برچسب: امریکا

محمد نعیم، سخنگوی گروه طالبان ادعاها درخصوص این که این گروه شبه نظامی به ایمن الظواهری، رهبر القاعده از سال ۲۰۱۱ تا کنون پناه داده را تکذیب کرد.

اخیرا مایکل مورل، مدیر سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا سیا گفت الظواهری در افغانستان زندگی می کند و طالبان به او پناه داده است.

محمد نعیم در گفتگو با اسپوتنیک گفت: این یک دروغ است و این ادعا نسبتی با واقعیت ندارد.

کره‌شمالی با محکوم کردن جنگ تحت رهبری آمریکا در افغانستان به عنوان “جنایت حقوق بشری”، واشنگتن را به ارتکاب “جنایات کشتار جمعی” علیه مردم بی‌گناه این کشور متهم کرد.

وزارت خارجه کره‌شمالی با انتشار بیانیه‌ای در وب‌سایت خود تحت عنوان “آمریکا بابت جنایت حقوق بشری خود به هر بهایی باید محاکمه شود” تاکید کرد “پرواز شتابزده” نیروهای آمریکایی پایان ناگهانی دو دهه “مبارزه با تروریسم” واشنگتن در افغانستان را رقم زد.

در این بیانیه آمده است: در این برهه از زمان، صدای جهانیان که می‌خواهند نیروهای آمریکایی به خاطر جنایات کشتار جمعی علیه مردم بی‌گناه محاکمه شوند و قضاوت سختگیرانه‌ای علیه جنایتکاران صورت پذیرد، بلند می‌شود.

در این بیانیه همچنین به اظهارات مقام‌های دولتی ایران و چین و یک گزارش خبری ژاپن اشاره شده مبنی بر اینکه عملیات‌های ارتش آمریکا جان شماری از غیرنظامیان را در افغانستان گرفته است.

وزارت خارجه کره‌شمالی گفت: تمام حقایق فوق مویّد این مطلب است که تمام مکان‌هایی که زیر پای نیروهای آمریکایی لگدمال شدند، به زمین سوخته حقوق بشری تقلیل یافته‌اند. ایالات متحده پشت نقاب “قضاوت حقوق بشری” مرتکب چنین جنایت‌هایی در بخش‌های مختلف جهان شده است.

همچنین وزارت خارجه کره‌شمالی هفته گذشته از آمریکا بابت جنگ افغانستان و تبعیض نژادی انتقاد کرده و این کشور را نابودکننده حقوق بشر و دموکراسی توصیف کرد.

آمریکا در سی اوت خروج از افغانستان را تکمیل کرد و به بیست سال جنگ که به بهانه حملات تروریستی در یازده سپتامبر ۲۰۰۱ آغاز شده بود، پایان داد. در آن زمان، افغانستان تحت کنترل طالبان بود. طالبان بعد از بیست سال در ۱۵ اوت ۲۰۲۱ قدرت را دوباره به دست گرفت.

طالبان برخلاف آنچه وعده داده بودند در تشکیل یک دولت همه شمول کوتاهی کرده اند. این گروه چند روز پیش کابینه سرپرست خود را اعلام کردند و علی رغم ادعای رهبران طالبان مبنی بر همه شمول بودن این کابینه در عمل دیده می شود که فضایی برای چهره هایی که در بیست سال گذشته بخشی از حکومت بوده اند، وجود ندارد. این رویه طالبان در تشکیل کابینه بدون شک مورد پذیرش بسیاری از کشورهای منطقه و جهان نخواهد بود. برداشت طالبان از حکومت همه شمول اگر این باشد از سوی جهان رد خواهد شد.

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری رها طالبان علی رغم مخالفت های موجود از جمله مخالفت شورای امنیت سازمان ملل متحد، امارت اسلامی خود را احیا کرده اند. در این راستا، چند روز پیش طالبان سرانجام پرچم سه رنگ جمهوری اسلامی افغانستان را از ارگ پایین کشیده پرچم سفید رنگ خود را بر فراز ارگ به اهتزاز درآوردند. کاربران و صاحبان رسانه های اجتماعی طالبان نیز عکس هایی از ملا هبت الله را آپلود کردند و نوشتند «امیرالمومنین» یعنی فرمانده پرهیزگاران!

این در حالی ست که به نظر کارشناسان امر اعلام امارت اسلامی از سوی طالبان می تواند دومین مانع کلان در به رسمیت شناخته شدن طالبان از سوی کشورهای منطقه و جهان به حساب آید.

اینکه طالبان به آسانی و بدون مقاومت نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان توانستند طی چند هفته کل افغانستان را تصرف کنند و به کابل برسند اگرچه جای تعجب دارد اما در نوع خود گویای یک توطئه عمیق از سوی اشرف غنی رئیس جمهور پیشین و فراری علیه مردم خود و در حمایت از طالبان می باشد. روش طالبان برای تصرف ولایت پنجشیر تنها مرکز مقاومت مردمی علیه این گروه و استفاده از زور برای کنترل این ولایت خود می تواند نظر بسیاری از کشورها در اعطای مشروعیت به نظام طالبانی را تغییر دهد. طالبان اگرچه در روزهای نخست بر حل مساله پنجشیر از راه مذاکره تاکید می کردند و در این راستا چند نشست مشورتی نیز با بزرگان پنجشیرو رهبران مقاومت مردمی داشتند اما در نهایت به کمک حملات هواپیماهای بدون سرنشین پاکستان و اطلاعات استخباراتی سازمان استخباراتی پاکستانی آی ای آی به پنجشیر حمله ور شدند و توانستند بخش هایی از این ولایت را به تصرف خود درآورند. بعد فجیع قضیه حمله طالبان به پنجشیر دخالت آشکار پاکستان و حمله عملی به خاک افغانستان بود که در اولین گام رژیم طالبان صورت گرفت و چهره ای منفور از این گروه در افکار عمومی افغانستانی ها و جهان ارائه کرد.

کشورهای جهان و منطقه برای به رسمیت شناختن طالبان همان طور که بارها و بارها اعلام کرده اند منتظر اقدامات طالبان می باشند، اینکه این گروه تا چه حد به تعهد خود مبنی بر قطع رابطه با گروه های تروریستی از جمله القاعده عمل می کند و اجازه نمی دهد گروه های تروریستی خارجی از خاک افغانستان علیه امریکا و متحدینش استفاده نمایند.

پاکستان نیز این بار برخلاف دوره قبلی سنجیده تر عمل خواهد کرد: در دوره گذشته امارت  اسلامی طالبان پاکستان یکی از سه کشوری بود که رژیم طالبان را به رسمیت شناخت. اسلام آباد این بار برخلاف سال 2001-1996 میلادی منتظر می ماند تا عکس العمل کشورهای دوست و دیگر کشورها در قبال حکومت طالبان را ببیند و براساس آن احتمالا موضع خود را اعلام کند. منظور از کشورهای دیگر همان عربستان سعودی و امارات متحده عربی می باشد.

در این میان اما قطر که چندین دوره مذاکرات صلح بین امریکا و طالبان را میزبانی کرد و در نهایت به امضای توافق صلح میان امریکا و طالبان منجر شد را نباید فراموش کرد. قطر به عنوان تنها کشور نزدیک به طالبان تاکنون هیچ نشانه ای مبنی بر به رسمیت شناختن رژیم طالبان از خود بروز نداده است. قطر اما اولین کشوری ست که وزیر امور خارجه خود را روز گذشته یک شنبه 12 سپتامبر به کابل فرستاد تا با مقامات طالبان از جمله وزیر الوزراء طالبان و عبدالله و کرزی دیدار کند. به گفته مقامات رسمی طالبان شیخ محمد بن عبدالرحمان آل ثانی وزیر امور خارجه قطر در  ارگ ریاست جمهوری با رهبران طالبان دیدار و گفت و گو کرده است.

