برچسب: افغانستان

بوریس جانسون نخست وزیر انگلیس کابینه خود را ترمیم کرد و یک چهره جنجالی را به سمت وزارت فرهنگ گماشت.

نادین دوریس ۶۴ ساله که در تلاش بوریس جانسون نخست وزیر انگلیس در ترمیم کابینه، به سمت وزارت فرهنگ رسیده، بارها به زنان مسلمان و حجاب اسلامی توهین کرده و کارنامه‌ای پر از توهین دارد.

در سال ۲۰۱۸ که بوریس جانسون حجاب اسلامی را مانند یک بشکه یا صندوق پست بر سر زنان مسلمان نامیده بود، دوریس خواستار ممنوعیت کامل روبند شده بود.

وی گفته بود: من متاسفم که جانسون در مورد ممنوعیت برقع سخنی نگفته است؛ من معتقدم این پوشش قرون وسطایی که زیبایی و البته خشونت علیه زنان را پنهان می‌کند، باید به کلی ممنوع شود.

سکان فرهنگ بریتانیا به دست کسی افتاده که بارها به روبند حمله کرده و آن را پوششی نامناسب برای دنیای جدید و لیبرال خوانده و خواستار ممنوعیت کامل آن شده بودد.

شورای امنیت سازمان ملل متحد مهلت ماموریت «یوناما» در افغانستان را ۶ ماه دیگر تمدید کرد.

شورای امنیت سازمان ملل متحد در بیانیه‌ای اعلام کرد مدت ماموریت «یوناما» در افغانستان را پس از روی کار آمدن طالبان ۶ ماه دیگر تمدید کرده است.

در بیانیه سازمان ملل با تاکید بر اهمیت تشکیل یک دولت فراگیر به نمایندگی تمامی آحاد مردم به ویژه زنان، دولت فعلی افغانستان را به احترام گذاشتن به حقوق زنان، کودکان دختر و اقلیت‌های این کشور فراخوانده است.

شورای امنیت سازمان ملل همچنین تمامی طرف‌ها را به تامین شرایط مناسب و امن برای دسترسی بشردوستانه فراخواند و تاکید کرد که نباید از خاک افغانستان برای طرح حملات تروریستی به کشورهای دیگر، حمایت مالی از تروریسم و آموزش و نگهداری از تروریست‌ها استفاده شود.

گفتنی است ماموریت ویژه سازمان ملل متحد در افغانستان موسوم به «یوناما» از سال ۲۰۰۲ به این‌سو در کشور ادامه دارد.

پاکستان می‌گوید به بیماران عاجل افغانستان از طریق گذرگاه مرزی تورخم، اجازه ورود به آن کشور را می‌دهد.

عابد الله، کنسول پاکستان در شهر جلال‌آباد مرکز ولایت ننگرهار گفت به بیماران عاجل افغانستان بدون درنظرداشت روابط دیپلماتیک اجازه می‌دهد تا به آن کشور بروند و درمان شوند.

به گفته منبع، این درحالی‌ست که پاکستان در حال حاضر حتی به کسانی که ویزای این کشور را نیز در دست دارند، اجازه رفت‌وآمد نمی‌دهد.

این محدودیت باعث شده تا هزاران شهروند افغانستان درگذرگاه ها با پاکستان در حال انتظار بمانند.

گفته می‌شود نظر به توافقی با پاکستان، از این پس بیماران می‌توانند بدون هیچ محدودیتی ازطریق گذرگاه تورخم به پاکستان برای درمان بروند.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران و سراج الدین مهرالدین، وزیر خارجه تاجیکستان بر لزوم تشکیل دولتی فراگیر در افغانستان تاکید کردند.

به نقل از رسانه‌های خارجی، وزرای امور خارجه ایران و تاجیکستان در حاشیه نشست شانگهای در شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان، بر لزوم تشکیل دولت فراگیر در افغانستان تاکید کردند.

منبع افزوده است، وزیر امور خارجه ایران با اشاره به وضعیت افغانستان، «تشکیل دولت کاملا فراگیر با حضور نمایندگان کلیه اقوام از جمله تاجیک، پشتون، هزاره و سایرین را تنها راه بازگشت ثبات، آرامش و توسعه به این کشور دانست.»

وزیر امور خارجه تاجیکستان نیز بر لزوم تشکیل دولتی فراگیر در کشور تاکید کرده و آن را عامل ثبات افغانستان خواند.

 آمریکا از «پرواز‌های مشکوک» از امارات عربی متحده به افغانستان ابراز نگرانی کرده است.

شبکه خبری فاکس‌نیوز به نقل از کارشناسان آمریکایی اعلام کرده است، امارات، پس از خروج آمریکا از افغانستان، محموله‌های مبهمی را به صورت هوایی به این کشور منتقل کرده که شاید سلاح و تجهیزات مخابراتی باشد که به دست گروه‌های تروریستی می‌رسد.

فاکس نیوز افزوده است آمریکا از گزارش‌های مربوط به پرواز‌های مشکوک از امارات به افغانستان، احساس نگرانی می‌کند.

منبع در ادامه فاش کرده است «جریان حقانی در گروه طالبان برای اعطای مجوز فرود به این هواپیماها، زیر پوشش کمک‌های انسانی، دخالت کرد در حالی که اعضای شبکه حقانی، کالا‌های دیگری را از این هواپیما‌ها تخلیه کردند.»

در گزارش فاکس‌نیوز همچنان آمده است: این محموله شاید شامل تجهیزات پیشرفته و رمزگذاری شده مخابراتی باشد که جریان حقانی که آمریکا آن را یک گروه تروریستی می‌داند، می‌خواهد از آن استفاده کند.

این شبکه خبری آمریکایی به اسنادی اشاره کرده است که پایگاه ویکیلیکس از دسترسی شبکه حقانی به اموالی از منافع تجاری در امارات و سفر خلیل حقانی به امارات به این منظور، فاش کرد.

