برچسب: ازبکستان

عبدالعزیز کاملوف؛ وزیر امور خارجه ازبکستان در سفری به کابل با امیرخان متقی؛ سرپرست وزارت خارجه طالبان دیدار کرد.

عبدالقهار بلخی؛ سخنگوی وزارت خارجه طالبان در رشته توییتی به نقل از وزیر خارجه ازبکستان نوشت او گفته خوشحال است خیابان‌های کابل را با نظم، شهری پر از مردم و محیط امن و تمیز می‌بیند.

به نوشته بلخی، کاملوف ابراز امیدواری کرده «امارت اسلامی» به‌زودی جایگاه محکمی در جامعه بین‌المللی پیدا خواهد کرد.

طرف ازبکستانی بر تعهد خود در زمینه ترانزیت، تامین انرژی و تجارت به افغانستان تأکید کرده‌است.

ازبکستان بخش بزرگی از برق وارداتی افغانستان را تامین می‌کند.

به تازگی وال استریت ژورنال گزارش داد افغانستان ۹۰ میلیون دالر از کشورهای تامین‌کننده بدهی دارد که اگر طالبان آن را نپردازد، برق افغانستان قطع خواهد شد.

شرکت برق می‌گوید به دلیل کاهش نقدینگی در کشور و اختلال در سیستم بانکی، پرداخت هزینه برق مصرفی افغانستان با چالش مواجه شده؛ اما بدهی کشورهای تامین‌کننده پرداخت خواهد شد.

سرپرست وزارت خارجه طالبان به وزیر خارجه ازبکستان اطمینان داده است وضعیت‌ به‌زودی به گونه عادی خواهد گشت.

او از وزیر خارجه ازبکستان برای کمک به افغانستان در بازسازی فرودگاه مزار شریف و مناطق دیگر تشکر کرده‌است.

وزیر خارجه ازبکستان دومین وزیر خارجه یک کشور خارجی است که به کابل تحت تسلط طالبان سفر می‌کند. پیش‌ از این وزیر خارجه قطر به کابل سفر کرده بود.

تاکنون هیچ کشوری حاکمیت طالبان را به رسمیت نشناخته است و رسماً روابط دیپلماتیک برقرار نکرده است.

شوکت میرزایوف رئیس جمهور ازبکستان با امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان روز گذشته (سه شنبه 13 میزان) در کنار گفتگو در خصوص روابط دو جانبه میان دو کشور درباره اوضاع در افغانستان نیز با یکدیگر به گفتگو و تبادل نظر پرداختند.

لازم به ذکر است که از زمان روی کار آمدن طالبان بر افغانستان، تاجیکستان و ازبکستان هر یک رویکرد متفاوتی در قبال طالبان گرفته اند.

ازبکستان مانند بسیاری از کشورهای دیگر سیاست انتظار را پیش گرفته و منتظر است عملکرد طالبان را در افغانستان ببیند؛ در حالیکه تاجیکستان تقریبا سیاستی مخالف در قبال طالبان گرفته و برخی از چهره های جبهه مقاومت ملی پنجشیر را در خود جای داده است.

پیش تر مقام های طالبان تاجیکستان را متهم به دخالت در امور داخلی افغانستان کرده بود و اعلام کرد که هر کنش تاجیکستان با واکنش مقام ها در افغانستان مواجه خواهد شد.

تنش لفظی میان تاجیکستان و مقام های طالبان در افغانستان به حدی بالا گرفت که مقام های روسیه خواهان خویشتن داری از طرفین و حل اختلافات از طریق منطقی شدند.

امیر خان متقی؛ سرپرست وزارت امور خارجه‌ طالبان با یادگار خواجه شادمانوف؛ سفیر ازبکستان در کابل و هیأت همراه‌اش دیدار کرد.

عبدالقهار بلخی؛ سخنگوی وزارت خارجه‌ طالبان اعلام کرد این دیدار، چاشت امروز (شنبه، ۱۰ میزان) صورت گرفت و دوطرف در مورد آغاز پروازها از ازبکستان به کابل گفتگو کردند.

به گفته او، این دو مقام همچنین روی روابط دوجانبه و ترمیم میدان‌ هوایی جلال‌الدین محمد بلخی در شهر مزار شریف، مرکز ولایت بلخ صحبت کردند.