وزیر امور خارجه قطر پیش از سفر به کابل به کشورهای پاکستان، ترکیه و ایران سفر کرده با مقامات این کشورها در مورد افغانستان گفت و گو کرده بود.

از سوی دیگر موضوع حقوق زنان و اقلیت ها نیز در به رسمیت شناخته شدن طالبان از سوی کشورهای غربی نقش مهمی دارد. این در حالی ست که در کابینه اعلام شده از سوی طالبان هیچ زنی به چشم نمی خورد و هزاره های شیعه به عنوان یک قوم بزرگ در افغانستان در کابینه طالبان جایی ندارد.

نکته مهم دیگر دولت اشرف غنی می باشد: این درست که با فرار محمد اشرف غنی عملا دولت وی نیز ساقط شد اما از لحاظ قانونی هنوز فعال قلمداد می شود و همان طور که امرالله صالح معاون اول رئیس جمهور پیشین افغانستان اعلام کرده است در نبود رئیس جمهور براساس بیان صریح قانون اساسی معاون اولش صاحب اختیار کرسی ریاست جمهوری می باشد. در همین راستا امرالله صالح پس از فرار غنی به پنجشیر رفت و خود را رئیس جمهور خواند.

به هر صورت طالبان اکنون باید بدانند که کنترل یک کشور از راه زور ممکن است بسیار آسان تر از اداره یک کشور جنگ زده و غرق در مشکلات باشد. رژیم طالبان که اکنون با اعلام یک کابینه یک جانبه عملا نشان داده به شریک ساختن دیگر اقوام در قدرت علاقه ای ندارد بدون شک در ادامه با چالش های کلانی در به رسمیت شناخته شدن از سوی کشورهای منطقه و جهان روبرو ست.

بیشتر کشورها منتظر عملکرد طالبان می باشند، اینکه این گروه تا چه حد به همه شمول بودن دولت آینده خود در افغانستان عمل می کند.

 درحالیکه آمریکا و متحدانش به طالبان مشکوک و فعلاً برای ارائه کمک به کشور تحت تسلط این گروه دو دل هستند، چین و پاکستان درحال سبقت گرفتن از غرب‌اند.

درحالیکه کشورهای جهان روز دوشنبه در ژنو سوییس گردهم می‌آیند تا در مورد تکلیف کمک‌های جهانی به افغانستان تصمیم گیری کنند، پاکستان و چین برنامه آینده خود را هم چیده‌اند.

آمریکا کمک به طالبان را به عمل این گروه به قولهایش منوط کرده است. مردم افغانستان در خارج از این کشور حدود ۱۰ میلیارد دلار کمک به صورت منجمد شده دارند که هنوز تکلیف آن معلوم نیست. به نظر می‌رسد غرب در مورد دادن این همه پول به دولت طالبان مردد است. هرگونه تاخیر در ارائه کمک‌های انساندوستانه به مردم افغانستان خطر قحطی، فقر و گرسنگی را بیشتر می‌کند. این درحالی است که کشورهای همسایه افغانستان مانند چین و پاکستان منتظر نمانده و اکنون کمک‌های خود را به دولت طالبان تحویل می‌دهند. به نظر می‌سد این دو کشور درحال تضمین کردن آینده حضور خود در بازار افغانستان هستند.

هفه قبل پاکستان یک محموله شامل روغن خوراکی و دارو را به افغانستان فرستاد و از کشورهای جهان خواست به افغانستان کمک کنند. چین هم کشور بزرگی است که به معادن افغانستان به خصوص لیتیوم این کشور چشم دوخته و هیچگاه برای کمک به دولت طالبان وقت را تلف نخواهد کرد.

 بعد از تسلط کامل طالبان بر افغانستان، رژیم حاکم بر این کشور با مردم و البته همسایگان چگونه رفتار خواهد کرد؟

نشریه فارن‌پالیسی با اشاره به آینده نگران‌کننده‌ای که پس از خروج آمریکا در انتظار افغانستان بحران‌زده است، روند آینده این کشور را مرهون و مدیون عواملی می‌داند که در نهایت برآیندشان تعیین‌کننده نوع و شیوه حکمرانی طالبان و روابط این رژیم با همسایگان و البته مجامع بین‌المللی خواهد بود.

در حقیقت از نگاه مایکل کوگلمن، نویسنده فارن‌پالیسی؛ عواملی که مسیر افغانستان را در هفته‌های آینده رقم خواهند زد، در چند سرفصل کلی و در قالب چند پرسش کوتاه قابل پیش‌بینی و گمانه‌زنی هستند.

ویژگی‌های دولت طالبان

معرفی ترکیب دولت طالبان اولین نشانه‌ای بود که تا حد زیادی چگونگی حکمرانی طالبان و مراوده این رژیم با دنیا را نشان داد. دولتی کاملا انحصاری، بدون زنان و افراد غیر طالبان، بدون کسانی که کمترین ارتباطی با دولت قبل داشته‌اند، و البته همان‌طور که لین اودونل در فارن‌پالیسی پیش‌بینی کرده بود: با یک شورای رهبری افراط‌گرا که شاید قدرتمندترینشان خلیل حقانی از شبکه حقانی باشد که تاکنون در اغلب حملات پرتلفاتی که طالبان در افغانستان داشته، نقش داشته است. این‌ها هیچ‌کدام نشانی امیدوارکننده با خود ندارد. به خصوص اگر آن را در کنار برخوردهای اولیه طالبان با زنان و خبرنگاران و البته اهالی پنجشیر قرار دهیم. نشانه‌هایی به شدت نگران‌کننده که کشورها و دولت‌های دیگر را از همین ابتدا متوجه عمق خطراتی که ممکن است طالبان برای دنیا داشته باشد، کرده؛ و آن‌ها را دچار تردید کرده- که آیا باید این رژیم را به رسمیت بشناسند یا نه!

کمک‌های جامعه بین‌الملل به افغانستان

یکی از احتمالات رو به قطعیت افغانستان در آینده نزدیک مواجهه این کشور با بحران اقتصادی است. به هر حال تحریم‌های اقتصادی غرب علیه طالبان چیزی جز بحران را ایجاب نمی‌کند. به خصوص که طالبان برای مقابله با چنین بحران‌هایی از نظر سیاسی به شدت بی‌تجربه است و همین هم ممکن است این بحران را به بحران‌هایی دیگر پیوند زده و مثلا طالبان را به تلاش برای تثبیت قدرت خود و البته مقاومت لجبازانه و خشونت‌آمیز در مقابل دنیا وادارد. همان‌طور که مقاومت لجبازانه و خشونت‌آمیز مردم در مقابل طالبان هم قابل پیش‌بینی است- که این هم می‌تواند به ناآرامی و درگیری و در ادامه هم افزایش پناهجویان منجر شود. احتمالاتی که لزوم کمک‌های مالی بین‌المللی را یادآوری می‌کند- که البته در این زمینه تاکنون شاهد نشانه‌های خوبی بوده‌ایم. از جمله مجوز وزارت خزانه‌داری آمریکا برای ارسال کمک‌های بشردوستانه به افغانستان- که الحق طالبان نیز تاکنون مانعی در مقابل تحویل این کمک‌ها به گروه‌های امدادی به وجود نیاورده است.

