازه اقامت در قطر داده شد. آقای سعیدی نیز معتقد است که سازمان اطلاعات قطر مصارف طالبان و اعضای خانواده آنان را پرداخت و حمایت مالی و پولی از آنان نیز می‌کند.

بی‌طرفی قطر و تنش سیاسی منطقه‌ای

در بهار ۱۳۹۶ روابط قطر و عربستان به تیرگی گرائید. علاوه بر عربستان، مصر، بحرین و امارات متحده عربی با متهم کردن قطر به بی‌ثباتی در منطقه، روابط دیپلماتیک با این کشور را قطع کردند. این کشورها قطر را به حمایت از “گروه های تروریستی” متهم کردند.

این تنش منطقه‌ای و انزوای قطر باعث نشد که این کشور میزبان مذاکرات آمریکا و طالبان نباشد. در نهایت توافق نامه صلح میان این دو در زمستان سال گذشته در قطر امضا شد.

در کنار نقش کلیدی پاکستان در روند صلح افغانستان، ایران نیز نقش عمده را دارد. این کشور خود را به گروه طالبان نزدیک کرده و برگزاری نشست صلح افغانستان به غیر از قطر در سایر کشورهای عربی، از جمله عربستان برای ایران قابل قبول نبود.

احمد سعیدی معتقد است که تضاد میان عربستان سعودی و ایران باعث شده که اگر مذاکرات صلح افغانستان در جده برگزار می‌شد، تهران این روند را بیشتر اخلال می‌کرد، ولی قطر با ایران و سایر کشورهای منطقه روابط نیک دارد.

او می‌گوید که قطر مثل عربستان درگیر جنگ یمن و افغانستان نیست و درتضادهای منطقه‌ای نیز مشارکت چندانی ندارد.

آقای میران نیز می‌گوید که قطر در منازعه افغانستان بی‌طرف محسوب می‌شود و روابط متوازن با همه طرف‌های درگیر داشته است.

کشورهای دیگر چرا انتخاب نشدند؟

در زمان گفتگوهای صلح میان طالبان و آمریکا، کشورهای زیادی از جمله ازبکستان، ناوری(نروژ)، آلمان، اندونزی، چین و… برای میزبانی گفتگوهای صلح افغانستان اعلام آمادگی، ولی درماه‌های اخیر این کشورها سکوت کردند.

یک مقام دولت افغانستان نیز به بی‌بی‌سی گفت که کابل علاقه‌مند برگزاری این نشست در کشورهای اروپایی و آسیای میانه بود ولی به دلیل شیوع ویروس کرونا خیلی از کشورها که قبلا برای میزبانی اعلام آمادگی کرده بودند، سکوت کردند.

حضور گسترده مهمانان، ناظران و خبرنگاران شاید عامل نگرانی این کشورها از شیوع ویروس کرونا بوده است. به گفته او قطر برای میزبانی پیش شرطی را اعلام نکرده بود، در حالی که خبرنگاران رسانه‌ها از افغانستان برای پوشش این گفتگو به قطر سفر کردند و قطر برای حضور هیات افغانی و نمایندگان رسانه‌ها شرط خاصی را اعلام نکرده است.

اسدالله زائری، معاون سخنگوی پیشین شورای عالی صلح افغانستان به بی‌بی‌سی گفت که انتخاب قطر به عنوان مکانی برای مذاکرات صلح افغانستان؛ وجود دفتر سیاسی گروه طالبان در قطر و همین طور توافق ضمنی طرف‌های قضیه صلح افعانستان بر سر این کشور است.

او همچنین سیاست نسبتا بی‌طرفانه قطر را در قبال منازعات افغانستان عامل دیگر در این انتخاب می‌داند.