پروازها از میدان هوایی بین‌المللی کابل پس از خروج آخرین نیروهای امریکایی متوقف شد و پس از وقفه حدود یک‌ماه، طالبان هفته پیش اعلام کردند که این میدان هوایی آماده پروازهای داخلی و خارجی است. آنان از کشورها و شرکت‌های هوایی بین‌المللی خواستند که پروازها به مقصد کابل را از سر بگیرند.

روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از منابعی اعلام کرد آمریکا و ازبکستان برای انتقال خلبانان فراری نیروی هوایی افغانستان توافق کرده اند.

بر اساس این گزارش، یک گروه از خلبانان نیروی هوایی افغانستان طی هفته جاری از ازبکستان به پایگاه نظامی آمریکا مستقر در دوحه، پایتخت قطر منتقل می‌شوند.

طبق گزارش این روزنامه، انتقال خلبانان نیروی هوایی افغانستان به پایگاه نظامی واشنگتن در دوحه، به دنبال توافق جدید آمریکا و ازبکستان صورت می‌گیرد.

گفتنی است که به دنبال تسلط طالبان بر کابل، پایتخت افغانستان، گروهی از خلبانان نیروی هوایی این کشور که توسط ارتش آمریکا آموزش دیده‌اند، از ترس جانشان به ازبکستان کشور همسایه فرار کردند.

بر بنیاد گزارش یک مرکز تحقیقی امریکا، ده‌ها طیاره نظامی افغانستان در توقفگاه (Tarmac) میدان هوایی بین المللی ترمز در ازبکستان مشاهده شده است.

یک مرکز تحقیقی امریکا گزارش داده بیش از ۴۵ طیاره نظامی افغانستان هفتهٔ‌ گذشته به خارج افغانستان انتقال داده شدند تا از دسترسی این طیارات به دست گروه طالبان جلوگیری شود.

مرکز مطالعات استراتیژیک و بین المللی یا CSIS بر استناد تصاویر ماهواره‌ای گزارش داده است ده‌ها طیاره نظامی افغانستان در توقفگاه (Tarmac) میدان هوایی بین المللی ترمز در ازبکستان مشاهده شده است. این تصویر ماهواه ای در تاریخ ۱۶ آگست ۲۰۲۱ میلادی گرفته شده است.

بر اساس گزارش CSIS، طیاره هایی که در این تصویر مشاهده می شوند، شامل طیاره های A-۲۰۹ سوپر توکانو، C-۲۰۸، Mi-۲۵، و چرخبال UM-۶۰ می شوند.

آژانس خبررسانی اسوشیتد پرس گزارش داده است پس از عبور از سرحد ازبیکستان، این طیاره ها شاید مجبور به نشست در میدان هوایی ترمز شدند.

بر اساس برخی گزارش ها، این طیاره ها عساکر افغان را انتقال داده اند که در صدد پناهنده گی هستند.

صدای امریکا نوشت مرکزی تحقیقی CSIS گزارش داده است که تصویر ماهواه ای که در تاریخ ۲۱ آگست از میدان هوایی ترمز برداشته شده است، این طیاره ها در این میدان هوایی مشاهده نمی شوند و احتمالا قوای هوایی افغانستان موقتا به آنجا نقل مکان داده شدند و سپس به مکان دیگری انتقال یافته اند.

در همین حال، دو مقام حکومت پیشین تایید کرده اند که قبل از سقوط کابل به دست گروه طالبان در تاریخ ۱۵ آگست ۲۰۲۱، دست کم هشت چرخبال قوای هوایی افغانستان به ولایت پنجشیر انتقال یافته است، ولایتی که شماری از نظامیان پیشین به شمول کوماندو ها، خیزش های مردمی و مجاهدین سابق در حالت آماده باش جنگ بر ضد گروه طالبان اند و رهبری آنرا احمد مسعود، پسر احمد شاه مسعود بر عهده دارد.

این شرکت روز دوشنبه، بیست‌وپنجم اسد، با نشر اعلامیه‌ای گفته است از ساعت ۶:۰۰ روز گذشته به خاطر هرج‌ومرج در میدان هوایی بین‌المللی کابل و محاصره هواپیماهای موجود کام‌ایر در این میدان هوایی، تا‌کنون هیچ پروازی به خارج از کشور نداشته است.

پیش‌تر خبرگزاری رویترز گزارش داده بود روز یک‌شنبه، بیست‌وچهارم اسد، یک هواپیمای نظامی افغان در خاک ازبکستان سقوط کرده است.

هم‌زمان با این وزارت دفاع ازبکستان اعلام کرده است که چگونگی سقوط این هواپیما را بررسی می‌کند.