ظرفیت ضدتروریسم واشنگتن

افغانستان تحت حاکمیت طالبان قطعا با بحران‌های تروریستی نیز مواجه خواهد شد. به هر حال آمریکا بعد از خروج از افغانستان، برای این که احساس غبن یا شکست نکند، تهدیدات تروریستی را رصد خواهد کرد و در صورت لزوم با حملات هوایی از طریق امکانات و پایگاه‌های نظامی موجود در خاورمیانه دست به اقدام خواهد زد. به ویژه اگر آن تهدیدات تروریستی علیه واشنگتن باشند- که در این زمینه به طور مشخص می‌توان به القاعده و داعش اشاره کرد. گروه‌هایی که با پیروزی طالبان تقویت هم شده‌اند، و بنابراین احتمالا با الهام گرفتن از این گروه حملات تروریستی خود را افزایش خواهند داد. موضوعی که درگیری‌ها و بحران‌ها و تنش‌های افغانستان را بیشتر خواهد کرد. هم از این نظر که حملات ضدتروریستی خطرات جدی به همراه دارند و مثلا ممکن است به کشته شدن غیرنظامیان منجر شوند- که خطر اعتراض مردمی و ناآرامی‌های اجتماعی را به همراه دارد. و هم از این نظر که اگر مثلا القاعده یا داعش خراسان هدف قرار گیرند، احتمال بروز درگیری و تنش بین این گروه‌ها با طالبان بالا می‌رود- که این نیز به نوبه خود به معنای تنش‌های بیشتر در افغانستان خواهد بود.

سرنوشت مقاومت پنجشیر

سرنوشت مقاومت پنجشیر دیگر عاملی است که بی‌تردید نقش مهمی در آینده افغانستان خواهد داشت. تنها ولایت افغانستان که در مقابل طالبان مقاومت کرده و روزهای دشواری برای این گروه خشن به وجود آورده است.
حالا در چنین شرایطی فرجام مقاومت یاران احمد مسعود فاکتور مهمی در شکل‌گیری آینده افغانستان قلمداد می‌شود. حتی با این که بدون حمایت جدی خارجی نیروهای چند هزار نفری مقاومت شانس زیادی برای پیروزی در نبرد با طالبان ندارند و عملا طالبان دست بالا را در نبرد پنجشیر دارد.

در دیگر سو اما اگر احمد مسعود و یارانش موفق به مقاومت و پیروزی در این نبرد و اجبار طالبان به مذاکره شوند، می‌توان خودمختاری نسبی ایالت پنجشیر را انتظار داشت. نتیجه‌ای که اگر چه به ظاهر به نفع مقاومت به نظر می‌رسد، اما عملا به نفع طالبان هم هست و به نوعی می‌تواند حسن نیت این گروه را به جامعه بین‌الملل نشان دهد.

ارتباط با هند

اگر چه دنیا طالبان را به عنوان دست‌پروردگان پاکستان می‌شناسد و همین هم به خودی خود می‌تواند نشان‌دهنده نوع رابطه این گروه با هند باشد؛ اما نکته این است که هم طالبان و هم هند تاکنون ظاهر را حفظ کرده‌اند و دست‌کم در این چند ماهی که دوباره نام طالبان بر سر زبان‌ها افتاده، در رسانه‌ها روابطی محترمانه با هم داشته‌اند. تا جایی که شاهد تماس و دیدار دیپاک میتال، سفیر هند در قطر با شیرمحمدعباس استانکزی، رئیس دفتر سیاسی طالبان در دوحه نیز بوده‌ایم. این در حالی است که انتظار می‌رفت دهلی نو به دلیل ارتباط طالبان با پاکستان از آن فاصله بگیرد- و اتفاقا بیست سال پیش هم این اتفاق افتاده بود.

در دوره جدید قدرت گرفتن طالبان اما دهلی نو در برخورد با این گروه محتاطانه عمل کرده- که این امر نشان‌دهنده تغییر سیاست هند در این زمینه بوده است. این تغییر را البته در مورد طالبان هم شاهد بوده‌ایم و به عنوان مثال ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان به صراحت گفته که دولت طالبان تهدیدی برای دهلی نو نخواهد بود. ادعایی که حتی اگر به نیت کسب مشروعیت بین‌المللی هم باشد، باز هم می‌تواند نگرانی‌های بسیاری را کاهش دهد. از جمله نگرانی هندی‌ها در زمینه ایمنی اتباع هند که تلاش دارند از افغانستان خارج شوند و البته هراس و نگرانی‌های دنیا درباره پناهگاه‌های تروریسم در افغانستان- که بی‌تردید تنش‌های طالبان با جهان بیشتر در این زمینه رخ خواهد داد.

ذبیح الله مجاهد، سخنگوی طالبان که پس از ورود این گروه به کابل، برای اولین بار در انظار عمومی ظاهر شد، ادعا کرد در ۲۰ سال گذشته در کابل زندگی کرده است.

وی در گفتگو با یک روزنامه پاکستانی اظهار داشت: آمریکا و دولت قبلی افغانستان فکر می‌کرد ذبیح الله مجاهد یک نام خیالی است؛ یک نفر نه بلکه چند نفر این نقش را بازی می‌کند.

به گفته وی، همین نام خیالی به او بسیار کمک کرده که در کابل زندگی کند، به گوشه و کنار افغانستان برود و از حملات طالبان گزارشات به دست بیاورد.

مجاهد همچنین ادعا کرد نیرو‌های آمریکایی به خاطر ردیابی او، به مردم پول پرداخت کرده و صد‌ها بار بر اساس گزارشات اطلاعاتی و با آرزوی بازداشت او، عملیات راه اندازی کردند و موفق نشدند تا او را بازداشت کنند.

سخنگوی طالبان افزود پس از بازداشت سخنگوی قبلی طالبان به این سمت تعیین شده است.

وی اضافه کرد ملا محمد عمر، بنیانگذار طالبان را ندیده، اما ملا اخترمحمدمنصور و ملا هبت‌الله آخوند زاده را از نزدیک ملاقات کرده است.

گفتنی است ذبیح الله مجاهد امروز به مزار شریف سفر کرده است.

یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ که می‌رفت آغاز عصر امریکایی در هزاره سوم باشد، اینک و پس از بیست سال، برای ساکنان کاخ سفید تنها یادآور خطایی بزرگ و شکستی تلخ است.

اکنون و پس از ۲۰ سال از لشکرکشی پرطمطراق امریکا به افغانستان، به‌خوبی روشن است که امریکایی‌ها تمام آرزو‌هایی را که روزی برای تحقق آن به غرب آسیا بویژه افغانستان گام نهادند، بربادرفته می‌بینند. دونالد ترامپ در زمان مسئولیتش، میزان مخارج هنگفت امریکا طی دو دهه گذشته در این منطقه را رقمی بالغ‌بر ۷ تریلیون دالر اعلام کرد. به همین دلیل،اکنون در داخل امریکا مجادلاتی جدی در خصوص مقرون به صرفه نبودن حضور نظامی در افغانستان و شکست آن جاری و ساری است. مهم تر این که پس از بیست سال رویارویی، اکنون افغانستان در تصرف طالبان است و امارت اسلامی بر کشور حکمرانی می کند.

داکتر نظری

مایکل مورل سرپرست سابق سازمان اطلاعات خارجی (سیا) گفت طالبان در در افغانستان پیروز شد و نحوه خروج نیروهای آمریکایی از این کشور به دیگر گروه‌های تندرو در سراس جهان قوت بخشید.

مورل که در میان سال های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۳ دوبار سرپرستی سازمان سیا را برعهده داشت یکشنبه شب در مصاحبه با شبکه سی بی اس گفت: طالبان می گوید ما فقط ایالات متحده را شکست ندادیم بلکه ناتو را هم شکست دادیم ما بزرگترین قدرت نظامی جهان را شکست دادیم. بنابراین جشنی در راه است.