به همان اندازه که امضای توافق نامه صلح امریکا با طالبان جذاب و پر هیاهو بود به همان میزان درونش آکنده از بی اعتمادی ست: براساس حافظه تاریخی افکار عمومی افغان ها و مردم جهان امریکا و طالبان علی رغم امضای توافق نامه صلح در دل هرگز تعهد لازم به اجرای مفاد توافق نامه را ندارند؛ نه طالبان به این راحتی حاضر است از خیر امارت اسلامی خود بگذرد و نه ایالات متحده حاضر است به این راحتی افغانستان را ترک کند. در این توافق نامه صلح که بیشتر به یک سناریوی خطرناک شبیه است تا یک موافق نامه صلح امریکا و طالبان تلاش می کنند یکدیگر را دور بزنند.

براساس خبری که برخی رسانه ها از زبان جنگجویان طالب نقل کردند این گروه ملا هبت الله، رهبر طالبان، را تنها فرمانروای افغانستان خوانده اند و امریکا نیز خروج نیروهای خود از افغانستان را به رفتار طالبان و عمل به تعهداتش در توافق نامه امضا شده مشروط کرده است.

براساس توافق نامه امضا شده امریکا موظف است به صورت تدریجی نیروهایش را از افغانستان خارج سازد، این کاهش نیرو از سوی امریکا اما به عمل طالبان به تعهداتی که در توافق نامه سپرده بستگی دارد. امریکا هم می خواهد نیروهایش را از افغانستان خارج کند و هم به دنبال ادامه اقدامات خود در این کشور است. واشنگتن به طور همزمان هم به دنبال خروج از افغانستان است و هم می خواهد عملیات هایش را موفقانه انجام دهد. جنرال فرانک مک کنزی، فرمانده سازمان مرکزی  ارتش امریکا(سنتکام) در این مورد می گوید برنامه این است که عملیات های نظامی امریکا در افغانستان به نیروهای ویژه امریکایی سپرده شود. توانایی آنها در انجام این کار به تنهایی به سناریوی بهترین شرایط بستگی دارد. خروج تدریجی به طالبان بستگی دارد. طالبان باید خشونت ها را کاهش دهند. در این میان اما نمی توان مطمئن بود که طالبان موفق به کاهش خشونت ها در آینده خواهند شد چراکه طالبان روی برخی از جنگجویان تندرو خود که توافق نامه صلح امریکا با این گروه را به رسمیت نشناخته اند کنترلی ندارد.

از سویی هم براساس توافق نامه صلح، طالبان باید گام های مثبتی برای گفت و گوی مستقیم با حکومت افغانستان بردارد: این گفت و گو که به مذاکرات بین الافغانی معروف شده نیز کار ساده ای نیست چراکه این مرحله هنوز هیچ چیز نشده به مشکل خورده است: طالبان خواهان آزادی یک باره پنج هزار زندانی خود شده اند در حالیکه حکومت افغانستان برای آزادی طالبان شروطی را وضع کرده و می خواهد این کار را در چندین مرحله انجام دهد. آزاد سازی زندانیان طالب از سوی حکومت و رهایی زندانیان نیروهای دولتی از سوی طالبان قرار بود بین دو طرف اعتماد سازی کند، امری که تاکنون نه تنها محقق نشده که به ریشه اختلاف بدل گشته است.

