برچسب: افغانستان

در حالی‌که مکان حضور اشرف‌غنی تاکنون روشن نیست، ادعا می‌شود او به همراه خانواده‌اش بعد از ترک کابل به امارات رفته است.

به نقل از شبکه “کابل نیوز” اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان با خانواده‌اش بعد از ترک کابل در ابوظبی اقامت کرده‌اند.

این شبکه اعلام کرد: اول گفته می‌شد او از تاجیکستان به عمان فرار کرده اما منبعی به ما خبر داد که او در ابوظبی اقامت دارد.

یک حساب کاربری در توییتر که خود را افسر دستگاه امنیت امارات اعلام کرد، تأکید کرد اشرف غنی در امارات است.

اشرف غنی ۱۵ اوت بعد از ورود طالبان به کاخ ریاست جمهوری کابل را ترک کرد.

رییس جمهوری آمریکا و نخست وزیر بریتانیا بر سر برگزاری نشست مجازی گروه هفت در هفته آینده برای بررسی وضعیت افغانستان توافق کردند.

به نقل از شبکه خبری «الحره» آمریکا، کاخ سفید بامداد امروز (چهارشنبه) با انتشار بیانیه ای در پایگاه اینترنتی خود، اعلام کرد که «جو بایدن»، رئیس جمهوری این کشور با «بوریس جانسون»، نخست وزیر بریتانیا در رابطه با وضعیت افغانستان پس از تسلط جنبش طالبان بر این کشور گفت و گو کرده و در جریان این گفت و گو نیز، دو طرف بر سر برگزاری نشست مجازی سران گروه هفت (G7) طی هفته آینده برای بررسی راهبرد و رویکرد مشترک در قبال این مسئله به توافق رسیدند.

بنا بر آن چه در بیانیه کاخ سفید آمده، بایدن و جانسون «شجاعت و حرفه گری» نظامیان و غیر نظامیان آمریکایی و بریتانیایی که در کنار یکدیگر در شهر کابل، پایتخت افغانستان برای خروج شهروندان خود و افغان های همکار دو کشور در جریان جنگ کار می کنند را مورد ستایش قرار دادند.

کاخ سفید همچنین تاکید کرد که رئیس جمهوری آمریکا و نخست وزیر بریتانیا لزوم ادامه هماهنگی مستحکم میان هم پیمانان و شرکای دمکراتیک در رابطه با پیشبرد سیاست افغانستان از جمله راه های در دسترس جامعه بین الملل برای ارائه کمک های بشردوستانه بیشتر و پشتیبانی از آوارگان و دیگر افغان های آسیب پذیر و در معرض خطر را نیز بررسی کردند.

این در حالی است که جانسون در بیانیه دیگری، ضمن اعلام این که بریتانیا در بلندمدت تا ۲۰ هزار پناهجوی افغان را می پذیرد و پنج هزار تن از آنها نیز در همان سال نخست پذیرش می شوند، عنوان کرد: ما مدیون همه افرادی هستیم که در طول ۲۰ سال گذشته با ما برای تبدیل افغانستان به مکان بهتری همکاری کردند و بسیاری از آنها به ویژه زنان نیز به شدت به کمک ما نیاز دارند.

یادآور می شود که نخست وزیر بریتانیا روز دوشنبه نیز در گفت و گو با «امانوئل ماکرون»، رئیس جمهوری فرانسه، بر لزوم گردهمایی جامعه بین الملل و اتخاذ رویکرد متحد در قبال افغانستان چه در زمینه به رسمیت شناختن هر گونه دولت آتی یا در رابطه با جلوگیری از بروز بحران انسانی تاکید کرده و از تصمیم خود برای سازماندهی نشست مجازی رهبران کشورهای عضو گروه هفت طی روزهای آینده با همین هدف خبر داده بود.

در شرایط کنونی که طالبان افغانستان را تصرف کرده اند رفتار گذشته این گروه و حوادث آینده مرتبط با حکمرانی طالبان شهروندان افغانستان را به شدت نگران ساخته است. طالبان دو هفته زودتر از موعد خروج کامل نیروهای امریکایی از افغانستان و پایان جنگ بیست ساله در این کشور موفق شدند افغانستان را اشغال کنند. نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان که توسط امریکا و متحدینش آموزش دیده و تجهیز شده بودند در برابر حملات برق آسا و سریع طالبان تاب نیاوردند و شکست خوردند.  

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری رها، وب سایت خبری «WBEZ» طی مطلی در هفده آگوست ضمن مرور آنچه در گذشته در افغانستان اتفاق افتاد و آنچه قرار است در آینده روی دهد به نگرانی های بزرگ مردم افغانستان اشاره کرده می نویسد در توافق نامه صلح دوحه که سال گذشته میلادی بین امریکا و طالبان امضا شد، طالبان متعهد شده اند ارتباط خود با القاعده را قطع کنند. اکنون باید مشخض شود طالبان تا چه حد به این تعهد پایبند هستند.

در افغانستان چه می گذرد؟

طالبان که در دهه 1990 میلادی بر افغانستان حکمرانی می کردند یک بار دیگر افغانستان را به تصرف خود درآورده اند. .

حمله امریکا به افغانستان در سال 2001 میلادی و همکاری ائتلاف شمال، طالبان را از قدرت خلا نمود اما این گروه هرگز کار را رها نکرد. طالبان این روزها در پایتخت و دیگر ولایات افغانستان مشغول گشت زنی هستند و دولتی که بیست سال تمام با حمایت امریکا بر افغانستان حکومت نمود اکنون ساقط شده است. شهروندان افغانستان با ترسی که از آینده دارند به میدان هوایی کابل که تنها راه باقی مانده برای آنها جهت خروج از افغانستان می باشد هجوم آورده اند.

چرا مردم از کشور می گریزند؟

شهروندان افغانستان نگران هستند که کشور یک بار دیگر در هرج و مرج فرو رود یا طالبان از کسانی که با امریکایی ها و دولت مورد حمایت این کشور کار کرده اند انتقام بگیرد. عده ای دیگر از تطبیق شریعت اسلامی سخت گیرانه طالبان که این گروه در زمان قدرت خود از سال 1996 تا 2001 در افغانستان اجرا می کرد در هراسند. در آن زمان زنان از رفتن به مدرسه و کار در بیرون از خانه منع شده بودند. زنان هرجا که می خواستند بروند می بایست برقعه بلند که سرتا پای آنها را پوشش می داد می پوشیدند و همراه یک محرم مرد از خانه خارج می شدند. این گروه موسیقی را ممنوع کرده بودند، دست دزدان را قطع می کردند و زناکاران را سنگ سار می نمودند.

طالبان اما اکنون تلاش می کنند خود را نیروی معتدل تری نسبت به گذشته نشان دهند و به مردم اطمینان بقبولانند که از کسی انتقام نمی گیرند. مردم افغانستان اما به سختی می توانند این وعده های طالبان را باور کنند.

در میدان هوایی کابل چه اتفاقی افتاد؟

هزاران شهروند افغانستان به میدان هوایی کابل هجوم آوردند تا از کشور بگریزند زیرا از قوانین طالبانی ترسیده بودند. برخی از آنها به شدت بیچاره شده بودند و خود را به بدنه هواپیمای نظامی چسپانده بودند و تعدادی چرخ های هواپیما را محکم گرفته بودند. با بلند شدن هواپیما آنها سقوط کردند و جان های خود را از دست دادند. نیروهای امریکایی برای متفرق کردن مردم از هلی کوپترهای نظامی که در ارتفاع کم پرواز می کرد استفاده نمودند و شلیک های هوایی  انجام دادند. به گفته مقامات امریکایی در این تشنج و نابسامانی هفت نفر کشته شدند.