پس از خروج نیروهای امریکایی و ناتو از افغانستان که براساس توافق صلح امضا شده میان امریکا و طالبان در زمان ریاست جمهوری دونالد ترامپ در دوحه قطر صورت گرفت، رسانه ها و کارشناسان غربی تصویر وحشتناکی از آینده افغانستان ترسیم کردند. دیگر سهامداران جنگ و صلح در افغانستان اما به دقت سناریویی را طرح کرده اند که امیدوارند به صلح نه تنها در افغانستان بلکه در منطقه منجر شود. شاید برای اولین بار در طول چهار دهه اخیر باشد که کشورهای منطقه ای قدرتمند نظیر روسیه، چین، ایران و پاکستان دست به دست هم داده اند تا برای یک صلح پایدار در افغانستان و به دنبال آن توسعه منطقه ای تلاش مشترک کنند. برای این کشورها در حال حاضر صلح در افغانستان از اهمیت خاصی برخوردار است. 

از سوی دیگر، رهبران طالبان اما بسیار محتاط عمل می کنند تا اشتباهات گذشته را تکرار نکنند: رهبران طالبان تلاش می کنند به جامعه بین المللی اطمینان دهند که به حقوق زنان احترام می گذارند و زنان در جامعه اسلامی جایگاه شایسته ای دارند. غرب و رسانه های هندی اما تمایلی ندارند منتظر رهبران طالبان باشند تا ادعای خود را ثابت سازند. آنها همچنان عقاید افراط گرایانه طالبان در مورد زنان و حقوق بشر را بازگو می کنند.

ورود بازیگران منطقه

به نظر من افغانستان در سال های آینده ممکن است به یک مکان متفاوت و تغییر یافته تبدیل شود و دلیل اصلی آن هم مشارکت فعال بازیگران منطقه در این کشور می باشد مساله یی که در گذشته به چشم نمی خورد و امریکا به صورت یک جانبه در افغانستان حضور یافته بود و سرانجام هم ناکام این کشور را ترک کرد. نگاهی اجمالی به تاریخ معاصر افغانستان نشان می دهد پس از عقب نشینی و خروج نیروهای نظامی اتحاد جماهیر شوروی سابق از افغانستان در فبروری 1989 میلادی، سهامداران کشور جنگ زده افغانستان را تنها گذاشتند. دولت دست نشانده داکتر نجیب الله تنها توانست چهار سال دوام بیاورد و سرانجام در اپریل 1992 میلادی به طرز فجیعی و در حالی که از اداره موثر کشور و متحد ساختن گروه های مختلف مجاهدین درمانده شده بود، سقوط کرد.

جنگ داخلی و ریاست جمهوری های کوتاه

 جنگ داخلی در افغانستان آغاز شد و تا زمان ریاست جمهوری سبقت الله مجددی در سال 1992 که تنها شصت و یک روز طول کشید، ادامه یافت. ریاست جمهوری برهان الدین ربانی اگرچه به طور رسمی نه سال و تا یازده سپتامبر 2001 میلادی طول کشید اما در عمل توسط طالبان به رهبری ملا عمر که بین سال های 1996 تا 2001 بیش از نود درصد خاک افغانستان را تحت سلطه خود درآورده بودند، تحت الشعاع قرار گرفت. در آن زمان تنها سه کشور پاکستان، عربستان سعودی و امارات متحده عربی حکومت طالبان را به رسمیت شناختند. این انزوا در زمان خود برای طالبان بسیار سخت تمام شد و سرانجام با حمله امریکا به افغانستان در سال 2001 و همکاری ائتلاف شمال رژیم طالبان سقوط کرد تا اینکه طی سال های بعد یک بار دیگر جان گرفت و داستان به جایی رسید که امروز می بینید.

متاسفانه بازیگران منطقه ای و فرا منطقه ای همیشه به افغانستان به چشم یک میدان جنگ نگاه کرده اند. شهروندان افغانستان در یک وضعیت اجباری کشور و زادگاه خود را ترک کرده به کشورهای همسایه عمدتا ایران و پاکستان گریخته اند. ایران مهاجرین افغان را در کمپ ها نگهداری کرده است اما پاکستان اجازه زندگی به مهاجرین افغان در سراسر کشورش را داده است. در حال حاضر نسل سوم مهاجرین افغانستان در پاکستان زندگی می کنند. پاکستان اما به تازگی و پس از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان برای مدیریت خیل عظیم بی جاشدگان افغان تصمیم گرفته است کمپ هایی را در نقاط مرزی تاسیس کند.

پاکستان همین طور از جامعه بین الملل خواسته است به تعهداتشان در قبال میزبانی از پناهجویان افغان واجد شرایط عمل کنند. در چهار دهه اخیر پاکستان میزبان نزدیک به چهار میلیون مهاجر افغانستانی بوده است.

ورود از قبل تعیین شده طالبان به کابل

رهبران طالبان تاکنون نتوانسته اند به گفته های خود عمل کنند. همین طور باید به تحلیل های جانبدارانه رسانه های غربی در مورد طالبان اشاره کنم: تحلیل هایی که می گوید طالبان افغانستانی هستند و نمی توان آنها را اشغالگران کشور نامید. براساس این تحلیل ها، طالبان حمایت کامل مردم خود در مبارزه با نیروهای خارجی را با خود دارند چون بدون حمایت کامل مردم محلی و بومی هیچ نیرویی نمی تواند در افغانستان موفق شود.

علاوه بر این نباید فراموش کرد که طالبان به صورت بسیار منظم و برنامه ریزی شده وارد کابل شدند و پایتخت را تصرف نمودند. این گروه در تصرف ولایات دیگر مانند هرات، قندهار و بیشتر ولایات دیگر با کمترین مقاومت از سوی نیروهای امنیتی و دفاعی و مردم افغانستان روبرو شدند.

پنجشیر که اکنون به مرکز مقاومت علیه طالبان تبدیل شده نیز از تصرف طالبان در امان نمانده است و اگرچه گفته می شود طالبان تنها بر جاده اصلی پنجشیر مسلط شده اند و بیشتر مناطق روستایی و کوهستانی آن در کنترل نیروهای مقاومت به رهبری احمد مسعود فرزند احمد شاه مسعود می باشد اما اینکه آیا احمد مسعود می تواند همچنان به عنوان یک تغییر دهنده بازی باقی بماند را گذشت زمان نشان خواهد داد.