تاکنون در مورد تعداد تلفات این رویداد گزارش نشده است.

یک خبرگزاری محلی ازبکستان با نشر این خبر می گوید که این هواپیمای نظامی افغانستان یکشنبه شب در ولایت سرخان دریا در نزدیکی مرز با افغانستان سقوط کرد.

گزارش می افزاید که دو فرد نظامی افغانستان نیز از سرنشینان این هواپیما بوده که برای درمان به شهر ترمز مرکز ولایت سرخان دریا فرستاده شده اند.

به دنبال سقوط دولت مرکزی کابل و فرار بسیاری از مقامات به شمول محمد اشرف غنی رئیس جمهوری کشور، از روز گذشته بسیاری از شهروندان کابل از روی سراسیمگی به میدان هوایی شهر کابل به امید خروج از کشور هجوم آورده اند.

در همین حال، میدان هوایی کابل با نشر اطلاعیه ای اعلام کرده که هیچ گونه پرواز ملکی از این فرودگاه در حال حاضر صورت نمی گیرد و شهروندان به این میدان حضور نیابند.

پایگاه خبری آسیانیوز در گزارشی نوشت کشورهای آسیای مرکزی از شبه نظامیان اویغورِ چین برای مبارزه با طالبان استفاده می کنند.

 چندین کشور آسیای مرکزی آماده استفاده از گروه های مزدور برای حفاظت از مرزهای خود در جریان درگیری های دولت افغانستان با طالبان هستند. 

در گزارش آمده است بیشتر این افراد،  شبه نظامیان آموزش دیده  توسط دولت های منطقه  و از پناهندگانِ « اویغور » های چین می باشند. اویغورهای چین توسط تاجیکستان و دیگر کشورهای مشترک المنافع که با سقوط شوروی در دهه ۱۹۹۰ شکل گرفتند  برای مقابله با طالبان استفاده می شدند.

براساس توافقنامه کشورهای مشترک المنافع ( CIS) پایگاه ارتش ۲۰۱ روسیه در خاک تاجیکستان فغال است اما کرملین اکنون تنها ناظر اتفاقات است. 

برپایه این گزارش ارتش روسیه مانورهای پیشگیرانه متعددی را با سربازان تاجیک شروع کرده است. این عملیات در مناطق کوهستانی « لاهور » و « سامبولی » انجام شده است. نیروهای ویژه روس از منظقه  مرکزی که مسئول آماده سازی نیروهای ارتش ازبکستان نیز هستند، این فغالیت ها را رهبری می کنند. انتظار می رود این نیروهای مختلط به زودی به مناطق مرزی با افغانستان اعزام شوند. 

از طرفی ازبکستان مرددترین کشور در مقابله با طالبانی است که با آن قراردادی در زمان ریاست جمهوری تاریخی «اسلام کریموف » رئیس جمهور پیشین ازبکستان  امضا کرده بود.حتی جانشین وی « شوکت میرضیایف » مخالفِ نزدیک شدن به طالبان نبود. با وجود قانونِ اخیر درباره آزادی مذهبی ، میرضیایف به مسلمانان ازبکستان اجازه داد تا مدل های افراطی تر اسلام را تقویت کنند.با این وجود ازبکستان هم به گروه های فراری افغان از دست شبه نظامیان طالبان پناه داده است. 

گزارش ها حاکی است شرایط در مرزهای ترکمنستان که در کنترل طالبان است نامشخص تر است. « قربان‌قلی بردی‌محمدف » رئیس جمهور ترکمنستان تصمیم گرفت برای تقویت حضور ارتش در نواحی مرزی ارتشِ خصوصی استخدام کند که  بسیاری از این گروه های ارتشی از پناهجویانِ اویغور می باشند. 

برنامه دفاعی مشترک در برابر طالبان توسط  « سازمانِ پیمانِ امنیتِ جمعی » به بحث و گفت و گو گذاشته شده است. « آناتولی سیدوروف »  رئیس این سازمان موقتا در « دوشنبه » برای رصد کردن مرزهای مشترک با افغانستان حضور دارد و برنامه های پاسخِ مشترک را ارزیابی و تهیه می کند. اکنون، به نظر می رسد تنها اقدام در منطقه استفاده از شبه نظامیان اویغور است. 