در کنار اختلاف حکومت افغانستان با طالبان روی مبادله زندانیان، امریکا نیز به راحتی مفاد توافق نامه خود با طالبان را می تواند زیر پای بگذارد. توافق نامه صلح امریکا با طالبان در 29 فبریه امضا شد و براساس یکی از بندهای آن امریکا باید طی چهارده ماه تمامی نیروهایش را از افغانستان خارج کند، این تعهد امریکا با مخالفت برخی از قانون گذاران امریکایی روبرو شده است؛ این قانون گذاران نگران اند با خروج کامل نیروهای امریکایی از افغانستان زمینه بازگشت دوباره طالبان به قدرت و تقویت گروه های تروریستی در این کشور فراهم می گردد. قانون گذاران و استراتژیست های واشنگتن معتقدند بخشی از نیروهای ضد تروریستی امریکا برای اعمال فشار به طالبان جهت عمل به تعهداتشان باید در افغانستان حفظ شود. همین طور اگر طالبان به تعهداتی که در توافق نامه آمده عمل نکردند، امریکا به راحتی می تواند بند خروج کامل نیروهایش از افغانستان را فسخ کند. در این راستا، جنرال مک کنزی در جلسه استماعیه کمیته خدمات نظامی کنگره امریکا به تازگی گفته است نگهداری نزدیک به 8600 نیروی امریکایی به عنوان یک گروه کوچک از عملیات های ضد تروریستی امریکا در افغانستان می تواند به هماهنگی نیروهای حکومتی افغانستان با طالبان منجر شده گفت و گوهای بین الافغانی را به پیش ببرد.

این اظهارات جنرال مک کنزی در نوع خود مفاد توافق نامه صلح امضا شده میان امریکا و طالبان را نقض کرده نوعی توافق جدید به حساب می آید، چیزی که طالبان هرگز آن را امضا نکرده اند. گفته های مک کنزی در صورت اجرا در نوع خود یک اقدام خطرناک است و توافق نامه صلح امریکا با طالبان را به پایان خواهد رساند. براساس اظهارات مک کنزی امریکا می تواند پس از چهارده ماه تعدادی از نیروهای خود را در افغانستان نگه دارد این درحالی ست که براساس مفاد توافق نامه امضا شده کاهش خشونت از سوی طالبان می بایست به بسته شدن پایگاه های نظامی امریکا در افغانستان شود. جنرال مک کنزی اما تاکید می کند طالبان به تعهد خود در  کاهش خشونت عمل نخواهند کرد.

در کنار بی اعتمادی مک کنزی به طالبان در اجرای تعهداتشان در توافق نامه اما از نوع عمل امریکا و حکومت افغانستان نیز نباید به آسانی گذشت. آزادی زندانیان طالبان از سوی حکومت افغانستان که به عنوان بندی در توافق نامه صلح امریکا با طالبان گنجانده شده بدون هماهنگی و مشورت با حکومت افغانستان صورت گرفته است. حکومت افغانستان حاضر نیست این بند از توافق نامه را به راحتی اجرا کند. امریکا نیز از موضع حکومت افغانستان در آزادی مشروط زندانیان طالب دفاع کرده است. این نوع رویه حکومت افغانستان و امریکا سبب شده طالبان حمله به نیروهای دفاعی و امنیتی افغان را از سر بگیرد اما به نیروهای خارجی از جمله نیروهای امریکایی حمله نکند.

به هر صورت آنچه واضح است توافق نامه صلح امریکا با طالبان در آینده در مسیر درست به پیش نخواهد رفت چراکه طرف های دخیل در توافق نامه اعتمادی به همدیگر ندارند و از سویی هم حکومت افغانستان از امضای این توافق نامه دل خوشی ندارد.

سهیل شاهین سخنگوی گروه طالبان در قطر می گوید هیچگونه اسناد مخفی میان امریکا و این گروه وجود ندارد.

آقای شاهین در برگه تویترش نوشت توافقنامه ای که میان امریکا و طالبان به امضا رسیده تمام رسانه ها آن را به نشر رساند و جز این دیگر هیچ سندی بین ما وجود ندارد.

‏وی گفت: “میان ما و امریکا هیچگونه اسناد مخفی وجود ندارد. یکی توافقنامه است که در مطبوعات امده و دیگری تشریح توافقنامه است که هر بند توافقنامه را تشریح می کند و مکانیزم تطبیق یا ضمایم خوانده می شود. علاوه ازین دیگر هیچ سندی وجود ندارد.”

این واکنش آقای شاهین پس از آن صورت می گیرد که چند روز پیش شماری از رسانه های خارجی از وجود اسناد مخفی بین طالبان و ایالات متحده خبر داده بودند.

