برچسب: برجام

در بیانیه‌ای که بامداد روز یکشنبه(۳۰ سنبله) در وبسایت وزارت خارجه ایران منتشر شد، آمده است: «وزیر امور خارجه امریکا خود نیز می‌داند که ادعایش در مورد بازگشت تحریم‌های شورای امنیت بی‌اساس، باطل و فاقد هرگونه اثرگذاری قانونی است و لذا به روش مالوف خود اقدام به تهدید و ارعاب کشورها به وضع تحریم‌های ملی فرامرزی علیه آنان کرده است که خود بهترین گواه اعتراف امریکا به شکست در حرکتش در شورای امنیت است».
بیانیه همچنین با اشاره به رد درخواست دولت امریکا برای بازگشت تحریم‌های ایران پیش از این در ۲۵ اگست از سوی رییس شورای امنیت اعلام می‌دارد: «امریکا امروز در حالی به دروغ مدعی بازگشت قطعنامه‌های تحریمی‌شورای امنیت ملل متحد علیه جمهوری اسلامی ایران است که درخواست امریکا به عنوان یک کشور غیرعضو در برجام برای آغاز روند احیای تحریم‌ها از اساس از سوی شورای امنیت رد شده و این روند هیچ‌گاه آغاز نشده است که امروز به سرانجام رسیده باشد».
وزارت خارجه ایران در ادامه با اشاره به خروج امریکا از توافق هسته‌ای ایران در سال ۲۰۱۸ میلادی می‌افزاید: «امروز اما با گذشت دو سال از آن تاریخ، ایالات متحده که در پیشبرد پروژه امنیتی‌سازی جمهوری اسلامی ایران تنهاتر از هر زمان دیگری است، سرخورده از ناتوانی در ایجاد اجماع علیه ایران، به قلدری و باج‌خواهی از جامعه بین‌المللی روی آورده و در حالی که تقریباً تمام اعضای شورای امنیت به صراحت رویکرد مضحک ایالات متحده در قبال قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت را رد کرده‌اند، رژیم امریکا در چارچوب سیاست یکجانبه‌گرایانه و زورمحور خود کشورهای جهان را به دلیل پایبندی به قوانین بین‌المللی به تحریم تهدید می‌کند».
این بیانیه سخنان روز گذشتۀ مایک پمپئو وزیر خارجه امریکا را سخنانی «با مصرف داخلی» خوانده و هشدار می‌دهد: «چنانچه امریکا رأسا یا با همکاری معدود دست‌نشانده‌های خود اقدامی در راستای این تهدیدات انجام دهد، با واکنش جدی مواجه خواهد شد و مسئول تمامی عواقب خطرناک آن خواهد بود».
در همین حال، وزیران خارجه سه کشور اروپایی امضا کننده برجام، بامداد یکشنبه در واکنش به اعلام رسمی امریکا مبنی بر بازگرداندن همۀ تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران، با انتشار بیانیه‌ای مشترک بار دیگر بر موضع کشورهایشان در حمایت از توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ میلادی تاکید کردند.
روسیه به عنوان یکی از امضا کنندگان توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ میلادی میان ایران و قدرت‌های بزرگ همچنین از اعضای دائمی شورای امنیت سازمان ملل، روز یکشنبه به اعلامیۀ یکجانبه امریکا برای بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران واکنش نشان داد.
سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه ضمن محکوم کردن این تصمیم واشنگتن اعلام کرد که این اقدام «فاقد مبنای قانونی» است.
آقای لاوروف همچنین در واکنش به سخنان مایک پمپئو مبنی بر اینکه کشورهایی که این تحریم‌ها را رعایت نکنند، با پیامدهای این کار روبرو خواهند شد گفت: «ابتکارات و اقدامات نامشروع ایالات متحده نمی‌تواند عواقب قانونی بین‌المللی برای دیگر کشورها به همراه داشته باشد».
مایک پمپئو در سخنان شنبه شب خود اعلام کرد علاوه بر بازگشت همه تحریم‌های سازمان ملل، تحریم تسلیحاتی ایران نیز بطور دائمی تمدید خواهد شد و سیاست حداکثر فشار امریکا علیه ایران تا زمانی که تهران «گسترش هرج و مرج، خشونت و خونریزی» را متوقف نکند، ادامه خواهد داشت.

محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران از جامعۀ جهانی خواست تا مقابل استفاده آمریکا از ابزار تحریم و اعمال نظر خود آنهم به شیوه‌ای «قلدرمابانه» بایستد.

آقای ظریف اعلام کرد: «فردا دیگر کشورها نیز با چنین رفتاری روبرو خواهند شد؛ یعنی زمانی که آمریکا اقدام مشابهی را علیه پروژه نورد استریم و پروژه‌های دیگر به اجرا بگذارد. زیرا اگر یکبار به این کشور اجازه داده شود تا قلدری کند آنگاه رفتار قلدرمابانۀ او ادامه خواهد یافت.»

یک روز پیش از این سه کشور اروپایی امضا کننده برجام با انتشار نامه‌ای مشترک خطاب به دیگر اعضای شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرده بودند که همچنان از سیاست تداوم معافیت‌های ایران از تحریم‌های سازمان ملل حمایت خواهند کرد.

فرانسه، بریتانیا و آلمان در این نامه ضمن اشاره به خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ میلادی تاکید کرده بودند که هر تصمیم یا اقدامی برای تحمیل دوباره تحریم‌های این سازمان علیه تهران «از نظر قانونی فاقد اثر حقوقی است».

این در حالی ست که مایک پمپئو شام روز گذشته اعلام کرد باید تمام تحریم های سازمان ملل علیه ایران بازگردد.

به گزارش خبرگزاری رویترز آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد با ارسال نامه‌ای به رئیس شورای امنیت گفته است وی نمی‌تواند هیچ اقدامی برای بازگرداندن تحریم‌های سازمان علیه ایران انجام دهد.

در این نامه که به دست خبرگزاری رویترز رسیده است دبیرکل سازمان ملل گفته است که بر سر روند فعال کردن مکانیسم ماشه و بازگرداندن تحریم‌های این سازمان «تردید» وجود دارد و وی «به عنوان دبیرکل» نمی‌تواند «این تردیدها را نادیده» بگیرد.

شورای امنیت و دبیرکل سازمان ملل هر کدام از کارشناسان حقوقی سازمان خواسته‌اند تا قانونی بودن یا نبودن فعال کردن مکانیسم ماشه توسط آمریکا را بررسی کنند. آقای گوترش با اشاره به همین موضوع در نامه خود گفته است که «تا روشن شدن نتیجه» نمی‌تواند هیچ اقدامی انجام دهد.

مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا روز شنبه رسما از بازگشت تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران خبر داد.

بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران محل اختلاف واشنگتن با سایر طرف‌های برجام است.

ایران و سایر اعضای توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ می‌گویند که آمریکا از برجام خارج شده و نمی‌تواند از مکانسیمی که در این معاهده گنجانده شده استفاده کند.

در مقابل آمریکا می‌گوید که برجام ضمیمه قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت است و این کشور به عنوان عضو شورا بر اساس متن قطعنامه عمل می‌کند.

مکانیسم ماشه، ساز و کاری است که به اعضای دائم شورای امنیت اجازه می‌دهد تا در صورت تخطی ایران از توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ تمام تحریم‌های سازمان ملل علیه تهران را بازگرداند. بر اساس این ساز و کار هیچیک از اعضای دائم شورای امنیت نمی‌توانند با استفاده از حق وتو روند بازگرداندن تحریم‌ها را متوقف کنند.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی روز دوشنبه برای سفری که هدف آن همکاری بر سر فعالیت های هسته ای ایران عنوان شده است وارد تهران شد.

این سفر اولین دیدار رافائل گروسی از ایران از زمان آغاز فعالیتش در مقام مدیرکل آژانس انرژی اتمی محسوب می شود. او قرار است در جریان این سفر علاوه بر حسن روحانی، رئيس جمهوری با محمد جواد ظریف، وزیر خارجه و علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران نیز دیدار کند. انتظار می رود که مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی در دیدار با مقامات ایران خواستار بازرسی کارشناسان این نهاد از دو مرکز فعالیت های هسته ای ایران شود.

رافائل گروسی دو ماه پیش گفته بود که ایران بیش از چهار ماه است که اجازه بازرسی از «دو مرکز مشکوک به فعالیت های هسته ای» را نمی دهد. مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی قرار است روز چهارشنبه، پیش از بازگشت به مقر این نهاد در وین با حسن روحانی دیدار کند.