مورل افزود: گروه های تندرو اکنون به افغانستان باز خواهند گشت و این کشور را خطرناک‌تر از نقاط دیگر روی کره زمین می‌کنند.

سرپرست سابق سیا تاکید کرد: پس از حملات یازده سپتامبر همه گروه‌های تندرو از افغانستان پراکنده شدند اما من فکر می‌کنم که باید شاهد بازگشت آنان به افغانستان باشیم.

مورل در پاسخ به این سوال که آیا ایالات متحده در افغانستان بدون حضور نظامی در این کشور بیشتر در معرض خطر است؟ پاسخ داد: ما بدون شک بیشتر در معرض خطر هستیم.

وی گفت: فقدان استراتژی برای جمع آوری اطلاعات و اجرای حملات در آینده به این خطر کمک می‌کند.

اظهارات مورل در حالی است که گروه طالبان پس از اتمام روند خروج نظامی های آمریکا دولت خود را در افغانستان تشکیل می‌دهد.

بایدن در سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، بار دیگر از خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان دفاع کرد.

جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا در بیستمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر سال ۲۰۰۱ در بازدید از سه منطقه‌ای که حملات صورت گرفته بود، از خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان و پایان نبرد ۲۰ ساله در این کشور که به طولانی‌ترین جنگ آمریکا معروف شده، دفاع کرد و در پاسخ به این سوال که آیا احساس می‌کند این ۱۱ سپتامبر یک دوره جدید است چون دیگر هیچ نیروی آمریکایی در افغانستان حضور ندارد، گفت: من با این مساله موافقم. آمریکا نباید پس از کشته شدن اسامه بن لادن، رهبر سابق القاعده در افغانستان می‌ماند.

وی ادامه داد: آیا القاعده برمی‌گردد؟ بله اما حدس می‌زنید چطور. خوب این گروه به دیگر مناطق برگشته است. استراتژی چیست؟ در هر منطقه‌ای که وارد شود ما حمله می‌کنیم و می‌مانیم؟ نه اینطور نیست.

خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان با تصرف کابل به دست طالبان در ۱۵ اوت سال جاری میلادی همراه بود. در پی این اتفاقات، هزاران شهروند آمریکایی، متحدان افغان و اتباع خارجی به سمت فرودگاه کابل گسیل شدند تا از افغانستان فرار کنند.

رئیس جمهوری آمریکا همچنین اذعان داشت که بسیاری از آمریکایی می‌خواستند ما از افغانستان خارج شویم اما روشی را که ما این کار را انجام دادیم، دوست نداشتند.

وی افزود: توضیح دادنش کار دشواری است. مثلا اگر در تاجیکستان بودیم همه را سوار بر یک فروند هواپیمای باری C-۱۳۰ می‌کردیم و بیرون می‌آوردیم. اما در افغانستان افرادی بودند که از چرخ‌های هواپیما آویزان شدند.

اظهارات بایدن در دفاع از نحوه خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان در حالی مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری سابق این کشور روز شنبه این روند را مورد انتقاد قرار داد.

بایدن هم از سوی دموکرات‌ها و هم جمهوری خواهان بابت رویکرد دولتش در خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان مورد انتقاد قرار گرفته است.

جورج دبلیو بوش در بیستمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر به خاک آمریکا نسبت به بروز خطر جدیدی برآمده از داخل خود این کشور هشدار داد.

جورج دبلیو بوش که در زمان وقوع حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ رئیس جمهور وقت آمریکا بود در سالگرد وقوع این حملات و در مراسم یادبود مربوط به آن روز شنبه در شنکسویل پنسیلوانیا گفت: «ما شاهد مدارک و شواهد فزاینده مبنی بر این که خطرات علیه کشور ما می توانند نه از سمت مرزها بلکه از جانب خشونتهای تجمیع شده در داخل بروز پیدا کنند بوده‌ایم. تداخلهای فرهنگی کمی بین افراطگران خشونت طلب در خارج و افراطگران خشونت طلب در داخل وجود دارد. آنها فرزندان یک روح ناپاک هستند و وظیفه ما است که با آنها رویارو شویم.»

آمریکا در سالهای اخیر شاهد جهش در تهدیدات تروریستی داخلی به ویژه از سمت سفیدپوستهای نژادپرست بوده و اوج این تهدیدات را در حمله شش ژانویه به کنگره آمریکا ازسوی حامیان دونالد ترامپ رئیس جمهور سابق تجربه کرد.

این حمله کنندگان امید داشتن به این که نگذارند قانونگذاران کنگره نتیجه انتخاباتی که در آن ترامپ در برابر بایدن شکست خورد را تایید کنند.

بوش با یادآوری اتحاد مردم آمریکا بعد از حملات ۱۱ سپتامبر خواستار بازگشت به آن روحیه در ضمن بروز اختلافات سیاسی فزاینده در کشورش شد.

وی افزود:« درخصوص اتحاد آمریکا آن روزها به نظر با روزگار ما فاصله زیادی دارند. به نظر می‌رسد نیروهای بدنهاد در زندگی عادی ما در کارند و بخش خیلی زیادی از سیاست ما تبدیل به تقاضای عریان برای خشم، ترس و انزجار شده است.»

ترامپ روز شنبه در هیچ یک از مراسم یادبود مربوط به سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر حضور پیدا نکرد. او بعد از ظهر آن روز مجددا دروغش درباره تقلب در انتخابات ۲۰۲۰ را خطاب به گروهی از افسران پلیس نیویورک در مکانی در نزدیکی خانه‌اش در منهتن تکرار کرده و گفت؛ جرم و جنایت در این شهر چنانچه به پلیس آن اجازه اقدام بدهند متوقف خواهد شد.

بوش همسرش لورا به همراه کامالا هریس، معاون رئیس جمهور آمریکا در مراسم یادبود برگزار شده در بنای یادبود مربوط به حملات ۱۱ سپتامبر در شنکسویل ایالت پنسیلوانیا شرکت کردند. آنجا جایی بود که پرواز ۹۳ یونایتد ایرلاینز بعد از آنکه مسافران بر هواپیماربا ها غلبه کردند سقوط کرد. این هواپیما در یک مزرعه سقوط کرده و نگذاشت که هدف دیگری مورد اصابت قرار بگیرد.

بوش اظهار کرد: «اقدامات یک دشمن در غالب فداکاری پاسخگوهای اول، کمک‌های دوجانبه خارجی‌ها، همبستگی مبتنی بر حزن و منزلت روح یک مردم را فاش کرد. ما به ملت زخم خورده خود افتخار کردیم.»

بوش از زمانی که ریاست جمهوری را ترک کرد به ندرت سخنرانی علنی درباره حملات ۱۱ سپتامبر که حدود ۳۰۰۰ تن را در نیویورک، واشنگتن و شنکسویل کشت، ایراد کرده است. این حملات ،بوش را به اجرای حمله‌ای تحت رهبری آمریکا به افغانستان که طالبان را از قدرت در کابل کنار زده و اسامه بن لادن رهبر القاعده را فراری داد واداشت.

گراهام در پیامی ویدیویی به همین مناسبت، به دلیل تسلط طالبان بر افغانستان از دولت بایدن بار دیگر انتقاد کرده‌است.

او گفته‌است: «هرگز تصور نمی‌کردم که در بیستمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر، طالبان مسئولیت اداره افغانستان را برعهده بگیرند و صدها شهروند امریکایی در این کشور به علت شیوه خروج ما به حال خود رها شوند.»