از سوی دیگر  روسیه در تلاش است تا با طالبان به شکل مستقیم مذاکره کند. چندی پیش مسکو  به رغم ممنوعیتِ  حضور سازمان های افراطی در این کشور میزبان هیئتی از طالبان بود. بسیاری از مخالفان دولت روسیه خواهان بیرون گذاشته شدن « سرگئی لاوروف »  وزیر امور خارجه دولت « ولادیمیر پوتین » از فهرست های  انتخاباتی شدند. مذاکره با گروه های تروریستی دلیل کنار گذاشته شدن تمامی نفرات نیروی دریایی از انتخابات است. 

براساس گزارش برخی رسانه های کرد، ترکیه نیز آماده می شود تا به عنوان میانجی در مسئله افغانستان ورود کند. آنکارا مایل است از نیروهای «  ارتش ملی سوریه » که شامل اعضای متفاوتی از گروه سابق داعش است استفاده کند. 

در پایان این گزارش آمده است گروه های مزدور، اویغورها و یا دیگران کلیدی برای مدیریت شرایط بسیار پیچیده درگیری ها می شوند که مرزهای افغانستان را در می نوردد و تمام منطقه آسیای میانه را درگیر خواهد کرد. 

محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان در حاشیه کنفرانس بین‌المللی آسیای مرکزی و جنوبی در ازبکستان با عمران خان نخست وزیر پاکستان دیدار کرد.

در این دیدار وزرای خارجه هر دو کشور و ژنرال فیض حمید، رئیس سازمان اطلاعات نظامی پاکستان ( ISI) نیز شرکت داشتند.

پیش از این دیدار آقای غنی، در جریان سخنرانی‌اش در کنفرانس تاشکند گفت حدود ۱۰ هزار جنگجوی جهادی خارجی اخیرا به افغانستان آمده‌اند و در کنار طالبان می‌جنگند.

او گفت: «برآوردهای اطلاعاتی نشان می‌دهد در یک ماه گذشته بیشتر از ده هزار جنگجو از پاکستان و دیگر مناطق به افغانستان آمده‌اند و همچنین ناظران بین‌المللی هم گفته‌اند که رابطه طالبان با تروریستان بین‌المللی قطع نشده است.»

آقای غنی گفت نخست وزیر عمران خان و ژنرالان پاکستانی بارها به او گفته بودند که تسلط طالبان بر افغانستان را به سود پاکستان نمی‌دانند و وعده داده بودند که از تمام نفوذ خود استفاده می‌کنند تا طالبان را متقاعد بسازند که به راه حل سیاسی تن دهند،اما به گفته او برخلاف، همان شبکه‌هایی که در پاکستان از طالبان حمایت می‌کنند حالا آنها آشکارا ویرانی‌های ناشی از حملات طالبان در افغانستان را جشن می‌گیرند.

اما عمران خان نخست وزیر پاکستان به سخنان آقای غنی واکنش تندی نشان داد و گفت پاکستان بارها طالبان را تحت فشار قرار داده است تا بر سر میز مذاکره حاضر شوند.

عمران خان گفت هدف او از سفر به کابل در ماه نوامبر گذشته این بود که به پاکستان در زمینه صلح افغانستان به عنوان یک کشور دوست دیده شود.

آقای خان گفت کشورش تلاش زیادی کرده است تا طالبان را به مذاکره ترغیب کند. او می‌گوید: «ما در پاکستان به جز عملیات نظامی علیه طالبان، تمام تلاش خود را کرده‌ایم تا آنها بر سر میز مذاکره بیایند و یک راه حل سیاسی در افغانستان پیدا شود.»

آقای خان افزود: «سرزنش کردن پیهم پاکستان برای آنچه در افغانستان می‌گذرد، بسیار غیرمنصفانه است.»

این اظهارات در کنفرانس ازبکستان در حالی ابراز شد که وزارت امور خارجه پاکستان گفته قرار است یک کنفرانس دو روزه در مورد صلح افغانستان در اسلام آباد برگزار کند که رهبران سیاسی افغانستان برای شرکت در آن دعوت شده‌اند.

قرار بود این کنفرانس از ۵ تا ۷ ژوئیه برگزار شود، اما طرف افغانستان خواسته که کنفرانس پس از عید قربان برگزار شود.

اکنون وزارت خارجه پاکستان گفته است که تاریخ کنفرانس بعداً تعیین خواهد شد.

عبدالله عبدالله، حامد کرزی، گلبدین حکمتیار و محمد محقق از جمله کسانی هستند که در این کنفرانس دعوت شده‌اند.