سفر رافائل گروسی به ایران در حالی انجام می شود که شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی روز ۱۹ ژوئن (۳۰ خرداد) به قطعنامه پیشنهادی آلمان، فرانسه و بریتانیا که در آن از عدم همکاری با تحقیقات آژانس انتقاد شده بود رای مثبت داد. این در حالی است که تنش بین کشورهای اروپایی و آمریکا در روزهای اخیر بر سر تمدید تحریم تسلیحاتی ایران و استفاده واشنگتن از ساز و کار ماشه برای بازگشت تحریم های شورای امنیت علیه ایران افزایش یافته است.

از سوی دیگر جلسه کمیسیون مشترک توافق هسته ای ایران قرار است روز اول سپتامبر (۱۱ شهریور) در وین تشکیل شود.

بوریس جانسون، نخست‌وزیر بریتانیا و امانوئل ماکرون، رئیس جمهوری فرانسه روز یکشنبه در حاشیۀ نشست بررسی تحولات لیبی که در برلین برگزار شد، با یکدیگر دیدار و در گفتگوهای خود بار دیگر بر تعهدشان برای حفظ توافق هسته‌ای ایران تاکید کردند.

با این وجود، آنها بر این موضوع نیز معترف بودند که ضروریست چهارچوبی بلندمدت برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تعریف شود.

در بیانیۀ دفتر نخست‌وزیری بریتانیا آمده است: «در موضوع ایران، هر دو رهبر علاوه بر تکرار تعهدات خود در قبال برجام، بر لزوم تعریف یک طرح بلندمدت برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تاکید کردند… آنها همچنین دربارۀ اهمیت تنش‌زدایی در منطقه و همکاری با شرکای بین‌المللی برای یافتن راهی دیپلماتیک برای کاهش تنش‌های فعلی توافق داشتند.»

دیدار جانسون و ماکرون، کمتر از یک هفته پس از آن انجام شد که اروپایی‌ها از فعال شدن ساز و کار حل اختلاف در برجام، موسوم به مکانیسم ماشه خبر دادند.

در زمان اعلام خبر فعال سازی این مکانیسم جوزپ بورل، رئیس دستگاه سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرده بود که هدف از این کار، همراهی با سیاستهای آمریکا برای اعمال فشار حداکثری بر ایران نیست؛ بلکه اروپا به دنبال یافتن راهی برای بازگردان ایران به مسیری است تا بار دیگر بطور کامل به توافق هسته‌ای پایبند شود.

تلاش‌های اروپا برای حفظ توافق هسته‌ای در حالی انجام می‌شود که هفته گذشته بوریس جانسون، نخست‌وزیر بریتانیا اعلام کرد آماده است روی «توافق ترامپ» و جایگزین کردن آن با توافق بین‌المللی منعقد شده میان ایران و ۵ قدرت برتر جهان نیز کار کند.

این اظهارات او، انتقاد شرکای اروپایی بریتانیا را برانگیخت و آنها همچنان بر عزم خود برای حفظ توافق کنونی تاکید کردند.

مسئول سیاست خارجی و امور امنیتی اتحادیه اروپا در عین حال تایید کرد که طرف‌های برجام فعلا مکانیسم ماشه را فعال نمی‌کنند. وی افزود: «هیچ یک از طرف‌های برجام معتقد نیستند که کاهش تعهدات ایران به معنای نقض کامل توافق هسته‌ای باشد.

به نقل از یورونیوز، مکانیسم ماشه به ساز و کاری در توافق هسته‌ای ایران و گروه کشورهای ۵+۱ اطلاق می‌شود که در آن عدول ایران از تعهداتش باعث می‌شود تحریم‌های سازمان ملل به صورت خودکار مجددا علیه تهران فعال شوند.

موگرینی تایید کرد توافق هسته‌ای ایران حالش خوب نیست اما همچنان زنده است و نمی‌توانیم بگوییم که ساعت‌های پایانی و آخرین نفس‌ها را سپری می‌کند.

وی از انجام نخستین تراکنش‌ها طبق اینستکس (ساز و کار مبادلات تجاری اتحادیه اروپا با ایران) خبر داد و گفت: «اینکه آیا این ساز و کار شامل معاملات نفتی بشود یا نه، در حال بررسی است.»

ادامه فروش نفت ایران، یکی از شروط اولیه ایران برای ادامه پایبندی به برجام است.