چرا طالبان موفق به تصرف کامل افغانستان شدند؟

دلیل اصلی اش شاید خروج نیروهای امریکایی از افغانستان باشد. امریکا قرار است تا آخر ماه جاری میلادی به طور کامل افغانستان را ترک نماید. امریکا سال هاست که برای خروج از طولانی ترین جنگ خود در افغانستان تلاش می کند. امریکا در سال 2001 میلادی و برای انتقام از القاعده که مسئول حمله تروریستی یازده سپتامبر تلقی می شد به افغانستان حمله کردند و طالبان که به القاعده پناه داده بود را نابود کردند. امریکا اما در امر ملت سازی در کشوری که به واسطه جنگ های متعدد پارچه پارچه شده بود کار بسیار سختی در پیش روی داشت. همزمان با حمله امریکا به عراق طالبان شروع به عضو گیری و سازماندهی مجدد کردند و طی چند سال مناطق دورافتاده زیادی در افغانستان را تصرف نمودند. سال گذشته رئیس جمهور دونالد ترامپ اعلام کرد نیروهای امریکایی را از افغانستان خارج می سازد. امریکا در زمان ترامپ یک توافق نامه صلح با طالبان امضا نمود. براساس این توافق امریکا برای حمله نظامی علیه طالبان با محدودیت هایی روبرو می شد. رئیس جمهور بایدن در ادامه اعلام کرد آخرین سربازان امریکایی در پایان ماه آگوست افغانستان را ترک می کنند. هرچه زمان خروج کامل امریکا نزدیک تر می شد طالبان نیز به حملات خود شدت می بخشیدند و شهرها را یکی پس از دیگری  تصرف می کردند.

چرا نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان شکست خورد؟

جواب کوتاه «فساد» است. امریکا و ناتو طی بیش از دو دهه میلیاردها دلار برای آموزش و تجهیز نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان هزینه کرد اما دولت مورد حمایت غرب در کابل در فساد غرق بود. سربازان در میادین جنگ از کمبود مهمات، غذا و تجهیزات رنج می بردند در حالیکه فرماندهان برای جلب توجه و رضایت کمک کننده های خارجی اغراق می نمودند و در مورد تعداد نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان بزرگ نمایی  می کردند. با اعلام خروج امریکا از افغانستان روحیه سربازان افغان به شدت  افت کرد. با پیشروی طالبان واحد های نظامی ارتش افغانستان تنها پس از یک نبرد کوچک محاصره شدند و کابل و برخی از ولایات اطراف کابل بدون جنگ محاصره و در نهایت سقوط کردند.

برای رئیس جمهور افغانستان چه اتفاقی افتاد؟

او گریخت. رئیس جمهور همزمان با پیشروی طالبان اظهارات زیادی برای مردم افغانستان نداشت و در نهایت روز یک شنبه زمانیکه طالبان به کابل رسیدند، غنی از افغانستان گریخت. غنی پس از فرار اظهار داشت برای جلوگیری از خونریزی بیشتر از افغانستان خارج شده است. مشخص نیست غنی به کدام کشور رفته است.

بایدن چه گفته است؟

جو بایدن اوضاع در افغانستان را ناگوار خواند اما همچنان از تصمیم خود برای خروج از افغانستان دفاع کرد و اتهامات در خلق این وضعیت در افغانستان را نپذیرفت. بایدن اگرچه سقوط دولت کابل را سریع تر از آنچه  انتظار می رفت دانست اما گفت همچنان از تصمیم خود برای خروج نیروهای امریکایی از افغانستان دفاع می کند.

چرا سقوط افغانستان به سایگون تشبیه می شود؟

سقوط سایگون به دست نیروهای ویتنام شمالی در سال 1975 پایان جنگ ویتنام را رقم زد. سایگون سمبل شکست قلمداد شد پس از اینکه هزاران امریکایی و همکاران ویتنامی شان با هلی کوپتر مجبور شدند از این کشور خارج شوند. آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه امریکا مقایسه افغانستان با سایگون را نمی پذیرد و می گوید افغانستان یقینا سایگون نیست.

در آینده چه اتفاقی می افتد؟

مشخص نیست. طالبان اعلام کرده اند می خواهند با مشارکت دیگر احزاب و طرف ها یک دولت اسلامی همه شمول تاسیس کنند. طالبان مذاکره با سیاسیون سرشناس به شمول رهبران حاضر در دولت پیشین افغانستان را آغاز کرده اند. طالبان اما گفته اند قوانین اسلامی را تطبیق می کنند اما همزنان زنان را تشویق کرده اند به دولت بپیوندند. این گروه مدعی ست پس از چندین دهه جنگ محیط امن و آرام برای زندگی برای افغان ها فراهم می کنند.

اما بسیاری از افغان ها به طالبان اعتماد ندارند و می ترسند که قوانین طالبان خشونت بار و خشن باشد. یکی از نشانه هایی که نگرانی مردم را نشان می دهد این است که طالبان می خواهند نام افغانستان را به امارت اسلامی افغانستان تغییر دهند، نامی که این گروه در زمان قدرت خود در گذشته انتخاب کرده بودند.

کنترل دوباره افغانستان برای زنان افغان چه معنایی دارد؟

برای بسیاری از زنان افغان بازگشت طالبان به معنای نابودی دستاوردها و نادیده گرفتن حقوق آنان می باشد. زنان افغان طی سال های گذشته و پس از سقوط طالبان در سال 2001 دستاوردهای خوبی داشته اند. زنان نگرانند یک بار دیگر توسط طالبان در خانه هایشان حبس شوند. طالبان اگرچه مدعی شده اند مانع تحصیل و کار زنان نمی شوند اما چون سیاست روشنی در قبال حقوق زنان ندارند نمی توان این وعده آنها را باور کرد. تحت حکومت طالبان افغانستان به ویژه در مناطق خارج از پایتخت همچنان یک محیط محافظه کار باقی خواهد ماند و وضعیت زنان ناگوارتر خواهد شد.

آیا طالبان یک بار دیگر به القاعده پناه می دهد؟

این حدسی ست که همگان دارند و مقامات نظامی امریکا نیز نگران این مساله می باشند. در توافق نامه صلح امریکا با طالبان این گروه متعهد شد با تروریزم مبارزه کند و اجازه ندهد افغانستان یک بار دیگر به پایگاهی برای تروریستان برای تهدید و  حمله علیه دیگر کشورها تبدیل شود. امریکا برای وادار کردن طالبان به عمل به این تعهدشان اما هیچ اهرم فشاری ندارد.

پیشرفت های تکنولوژیکی در بیست سال گذشته به امریکا این  اجازه را می داد تا بتواند تروریستان مشکوک را در کشورهایی مثل یمن و سومالی هدف قرار دهد کشورهایی که امریکا در آن نیروی نظامی ثابت ندارد. طالبان بابت نقش شان در حملات تروریستی یازده سپتامبر بهای سنگینی پرداختند و احتمال دارد از تکرار آن خودداری کنند و قوانین خود را اصلاح نمایند. 

اوایل سال جاری میلادی، رهبران ارشد پنتاگون گفتند گروه تروریستی القاعده ممکن است دوباره در افغانستان احیا شود. این مقامات نگران هستند القاعده بسیار سریع تر از حد انتظار در افغانستان احیا گردد.