براساس این گزارش ها دو ماده در توافقنامه طالبان و ایالات متحده امریکا وجود دارد که فقط توسط اعضای کنگره و افراد خاص خوانده می شوند.

از سوی دیگر، مایک پمپئو، وزیر امور خارجه امریکا یکشنبه اول مارچ در مصاحبه با شبکه «CBS» گفت، توافقنامه صلح با طالبان دو سند اجرایی نظامی نیز دارد.

اقای پمپئو تاکید کرد، این دو سند نظامی محرم اند برای مصئونیت سربازان امریکایی مهم است و این دو سند نظامی به اعضای کنگره امریکا داده خواهند شد.

وی همچنان افزود که امضای توافقنامه صلح با طالبان شفاف است و هیچ معامله‌ای بیرون از این توافقنامه صورت نگرفته است.

توافقنامه صلح میان آمریکا و طالبان به تاریخ ۲۹ فبروری ۲۰۲۰ در دوحه قطر امضا شد و نمایندگان ۳۰ کشور و سازمان‌های جهانی در آن اشتراک کرده بودند.

پس از امضای توافق‌نامه صلح میان آمریکا و طالبان و همه‌گانی شدن متن این توافق‌نامه‌، ذکر جملۀ «تشکیل حکومت جدید اسلامی پساتوافق در افغانستان» پرسش‌های را مطرح کرده است.

شماری از کارشناسان ذکر این عبارت را پایان جمهوری اسلامی و قانون اساسی افغانستان عنوان می‌کنند و  شماری دیگر، آن را تهدید جدی در برابر جمهوریت و قانون اساسی نمی‌دانند.

احمد سعیدی، کارشناس مسایل سیاسی می‌گوید که آمریکا به نحوی وعدۀ ایجاد حکومت جدید را که همانا «امارت» است، به طالبان داده است. به گفتۀ آقای سعیدی، آمریکا با تصویب این توافق‌نامه قصد دارد به موارد این توافق مشروعیت دهد تا دولت افغانستان و شورای امنیت سازمان ملل اعتراض نتوانند.

در بند اول بخش سوم این توافق‌نامه آمده است: «ایالات متحده خواستار به رسمیت شناختن و تأیید این موافقت‌نامه از جانب شورای امنیت سازمان ملل خواهد شد.»

سیداکبر اغا، عضو پیشین گروه طالبان می‌گوید، ساختار حکومت جدید اسلامی می‌تواند در چارچوب امارت و یا هم جمهوریت باشد، اما شرط اصلی حکومت جدید اسلامی، جاری شدن حد در قوانین جزایی می‌باشد.

علی احمدی، استاد دانشگاه و کارشناس مسایل حقوقی می‌گوید، عبارت «حکومت جدید اسلامی پساتوافق» دامنۀ گفت‌وگوهای میان‌افغانان را محدود می‌کند، اما در برابر قانون اساسی و حکومت جمهوری اسلامی افغانستان تهدیدی به حساب نمی‌آید.

محمداشرف غنی، رئیس‌جمهور کشور نیز امروز (یک‌شنبه، یازدهم حوت) در نشست خبری‌یی که در ارگ ریاست جمهوری برگزار شده بود، تأکید کرد که تغییر در فصل اول و دوم قانون اساسی افغانستان که در آن ساختار نظام و حقوق اتباع کشور تضمین شده است، برایش قابل قبول نیست.

سرانجام پس از هژده ماه گفت‌وگو میان زلمی خلیل‌زاد، فرستادۀ ویژه آمریکا برای صلح افغانستان و نماینده‌گان طالبان، روز گذشته (شنبه، ۱۰ حوت) توافق‌نامه صلح امریکا و گروه طالبان در دوحه، پایتخت قطر امضا شد.