طالبان در اعلام کابینه سرپرست خود خیلی زمان صرف نکردند و تنها سه هفته پس از تصرف کابل کابینه را اعلام کردند.  این کابینه اما با اعتراضاتی از جمله عدم حضور زنان روبرو بوده است. رهبران طالبان اما اینک به دنبال جلب حمایت قدرت های منطقه و به طور  عمده چین و روسیه می گردند. طالبان از ناحیه پاکستان مطمئن هستند که اسلام آباد از صلح و ثبات در افغانستان حمایت  می کند. طالبان اگر موفق شوند حمایت کشورهای منطقه را به دست آورند و این کشورها حکومت طالبان را به رسمیت بشناسند، آنگاه به رسمیت شناخته شدن این گروه از سوی کشورهای دیگر و کسب مشروعیت لازم برای حکومت در افغانستان به مراتب آسان تر خواهد بود.

بنابراین این بار تمام تلاش طالبان روی کسب مشروعیت و به رسمیت شناخته شدن منطقه ای متمرکز شده است و در این راستا پاکستان پیشرو هست. تلاش و دخالت پاکستان هم به این دلیل هست که هیچ کشوری جز افغانستان روی صلح و ثبات در پاکستان تاثیر نداشته است. به عبارتی باید گفت صلح و ثبات در پاکستان تحت تاثیر صلح و ثبات در افغانستان قرار دارد. 

شنبۀ گذشته ۱۱ سپتامبر وزارت دفاع روسیه ارسال تجهیزات نظامی به تاجیکستان را تأیید کرد. وبگاه رادیوی ما، «ار اف ای فارسی»، با انتشار این خبر نوشت: به دنبال تغییر رژیم افغانستان، روسیه نگرانِ نفوذ طالبان و دیگر گروه‌های اسلامیِ تندرو به تاجیکستان و کشورهای آسیای میانه است.

تاجیکستان با افغانستان نزدیک به ۱۳۵٠ کیلومتر مرز مشترک دارد. کنترل بخشی از منطقۀ مرزی میان دو کشور به سبب کوهستانی بودن آن بسیار دشوار است. گفته می‌شود در جنگ اخیر میان طالبان و نیروهای مقاومت در پنجشیر، تاجیکستان اسلحه و مهمات در اختیار مبارزان پنجشیر گذاشت و دولت آن کشور به شماری از رهبران «جبهۀ مقاومت ملی» افغانستان پناه داده است.

روابط تاجیکستان با طالبان هیچ‌گاه دوستانه نبوده است. پیش از سقوط طالبان در نوامبر ۲۰۰۱ دولت تاجیکستان از نیروهای ائتلاف شمال به رهبری احمدشاه مسعود که در حال جنگ با طالبان بودند حمایت می‌کرد و از هیچ‌گونه کمکی به آن‌ها دریغ نمی‌کرد. دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، در عمل تبدیل به پشت جبهۀ ائتلاف شمال شده بود. مسعود خانواده‌اش را در آن شهر سکونت داده بود.

بعضی از فرماندهان اصلی ائتلاف شمال نیز در دوشنبه ساکن شده بودند؛ مانند امرالله صالح، رئیس بعدی «ادارۀ امنیت ملی» افغانستان در زمان حامد کَرزَی و وزیر کشور در زمان اشرف غنی، یا محمدقسیم فهیم معروف به «مارشال فهیم» که از نوامبر ۲۰۰۹ تا مارس ۲۰۱۴ معاون اول رئیس جمهوری اسلامی افغانستان بود.

مارشال فهیم در سال ۲۰۱۴ بر اثر حملۀ قلبی درگذشت. اما پیش از آن چندین بار از سوءقصد طالبان جان به در برد. امرالله صالح نیز بارها هدف ترور قرار گرفت. او پس از فرار اشرف غنی از کشور و بازگشت طالبان به قدرت به پنجشیر رفت و در پی تشکیل «جبهۀ مقاومت ملی» خود را رئیس جمهور موقت «جمهوری اسلامی افغانستان» اعلام کرد.

به رغم وعده‌های مکرر طالبان به همزیستی مسالمت‌آمیز با همسایگانشان، دولت تاجیکستان اعتمادی به آنان ندارد. در پنجم اوت گذشته در گرماگرم نبرد میان نیروهای طالبان و ارتش افغانستان نیروهای ویژۀ تاجیکستان در کنار نیروهای ویژۀ روسیه و ازبکستان رزمایش مشترکی به مدت پنج روز برگزار کردند. هدف اعلام شدۀ آن رزمایش جلوگیری از «رخنه گری‌ها» اعلام شد بی‌آنکه نامی از گروهی یا نیرویی برده شود. در ماه اوت وزیر دفاع روسیه از زرادخانۀ عظیمی خبر داد که قرار است در مرزهای مشترک آن دو کشور با افغانستان مستقر شود.

بی‌اعتمادی دولت تاجیکستان به طالبان و سرآسیمگی «امامعلی رحمان»، رئیس جمهور آن کشور، در ماه‌های اخیر به این سبب است که وقتی طالبان در ژوئن گذشته شهر مرزی «شیرخان بندر» را تصرف کردند، مراقبت از آن را به عهدۀ مبارزان اسلام‌گرای تاجیک گذاشتند. این مبارزان وابسته به گروه «جماعت انصارالله» اند که تاجیک‌های تاجیکستان آن را تشکیل داده‌اند. جماعت انصارالله دشمن آشتی ناپذیر رئیس جمهور و رژیم کنونی تاجیکستان‌اند. درواقع، دولت تاجیکستان از رخنۀ این گروه به هراس افتاده است که بیشترین اعضای آن را تاجیک‌های تاجیکستان تشکیل می‌دهند. البته هنوز معلوم نیست طالبان تا چه اندزه مهار این گروه را در افغنستان در دست دارند.