از سویی هم افغانستان خانه گروه تروریستی داعش شده است، گروهی که حملات مرگباری را علیه اقلیت مذهبی شیعه انجام داده است. اگرچه طالبان انجام اینگونه حملات را رد کرده است و برای تصاحب مناطق با داعش در نبرد بوده است اما باید منتظر بود و دید حکومت طالبان می توانند داعش را شکست دهد یا اصلا طالبان نیت مبارزه با داعش را دارد.

بیست سال پیش یعنی در سال ۱۳۷۹ قیمت تریاک در برخی از کشورهای همسایه به یک باره افزایشی چند برابری یافت. این موضوع نگرانی درباره گرایش به هرویین، تزریق آن و رابطه میان استفاده از سرنگ مشترک و گسترش اچ‌آی‌وی را در میان فعالان کاهش آسیب‌های اعتیاد بالا برد.

علت این افزایش ناگهانی قیمت تریاک، متوقف شدن کشت کوکنار (خشخاش) در افغانستان تحت حاکمیت طالبان بود.

طالبان که در سال‌های ۲۰۰۰-۲۰۰۱ در اوج قدرت بود و تقریبا بر تمامی افغانستان حکومت می‌کرد، برای جلب نظر جهان و به ویژه دولت‌های غربی به وعده خود برای حرام اعلام کردن کشت خشخاش و از بین بردن مزارع آن عمل کرده بود.

بی بی سی طی مطلبی در مورد کشت خشخاش و طالبان می نویسد البته رهبران طالبان، نیم نگاهی هم به پاداش و کمک‌های مالی غرب داشتند که نیم قرنی است از متوقف کردن کشت و تجارت تریاک و هرویین در افغانستان ناکام مانده‌ و به ویژه در آن زمان بسیار امیدوار بود راهی برای خشکاندن تجارت موادمخدر مرفین‌دار از مبدا اصلی آن – یعنی افغانستان – بیابد.

در پی اقدامات طالبان، دفتر مبارزه با موادمخدر و جرایم مرتبط سازمان ملل متحد (UNODC) در سال ۲۰۰۱ طی گزارشی از کاهش ۹۱ درصدی کشت خشخاش در افغانستان خبر داد.

در دو ولایت هلمند و ننگرهار که از قطب‌های تولید تریاک جهان هستند، کشت خشخاش تقریبا به صفر رسید. در آن سال تنها بدخشان بود که حدود ۶۵۰۰ هکتار مزارع خود را زیر کشت خشخاش برد. این ولایت تا حد زیادی در کنترل طالبان نبود.

این کاهش به آن معنی بود که طالبان توانسته بود ظرف یک سال سطح کشت مزارع خشخاش را از ۸۲ هزار هکتار به حدود ۸ هزار هکتار کاهش دهد. بسیاری از کارشناسان این اقدام را موفق‌ترین عملیات امحای مزارع کشت خشخاش در تاریخ مدرن مبارزه با موادمخدر ارزیابی کردند.

با وجود این، از یکسو شکست مذاکرات غرب با طالبان و انزوای جهانی این گروه و پس از آن هم وقایع یازدهم سپتامبر، و از سوی دیگر سفره خالی کشاورزانی که به امید دریافت کمک از کابل، کشت تنها محصول مقاوم خود در برابر بی‌آبی و آفات را متوقف کرده بودند، باعث شد پس از حمله آمریکا و متحدانش به افغانستان، خیلی زود دوباره تیغ‌ها به جان گرزهای خشخاش بیفتند تا بلکه شیره کوکنار مسکنی شود بر نداری و فلاکت کشاورز افغان که دردش تقریبا همیشه از چشم کابل‌نشینان و متحدان‌شان غافل مانده است.

در دو روز گذشته، حال‌وروز خوشی نداشتم و در کنار آمدن طالبان به پایتخت، با سردرد و زکام شدید دست‌وگریبان بودم. امروز، همین که از خواب بیدار شدم، حس کردم حالم کمی بهتر شده؛ آبی به سرورویم زدم و پابه‌پا شدم که بیایم سمت دفتر روزنامه. دوستم که از چند شب به این سو با من هم‌خانه است، با حالت تعجب و تردید از من پرسید که آیا دفتر می‌روم.

از شهر تا پل‌سرخ را با دوچرخه آمدم؛ از آن جایی که هنوز به گونه‌ی کامل سلامتی ام را باز نیافته ام، انرژی آن را نداشتم که تند برانم و از سویی هم می‌خواستم چشم دقیق‌تری به سروصورت شهر بیندازم. هنگامی که از نزدیکی مقام ولایت کابل رد شدم، چشمم به افراد طالبان افتاد که با پیراهن‌تنبان کشاد و دستاری در سر و چندتایی هم بدون دستار و کلاشینکوفی روی شانه‌ی شان ایستاده اند. از شروع ولایت تا ده‌افغانان، هیچ بازاری را باز ندیدم، جز دکه‌های کوچک کنار خیابان که سیگار و نوشیندی می‌فروشد. همین گونه از جوی‌شیر که رد می‌شدم، هرچه چشم‌ چراندم، هیچ کتاب‌فروشی‌ای را باز ندیدم. با این حال، آن چه بیش‌تر از همه توجه مرا به خودش جلب کرد، تغییری یک‌باره در نوع پوشش و شناسه‌ی اجتماعی مردم بود. همه‌ی مردم، با پیراهن‌تنبان به خیابان برآمده بودند؛ حالا فرقی نمی‌کند که کارگران ساده باشند یا مردانی که پیش از آمدن طالبان، دقیقه‌های زیادی را صرف مرتب‌کردن مو و اتوزدن پتلون و یخن‌قاق شان می‌کردند. در همه‌ی مسیری که آمدم تنها به یک مرد برخوردم که پتلون کاوبای با یخن‌قاق چهارخانه در تن داشت و اندکی برایم خوش‌حالی هدیه کرد. در سوی دیگر، هرچند تلاش کردم، زنی را در میان جماعت پیدا کنم، نتوانستم که نتوانستم؛ هر چه بیش‌تر دقیق می‌شدم، مردان بیش‌تری می‌دیدم.

خواستم در این مورد مطلبی بنویسم، تیترش را نیز انتخاب کردم: «خوش‌آمدگویی مردم به طالبان؛ ترس یا حقیقت جامعه؟» پس از نیم‌ساعتی کلنجاررفتن با خودم، از نوشتن این مطلب دست کشیدم و تنها همین تیتر را در برگه‌ی فیسبوکم گذاشتم. شماری از دوستانم پای آن نظر دادند و بیش‌تر شان ترس را دلیل این خوش‌آمدگویی دانستند و شماری هم حقیقت جامعه را.

با این پیش‌درآمد دراز، می‌خواهم این را بگویم؛ غنی که مردم را فروخت –که از پیش روشن بود و در نوشته‌های زیادی از خودم به آن اشاره کرده ام-، اکنون ما مانده ایم و طالبان. این ماییم که باید روشن کنیم، چه گونه می‌خواهیم با طالبان تعامل کنیم؛ آیا از همه دست‌آوردهای بیست سال گذشته بگذریم، روی برابری جنسیتی و ارزش‌های حقوق‌بشری خط بطلان بکشیم؛ یا طالبان را برای پذیرش آن متقاعد کنیم. هرچند با خوش‌آمدگویی این گونه از طالبان که در دو-سه روز گذشته در کابل روبه‌رو استیم، بعید به نظر می‌رسد که مردم عرضه‌ی خواستن حق خود و مبارزه برای آن را داشته باشند؛ اما این را نیز باید گذاشت پای ترسی که مردم از طالبان دارند؛ ترسی که برمی‌گردد به دوره‌ی حاکمیت پنج‌ساله‌ی این گروه در نیمه‌ی دوم دهه‌ی نود میلادی و خشونت‌هایی که در بیست سال گذشته به این گروه نسبت داده شده.