بر اساس متن این توافق‌نامه، دولت آمریکا انتظار دارد که روابط بین این کشور و حکومت اسلامی جدید پساتوافق و به نتیجه رسیدن گفت‌وگوهای میان‌افغانان، مبتنی بر حسن نیت و همکاری دو طرفه باشد.

آمریکا از طالبان خواسته که این کشور را در امر مبارزه با تروریزم و هراس‌افگنی کمک کند و به گروه‌های تروریستی دیگر اجازۀ فعالیت در این خاک را ندهد.

در متن این توافق‌نامه آمده‌ است که آمریکا پس از شکل‌گیری حکومت جدید، همکاری‌های اقتصادی‌اش را ادامه می‌دهد و در مسایل داخلی افغانستان دخالت نخواهد کرد.

در متن این توافق‌نامه، در سه بخش اصطلاح «حکومت جدید اسلامی» ذکر شده است، اصطلاعی یک دنیا جنجال و ابهام را با خود آورده است.

بر اساس متن این توافق‌نامه، قرار است به‌تاریخ بیست حوت سالی جاری گفت‌وگوهای میان‌افغانان آغاز شود و دو طرف در مورد نوعیت نظام و رهایی زندانیان طالب بحث خواهند کرد.

طالبان به تمامی جنگجویان خود دستور داد امروز از هرگونه حمله خودداری کنند.

خبرگزاری رویترز به نقل از ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان نوشت این کار برای «خوشی ملت» انجام می‌شود.

قرار است «توافق نامه صلح امریکا با طالبان» بعد از ظهر امروز میان نمایندگان آمریکا و طالبان در دوحۀ قطر، امضا شود.

مایک پومپئو، وزیر خارجۀ آمریکا به دوحه رسید

آقای پومپئو، امروز شاهد امضای توافق‌نامۀ صلح میان نمایندگان آمریکا و طالبان در قطر خواهد بود.

عبدالله در دیدار با ستولتنبرگ: امروز در تاریخ افغانستان یک روز تاریخی و سرنوشت‌ساز است

ریاست اجرایی از دیدار عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی با ینس ستولتنبرگ، دبیرکل ناتو خبر می‌دهد.

این نهاد امروز (شنبه، دهم حوت) با نشر خبرنامه‌یی نوشت آقای ستولنبرگ در این دیدار گفته است ناتو به حضور و همکاری با افغانستان تا برقراری صلح و ثبات پایدار‍‍ ادامه می‌‌دهد.

در خبرنامۀ ریاست اجرایی آمده آقای عبدالله با ابراز سپاس‌گزاری از حضور ناتو در افغانستان گفت: «امروز در تاریخ افغانستان یک روز تاریخی و سرنوشت‌ساز است.»

دبیرکل ناتو گفت از این که در این روز تاریخی و مهم در کابل حضور دارد، خرسند است.

وی ابراز امیدواری کرد امضای توافق‌نامۀ صلح میان آمریکا و طالبان زمینه را برای استقرار صلح و ثبات دایمی در افغانستان فراهم سازد.

او تأکید کرد ناتو به حضور و کمک‌های خود برای نیروهای مسلح افغانستان بر اساس تعهدات‌اش ادامه می‌دهد. دبیرکل ناتو افزود این حضور و کمک‌ها مشروط به بهبود وضعیت و شرایط در افغانستان است و تا آن زمان ناتو در کنار حکومت افغانستان است.

زلمی خلیلزاد لحظاتی پیش وارد هُتل شیراتون شد. 

ترامپ: افغانستان از فرصت به دست‌آمده استفاده کند

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا گفت افغانها باید از فرصت به میان آمده در روند صلح استفاده کنند.

کاخ سفید روز جمعه (9 حوت) با نشر اعلامیه‌یی به نقل از دونالد ترامپ نوشت اگر طالبان و حکومت افغانستان به تعهدات خود در روند صلح عمل کنند، راه برای ایالات متحده به خاطر پایان جنگ و بازگرداندن نیروهای آمریکایی به کشورشان باز خواهد شد.