در شمال افغانستان در حدود ۵ میلیون تاجیک زندگی می‌کنند. گروه‌های بزرگی از آنان تاجیک‌های تاجیکستان‌اند که در زمان جنگ داخلی دهۀ نود میلادی به افغانستان پناهنده شدند. در نتیجه، خطری که با بازگشت طالبان به قدرت، تاجیکستان را تهدید می‌کند، در درجۀ نخست، خطر فعال شدن تاجیک‌های پناهنده است. فراموش نکنیم که در جنگ داخلی تاجیکستان از ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۷ ده‌ها هزار نفر کشته و بیش از یک میلیون نفر آواره شدند. زخم‌های آن جنگ هنوز التیام نیافته است. پس از جنگ امامعلی رحمان همۀ مخالفانش را تار و مار کرد. او تاجیکستان را یگانه دژ استوارِ منطقه در برابر اسلام‌گرایی می‌داند.

به همۀ این‌ها باید وابستگی اقتصادی تاجیکستان را به قاچاقِ تریاک و هروئین نیز اضافه کنیم که به گفتۀ «ادوارد لِمون»، کارشناس مسائل امنیتی آسیای میانه، یک سوم اقتصاد آن کشور را تشکیل می‌دهد. این قاچاق از طریق مناطق مرزی صورت می‌گیرد.

برای پیشگیری از بحران احتمالی که در پی بازگشت طالبان به قدرت، دولت تاجیکستان را سرآسیمه کرده، امامعلی رحمان به هر دری می‌زند. او از سویی دست به دامن آمریکا می‌شود (چنان که در اوایل ژوئیۀ گذشته وزیر امور خارجه‌اش را برای دیدار و گفت و گو با آنتونی بلینکن به آمریکا فرستاد) و از سوی دیگر، به «سازمان پیمان امنیت جمعی» به رهبری روسیه متوسل می‌شود که هدف عمده‌اش محدود کردنِ دامنۀ نفوذ «ناتو» و آمریکا در کشورهای آسیای میانه و قفقاز است.

اما رهبران تاجیکستان از این نیز هراس دارند که نیروهای روسی کنترل مرزهای کشورشان را در دست بگیرند و استقلال تاجیکستان را از میان ببرند.

نویسنده: علیرضا مناف‌زاده

موید یوسف، مشاور امنیت ملی پاکستان روز چهارشنبه، در یک نشست خبری گفت نیاز است جامعه جهانی به‌جای پذیرفتن خطر قطع روابط؛ شبیه بی‌ثباتی دوره پیشین طالبان، با دولت سرپرست‌ شان در دوره فعلی تعامل داشته باشد.

به گفته‌ی مشاور امنیت ملی پاکستان، طالبان ۲۰ سال جنگ خونینی را “علیه‌ی نیروهای اشغال‌گر امریکا و ناتو” به راه انداخته بودند که در این زمان «ده‌ها» هزار غیرنظامی و نیروهای امنیتی افغان کشته شده‌اند، اکنون پس از خروج نیروهای بین‌المللی، باید با آنان سازش شود.

این مقام پاکستانی، به جامعه بین‌المللی گفته است اشتباهات گذشته را تکرار نکنند.

به گفته‌‌ی او، پاکستان تلاش دارد تا مطمین شود که جهان اهمیت تکرار نکردن «اشتباه گذشته» را درک کرده است. صلح و ثبات در افغانستان برای پاکستان ضروری است و این کشور اکنون بر همین موضوع تمرکز دارد.

مشاور امنیت ملی پاکستان گفته است چراغ سبز طالبان برای تعامل با جهان یکی از خواست‌های خودشان است و پاکستان هیچ نقشی در آن ندارد. این مقام پاکستانی باور دارد مشروعیت به طالبان را غرب می‌دهد و اگر جامعه جهانی با دولت طالبان به گونه‌ی سازنده سازش کند، ممکن است گفت‌وگوهای رُخ بدهد که به رفع نگرانی‌های امنیتی جهانی کمک کند.

به گفته موید یوسف، پاکستان اکنون با رهبران طالبان در مورد نگرانی‌های امنیتی آن کشور، به‌ویژه در مورد طالبان پاکستانی که در شرق افغانستان حضور دارند، وارد مذاکره شده است.

او گفت: «ما به گونه‌ی کامل واضح ساخته‌ایم که نمی‌توانیم هیچ‌گونه تروریستی را از خاک افغانستان بپذیریم و صادقانه بگویم پاسخ واضح این است که به شکل قطعی هیچ علاقه‌‌ی به اجازه دادن برای چنین اتفاقی وجود ندارد. اکنون هدف پاکستان مدیریت مرز‌هاست و به هیچ تروریستی اجازه داده نمی‌شود که به روشی که گذشته انجام می‌دادند، عمل کنند.»

او در جریان این نشست خبری تصریح کرد عمران‌خان، نخست وزیر پاکستان هم‌چنان بحث تعامل قدرت‌های جهانی با طالبان را در سازمان هم‌کاری‌های «شانگهای» مطرح خواهد کرد.

قرار است نشست دولت‌های عضو سازمان هم‌کاری «شانگهای» ام‌روز پنج‌شنبه در دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، آغاز شود و فردا نیز ادامه داشته باشد. کشور‌های هم‌چون روسیه، چین، هند، پاکستان، تاجیکستان، اوزبیکستان، قزاقستان و قرغزستان از عضو‌های همیشه‌گی این سازمان هستند و افغانستان، ایران، بلاروس و مغولستان نیز به‌عنوان کشورهای ناظر اشتراک خواهند کرد.

 شاه‌محمود قریشی، وزیر امور خارجه پاکستان اعلام کرد اسلام‌آباد تمایل دارد اعضای جنبش طالبان پاکستان را در صورت عدم مشارکت آنها در فعالیت‌های تروریستی عفو کند.

شاه محمود قریشی، وزیر امور خارجه پاکستان در مصاحبه با یکی از رسانه‌های این کشور اعلام کرد اسلام‌آباد تمایل دارد اعضای جنبش طالبان پاکستان را اگر قول دهند در فعالیت‌های تروریستی شرکت نمی‌کنند و تسلیم نیروهای امنیتی کشورش شوند، عفو کند.

قریشی نسبت به احتمال آزادی زندانیان عضو جنبش طالبان پاکستان در افغانستان به‌دلیل تسلط کامل طالبان بر این کشور ابراز نگرانی کرد.