با این همه اما؛ ایستادن پای ارزش‌های انسانی به ویژه حق آزادی بیان و رسانه‌های آزاد و حق تحصیل و کار زنان، مهم‌ترین کاری است که جامعه باید در پیش بگیرد. در این مسیر، نیاز است که با طالبان نیز به تعامل رسید؛ زیرا حاکمیت هرچند مال مردم؛ اما اکنون دست آن‌ها است. از سویی هم، این که جامعه، بدون هیچ گونه تحرکی، در برابر هر قانون و یا رژیمی که روی شان حاکم گردانده می‌شود، خاموشی در پیش بگیرد، جز بی‌ارزشی از هیچ ارزشی نمایندگی نمی‌کند. مردم افغانستان، برای این که بتوانند از تکرار تلخ تاریخ پیش‌گیری کنند، نیاز دارند بر هر رژیمی که روی شان حاکم می‌شود، اثر بگذارند و تا اندازه‌ی ممکن جایگاه خود شان را در قدرت عمومی بیابند؛ اکنون این رژیم شاید امارت باشد. هدف از هر نظامی، خدمت‌گزاری به مردم است و نظامی که در این راستا حرکت نکند، باید با تلاش خستگی‌ناپذیر، نظام را به همان مسیر تغییر جهت داد. از آن جایی که از دست‌به‌دست‌شدن قدرت در افغانستان، زنان پیوسته بیش‌ترین آسیب‌پذیری را داشته اند؛ امروز نیز شماری از زنان شجاع کابل برای محروم‌نشدن از حقوق شان، از مردان پیش‌قدم شده و در یک راه‌پیمایی، از طالبان خواستند که حق کار، تحصیل و حقوق سیاسی شان را از آن‌ها سلب نکنند؛ هرچند شمار این زنان اندک بود؛ اما نفس این حرکت امیدوارکننده است؛ امید به این که جامعه بار دیگر به بیست سال قبل برنگردد و ناچار نباشیم در همه‌ی تاریخ، از صفر شروع کنیم. البته نباید از یاد برد که این حرکت‌ها به هم‌یاری مردان نیز نیاز دارد.

در سوی دیگر ماجرا، آن چه به طالبان برمی‌گردد، رهبری این گروه، با توجه به ارزش‌های نوین بین‌المللی که در جامعه‌ی جهانی شکل گرفته و ارزش‌هایی که در بیست سال گذشته در افغانستان، نیاز است که به افراد خود در کابل و دیگر شهرها و روستاهای افغانستان، این را تفهیم کند که به حقوق بشری شهروندان دست‌درازی نکرده و مدافع حریم خصوصی و ارزش‌های انسانی به ویژه حق تحصیل و کار زنان باشند. با توجه به این که افراد طالبان بیش‌تر از روستاهای دوردست به شهر وارد شده و با فرهنگ شهری آشنایی ندارند، ترس دست‌درازی این گروه به جان، مال و ناموس مردم، هنوز هم خوره‌ی جان بسیاری از باشندگان کابل است؛ چیزی که در کنار حقیقت خشونت‌پذیر جامعه، باعث ترس مردم شده و آن‌ها را ناچار کرده که کم‌ازکم در ظاهر چون طالبان بنمایند.

این ترس تا جایی در جان شهروندان ریشه دوانده است که شماری از زنان کابل به دلیل نداشتن چادری در صورت نیاز نیز، نخواسته اند از خانه بیرون شوند. امروز هنگام مرور برگه‌ی فیسبوکم، به پوست یکی از دوستانم به نام فرشته برخوردم. او، با نشر عکسی از دختر ۳-۴ساله اش، نوشته است: «وقتی دریا تب می‌داشت، خودم عاجل می‌بردمش داکتر؛ ولی حال باید منتظر بمانم تا شوهرم بیاید. کاش چادری می‌داشتم…»

ترسی که از آمدن طالبان به جان فرشته افتاده است، ترسی است که حضور طالبان با خود آورده است؛ هرچند طالبانی که در کابل حضور دارند، تا هنوز به گونه‌ی مستقیم مانع رفت‌وآمد زنان در بازار نشده و یا آن‌ها را به پوشیدن چادری محکوم نکرده اند؛ اما ترسی که با آمدن آن‌ها به شهر ریخته با سابقه‌ای که دارند، چنین باوری را به فرشته و صدها هزار زن دیگر در کابل داده است. در چنین شرایطی مکلفیت رهبران طالب این است که این ترس را از ذهن مردم بردارند؛ برداشتنی که با اعتراف به پذیرش حق تحصیل، حق کار و رفت‌وآمد زنان در شهر و مهیاکردن محیط امن برای دست‌رسی شان به این حقوق، امکان‌پذیر است.

صبح کابل

سهیل شاهین سخنگوی گروه طالبان در دوحه به اسکای نیوز انگلیس گفته است که برقع دیگر حجاب اجباری برای زنان در افغانستان نیست و خانم ها می توانند از دیگر شیوه های حجاب استفاده کنند.

این گفته ها در حالی مطرح می گردد که در دوران حاکمیت این گروه پیش از حمله آمریکا به افغانستان، برقع تنها حجاب اجباری برای زنان بود و آنها از حق تحصیل و کار نیز محروم بودند.

آقای شاهین در ادامه همچنین می افزاید “همانطور که در کنفرانس مسکو و در کنفرانس های دیگر گفته شده زنان از حق تحصیل از ابتدایی تا تحصیلات عالی یعنی دانشگاه برخوردار خواهند بود.”

آقای شاهین در حالی از سخن از فاقد اجباری بودن پوشیدن برقع برای حفظ حجاب خانم ها در کشور می زند که چند روز پیش و پیش از آنکه دولت مرکزی کاملا سقوط کند، گزارش هایی از افزایش تقاضای زنان برای خرید برقع و افزایش قیمت آن در سطح بازار کشور بخصوص کابل شده بود.  

سه روز پس از ورود طالبان به شهر کابل، دبیر کل ناتو، می‌گوید آن ‌چه در افغانستان می‌گذرد، ‏یک فاجعه است؛ اما دولت جدیدی که روی کار می‌‌آید، باید به حقوق همه‌ی شهروندان افغانستان ‏احترام بگذارد.‌‎ ‎

ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو، پس از چاشت روز سه‌شنبه -۲۶ اسد-، در یک نشست خبری، ‏گفت حضور دیپلماتیک ناتو در افغانستان ادامه خواهد داشت؛ زیرا پیش‌رفت‌های زیادی در این ‏کشور صورت گرفته و باید از این دست‌آوردها حمایت شود.‌‎ ‎

آقای استولتنبرگ ضمن قدردانی از پرسنل نظامی امریکا، بریتانیا و ترکیه برای تأمین امنیت ‏فرودگاه کابل، گفت عملیات فرودگاه کابل به مرور زمان از سر گرفته می‌شود و متحدان ناتو، ‏هواپیماهای بیش‌تری را به این فرودگاه اعزام خواهد کرد.‌‎ ‎

دبیرکل ناتو هم‌چنان از افراد طالبان خواست دروازهای ورودی به فرودگاه بین‌المللی کابل را باز ‏نگه دارد و از سویی هم، انتقال قدرت به گونه‌ی مسالمت‌آمیز آن صورت بگیرد؛ تا از به‌انزوارفتن ‏افغانستان جلوگیری شود.‌‎ ‎

