معترضان که پلاکاردهایی با شعارهای “حکومت، بگذار خانه یک بامیانی هم روشن شود!”، “رئیس جمهور، بامیان هم به برق نیاز دارد” و “عبور خط برق از بامیان گامی بسوی تامین عدالت اجتماعی” در دست داشتند، انحراف مسیر پروژه توتاپ را خیانت ملی خواندند.
آنان گفتند که برخی از حلقات و عناصر در درون دولت، سیاست نفی و تبعیض را در پیش گرفته اند که” انحراف عمدی” مسیر عبور پروژه توتاپ از بامیان به سالنگ توسط شرکت برشنا هم جزئی از آن است.
تظاهرات کنندگان تاکید کردند که عبور این خط برق از مسیر بامیان باعث می شود تا زمینه استخراج معادن مناطق مرکزی و ایجاد کارخانه های تولیدی در این مناطق نیز فراهم شود اما گویا برخی از سیاست گذاران با این موضوع موافق نیستند.
توتاپ، پروژه انتقال 500 کیلو ولت برق صادراتی ترکمنستان از طریق ازبکستان، تاجیکستان و افغانستان به پاکستان است.
شرکت فیشنر آلمانی که ماستر پلان برق بسیاری از کشورها را ساخته است، مناطق مرکزی از جمله بامیان را برای عبور این خط برق مناسب تخشیص داده اما اکنون برخلاف نظر متخصصان این شرکت، دولت افغانستان تصمیم گرفته است که این پروژه را از مسیر پرخطر سالنگ عبور دهد.
با این حال معترضان در دایکندی با نشر قطعنامه ای از دولت و پارلمان کشور خواسته اند که نگذارند منافع ملی، عدالت اجتماعی و برادری میان اقوام ساکن در کشور، دستخوش و بازیچه حلقات خاصی شود که با گذشتن این خط برق از بامیان موافق نیستند.
در قعطنامه آمده است:” مردم مناطق مرکزی در زمان انتخابات با حضور پر شور در پای صندوق های رای حاضر شدند و به رهبران حکومت وحدت ملی رای دادند، اکنون در بدل این آرا، دولت باید به خواست آنان مبنی بر عبور پروژه توتاپ از بامیان، پاسخ مثبت دهد”.
در جای دیگری از قعطنامه گفته شده که رهبران دولت باید عدالت اجتماعی و حقوق شهروندی مساوی را مطابق به وعده های شان در زمان مبارزات انتخاباتی در نظر بگیرند و با عبور این خط برق از سالنگ، بودجه ملی را ضایع نکنند.
معترضان در قعطنامه خود از نهادهای ملی و بین المللی مدافع حقوق بشر نیز خواستار آن شده اند تا با اعمال فشار بر دولت افغانستان از طریق هماهنگی با نهادهای کمک کننده، جلو انحراف مسیر عبور پروژه توتاپ را بگیرند.
تغییر مسیر عبور پروژه توتاپ بر خلاف نظر متخصصان، با واکنش های تند فعالان مدنی، رهبران احزاب سیاسی، ساکنان مناطق مرکزی و نمایندگان آنان درمجلس نمایندگان روبرو شده است.
پیشتر شماری از نمایندگان ولایت های بامیان، غزنی، غور، سمنگان، میدان وردک و دایکندی در یک نشست خبری در کابل گفتند که دولت در سالهای گذشته مناطق مرکزی کشور را به شکل سیستماتیک از انرژی برق محروم کرده است.
مردم بامیان نیز چند روز پیش با راه اندازی تظاهراتی، این اقدام حکومت مرکزی را مغرضانه و نادیده گرفتن حقوق باشندگان مناطق مرکزی خواندند.
همزمان با این اعتراضات رهبران برخی از احزاب سیاسی هم سران دولت را به برخورد دوگانه و تبعیض آمیز با شهروندان کشور متهم کردند و از آنان خواستند که با عبور پروژه توتاپ از مسیر بامیان که مصون و بی خطر است، موافقت کنند.
با این حال محمد سرور دانش معاون دوم ریاست جمهوری کشور بتازگی اعلام کرده است که قرارداد این خط انتقال برق متوقف شده و نیاز به اصلاح دارد.
محمد محقق معاون دوم ریاست اجرائیه کشور نیز امروز اعلام کرد که خط برق توتاپ از سالنگ نه بلکه از بامیان خواهد گذشت.