گراهام از عدم انتقال همکاران افغان نیروهای امریکایی نیز انتقاد کرده و گفته‌است که «هزاران شهروند افغان را هم در این کشور به حال خودشان رها کردیم که شجاعانه در کنار ما جنگیدند». او گفته‌است که دیگر کسی حاضر نخواهد شد که برای امریکا بجنگد.

این عضو مجلس سنای امریکا در ادامه درباره تهدیدات تروریستی علیه امریکا هشدار داده و گفته‌است : «اکنون تروریست‌ها معتقد هستند که ما را شکست داده‌اند و جذب نیروی جدید توسط آن‌ها به شدت تشدید خواهد شد و میان القاعده و داعش برای وارد کردن ضربات سریع و مهلک به ما یک المپیک جهادی شروع خواهد شد.»

امریکا و متحدانش پس از حمله ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به افغانستان هجوم آوردند و حکومت طالبان را به اتهام پناه‌دادن به بن‌لادن؛ بنیان‌گذار القاعده، سرنگون کردند.

اکنون در بیسمین سالگرد این حملات، در پی خروج امریکا از افغانستان، طالبان دولت تحت حمایت امریکا را سرنگون کرده و دوباره به قدرت رسیده‌اند.

منتقدان حکومت امریکا، حضور ۲۰ ساله این کشور در افغانستان را بی‌ثمر می‌دانند؛ آن‌هم در وضعیتی که افغانستان نه دولت مدرن دارد و نه هم تهدیدات تروریستی از این کشور رفع شده‌است.

جو بایدن؛ رییس جمهوری امریکا اما پیش‌تر گفته‌بود که این کشور به هدف‌اش در افغانستان رسیده و به گفته او، هدف امریکا نابود‌ی القاعده بود.

این در حالی است که به تازگی لوید آستین؛ وزیر دفاع امریکا گفته‌است که احتمال احیای القاعده در افغانستان وجود دارد

 بیست سال قبل، صبح روز سه شنبه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، عناصر القاعده چهار هواپیمای مسافربری را ربودند و آن‌ها را تبدیل به جنگ‌افزار‌های مرگبار حملات انتحاری کردند. هواپیماربایان، نخست دو فروند از هواپیماها را با مسافرانشان به برج‌های دوقلوی مرکز تجارت جهانی در نیویورک کوبیدند. این برج‌ها دو ساعت پس از برخورد هواپیماها، به گونه وحشت‌ناک فروریختند.

هواپیماربایان، هواپیمای سوم را به پنتاگون- مقر وزارت دفاع امریکا در آرلینگتون ویرجینیا کوبیدند. اما هواپیمای چهارم، هنگامی که کارکنان هواپیما و بعضی از مسافران کوشیدند کنترل آن را از دست هواپیماربایان بگیرند، در نزدیکی «شَنکْسْویل» در ایالت پنسیلوانیا سقوط کرد. هواپیماربایان هواپیمای چهارمی را به سوی واشنگتن دی سی هدایت می‌کردند.

حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ مرگبارترین حملات تروریستی در تاریخ تروریسم دانسته می‌شود. در این حملات براساس آمارهای رسمی در مجموع ۲۹۷۷ کشته و ۶۲۹۱ زخمی به جا گذاشت. حمله به برج‌های دوقلو به تنهایی سبب‌ کشته شدن ۲۷۵۳ نفر شد که ۳۴۳ تن از آنان مأموران آتش نشانی و ۶۰ تن مأموران پولیس بودند.

امریکا و متحدان غربی‌اش کمتر از دو ماه پس از حملات ۱۱ سپتامبر، پس از آن که طالبان از تسلیم اسامه بن‌ لادن؛ رهبر القاعده به امریکا سر باز زد، به افغانستان حمله کردند و در پی این حمله، رژیم طالبان سرنگون شد و مردم افغانستان و به‌ویژه زنان از زیر یوغ حاکمیت سخت‌گیرانه طالبان آزاد شدند.

امریکا و غرب طی دو دهه در افغانستان، نظام مردم‌سالار سبک غربی و ارتش بنا نهادند و در این زمینه صدها میلیارد دالر سرمایه‌گذاری کردند.

پس از بیست سال اما، در پی خروج شتاب‌زده نظامیان خارجی از افغانستان، طالبان طی کمتر از دو هفته دوباره به قدرت رسیدند و به این ترتیب، سرمایه‌گذاری صدها میلیارددالری امریکا و غرب روی نظام سیاسی و ارتش افغانستان نقش برآب شد.

با این حال، منتقدان حکومت امریکا، حضور ۲۰ ساله این کشور در افغانستان را بی‌ثمر می‌دانند؛  آن‌هم در وضعیتی که افغانستان نه دولت مدرن دارد و نه هم تهدیدات تروریستی از این کشور رفع شده‌است.

به تازگی لوید آستین؛ وزیر دفاع امریکا گفته است که احتمال احیای القاعده در افغانستان وجود دارد. این در حالی است که طالبان در توافقی که با امریکا امضا کرده، تعهد کرده‌اند که با القاعده قطع رابطه کنند و مانع حمله علیه غرب از خاک افغانستان شوند.

به تازگی رییس سازمان امنیت و اطلاعات داخلی بریتانیا هم، قدرت گرفتن طالبان در افغانستان را یک «تقویت روحیه» برای گروه‌های افراطی جهت انجام حملات تروریستی در کشورهای دیگر خوانده و در مورد خطر حمله دیگری مشابه حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به ایالات متحده، هشدار داده است.

با این حال، از دید کارشناسان وضعیت فعلی هیچ تفاوتی با شرایط قبل از یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ ندارد؛ مگر اینکه طالبان به تعهد خود عمل کنند و اجازه ندهند افغانستان باردیگر به پناهگاه تروریسم تبدیل شود. به نظر می‌رسد، امریکا نیز روی این وعده حساب باز کرده‌است.

در روزهای اخیر دیدگاه‌هایی مطرح می‌شود که قرار است نیروهای چینایی در میدان هوایی نظامی بگرام جایگزین نیروهای امریکایی شوند.

احمد ادریس رحمانی؛ تحلیلگر سیاسی افغانستان می‌گوید چینایی‌ها برای پر کردن جای خالی نیروهای امریکایی در میدان هوایی بگرام عجله دارند.

آقای رحمانی شنبه ۲۰سنبله در صفحه فیسبوک خود نوشت عملیات تصفیه ولایت پنجشیر زیر فشار مضاعف پاکستان انجام شد، در حالی‌که اکثریت رهبران قندهاری گروه طالبان با این عملیات نظامی موافق نبودند.

آقای رحمانی با مطرح کردن پرسشی که عملیات نظامی در پنجشیر با این عجله چه دلیلی دارد، می‌افزاید پاکستان زیر فشار چین بر رهبران گروه طالبان فشار وارد کرده تا مساله پنجشیر هرچه زودتر یک‌طرفه گردد.

به باور او چین از پاکستان خواسته است که هرچه زودتر مقاومت پنجشیر درهم شکسته شود تا نیروهای چینایی وارد میدان هوایی بگرام شوند.

به عقیده رحمانی، در صورت موجودیت «جبهه مقاومت» در نزدیکی میدان هوایی بگرام و احتمال سرازیرشدن کمک‌های نظامی امریکا به پنجشیر، حضور نیروهای چینایی با مخاطره جدی مواجه می‌شود.

به قول رحمانی، حضور نیروهای چینایی در بگرام افغانستان از آن جهت مهم است که برای اولین بار محاصره نظامی چین توسط بیس‌های نظامی امریکا درهم شکسته می‌شود.