آقای استولتنبرگ در بخش دیگری از صحبت‌هایش، سقوط حکومت کابل را یک فاجعه خواند و ‏گفت که هرچند نیروهای امنیتی افغانستان توانایی جنگییدن را داشتند؛ اما رهبران سیاسی ‏افغانستان، اراده‌ی مقابله و پیداکردن یک راه حل سیاسی را نداشتند.‌‎ ‎

او با اشاره به خروج ناتو از افغانستان، گفت آن‌ها در دوراهی ماندن و رفتن قرار گرفتند و ناگزیر ‏شدند که افغانستان را ترک کنند؛ زیرا قرار نبود تا ابد در این کشور باقی بمانند.‌‎ ‎

پیش‌تر، جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا نیز، گفت از تصمیم ‌اش مبنی بر خروج از افغانستان ‏پیشمان نیست و به گفته‌ی او، افغانستان به دلیل بی‌ارادگی سیاسی‌ها و نیروهای امنیتی این ‏کشور که نخواستند بجنگند، فرو پاشید. «هر گونه دخالت امریکا تصمیم درستی نیست. امریکا ‏نباید و درست نیست در جنگی بمیرد که حتا خود مردم افغانستان نمی‌خواهند در آن شرکت ‏داشته باشند. نیروهای ما، اردوی ۳۰۰نفری را آموزش دادند، هرچه لازم داشتند در اختیار شان ‏قرار دادند. تنها چیزی که نتوانستیم بدهیم، اراده‌ی جنگیدن بود.»‏

جورج بوش، رئیس جمهوری پیشین آمریکا در واکنش تحولات افغانستان، در بیانیه‌ای گفت افغان‌هایی که در معرض بیشترین خطر قرار دارند، همان‌هایی هستند که در خط مقدم پیشرفت در داخل این کشور بوده‌اند.

بوش در بیانیه خود اشاره کرد که جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا قول داده است تا افغان‌های همکار با آمریکایی‌ها و متحدان آن در ناتو طی دو دهه گذشته را تخلیه کند.

این رئیس جمهوری اسبق آمریکا گفت: دولت ایالات متحده این اختیار حقوقی را دارد که در وضعیت بحران‌های انسانی، موانع بروکراتیک را برای پناهجویان بردارد. و اکنون ما مسوولیت و منابع آن را داریم که عبور امن را برای آنها بدون تاخیر بروکراتیک تامین کنیم.

در این بیانیه همچنین آمده است: من و لورا (همسرش) اطمینان داریم که تلاش‌های تخلیه موثر خواهد بود زیرا توسط مردان و زنان برجسته نیروهای مسلح ایالات متحده، نیروهای دیپلماتیک و جامعه اطلاعاتی انجام می‌شود.

ضمیر کابلوف، نماینده ویژه روسیه در امور افغانستان، در یک گفتگوی رسانه‌ای گفت اشرف غنی شایسته آن است که توسط مردم افغانستان به دادگاه سپرده شود و پاسخگو باشد.

وی به شبکه تلویزیونی «زوزدا» روسیه گفت اشرف غنی به طور مشکوک انتخاب شد، بد حکومت کرد و فرجامی شرم آور داشت.

اشرف غنی روز یکشنبه هفته جاری (۲۴ اسد) با شماری از مقام‌های دولتش از افغانستان فرار کرد. هنوز روشن نیست کدام کشور به آن‌ها پناه داده‌است. گزارش شده بود غنی به تاجیکستان رفته، اما رسانه‌های تاجیک این خبر را تکذیب کرده‌اند.

به تازگی یک رسانه روسی به نقل از سفارت روسیه در کابل گزارش داده است که اشرف‌غنی با چهار موتر و یک چرخبال مملو از پول از افغانستان فرار کرده است. طبق این گزارش، بعضی از پول‌ها بخاطر گنجایش نداشتن موتر‌ها و چرخبال جا مانده است.

آریندام باغچی سخنگوی وزارت خارجه هند گفت: ما در تماس مداوم با نمایندگان گروه‌های اقلیت سیک و هندو در افغانستان هستیم.  پس از بازگشایی پروازها در کابل، ما افرادی که مایل هستند را از افغانستان خارج خواهیم کرد.  
وی افزود: همچنین تعدادی از مردم افغان هستند که همکار ما در پروژه‌های توسعه‌ای، آموزشی و ارتباطات مردمی بوده‌اند. ما از آن‌ها پشتیبانی می‌کنیم. پروازها در فرودگاه کابل متوقف شده‌اند. این امر تلاش‌های ما برای بازگرداندن شهروندان هندی به کشورشان را به تعویق انداخته است. ما در انتظار باز شدن پروازها هستیم تا عملیات بازگرداندن شهروندان را دوباره آغاز کنیم.  
هند از زمان آغاز خروج نیروهای آمریکایی و ناتو از افغانستان و پیشروی‌های طالبان در این کشور، خارج کردن شهروندان خود را آغاز کرده  است.
به گفته مقامات هندی هنوز ۲۰۰ شهروند هندی متشکل از دیپلمات‌ها و نیروهای امنیتی در کابل حضور دارند.  
در همین حال تی س تریموتی نماینده دائم هند در سازمان ملل از وضعیت کنونی در افغانستان ابراز نگرانی کرد.  
وی در جریان اظهارات خود در شورای امنیت سازمان ملل گفت: مردم افغانستان در شرایط ترس دائمی زندگی می‌کنند. هند به عنوان همسایه افغانستان و دوست مردم این کشور، از شرایط کنونی بسیار نگران است.  
نماینده دائم هند افزود: پیش از آغاز بحران، هند در تکمیل پروژه‌های توسعه‌ای در ۳۴ استان افغانستان فعالیت گسترده ای داشته است ما از همه طرف ها می‌خواهیم نظم و قانون را حفظ کنند و امنیت تمام طرف‌ها از جمله کارمندان سازمان ملل در این کشور را تامین کنند.  
هند ریاست شورای امنیت سازمان ملل را برای ماه اوت بر عهده دارد.  
در بیست و چهار ساعت اخیر همزمان با سقوط دولت محمد اشرف غنی و ورود نیروهای شبه نظامی طالبان به کابل، برخی از کشورها اعلام کرده‌اند که دیپلمات‌های خود را از افغانستان خارج می‌کنند. 

در واکنش به تحولات جاری افغانستان، ابراهیم رئيسی، رئیس جمهوری اسلامی ایران در پیامی محمد جواد ظریف وزیر خارجه کشورش را مخاطب خود قرار داده تا بر پایبندی به روابط همسایگی با افغانستان تاکید کند.

به گزارش «پایگاه اطلاع‌رسانی دولت»، دوشنبه 16 اوت، ابراهیم رئيسی، در گفت‌وگو با محمدجواد ظریف، امنیت، ثبات و رفاه را حق مردم افغانستان دانسته و تاکید کرد: «ایران برای برقراری ثبات که نیاز نخست امروز افغانستان است تلاش خواهد کرد و به‌‌‌عنوان کشور همسایه و برادر، همه گروه‌‌ها را دعوت به دستیابی برای توافق ملی می‌کند.»

رئیسی با اشاره به اینکه «جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که حاکمیت اراده مردم مظلوم افغانستان، همواره امنیت ساز و ثبات آفرین بوده،» اظهار داشت: «ایران با رصد هوشیارانه تحولات در این کشور، به مناسبات همسایگی با افغانستان پایبند است.»