قرار است امروز توافق‌نامۀ صلح میان آمریکا و طالبان در قطر امضا شود. کاخ سفید این توافق‌نامه را گام مهمی برای برقراری صلح پایدار در افغانستان عاری از القاعده، داعش و دیگر گروه‌های هراس‌افگن که می‌خواهند به آمریکا آسیب برسانند، خوانده است.

قرار است توافقنامه صلح میان امریکا و طالبان امروز در شهر دوحه کشور قطر به امضا برسد.

منابع می گویند احتمالا این توافقنامه از سوی مایک پومپیو وزیر امور خارجه امریکا و ملا عبدالغنی برادر، معاون گروه طالبان به امضا برسد.

منابع در قطر می گویند تمام آماد‌گی ها برای امضای این توافقنامه گرفته شده و مکان آن نیز مشخص شده است.

از سویی هم ارگ ریاست جمهوری می گوید قرار است ینس ستولتنبرگ دبیر کل پیمان ناتو و مارک اسپر وزیر دفاع امریکا نیز امروز به کابل بیایند و همزمان با امضای توافقنامه صلح میان امریکا و طالبان، در یک نشست با مقامات افغان، تجدید پیمان کنند.

ریاست جمهوری افغانستان می گوید این دو مقام غربی، یکجا با رییس جمهور غنی، یک اعلامیه مشترک صادر خواهند کرد که در آن بر ادامه تعهدات ناتو و آمریکا با افغانستان تأکید خواهد شد.

لطیف محمود معاون سخنگوی ریاست جمهوری می گوید: “قرار است وزیر دفاع آمریکا و دبیرکل ناتو فردا به کابل بیایند و یکجا با رییس جمهور یک اعلامیه مشترک صادر کنند.”

ازسوی دیگر حکومت افغانستان تایید می کند یک هیئت شش نفری را که در آن سالم شاه ابراهیمی معاون شورای امنیت، ذکیه عادلی معاون وزارت عدلیه، عبدالخالق بالاکرزی معاون وزارت دولت در امور صلح، فیض الله ذکی سفیر افغانستان در اندونیزیا، مولوی مظفری معین وزارت حج و اوقاف و‌ توتاخیل رییس محابس حضور دارند، برای گفتگوهای مقدماتی با طالبان به قطر فرستاده است.

به قول منابع، یکی از ماموریت های این هیات گفتگو با طالبان درباره چگونگی رهایی زندانیان ذکر شده است.

سمیع یوسفزی، خبرنگار آزاد در قطر، می گوید: “قرار است طالبان با این هیئت روی رهایی زندانیان گفتگو کنند هرچند طالبان گفته اند این هییت به درخواست آنان نیامده است”.

قرار است مراسم امضای توافق‌نامه گروه طالبان و آمریکا به میزبانی قطر در یکی از مجلل‌ترین هوتل‌های دوحه و باحضور نماینده گان ۳۰ کشور و سازمان ملل برگزار شود.

شاه محمود قریشی وزیر خارجه پاکستان می گوید: “فردا یک روز بزرگ برای افغانستان است، یک انتخاب بزرگ برای مذاکره. یک فرصت بسیار بزرگ است. افغانستان انشاالله به سوی صلح و ثبات روان است و فردا مذاکرات فراگیر میان افغانان آغاز خواهد شد. من آرزوی صلح و ثبات برای افغانستان دارم.”

هرچند جزئیات دقیق این توافقنامه منتشر نشده، ولی منابع آگاه ازین مذاکرات، می‌گویند درست پس از امضای این توافق‌نامه، ۵ هزار زندانی طالب و یک هزار زندانی حکومت افغانستان، رها می شوند و مرحله بعدی کاهش خشونت‌ها آغاز و آمادگی برای برگزاری گفتگوها میان حکومت و طالبان گرفته خواهد شد.