وزیر امور خارجه پاکستان گفت: نمی‌خواهیم این اعضای زندانی آزاد شوند و با ورود به پاکستان و ایجاد ایجاد مشکل زندگی مردم بی‌گناه را متاثر کنند.

او اظهار داشت: اگر تشکل جدید در افغانستان از نفوذ خود استفاده و با طالبان پاکستان گفت‌وگو کند و اگر طالبان پاکستان در فعالیت‌های تروریستی شرکت نکند و تسلیم قانون اساسی پاکستان شوند، می‌توانیم حتی آنها را عفو کنیم.

عارف علوی، رئیس‌جمهور پاکستان نیز چند روز پیش اظهار نظر مشابهی داشته و گفت: اسلام‌آباد می‌تواند اعضای طالبان پاکستان را که مرتکب جرم نبوده، سلاح خود را تسلیم و به رعایت قانون اساسی پاکستان متعهد شوند، عفو کند.

 رئیس جمهور تاجیکستان در دیدار با وزیر امور خارجه چین گفت کشورش نسبت به سرنوشت افغانستان بی‌تفاوت نیست.

امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، با وانگ یی، وزیر امور خارجه چین که جهت شرکت در نشست شورای سران سازمان همکاری‌های شانگهای وارد دوشنبه شده است، ملاقات کرد.

طی این ملاقات توسعه همکاری‌های دوجانبه در زمینه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی و امنیتی مورد بحث و بررسی قرار داده شد.

رحمان با بیان مشترکات تاریخی، فرهنگی و مرزی افغانستان و تاجیکستان، گفت: «کشورش به دلیل وجود مرز طولانی، زبان و تاریخ مشترک با افغانستان نمی‌تواند نسبت به سرنوشت همسایه خود بی‌تفاوت بماند.»

رحمان همچنان افزود که کشورش خواستار برقراری صلح و ثبات پایدار در افغانستان است.

نخست وزیر پاکستان سابقه روابط با ایالات متحده طی دو دهه اخیر را وحشتناک و فاجعه بار توصیف کرد و گفت: پاکستان به عنوان متحد آمریکا بارها هدف حملات پهپادی قرار گرفت و همزمان مشارکت در افغانستان نیز به ضرر ما تمام شد.

«عمران‌خان» درخصوص رویکرد آمریکا در افغانستان و انتقاد شدید از نوع برخورد واشنگتن با اسلام‌آباد برای حصول منافع یکجانبه درحالی عنوان می‌شود که وزیرامور خارجه دولت بایدن در روزهای اخیر اعلام کرد که آمریکا روابط خود با پاکستان را ارزیابی خواهد کرد.

«آنتونی بلینکن» در حضور مجازی در جلسه کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان آمریکا افزود که اسلام‌آباد منافع زیادی در افغانستان دارد که با منافع ایالات متحده در تضاد است، موضوعی که بار دیگر تشدید فضای بی‌اعتمادی میان دو متحد قدیمی را برجسته می‌کند.

نخست وزیر پاکستان روز چهارشنبه طی مصاحبه با ‘بکی اندرسون’ (Becky Anderson) خبرنگار سی ان ان در اسلام‌آباد در واکنش به اظهارات اخیر آنتونی بلینکن آن را بازتابی از جهل وی توصیف کرد و افزود که من هرگز چنین اظهاراتی ناشی از جهل و نادانی را نشنیده‌ام.

وی اتهام واشنگتن علیه اسلام‌آباد مبنی بر پناه دادن به تروریست‌ها و ایجاد پایگاه‌های امن را رد کرد و افزود: پاکستان در امتداد مرز افغانستان تحت شدیدترین نظارت توسط پهپادهای ایالات متحده قرار داشته است، مطمئناً آن‌ها می‌دانستند که آیا پناهگاه‌های امنی وجود دارد یا نه.

عمران‌خان که همواره از مخالفان سرسخت پیوستن پاکستان به آمریکا در افغانستان و مشارکت در جنگ به اصطلاح علیه تروریسم است، رفتار آمریکایی‌ها در قبال پاکستان که زمانی متحد غیر سازمان پیمان آتلانتیک شمالی ناتو آن محسوب می‌شود، را به شدت مورد انتقاد قرار داد.

وی افزود: پاکستان همزمان که متحد آمریکا به شمار می‌رفت، ۴۸۰ بار مورد حمله پهپادهای آمریکا قرار گرفت. ۸۰ هزار نفر نظامی و غیرنظامی در پاکستان ناشی از پیامدهای حضور آمریکا و ناتو در افغانستان و گسترش دامنه تروریسم به پاکستان جان خود را از دست دادند.

عمران‌خان تاکید کرد که تحمل روابط وحشتناک با آمریکا برای پاکستان فاجعه بار بوده است اما اسلام‌آباد با این حال داشتن یک رابطه عادی با واشنگتن را مطالبه می‌کند آنچنان که آمریکایی‌ها با هند رابطه دارند.

نخست وزیر پاکستان در ادامه این مصاحبه با انتقاد از نحوه خروج آمریکا از افغانستان گفت: بارها به مقامات آمریکایی‌ها هشدار داده شد که آنان نمی‌توانند در افغانستان از طریق نظامی گری به اهداف خود برسند بلکه آنان در آنجا گرفتار شدند.

وی درباره اوضاع افغانستان و چگونگی تعامل با دولت موقت طالبان گفت که اوضاع افغانستان به شدت نگران کننده است و بیم آن می‌رود که تروریسم دوباره در این کشور رشد پیدا کند.

نخست وزیر پاکستان هشدار داد که هیچ دولت دست نشانده‌ی در افغانستان مورد حمایت مردم این کشور نیست بنابراین به جای اینکه بنشینیم و فکر کنیم که می‌توانیم آنان (طالبان) را کنترل کنیم، باید آن‌ها را تشویق کنیم.

وی اظهار داشت که جهان باید به طالبان برای عمل به وعده‌های خود از جمله پاسداری حقوق بشر زمان بدهد اما اگر تعامل و کمکی به افغانستان صورت نگیرد هرج و مرج دوباره این کشور را تهدید می‌کند.

سخنگوی وزارت خارجه چین در سخنانی از درخواست طالبان برای آزادکردن دارایی های بلوکه شده از سوی آمریکا حمایت کرد.