او همچنین گفت «شکست نظامی و خروج آمریکا از افغانستان باید به فرصتی برای احیای زندگی، امنیت و صلح پایدار در این کشور تبدیل شود.»

رئیسی همچنین وزیر امور خارجه و دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورش را موظف کرد تا با رصد دقیق و پیوسته تحولات افغانستان، مراتب را به او گزارش کنند.

در واکنش به تحولات جاری افغانستان پادشاهی عربی سعودی ضمن ابراز امیدواری به ثبات اوضاع افغانستان، در اسرع وقت، بر ایستادن خود در کنار مردم این کشور برادر، تاکید کرد.

وزارت خارجه سعودی، دوشنبه 16اوت، اعلام کرد پادشاهی عربی سعودی با اهتمام تحولات جاری در افغانستان را دنبال می‌کند و امیدوار است در اسرع وقت اوضاع این کشور به ثبات برسد.

به گزارش «العربیه» سعودی همچنین ابراز امیدواری کرد که جنبش طالبان و همه طرف‌های افغانی برای حفظ امنیت، ثبات، جان‌ها و دارایی‌ها در این کشور اقدام کنند.

پادشاهی سعودی در عین حال همچنین تاکید کرد که در کنار ملت کشور برادر افغانستان و انتخاب‌های آنها که خود به دور از دخالت کسی اتخاذ می‌کنند، می‌ایستد.

سعودی دیروز یکشنبه همه اعضای نمایندگی دیپلماتیک خود را از افغانستان تخلیه کرد و در این راستا در بیانیه‌ای اعلام کرد که همه اعضای سفارت این کشور در کابل سالم به وطن خود منتقل شدند.

این تصمیم سعودی پس از آن اتخاذ شد که گروه طالبان با ورود به کابل، پایتخت افغانستان، بر کاخ ریاست جمهوری این کشور مسلط شدند و کشورهای غربی نیز دوشنبه برای تخلیه اتباع خود از افغانستان به تکاپو افتادند.

از سویی محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان با ورود جنگجویان طالبان به پایتخت فرار کرد و گفت که این تصمیم او با هدف جلوگیری از خونریزی اتخاذ شده است. ریاست جمهوری افغانستان هم در این راستا گفته که به دلایل امنیتی قادر به ارائه جزئیاتی درباره تحرکات غنی نیست.

محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، وزیر امور خارجه‌ی قطر این موضوع را در یک نشست خبری در پایتخت اردن مطرح کرده است. شبکه‌ی خبری «الجزیره» به نقل از او گزارش کرده است که تحولات سریع در افغانستان باعث نگرانی بین‌المللی شده و قطر تمام تلاش خود را برای تسهیل انتقال مسالمت‌آمیز قدرت در آن کشور انجام می‌دهد.

وزیر خارجه‌ی قطر تأکید کرده است این کشور نقش اساسی در تلاش برای دست‌یابی به حل‌وفصل سیاسی در افغانستان ایفا می‌کند.

او همچنین در بخشی دیگر از صحبت‌هایش گفته است قطر تمام توان خود را برای کمک به دیپلمات‌ها و کارکنان خارجی در سازمان‌های بین‌المللی در هنگام خروج از افغانستان به کار بسته است.

این درحالی است که نیروهای طالبان با پیش‌روی سریع نظامی توانستند در جریان ۹ روز بیشتر ولایات افغانستان را سقوط دهند.

روز گذشته، آنان تا پشت دروازه‌های کابل رسیدند و پس از آنکه محمداشرف غنی، رییس‌جمهوری پیشین، افغانستان را ترک کرد، طالبان هم وارد کابل و پس از آن وارد ارگ ریاست‌جمهوری شدند.

محمد اشرف‌غنی، رئیس جمهوری افغانستان روز ۲۴ مرداد، با رسیدن طالبان به دروازه‌های کابل، کشور را به مقصدی اعلام نشده ترک کرد. طالبان با خروج کامل نیروهای خارجی در چند هفته کل افغانستان را تسخیر کردند. بیشتر ولایات بدون درگیری تسلیم طالبان شدند.

آقای غنی بعد از خروج از افغانستان در فیسبوک خود اعلام کرد “برای جلوگیری از خونریزی” کشور را ترک کرده است. اما این اقدام او با انتقاد تند بعضی چهره‌های سیاسی افغانستان مواجه شد که او را به “فرار از مسئولیت” متهم کردند. با انتشار خبر خروج آقای غنی از کشور، طالبان وارد ارگ ریاست جمهوری افغانستان شد، و دولت افغانستان عملا سقوط کرد.

او دوبار در انتخابات افغانستان – بعد از اختلاف‌های فراوان – پیروز اعلام شد و به ریاست جمهوری رسید. آقای غنی ۷۲ ساله و فارغ التحصیل دکترای انسان‌شناسی از دانشگاه کلمبیای نیویورک در آمریکا است. او که از نظر قومی پشتون است، سال‌های جنگ و ناآرامی در دهه‌‌های ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ را خارج از کشور گذراند و به عنوان استاد دانشگاه در آمریکا، و بعد با بانک جهانی و سازمان ملل متحد همکاری کرد.

بعد از حمله آمریکا از سازمان‌های بین‌المللی خارج شد، به کابل بازگشت و به عنوان مشاور حامد کرزی مشغول کار شد. در آغاز به عنوان وزیر اقتصاد دولت حامد کرزی معرفی شد اما خیلی زود با او دچار اختلاف شد و از دولت کنار رفت و به ریاست دانشگاه کابل رسید. در این دوره او به عنوان چهره‌ای اصلاح طلب شناخته شد.

در سال ۲۰۰۹ میلادی (۱۳۸۸) آقای غنی انتخابات ریاست جمهوری افغانستان نامزد شد، اما تنها با چهار درصد آرا، چهارم شد. با این حال او همچنان در سیاست افغانستان باقی ماند. مقام بعدی او نظارت بر کمیته‌ای برای انتقال امنیت کشور از ناتو به نیروهای داخلی بود.

در سال ۱۳۹۳ (۲۰۱۴ میلادی) آقای غنی به عنوان یک تکنوکرات بار دیگر وارد انتخابات و پیروز اعلام شد. اما در همان آغاز عبدالله عبد‌الله رقیب او، نتایج انتخابات را نپذیرفت و تشکیل سومین دولت منتخب افغانستان بعد از طالبان با بحران روبه‌رو شد.

رسیدن آقای غنی به ریاست جمهوری همزمان شد با کاهش قابل توجه نیروهای آمریکا و ناتو و همزمان شدت گرفتن حمله‌های طالبان. او در دوران ریاست جمهوری خود، تلاش کرد چهره‌های جوان را جایگزین چهره‌های سیاسی افغانستان کند. آقای غنی همچنین وعده داد امنیت را برقرار کند، فساد مالی و اداری را ریشه کن کند، اقتصاد را اصلاح کند و افغانستان را به گذرگاهی تجاری تبدیل کند.

اگرچه همه این وعده‌‌ها عملی نشد اما در دوران ریاست جمهوری آقای غنی چندین پروژه‌ عمرانی در زمینه سد سازی، تولید و انتقال برق و راه آهن انجام شد. او همچنین اقداماتی برای مقابله با فساد انجام داد اما افغانستان همچنان یکی از فاسدترین کشورهای جهان باقی مانده است.

محمد اشرف‌غنی که به خاطر تند خویی میان همکارانش شهرت داشت، در بسیاری مواقع با سیاست‌های غرب در افغانستان موافق نبود. از جمله در سال‌های اخیر منتقد مذاکرات صلح با طالبان بود با آنکه از پارسال بعد از توافق آمریکا و طالبان دولتش وارد مذاکرات رسمی با طالبان شد.