عبدالرشید دوستم؛ رهبر حزب جنبش ملی افغانستان از جامعه بین‌المللی و کشورهای منطقه خواسته‌است «در استقبال از یک دولت تروریستی در افغانستان عجله نکند».

عبدالرشید دوستم، امروز (شنبه، ۲۰ سنبله) در یک پیام توییتری نوشته‌است: «من از جامعه بین‌المللی و همه همسایگان‌ ما به ویژه همسایگان شمالی و شمال غربی ‌ما، می‌خواهم تا در استقبال از یک دولت تروریستی در افغانستان عجله نکنند.»

طالبان پس از نزدیک به یک‌ماه از سقوط دولت اشرف‌غنی، یک اداره حکومتی جدید را اعلام کرده‌‌اند که در رأس آن محمد حسن آخوند قرار دارد و تمامی اعضای آن، رهبران طالبان و شبکه حقانی هستند که برخی از این افراد در لیست سیاه کشورها و سازمان‌های خارجی قرار دارند.

اعلام این کابینه واکنش‌های گسترده‌ای را در پی داشته‌است.

دوستم در ادامه از سازمان ملل متحد خواسته‌است که سکوت خود را بشکند و از طالبان بخواهد که «پاک‌سازی قومی و نسل‌کشی» در پنجشیر را متوقف کنند.

او در عین حال، خواستار بازگشایی مسیرها برای رسیدن کمک به پنجشیر شده‌است.

پنجشیر تنها ولایتی است که اکنون محل درگیری میان طالبان و نیروهای «مقاومت» به رهبری احمد مسعود است.

گفته می‌شود که درگیری در بخش‌هایی از پنجشیر جریان دارد و در همین حال، مخالفان طالبان، مدعی کشتار غیرنظامیان و کوچ اجباری آن‌ها شده‌اند. طالبان تاکنون به این ادعاها پاسخ نداده‌اند.

مقامات آمریکایی می‌گویند به زودی واکسن فایزر را به کودکان تزریق خواهند کرد.

چند مقام آگاه می‌گویند نهادهای نظارت بر غذا و داروی آمریکا معتقدند واکسن فایزر را می‌توانند در ماه اکتبر به کودکان ۵ تا ۱۲ سال تزریق کنند. فایزر با همکاری شرکت بایوان‌تک آلمان تقریباً تحقیقات مربوط به کارایی این واکسن در کودکان را نیز تکمیل کرده و به نظر می‌رسد در ماه اکتبر، مجوز تزریق فایزر به کودکان آمریکا صادر شود.

صدور مجوز تزریق واکسن کرونا به کودکان در آمریکا درحالی است که بخش زیادی از بزرگسالان این کشور حاضر به زدن واکسن نیستند. جو بایدن به این افراد هشدار داده و گفته صبرش در حال لبریز شدن است.

مقامات آمریکایی قصد دارند با تزریق واکسن به کودکان با اطمینان بیشتری آنها را به کلاس درس بفرستند.

دونالد ترامپ؛ رییس جمهوری پیشین امریکا در بیستمین سالگرد حمله یازدهم سپتامبر، این حمله را با تحولات اخیری که در افغانستان پس از خروج امریکا رخ داد، تشبیه کرده‌است.

ترامپ در مصاحبه‌ای با فاکس نیوز گفت: هیچ وقت شرمساری به این بزرگی برای ایالات متحده به دلیل خروج عجولانه نظامی از افغانستان توسط بایدن وجود نداشته است.

رئیس جمهوری سابق آمریکا در این گفتگو گفت: ایالات متحده تحت امر یک فرد بی کفایت و فاقد صلاحیت است.

وی با اشاره به حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ آن را یک روز تلخ و وحشتناک در تاریخ آمریکا دانست اما به یک هفته وحشتناک در تاریخ معاصر این کشور نیز اشاره کرد و ادامه داد: اتفاقی که همین اواخر به دست جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا در افغانستان رخ داد دقیقا مشابه همانی است که ۲۰ سال قبل اتفاق افتاده و این بزرگترین شرمساری در تاریخ کشور ماست.

ترامپ به فاکس نیوز گفت: هیچوقت چنین شرمساری در تاریخ آمریکا وجود نداشته است. دقیقا مثل این بود که ما فرار کردیم و تمامی اینها به دلیل وجود یک فرد بی کفایت به عنوان رئیس جمهوری آمریکاست.

رئیس جمهوری سابق آمریکا که با طالبان توافق کرد تا در مه ۲۰۲۱ نیروهای این کشور را از افغانستان خارج کند، همچنین ادامه داد: این چنین اتفاقی هرگز با ریاست جمهوری من رخ نمی‌داد. من حتی به این مساله فکر هم نمی‌کردم چون می‌خواستم تا اول مه از افغانستان خارج شوم و وقتی طالبان شرایط را نقض کردند، بمب بر سرشان می‌ریختم و کارهای دیگری هم انجام می‌دادم. آنها به یک شرط پای‌بند بودند و اینکه آمریکایی‌ها یا سربازان را نباید بکشند.

ترامپ افزود: ما در ۱۸ ماه حتی یک سرباز یا آمریکایی را در افغانستان از دست ندادیم و این خیلی خوب بود.

رئیس جمهوی سابق آمریکا همچنین ادامه داد:‌ طالبان هرگز نزدیک ما هم نمی‌شد. این اتفاقی که امروز شاهدش بودیم، اصلا رخ نمی‌داد و آنها جایی را هم تصرف نمی‌کردند. آنها می‌دانستند که اگر این کار را انجام دهند، آنجا را بمباران می‌کنیم. آنها این را می‌دانستند و برای همین هرگز برای پر کردن این خلا وارد عمل نمی‌شدند.

ترامپ گفت: وقتی بایدن شروع به خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان کرد، ما یک زخم بزرگ را ایجاد کردیم، ما یک خلا ایجاد کردیم و طالبان برای پر کردنش آمد و ظرف ۲۴ ساعت، کنترل تمام کشور را به دست گرفت. وقتی شنیدم آنها ارتش را بیرون می‌کنند، برایم غیرقابل باور بود.

وی با اشاره به اینکه پس از ماموریت خروج نظامی آمریکا از افغانستان یکسری از شهروندان آمریکایی و متحدان افغان آنها در این کشور باقی مانده‌اند، گفت:‌ آنها هرگز نباید اول ارتش را از افغانستان خارج می‌کردند بلکه باید اول تمامی مردم را بیرون می‌آوردند. نباید حتی یک زن و یک مرد در افغانستان می‌ماند. اما ما هزاران نفر را در افغانستان جا گذاشتیم.

روز پنجشنبه کاخ سفید اعلام کرد تخلیه امن آمریکایی‌ها از کابل به قطر صورت گرفته و گفت: طالبان در این روند همکاری داشته و حرفه‌ای عمل کرده است.

اما ترامپ در واکنش به این رویکرد دولت بایدن گفت، واشنگتن احمق به نظر می‌رسد و این لفاظی‌ها را “ناراحت کننده و رقت انگیز” توصیف کرد و ادامه داد: اینها همان‌هایی هستند که برج‌های تجارت جهانی را با خاک یکسان کردند. اینها همان‌هایی هستند که با مردم غیرانسانی و خیلی بد رفتار می‌کنند. ما ۲۰ سال است که با آنها نبرد کردیم ولی حالا فکر می‌کنیم که قابل اعتماد شده‌اند.

ترامپ همچنین از بایدن بابت باقی گذاشتن ۸۵ میلیارد دلار از تجهیزات جنگی و نظامی آمریکا در افغانستان به شدت انتقاد و پیش‌بینی کرد که طالبان تجهیزات تخریب شده آمریکا را برای تعمیر به چین و روسیه می‌فرستد.