یکی از خبرنگاران روز گذشته در کنفرانسی مطبوعاتی خطاب به سخنگوی وزارت خارجه چین گفت: در ۱۳ سپتامبر، سهیل شاهین، سخنگوی طالبان گفت: «آمریکا باید بلوکه کردن (دارایی ها) را برطرف کند؛ چرا که این دارایی مردم افغانستان است. مردم افغانستان مشکلات فراوانی دارند و به همین خاطر، این بلوکه کردن اقدامی علیه مردم افغانستان است. دولت طالبان هر اقدام قانونی را در این زمینه انجام می‌دهد.» همچنین برخی تجار شکایت کرده اند بلوکه کردن دارایی‌های ملت افغانستان بر تراکنش‌های اقتصادی معمول و واردات و صادرات اثر می‌گذارد. نظر چین در این باره چیست؟

ژائو لیجیان در این باره گفت: سخنگوی طالبان درست می‌گوید. این دارایی‌ها متعلق به افغانستان است و بایستی برای مردم افغانستان خرج شود. آمریکا نباید بدون توجیه این‌ها را بلوکه کند. آمریکا باید با درخواست مشروع افغانستان روبرو شده و دست از فشار و تحریم بردارد و ایجاد مانع برای اقصاد، زندگی، صلح و بازسازی در افغانستان را متوقف کند.

خبرنگار دیگری از او پرسید: برخی منابع گفته اند یکی از نمایندگان طالبان در توییتی اعلام کرده وانگ یو سفیر چین در افغانستان به خاطر استقرار دولت جدید به آن‌ها تبریک گفته. نظر شما چیست؟

ژائو لیجیان در پاسخ گفت: من می‌توانم به شما بگویم که سفارت چین در افغانستان به مانند حالت عادی در حال انجام کار است و ما تمایل داریم تا با دولت جدید افغانستان در تماس بمانیم.

با فرار اشرف غنی و سقوط حکومت وی تخلیه گسترده ای در افغانستان صورت گرفته است.

به گزارش سرویس ترجمه رها نقل مکان از یک مکان به مکان دیگر یکی از ویژگی های فرهنگ پشتون است، چیزی که در «کابولیوالا»، شعری از رابیندرانات تاگور ارج گذاری شده است. کابولیوالا برنده جایزه نوبل شاعر بنگالی در عرصه ادبیات شد، رویدادی نادر برای یک نویسنده جنوب آسیا. کابولیوالا داستان یک میوه فروش به نام رحمت را روایت می کند که در کابل زندگی می کند: کابل زادگاه اوست اما رحمت هر ساله به کلکته می رود تا محصولاتش را بفروشد. وقتی در بنگال است به طور تصادفی یک دختر جوان بنگالی به نام «می نی» را می بیند، رحت با این دختر جوان بنگالی مانند دختر خوانده اش برخورد می کند چون وی یادآور دختر رحمت هست که در کابل جا گذاشته است.

رحمت یک تجارت جانبی دارد. او وام هایی که توسط دوستان پشتونش داده می شود را جمع می کند. وی به خاطر برخی کارهایش روانه زندان می شود و چندین سال بعد عفو می گردد و از زندان آزاد می شود. بعد از رهایی از زندان دنبال «می نی» می گردد. وقتی موفق به پیدا کردن مکان زندگی این دختر می شود، دختر رحمت را به یاد نمی آورد و او را نمی شناسد. قلب رحمت می شکند. مفهوم داستان های کابولیوالا بر برخی از اقدامات که سبب سرگردانی پشتون ها شده تمرکز دارد. فروش میوه و اعطای وام سبب پراکندگی پشتون ها در تمام هند بریتانیایی شد به ویژه در مناطقی که در  ادامه بخشی از خاک پاکستان نام گرفت.

جمعیت شناسان برآورد کردند جمعیت کل پشتون ها شصت تا هفتاد میلیون نفر می باشد که بخش عمده آن هم اکنون در پاکستان زندگی می کنند. از جمعیت سی و هشت میلیونی کنونی افغانستان نیز نزدیک به پانزده میلیون آن پشتون ها هستند که یک قوم اکثریت به حساب می آیند، به عبارت دیگر سی و نه درصد جمعیت کل افغانستان را پشتون ها تشکیل می دهند. در نیم قرن گذشته پشتون ها یک بار دیگر سفرهای دور را آغاز کردند. آنها به خاورمیانه رفتند و خانه و زیربنا ساختند.

یک موج عظیم مهاجرت پشتون ها زمانی شکل گرفت که اتحاد جماهیر شوروی سابق به افغانستان حمله کرد. نزدیک به چهار تا پنج میلیون مهاجر در همان سال های اول در کمپ های مهاجرنشین که به کمک کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان ساخته شده بود و نوعی سرپناه موقت به شمار می رفت جابه جا شدند. این اقدام موثر نیفتاد و صدها هزار مهاجر افغانستانی از کمپ بیرون زدند و در شهرهای بزرگ پاکستان ساکن شدند و شهر کراچی که از قبل نیز جمعیت زیادی از پشتون ها را در سهراب گوث نزدیک بزرگترین شهرهای پاکستان در خود جای داده بود، مقصد عمده این تازه وارد ها شد. به هر صورت کراچی اکنون بزرگترین جمعیت پشتون دنیا را در خود جای داده و کابل و پیشاور را پشت سر گذاشته است.