اما کشورهای غربی از روند کند مذاکرات دولت و سخت‌گیری‌های آقای غنی انتقاد داشتند. این انتقاد‌ها در فضای سیاست داخلی افغانستان هم نمایان شد، حتی در مواردی ایجاد دولتی انتقالی برای رسیدن به صلح مطرح شد.

بی بی سی

دولت بریتانیا می‌گوید اعمال تحریم‌‌های تازه علیه طالبان و سرنوشت تحریم‌های فعلی، به رفتار این گروه بستگی دارد.

دامینیک راب، وزیر خارجه بریتانیا، بعد از جلسه کمیته اضطراری دولت بریتانیا (کبرا) به خبرنگاران گفت کشورش از تمام توان خود برای “پاسخگو کردن” طالبان استفاده خواهد کرد.

آقای راب گفت: “فکر می‌کنم همه از شدت و سرعتی که طالبان بر افغانستان مسلط شدند، شگفت‌زده شدند، و این مسئله‌ای است که همه ما باید از آن درس بگیریم.”

وزیر خارجه بریتانیا همچنین گفت دولت به دقت در حال تصمیم‌گیری درباره تعداد پناهجویانی است که بعد از تسلط طالبان خواهد پذیرفت.

موضوع خروج کارمندان و مترجمان افغان که با سفارت‌ها و ماموریت‌های نظامی کشورهای خارجی در افغانستان همکاری می‌کردند به یکی از مسائل اصلی دولت‌های غربی در وضعیت موجود تبدیل شده است.

آقای راب گفت این وضعیت “آن چیزی نیست که می‌خواستیم ولی باید با واقعیت فعلی کنار بیاییم.”

حدود دو هزار شهروند افغان که با نیروهای بریتانیایی همکاری می‌کردند پیش از این افغانستان را به مقصد بریتانیا ترک کرده‌اند.

دیروز که ویدیوی تخلیه ی کارمندان سفارت امریکارا توسط هیلیکوپترها از پشت بام سفارت آن کشور در کابل می دیدم، به یاد جریان سقوط سایگون، پایتخت ویتنام جنوبی در 1975 افتادم که هیلیکوپترهای پنتاگون، آخرین سربازان امریکایی را از بالای پشت بام سفارت امریکا در سایگون تخلیه می کردند. طنز تلخ تاریخ این است که این دو حادثه از نظر ماهیت هم شباهت عجیبی دارد. ایالات متحده با ویتکنگ ها موافقتنامه صلح وخروج امضا کرده بودند اما ویتکنگ ها منتظر نماندند و ظرف سه هفته کل ویتنام جنوبی و سایگون پایتخت را زیر نگاه حیرت زده و نگران امریکا فتح کردند و حکومت کمونیستی تشکیل دادند. درحالی که امریکایی ها برای تقویت حکومت ویتنام جنوبی و جلوگیری از پیروزی و استقرار حکومت کمونیستی در ویتنام لشکر کشید و سالها جنگید و 58 هزار سرباز کشته داد!

ایالات متحده امریکا و متحدانش درسل 2001 رژیم طالبان را سقوط دادند و کرزی را مانند شاه شجاع، از کوههای ارزگان به کابل آوردند و در میان اوج هیجان جمعی شگفت ما، زعیم سیاسی مان ساختند. همگی در هیاهوی شگرفی از امیدهای بزرگ، از ساختن کعبه دمکراسی، درخشان ترین شادمانی تاریخ زندگی سیاسی و اجتماعی مان را پایکوبی کردیم و پریزدنت ” جرج دبلیو بوش” را بعنوان مهدی موعود و منجی عالم بشریت افغانی، شاعرانه ستایش وکرنش نمودیم.

کاکا بوش برای ما ارتش ساخت. مکتب و پل و جاده ساخت. کمیسیون حقوق بشر ساخت. جامعه مدنی ساخت. دختران و زنان مارا با آیین دمکراسی خواهی و مدنیت ورزی آشنا کرد. صدها ملیارد دلار به جیب دولت دمکراتیک ما ریخت تا رهبران و مدیران و تامی های ما این ویرانستان را تبدیل به گلستان کنند و بدینسان ما فکر کردیم بزودی کابل ما، توکیو خواهد شد و حتا همسایگان غربی ما با حسرت و حیرت از خوشبختی ما غبطه خوردند و با رشک و حیرت ورد زبان شان در روزنامه ها و کوچه و خیابان گردید که:” ایکاش ما هم بجای افغانی ها می بودیم… خوش بحال شون که امریکا کشور شان را ژاپن می سازد و بزودی صدسال از ما جلو میوفتند!”

در سایه ی این دمکراسی اما بتدریج رهبران و زعمای سیاسی و روسای جمهور ما مثل سگ به جان هم افتادند و مثل گرگ، لاشه ی بی جان ملت را تکه پاره کردند و دهان شان از خوردن گوشت و خون فقیرترین مردم دنیا کف کرد. روسای جمهور ما تا توانستند اعتماد و عزت نفس مارا تخریب کردند، تعصب ورزیدند، تبعیض روا داشتند، یکه تازی و باندبازی نمودند و بانک های خارجی را از حساب دالری خود پر کردند. مدیران و تکنوکرات ها و دو پاسپورتی های ما در دریایی از لجن و فساد و دزدی و رزالت و پلیدی غرق شدند. وزرا و نمایندگان پارلمان ما تا توانستند عصبیت پخش کردند و بساط تفرقه و خیانت و دروغ و تقلب ودزدی و رشوت و چپاول گستردند… و چنین شد که جوانه های امید دمکراسی و جمهوریت و آرمان ملت سازی ما در قحطی خرد و تعهد و صداقت و پاکدامنی رهبران و مدیران وزعمای ما به خشکیدن گرایید.

یک دهه سرمست از رفاقت و حمایت و سخاوت واشنگتن احساس خوشبختی می کردیم. در نخستین سالهای دهه دوم اما با خروج سربازان امریکا کم کم دلهره های مان شروع شد و درنهایت در پایان دهه دوم، افول رویاهای مان به حقیقت پیوست. پهلوان ترامپ، این افول را با کلید برادر خلیلزاد بر دروزاه بخت سیاسی و تقدیر جمعی مان فرو کرد و عمو بایدن اما آمد و دروزاه ی بخت مان را از بیخ برکند و بدین ترتیب، همان طالبانی که از هیمنه هجوم امریکا به غارهای تورا بورا پناه برده بودند، پس از دو دهه بیابان گردی و انتحار و کشتار، فاتحانه درجوار سفارت امریکا و پیش چشم نظامیان امریکایی، در ارگ ریاست جمهوری افغانستان، بیرق شان را به اهتزاز در آوردند.

این رویداد، درس های زیادی برای ما و نسل آینده ما باید بیاموزاند: نباید روی کوهِ یخ هیچ قدرت لایزالی، قصر آرزو های مان را بسازیم.

فریب بزرگیست اگر تصور کنیم جهان، دل شان برای حقوق بشر ما می تپد و دروغ آشکاریست اگر باور کنیم امریکا و انگلیس و فرانسه دغدغه شان دمکراسی و توسعه و ارزشهای مدنی و قانون اساسی ما است.

اصلا حماقت محض است که خود، قاتل دمکراسی و مدنیت و کثرتگرایی و ارزشهای حقوق بشری خویش باشیم ولی از کاکا بایدن توقع داشته باشیم از دمکراسی و فاسد ترین نظام روی زمین و ریس جمهور متعصب و متقلب ما و جمهوریت دروغین مان محافظت کند.