ترامپ با زیر سوال بردن این مساله که دولت بایدن یکسری هواپیمای نظامی آمریکایی را در افغانستان برجای گذاشته، گفت: ما قدرت هوایی چشمگیری داشتیم که حالا در دست طالبان است و این قابل باور نیست.

القاعده از سیطره طالبان بر افغانستان خوشحال است و از پیروزی این گروه برای نشر تبلیغات با هدف انگیزه‌بخشی به گروه‌های وابسته و حامیان خودش در سراسر جهان استفاده می‌کند. آمریکایی‌ها به‌خوبی آگاهند که نشانه‌هایی از تقویت اتحاد بین القاعده و طالبان مشاهده می‌شود.

پولیتیکو نوشت: اما این‌بار این اتحاد به آن معنا نیست که طالبان از لحاظ تاکتیکی به القاعده برای حمله به غرب کمک خواهد کرد، بلکه این دو با یکدیگر متحد می‌شوند تا تلاش‌های یکدیگر در مسیر رسیدن به قدرت، مبارزه با دشمنان مشترک جهادگرایان و یاری به پاکستان برای ایجاد بی‌ثباتی در جنوب آسیا را تقویت کنند.
فاز جدید روابط این دو گروه بازتابی است از مسئولیت‌های تازه طالبان به عنوان یک ماهیت حاکمیتی، نه یک نیروی شوروشی و همچنین بیانگر گسترش سایر گروه‌های تروریستی، به ویژه دولت اسلامی خراسان، است که که هم القاعده و هم طالبان با آن به شدت مخالف هستند.
این واقعیت تازه برای آمریکا هم نویدبخش و هم نگران‌کننده است. خبر خوب این است که القاعده‌ی تازه احتمالا به آن دسته از حملات تروریستی‌ که آمریکا را در وهله نخست وارد جنگ کرد، روی نخواهد آورد.
اما خبر بد این است که تلاش‌های ضدتروریستی آمریکا علیه داعش و وابستگانش به طور غیرمستقیم به طالبان – و در نتیجه القاعده و سایر شبه‌نظامیان اسلام‌گرا در منطقه- کمک خواهد کرد تا رقبایشان را از میان بردارند و قدرتشان را تحکیم کنند.
هدف نهایی القاعده این نیست که از طالبان پناهگاهی امن برای طراحی حمله‌ای دیگر به غرب درخواست کند. القاعده ظاهرا دیگر روی این هدف پافشار نمی‌کند و به‌خوبی می‌داند که طالبان هرگز بار دیگر حاکمیتش بر افغانستان را به خطر نخواهد انداخت. بلکه هدف القاعده استخدام رزمندگان تازه برای تقویت صفوف خود و گسترش حضور منطقه‌ای‌اش است.

با ظهور داعش، القاعده به طور جدی تهدید شد. اما این گروه با هوشیاری بسیار از تلاش بیش از حد برای مقابله با رقیب جهادی جدیدش خوداری کرد و در عوض، به تقویت ریشه های خود در سطوح محلی ادامه داد، در حالی که داعش حملات فراملیتی علیه اهدافی در غرب را انجام می داد (و اکثریت قریب به اتفاق پاسخ نظامی غربی را به خود اختصاص بود).
طالبان هم سال‌ها پس از سردی روابط با القاعده اکنون به نظر می‌رسد که اشتیاق بیشتری برای گسترش روابط دوجانبه در ماه‌های آینده داشته باشد. دلیل این اشتیاق حضور گروه دولت اسلامی خراسان است. طالبان با دولت اسلامی خراسان مخالف است اما مطمئن نیست که بتواند از فعالیت این گروه در شرق افغانستان پیشگیری کند، بنابراین ممکن است دست یاری به سوی القاعده دراز کند.
به دلیل عدم برخورداری از ظرفیت پلیسی، طالبان در آنچه احتمالا به یک منازعه درون‌جهادی طولانی تبدیل خواهد شد به کمک القاعده تکیه خواهد کرد. در منازعه اخیر پنجشیر، القاعده مبارزانش را به کمک طالبان فرستاد.
شبه‌نظامیان القاعده، به رغم اندک بودن تعدادشان، به عنوان نیرویی فزاینده برای طالبان عمل کرده‌اند و در فاز بعدی این منازعه یک دارایی بسیار با ارزش‌تر به شمار خواهند رفت.
در ماه‌های اخیر، رویدادهایی مانند فرار جهادگرایان از زندان‌های افغانستان باعث شده است که گروه‌های جهادی صفوفشان در سراسر این کشور را گسترش بدهند. با توجه به حضور بیش از ۱۰ هزار رزمنده از سین کیانگ، قفقاز، آسیای میانه و پاکستان در افغانستان، اتحاد طالبان و القاعده می‌تواند بخش‌های وسیعی از منطقه را بی‌ثبات کند.
در این مرحله ممکن است القاعده از گرایش محلی خود نه به سوی حمله علیه غرب بلکه به سوی راهبردی منطقه‌ای‌تر حرکت کند – یعنی همکاری با طالبان برای ایفای نقشی مهم‌تر در آسیای میانه و جنوب آسیا.

این احتمال وجود دارد که طالبان و القاعده با همکاری هم وارد پرخطرترین رقابت منطقه‌ای یعنی رقابت بین پاکستان و هند شوند. چه‌بسا پاکستان که از تحولات اخیر افغانستان جسارت گرفته است از نفوذ چشمگیرش روی طالبان استفاده و آنها را وادار کند تا به مجموعه سازمان‌های تروریستی‌ بزرگی بپیوندند که اسلام‌آباد از آنها به عنوان راهی برای تهدید هند حمایت می‌کند.
طالبان و حامیانش در اسلام‌آباد حتی می‌توانند القاعده را تحت فشار بگذارند تا از هرگونه برنامه طولانی مدت حملات تروریستی فراملی اجتناب کند و در عوض منابع خود را به اولویت اصلی پاکستان برای مقابله با هند اختصاص دهد.
این با تمرکز اخیر القاعده بر افزایش قدرت خود در حیاط خلوتش سازگار است. با توجه به پیشینه دیرین پاکستان در استفاده از گروه‌های تروریستی برای حمله به هند، افزودن القاعده به فهرست نیروهای نیابتی یک نقطه قوت بزرگ برای اسلام‌آباد خواهد بود.
این‌بار اتحاد بین دو گروه مشابه رابطه‌ی میان یک ولی‌نعمت و زیردستش نیست، بلکه ارتباط دو متحد دیرین است که منافعشان به شکل خطرناکی دو طرف را تقویت می‌کند. به جای تلاش برای حمله به غرب – وظیفه‌ای که به داعش محول شده است – القاعده احتمالا روی منابعش متمرکز خواهد شد تا نفوذش در سراسر جنوب آسیا را تثبیت کند و در این روند هم به طالبان و هم به پاکستان یاری برساند.
نکته مثبت این ارتباط برای ایالات متحده این است که شاهد حمله‌ای مشابه حملات ۱۱ سپتامبر، دستکم از سوی القاعده، نخواهد بود. اما شرایط هنوز هشداردهنده است. طالبان و پاکستان ممکن است بار دیگر همکاری نزدیک با یکدیگر را شروع کنند و القاعده را نیز به عنوان نیروی نیابتی پیشین به خدمت بگیرند. ایالات متحده نمی‌تواند القاعده‌ای را نادیده بگیرد که مدیون آژانس‌های اطلاعاتی سرکشی مانند سازمان اطلاعات نظامی پاکستان است یا نگاهش را به هند دوخته است. بی‌ثباتی در شبه‌قاره هند که از تسلیحات هسته‌ای برخوردار است لزوما به همان منطقه محدود نخواهد شد.