سیل مهاجرین افغان به امریکا

ایالات متحده امریکا که پس از بیست سال جنگ در افغانستان سرانجام این کشور را ترک کرد انتظار ورود جمعیت زیادی از افغانستانی ها به امریکا را دارد چون ده ها هزار افغان در زمان حضور امریکا در افغانستان در بخش های مختلف با امریکایی ها کار کرده اند. طی دو هفته یعنی از پانزده آگوست که اشرف غنی رئیس جمهور پیشین افغانستان این کشور را ترک کرد تا سی جولای که آخرین انتقال نظامی امریکا از افغانستان صورت گرفت تخلیه بزرگی از افغانستان صورت گرفت. نزدیک به یک صد هزار شهروند افغان از افغانستان بیرون کشیده شدند و ده ها هزار نفر دیگر که تمایل به ترک کشورشان داشتند موفق به این کار نشدند. از سوی دیگر افغان هایی که در خارج زندگی می کنند تلاش دارند خویشاوندان خود را خارج کنند. مارک لندلر از نیویورک تایمز در گزارشی به روزنامه خود داستان خروج پدر و دایی سومیا تورا در بیست و چهارم آگوست از افغانستان را بازگو کرده است. سومیا تورا اولین محقق از منطقه رودز در عرصه افغانستان است که از ارتباطاتش با دانشگاه آکسفورد و موسسه مالی اریک اشمیت، میلیاردر سابق و مدیر اجرایی گوگل، استفاده کرد و پدر و دایی اش را از طریق یک پرواز نظامی غیر امریکایی از کابل بیرون کشید. خارج ساختن افغان ها یک سوی قضیه است و طرف دیگر داستان ساکن ساختن آنها می باشد. پاسخ در امریکا به ویژه در شهرهایی چون آریزونا و شهر ایالت فینیکس اما درد آور بوده است. این برخورد نامناسب با مهاجران به ویژه مهاجرین مسلمان از اعتراض واضح و آشکار دونالد ترامپ رئیس جمهور پیشین امریکا با مهاجرت به کشور مردم رنگین پوست نشات می گیرد. از سوی دیگر و براساس گزارشات اما در سراسر امریکا مردم این کشور از طیف های سیاسی مختلف ورود جمعیت کثیر افغانستانی هایی که طی بیست سال جنگ امریکا در افغانستان به امریکایی ها کمک کرده بودند را به کشورشان خوش آمد گفتند. بعد از جنگ ویتنام ورود این تعداد افغانستانی به امریکا یکی از بزرگترین جابه جایی ها بوده است.

اگرچه بخش های زیادی از مرز افغانستان با پاکستان فنس کشی شده اما این فنس ها به راحتی شکسته می شوند، اتفاقی که پیشاپیش افتاده است. در حال حاضر سخت است بگوییم تسلط طالبان بر کل افغانستان چه تاثیری بر سیاست و اقتصاد پاکستان خواهد گذاشت. براساس گزارش یک روزنامه، مولانا فضل الرحمان که چند ماه پیش در یکی از پارک های کراچی کمپاینی برای برکنار دولت نخست وزیر عمران خان راه اندازی کرده بود، طی سخنانی پیروزی طالبان در نقاط مرزی را یک انقلاب موفق برای تغییرات سیاسی در پاکستان دانست. به گفته محمد امیر رعنا، مدیر انستیتوت پاکستانی برای مطالعات صلح در اسلام آباد، با پیروزی طالبان در افغانستان گروه های تروریستی ضد پاکستان تشویق خواهند شد و این تنها به آنجا ختم نمی شود. روایت های تازه در کشور ظاهر می شود که می تواند بحث های کنونی در مورد حکومت و جامعه و  نقشی که دین بازی می کند را تغییر دهد. در سال 2018 میلادی و پس از پیروزی عمران خان در انتخابات پاکستان، یک گروه چند مذهبی به نام تحریک لبیک پاکستان(تی ال پی) به مبارزه با پلیس برخاست و شهرهای پاکستان را راکت باران نمود. دلیل این اقدام تحریک لبیک پاکستان تبرئه شدن یک زن مسیحی در یک پرونده کفرآمیز بود. تظاهرات کنندگان یک بار دیگر به اقدام امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه در ستایش از یک معلم فرانسوی که توسط اسلام گرایان تندرو سر بریده شده بود، اعتراض کردند. در اپریل، عمران خان گروه تحریک لبیک پاکستان و رهبر  این گروه را تحریم کرد و موجی تازه از ناآرامی ها در پاکستان به راه افتاد.

طالبان و لزوم همکاری با سایر اقوام و گروه ها

اکنون که طالبا کنترل کابل را به دست گرفته اند در صورتی قادر خواهند بود یک دولت قوی و حضور مقتدرانه در افغانستان ایجاد کنند که آماده همکاری با گروه هایی که به روش متفاوت با طالبان فکر می کنند، باشند. یکی از این موضوعات نقش زنان در جامعه هست. تحولات سریع و غیرقابل پیش بینی که در پانزده آگوست در افغانستان رخ داد نگرانی های جدی در مورد آینده زنان در کشور ایجاد نمود. در پانزده آگوست رئیس جمهور پیشین افغانستان گریخت و طالبان وارد ارگ شد. گفته شد غنی با جمعی از دوستان نزدیکش که اعضای دولت وی نیز بودند با یک هلی کوپتر وارد  امارات متحده عربی شده اند. رئیس جمهور و همدستان نزدیکش در دولت آنچه قرار بود اتفاق بیفتد را پیش بینی می کردند. آنها دیدند که طالبان همانند دهه 1996 میلادی، یک بار دیگر کنترل دولت را در اختیار گرفتند. با فرار غنی ارتش افغانستان که توسط کمک های مالی و آموزش های نظامی و تجهیزات نظامی امریکا ساخته شده بود به یک باره متلاشی شد. در روزی که غنی از افغانستان فرار کرد طالبان وارد ارگ ریاست جمهوری شدند و رهبران طالبان یک کنفرانس مطبوعاتی برگزار نمودند.

وعده تغییر

رهبران طالبان وعده سپردند به روشی متفاوت از پنج سال گذشته که در افغانستان در قدرت بودند کشور را اداره می کنند. طالبان تلاش کردند نشان دهند در برخورد با زنان تفاوت کرده اند: طالبان در گذشته شریعت اسلامی مورد تفسیر خود را بر زنان تحمیل می کردند. زنان به جز قرآن و سنت در هیچ زمینه دیگر حق تحصیل نداشتند. زنان بدون همراهی که محرم مرد حق بیرون رفتن از منزل را نداشتند. آنها مجبور بودند تنها در داخل خانه کار کنند و از سر تا پای خود را بپوشانند. این اقدامات طالبان واکنش های زیادی در خارج از افغانستان به همراه داشت و حتی افغان های لیبرال احساس ناتوانی کردند.

آیا افغانستان به گذشته بر می گردد؟ تنها زمان به این سوال پاسخ می دهد!