بلاهت ترین فکر این است که خود جلاد همدیگر و نابودگر خویشتن خویش و دشمن هویت و موجودیت و کرامت یکدیگر باشیم و تا جان داریم دربرابر همدیگر نفرت و تعصب و بدبینی و زشت خویی و تبعیض و تحقیر و بدگمانی بیگانگی بورزیم، اما از ماما جانسون و خاله مرکل و رفیق پوتین توقع داشته باشیم از شر سیاه طالب نجات مان دهند.

اگر تاریخ معاصر و حتا دو دهه اخیر را بخوانیم، درخواهیم یافت که امریکا درهیچ جای دنیا برای استقرار دمکراسی هزینه نکرده و هیچ ملتی را به خوشبختی ای که ما دنبال معجزه اش بودیم، نرسانیده است. اگر کره جنوبی را مثال بزنیم. این مدیریت، خلاقیت، سختکوشی و خردورزی و تعهد ملی خود کره ای ها بود که دمکراسی و توسعه و صنعتی شدن را به حد اعلای فرجام رسانیدند. کره ای ها کرزی و اشرف غنی نداشتند تا تعصب و تبعیض و دزدی و پلیدی و درنهایت سقوط را شناسنامه مدیریت و حکومت خویش سازند.

مثالِ عراق، سوریه، لیبی نزدیکترین و عینی ترین مثال ها هستند. امریکا توسط زور، نظام های شان را سقوط داد تا دمکراسی و آزادی را جایگزین کند اما پس از دو دهه، عراقی هارا در آشوب سیاسی و فقر وفساد و تفرقه مذهبی غرق کردند و بدست ایران سپردند.

رژیم قذافی را سقوط دادند که دمکراسی را جایگزین دیکتاوری سرهنگ کنند اما لیبی را به مرکز آشوب و جولانگری گروهای افراطی و حوزه نفوذ ترکیه و مصر و روسیه تبدیل کردند.

درپی سقوط رژیم سوریه برآمدند و از گروههای کرد حمایت کردند اما کردهارا با دنیای از ارزو و امید و پس از دادن هزاران کشته وقربانی در رکاب نیروهای امریکایی، تنها گذاشتن شان و سوریه را به بشاراسد وایران واگذار نمودند. پس از سقوط صدام، کردهای عراق را درمقابل داعش و دولت مرکزی عراق حمایت کردند اما جامعه ی کرد را با داعیه رفراندوم و آرزوی استقلال سرزمین های شان تنها گذاشتند.

نمی خواهم امریکارا ملامت کنم. آمریکا در هرجای دنیا، دنبال منافع ملی و امنیت خویشتن است. ما هیچ حق و دَینی در گردن آمریکایی ها نداریم که مدیون و ممنون ما باشند و جور جهالت جمعی و خیانت سیاسی و سبعیت اخلاقی وزشتخویی اجتماعی وخشونت و عقب ماندگی فرهنگی و عصبیت قومی مارا نسبت به همدیگر مان بکشد. بقول بایدن، اگر امریکایی ها در افغانستان آمدند، برای متحد کردن ما و ساختن حکومت برای ما نبود، بلکه برای کشتن بن لادن و ازبین بردن القاعده آمده بودند که به هدف خود رسیدند و رفتند.

ما، خود ملامت هستیم که تقدیر خویش را بدست قدرتها و همسایگان و رهبران فاسد خود می سپاریم و هیچ خرد و درایت و صداقت و تعهد و تلاش و ایثار و راستی برای منافع و سرنوشت جمعی خویش و هیچگونه همپذیری و مهرورزی و وطنداری در مقابل همدیگر از خود نشان نمی دهیم اما انتظار داریم امریکا و غرب منجی ما شوند و طالب برسرنوشت ما مقدر نگردد!

حمزه واعظی

وزیر دفاع انگلیس امروز(دوشنبه) گفت کشورش پس از تسلط طالبان بر افغانستان، هرگز به این کشور باز نخواهد گشت.

به نقل از آرتی، «بن والاس» اظهار کرد: طالبان اکنون کنترل افغانستان را به دست گرفته و نیروهای انگلیس به هیچ وجه برای جنگ با عناصر مسلح باز نخواهند گشت.

وی به شبکه اسکای نیوز گفت: اعتراف می کنم که طالبان کنترل این کشور را در اختیار دارد. منظور من این است که لازم نیست کارشناس علوم سیاسی باشید تا بفهمید اینجا همان جایی هست که ما هستیم.

وزیر دفاع انگلیس در پاسخ به این سوال که آیا انگلیس و ناتو به افغانستان بازخواهند گشت، گفت: این موضوع مطرح نیست.

به نقل از وزارت امور خارجه ایران، محمد جواد ظریف در ابتدای این دیدار با تبریک پنجاهمین سالروز آغاز روابط دیپلماتیک دو کشور مراتب تشکر و قدردانی خود و دولت جمهوری اسلامی ایران در زمینه تامین واکسن از سوی دولت چین را به طرف چینی اعلام کرد.

وی همچنین با تشریح دیدگاه جمهوری اسلامی ایران در خصوص تحولات اخیر در افغانستان، حمایت ایران از شورای هماهنگی انتقال صلح آمیز قدرت در افغانستان را با هدف جلوگیری از هرگونه تشدید خشونت و وقوع جنگ در شرایط جاری افغانستان مورد تاکید قرار داد.

ظریف موضوع بیجاشدگان در تحولات اخیر افغانستان و هجوم آن‌ها به سوی کشور‌های همسایه را یکی از مهمترین و ضروری‌ترین موضوعات برگرفته از تحولات افغانستان دانست که خصوصا با توجه به شرایط دشوار همه گیری کرونا نیازمند توجه جدی می‌باشد.

یوه شیائو یونگ فرستاده ویژه وزارت امور خارجه چین در امور افغانستان نیز در این دیدار با تبریک پنجاهمین سالروز آغاز روابط سیاسی دو کشور همکاری‌های راهبردی دو کشور در حوزه‌های مختلف را با اهمیت توصیف کرد و دیدگاه کشورش در خصوص تحولات افغانستان را تشریح و ضرورت همکاری کشور‌های منطقه خصوصا همسایگان افغانستان را مورد تاکید قرار داد.

«مایک پمپئو» وزیر خارجه سابق آمریکا در یک گفتگوی تلویزیونی گفت: ارتش آمریکا باید برای بازپس گیری کابل از دست طالبان، از نیروی هوایی خود استفاده کند.

به نقل از آرتی، پمپئو در گفتگو اظهار داشت: امیدوارم که دولت جو بایدن از نیروی هوایی استفاده کند. آنها باید طالبان را که کابل را محاصره کرده اند، قلع و قمع کنند.

وی افزود: باید این کار را با کمک نیروهای هوایی آمریکا انجام دهیم و بر آنها فشار بیاوریم و به آنها ضربه بزنیم. نباید برای نجات جان آمریکایی ها به آنها متوسل شویم.

وزیر خارجه سابق آمریکا ادامه داد: هر رئیس جمهور با چالش‌هایی روبروست اما این رئیس جمهور با چالشی در افغانستان روبروست و شکست خورده است. او به طور کامل در امر محافظت از مردم آمریکا در قبال این چالش ناکام مانده است.

پمپئو افزود: اگر هنوز زیر سایه ترامپ وزیر خارجه بودم، طالبان می فهمیدند که اگر توطئه هایی علیه آمریکا صورت گیرد باید هزینه های واقعی بپردازند.