وی درباره حضور کشورهای دیگر در اینستکس گفت: «درباره این موضوع در جلسه با وزرای امور خارجه کشورهای اتحادیه اروپا صحبت شد و برخی از کشورها علاقمند هستند که از سهامداران اینستکس باشند.»

مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا، تعداد کشورهای حاضر در اینستکس را فعلا ۱۰ کشور عضو این اتحادیه عنوان کرد.

وی از ایران دعوت کرد که اقدام‌های اخیر خود را [در کاهش تعهدات برجامی] به عقب برگرداند و کاملا به برجام متعهد شود.

وی به گفت‌وگوهای اخیر خود با افراد مختلف از جمله در منطقه خاورمیانه اشاره کرد و گفت: «همه، از جمله افرادی که پیش از این منتقد برجام بودند هم اکنون از ایران می‌خواهند که به این توافق احترام بگذارد و آن را کامل اجرا کند. حتی کسانیکه منتقد توافق هسته‌ای بودند و آن را موثر نمی‌دانستند.»

موگرینی تاکید کرد: «امروز همه معتقدند که هیچ جایگزینی برای برجام وجود ندارد. این توافق جلوی ایران را در گسترش سلاح هسته‌ای می‌گیرد.»

ایران روز ۱۶ سرطان با پایان مهلت ۶۰ روزه نخست خود به اروپا اعلام کرد که در گام دوم کاهش تعهدات برجامی، سطح غنی‌سازی خود را به بیش از ۳.۶۷ درصد می‌رساند که فراتر از سطح توافق سال ۲۰۱۵ است. میزان فعلی غنی سازی اورانیوم ایران پس از عبور از سطح ۳.۶۷ درصد حدود ۴.۵ درصد عنوان شده است.

نخستین گام کاهش تعهدات برجامی ایران، عبور از محدودیت میزان نگهداری مواد هسته‌ای و آب‌سنگین بود به طوریکه در تاریخ ۱۰ سرطان، محمد جواد ظریف، تایید کرده بود ذخایر اورانیوم غنی شده ۳.۶۷ درصد ایران از ۳۰۰ کیلوگرم عبور کرده است.

به گزارش رها، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، امروز سه‌شنبه شش نوامبر تحریم‌های آمریکا را “گامی در جهت بی‌ثبات کردن جهان” توصیف کرد و گفت “ما نمی‌خواهیم در یک دنیای امپریالیستی زندگی کنیم.”
دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا شش ماه بعد از خروج از برجام روز دوشنبه 13 عقرب تحریم‌های ایران را که بعد از امضای برجام برداشته بود، به طور کامل بازگرداند و افراد و شرکت‌های تازه‌ای را به فهرست این تحریم‌ها اضافه کرد.
مولود چاوش‌اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه هم که به ژاپن سفر کرده است با انتقاد از تجدید تحریم‌های آمریکا، منزوی کردن ایران را خطرناک توصیف کرد و گفت که مجازات کردن مردم ایران ناعادلانه است.
آقای چاوش‌اوغلو در توکیو به خبرنگاران گفت : “من تصور نمی‌کنم که این تحریم‌ها هیچ نتیجه‌ای داشته باشد. به نظر من گفتگوی معنادار و مذاکره مفیدتر از تحریم‌ها است.”
پیش از این اتحادیه اروپا، چین و روسیه هم از این اقدام آمریکا انتقاد یا ابراز تاسف کردند و گفتند که ایران به تعهدات خود در توافق هسته‌ای پایبند بوده است.
این در حالی است که دولت امریکا هشت کشور به شمول ترکیه را از تحریم نفتی علیه ایران معاف کرده است.

احمد شکیب مستغنی سخنگوی وزیر خارجه  کشورمان با اشاره به خروج امریکا از برجام گفت: «کابل هم با واشنگتن و هم تهران روابط دوستانه ای دارد و امیدواریم تنش تهران – واشنگتن اثر منفی بر تعاملات این کشور نداشته باشد.»

وی به رادیو آزادی گفته است: «با اجماع منطقه و جهانی که در باره افغانستان وجود دارد، امیدواریم که دید کشورها در قبال افغانستان دیدگاه مشترک و مبتنی به همکاری باشد و فکر می کنیم این رویداد تاثیرات ناگواری بر افغانستان نخواهد داشت.»

لازم به ذکر است که دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا شب گذشته با وجود مخالفت های هم پیمانان اروپایی اش، از تصمیم خود برای خروج از توافقنامه پنج به علاوه یک با ایران خبر داد.