زلمی خلیلزاد؛ نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان می‌گوید قرار بود بر اساس طرحی که ساعاتی پیش از سقوط کابل به دست طالبان، روی آن توافق صورت شده‌بود، تا دست‌یافتن به یک توافق در مورد حکومت آینده در افغانستان، اشرف‌غنی؛ رییس دولت پیشین همچنان به عنوان رییس ‌جمهور باقی بماند؛ اما او با فرارش از کابل، روند انتقال قدرت را مختل کرد.

خلیلزاد در یک گفتگوی اختصاصی با روزنامه بریتانیایی فایننشیل‌تایمز گفته‌است دلیل این‌که طرف‌های افغان حاضر به مذاکره نشدند و یک جناح (حکومت افغانستان) سقوط کرد، مسئولیت ایالات متحده و مسئولیت او به عنوان نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان نیست. 

خلیلزاد افزوده فرار اشرف‌غنی سبب شد تا طرح انتقال قدرت و عدم ورود طالبان به کابل ناکام بماند. به گفته او در حالی که پیش از ورود طالبان به کابل، توافق شده‌بود که تا زمان موافقت روی حکومت آینده، اشرف‌غنی در سمت‌اش باقی بماند.

خلیلزاد گفته‌است هرچند طالبان به دروازه‌های کابل رسیده‌بودند؛ اما بر اساس این طرح، قرار بود آنان تا دو هفته و تا زمان ایجاد یک توافق در مورد حکومت آینده منتظر بمانند.

خلیلزاد همچنین گفته‌است او هیچگاه تصور نکرده‌بود که اشرف‌غنی قصد فرار از کابل را دارد.

به گفته او، فرار غنی باعث شده تا نیروهای امنیتی در کابل وظایف‌شان را ترک کنند که این کار به ورود طالبان به شهر منجر شد.

زلمی خلیلزاد در ادامه گفته‌است: «طالبان [به ما] گفتند که آیا اکنون شما مسئولیت تامین امنیت کابل را بر عهده می‌گیرید؟… شما می‌دانید که چه اتفاق افتاد، ما نمی‌توانستیم مسئولیت امنیت کابل را بگیریم.»

او همچنین گزارش‌ها مبنی بر این‌که گویا واشنگتن به طالبان اجازه ضمنی یا صریح برای تصرف ارگ ریاست جمهوری را در تاریخ ۱۵ آگست داده‌بود را رد کرده‌است.

خلیلزاد با اشاره به نقش خود در پایان‌بخشیدن به جنگ ۲۰ ساله امریکا در افغانستان و آنچه منجر به سقوط حکومت افغانستان شد، گفت هر آنچه در توان داشته برای پیشبرد ماموریت‌اش به بهترین شکل آن انجام داده‌است.

ایندیپندنت فارسی در گزارشی نوشته که حامد هادیان از خبرنگاران ایرانی نخستین خبرنگاری است که با تابعیت ایرانی توانسته ویزای طالبان دریافت کند و به افغانستان سفر کند.

حامد هادیان در صفحه توییترش طی دو هفته از پیگیری هایش برای دریافت ویزا صحبت می کرد و سرانجام در هشتم سپتامبر موفق شد این ویزا را بگیرد.

او نوشته: “امارت اسلامی ویزای خودش را هم ساخته، خیلی الاف نشدیم تا مهر بزنند.”

حامد هادیان 24 ساعت پس از آن در اولین تصویر ارسالی اش از افغانستان عکس دو نوجوان را از چوک گلهای هرات منتشر کرده که در حال فروش پرچم های امارت اسلامی بودند.

مقامات آمریکایی پس از اتمام واکسیناسیون سرخک، خروج افغان ها از کابل را از سر می گیرند.

مقامی در دولت آمریکا اعلام کرد: تعداد موارد ابتلا به ویروس سرخک در بین پناهندگان به ۶ نفر افزایش یافته است. در حال حاضر متخصصان شهروندان افغان را واکسینه می کنند. منبع آژانس تکمیل موفقیت آمیز واکسن ها را شرط اصلی انتقال بیشتر آنها به ایالات متحده دانست.

طرف آمریکایی قصد دارد تمام پناهجویان را علیه سرخک تا پایان این هفته واکسینه کند. این مقام دولتی تاکید کرد که پس از آن باید منتظر ماند تا واکسن به طور کامل تاثیر خود را ایجاد کند. مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری های فدرال ایالات متحده تعیین خواهند کرد که افغان های واکسینه شده تا چه مدت به قرنطینه نیاز خواهند داشت.

در ۱۰ سپتامبر، جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید گفت که ایالات متحده پذیرش پناهندگان افغان را به دلیل موارد سرخک در بین آنها متوقف کرده است. وی گفت واشنگتن در حال بررسی فرصت هایی برای واکسیناسیون افراد در خارج از کشور است. این ویروس خطرناک پیشتر در چهار نفر پیدا شد، آنها قرنطینه شدند.

وزیر اطلاعات پاکستان از ورود تیم ملی فوتبال بانوان کشورمان به اسلام‌آباد خبر داد.

فواد چودری، وزیر اطلاعات پاکستان در توئیتی نوشت: ما از تیم فوتبال زنان افغانستان استقبال می‌کنیم، آنها از افغانستان وارد مرز تورخم شدند.

وی افزود که آنها توسط نماینده فدراسیون فوتبال پاکستان پذیرفته شده اند.

چودری هیچ جزئیاتی ارائه نکرد و مشخص نشد که چه تعداد بازیکن وارد این کشور شده و برنامه آنها چیست.

اولین پرواز تجاری از ایران پس از تصرف قدرت توسط طالبان امروز وارد کابل شد.

پرواز تهران توسط شرکت هواپیمایی ایرانی ماهان ایر انجام شده است. جزئیات دیگر هنوز ارائه نشده است.

این درحالی است که محمد حسن ذیبخش، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری ایران ۱۶ اوت اعلام کرده بود که تمام پروازهای تهران به کابل به دلیل بسته شدن آسمان افغانستان پس از تصرف کابل توسط شبه نظامیان طالبان لغو شده است.