نویسنده بلومبرگ در نوشتاری معتقد است: امیدهای آمریکا با تشکیل دولت موقت افغانستان برباد رفت. اما چین، ایران و هند هم خواب راحتی نخواهند داشت.

«بابی گُش» در بلومبرگ نوشت: یک هفته قبل، مردم مضطرب افغانستان و مقامات ساده‌لوح دولت بایدن تلاش می‌کردند خود را با خبر احتمال تشکیل دولت تازه طالبان به ریاست ملا عبدالغنی برادر آرام کنند. به نظر می‌رسید که این انتخاب، آخرین گزینه در میان بدترین گزینه‌ها بود. برادر به عنوان بازوی سیاسی طالبان نماینده اصلی این گروه در مذاکرات صلح قطر بود و چنین تصور می‌شد که در مقایسه با اغلب فرماندهان نظامی دیدگاه‌های میانه‌روتری داشته باشد. او در مصاحبه‌هایش قول تشکیل یک دولت فراگیر را داده بود.
اما همانطور که پیداست، برادر شاید خوش شانس بوده که اصلا در دولت موقت افغانستان گنجانده شده است. تندروهای جناح نظامی طالبان مناصب کلیدی دولت موقت را اشغال کرده‌‌اند. برادر در رده سوم این سلسله مراتب قرار دارد و به عنوان یکی از دو معاون نخست وزیر دولت طالبان منصوب شده است.
تنزل جایگاه برادر امیدهای مردم اففانستان برای برخورداری از یک دولت مهربان‌تر و دلسوزتر در دوره دوم حکومت طالبان را برباد داد. دولت موقت طالبان نه تنها فراگیر نیست، بلکه کابینه کاملا مردانه و اعضای آن عمدتا از قوم پشتون‌ها هستند و اقلیت شیعه هیچ نماینده‌ای در آن ندارد. از این رو، تحقق سایر وعده‌های طالبان، از جمله وعده‌هایشان درباره آزادی زنان و شکیبایی و رأفت دینی، ناممکن به نظر می‌رسد.
هشدار جدی‌تر برای تمام جهان این است که دولت تازه در کابل از مردانی تشکیل شده است که القاعده و دولت اسلامی از آنها به گرمی استقبال خواهند کرد. ترکیب این دولت نشان می‌دهد که جو بایدن در قمارش مبنی بر اینکه طالبان برای همکاری با واشنگتن در مبارزه با تروریسم جهادی انگیزه‌های مشترک دارد، یک بازنده است. دولت بایدن باید باور کند که اعضای دولت موقت طالبان تمام تلاششان را به‌کار خواهند بست تا بار دیگر افغانستان را به پناهگاه امن تروریسم تبدیل کنند.
دولت تازه کابل برای سایر کشورهایی هم که در افغانستان منافعی دارند، زنگ هشداری جدی است. مثلا، نارضایتی چین از قاری فصیح‌الدین، فرمانده ارتش طالبان، بدیهی است. فصیح الدین وابستگی دیرین با جنبش اسلامی ترکستان شرقی دارد و پکن این جنبش را به ارتکاب حملات تروریستی در ایالت سین کیانگ متهم می‌کند.
کنار گذاشته شدن شیعیان از ترکیب کابینه نیز نگرانی‌های عمیقی را در ایران، که خود را حامی این اقلیت می‌داند، ایجاد خواهد کرد. این هراس وجود دارد که آزار و اذیت جامعه شیعیان هزاره که از ویژگی‌های اصلی حکومت پیشین طالبان در دهه ۱۹۹۰ بود، در حکومت جدید از سر گرفته شود.
برای هند هم که در ۲۰ سال گذشته سرمایه‌گذاری‌های سنگینی در افغانستان انجام داده است، اخبار بدی وجود دارد. تندروهای طالبان پیوند نزدیکی با اسلام‌آباد دارند. طالبان از دیرباز در منازعه بین پاکستان و هند بر سر کشمیر، همواره از اسلام‌آباد جانبداری کرده است و هندی‌های از این هراس دارند که حمایت طالبان از شورشیان منطقه مورد مناقشه از حمایت‌های معنوی فراتر برود.

آمریکا گفت، طالبان پس از صدور مجوز نخستین پرواز چارتری حامل خارجی‌ها از جمله اتباع آمریکایی و ساکنان دیگر کشورها برای خروج از فرودگاه کابل، کاری حرفه‌ای و موثر انجام داده است.

به گفته “امیلی هورن” سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، هواپیمای خطوط هوایی قطر به سلامت در فرودگاه دوحه به زمین نشست و این نخستین گام مثبت از سوی طالبان است که واشنگتن دو دهه با آن درگیر نبرد بود.

وی با اشاره به فرودگاه بین‌المللی کابل گفت: طالبان در روند تسهیل خروج شهروندان آمریکایی و ساکنان با اسناد و اوراق هویتی قانونی و دائمی به وسیله هواپیماهای چارتری از فرودگاه کابل همکاری کرده است. ما به این تلاش‌ها برای تسهیل خروج و سفر ایمن و با نظم تمامی شهروندان آمریکایی و افغان‌هایی که برای ما کار می‌کردند و دوست دارند افغانستان را ترک کنند، ادامه می‌دهیم.

سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا اما تعداد دقیق افرادی را که با این هواپیماهای چارتری به دوحه رسیدند اعلام نکرد با این حال، گزارش‌هایی درباره ۲۰۰ مسافر منتشر شده است.

پرواز این هواپیمای چارتی نخستین پرواز از کابل از زمان خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان و تصرف این شهر در ۱۵ اوت به دست طالبان است.

بر اساس اعلام دولت جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا، ۶۰۰۰ شهروند آمریکایی و دیگر اتباع این کشور با اوراق سکونت دائم از افغانستان خارج شده‌اند. کاخ سفید اعلام کرده که تنها ۱۰۰ نفر همچنان در این کشور مانده‌اند.

 وزیر دفاع آمریکا هشدار داد شاید القاعده بار دیگر گروه خود را تشکیل دهد و بازگشتی به افغانستان داشته باشد.

لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا در اظهاراتش برای خبرنگاران در کویت و در جریان سفر چهار روزه خود به این کشور حوزه خلیج فارس اعلام کرد ایالات متحده نگران بازگشت گروه تروریستی القاعده و تهدیدهای آن در افغانستان است و هر کاری لازم باشد برای اجتناب از این اقدام انجام می‌دهد.

وی ادامه داد: جامعه بین‌الملل در حال رویت آن چیزی است که اتفاق می‌افتد و اینکه آیا القاعده قادر است تا در افغانستان بار دیگر حضور یابد و قدرت بگیرد یا خیر.

وزیر دفاع آمریکا افزود: ماهیت القاعده و داعش خراسان این است که آنها همیشه تلاش می‌کنند تا فضایی را برای رشد و ظهور مجدد و قدرت گیری بیابند، خواه می‌خواهد افغانستان باشد یا در سومالی یا هر جای دیگری که دولتی وجود ندارد. فکر می‌کنم که این ماهیت سازمان آنهاست.

ژنرال آستین همچنین درباره توانایی القاعده به منظور استفاده از خاک افغانستان به عنوان پایگاهی برای حمله به آمریکا نیز گفت: واشنگتن به طالبان اطلاع داده است که انتظار دارد آنها اجازه چنین کاری را به القاعده ندهند.