رئیس جمهور اشرف غنی همچنین در حاشیه کنفرانس بین‌المللی آسیای مرکزی و جنوبی، با شوکت میرضیایف رئیس جمهور کشور میزبان و نمایندگان ایالات متحده ، هند و ترکیه و همچنین وزرای خارجه شرکت‌کننده در این اجلاس دیدار کرد.

حنیف اتمر وزیر امور خارجه، زلمی خلیلزاد نماینده ویژه امریکا، شاه‌محمود قریشی وزیر خارجه پاکستان و عبدالعزیز کاملوف وزیر خارجه ازبکستان در این نشست اشتراک کردند.
هرچهار کشور، صلح و ثبات پایدار در افغانستان را برای اتصال منطقه‌ای مهم دانسته و توافق دارند که صلح و اتصال منطقه‌ای به طور متقابل همدیگر را تقویت می‌کند.
با درک فرصت تاریخی کنونی برای گشودن مسیرهای پیشرفت و شکوفایی تجارت میان-منطقه‌ای، طرف‌ها در راستای گسترش تجارت، ایجاد پیوندهای ترانزیتی و تقویت روابط تجاری، با هم همکاری می‌کنند.
طرف‌ها همچنان توافق کردند تا در ماه‌های آینده، راهکارهای این همکاری را با اجماع متقابل تعیین کنند.

عقب‌نشینی نیروهای امریکایی از افغانستان جریان دارد و قرار است تا ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۱ تکمیل شود. در نخستین روزهای جنگ علیه تروریسم، پایگاه‌های نظامی امریکا در آسیای میانه برای اجرای عملیات در افغانستان مهم بود؛ اما فشار منطقه‌ای منجر به بسته شدن این پایگاه‌ها شد.

در حالی که روایتی در مطبوعات مبنی بر خواست امریکا برای حضور چشم‌گیر در منطقه پس از عقب‌نشینی در جریان است؛ اما مشخص نیست که در این مورد با کدام کشور در آسیای میانه مشورت شده است.

بعید به نظر می‌رسد که روسیه برای پرکردن خلای عقب‌نشینی امریکا اقدام کند. این کشور در عوض ترجیح می‌دهد در جایی که منافعش تأمین شود، به نقش حمایتی خود ادامه دهد.

به نظر می‌رسد که ایالات متحده می‌خواهد در کنار سمت‌وسو دهی برخی از توانایی‌های ضد تروریسم خود، هم‌چنان در منطقه درگیر باشد و روی برنامه جدید جاده ابریشم یا ابتکار «یک کمربند و یک راه» چین که آسیای میانه را از طریق افغانستان به آسیای جنوبی وصل می‌کند، تمرکز داشته باشد. معلوم نیست که آیا چین سرانجام پا پیش می‌گذارد تا در قبال افغانستان مسوولیت بگیرد و وعده‌های امنیتی مکرر خود را دنبال کند یا نه.

از زمان تخلیه پایگاه هوایی ماناس در قرقیزستان توسط ایالات متحده در سال ۲۰۱۴، سیاست‌های آسیای میانه تغییر کرده است. در آن زمان بحث اصلی این بود که چگونه مسکو می‌خواهد خلای امنیتی بعدی را پرکند. با این وجود، «روایت هفت سال مداخله‌گری»، تسلط روسیه نبود؛ بلکه گسترش چین بود. از سیاست تا امنیت تا زبان و اقتصاد، چین در حال افزایش قدرت خود در آسیای میانه است.

به تاریخ ۱۲ ماه می، چین میزبان دومین دور گفت‌وگوهای وزیران خارجه گروه(C5 + 1)  در «ژیان» بود. پنج وزیر امور خارجه آسیای میانه، اولین گروه از مقاماتی بودند که از آغاز همه‌گیری کووید-۱۹ به چین دعوت شدند.

روابط سیاسی چین و کشورهای آسیای میانه در دهه گذشته، رشد چشم‌گیری داشته است. موضوع بحث این نشست، افغانستان بود. کشورهای آسیای میانه از گسترش احتمالی درگیری‌ها به قلمروشان هراس دارند و به دنبال تضمین امنیتی از داخل افغانستان و هم‌چنین دیگر قدرت‌های بزرگ منطقه هستند.

چین مانند روسیه ضمن تأکید بر عقب‌نشینی مسوولانه و منظم نیروهای امریکایی از افغانستان که سبب تجدید قوای گروه‌های تروریستی در آینده نشود، تمایلی به بازگشت ایالات متحده در آسیای میانه ندارد.

در عین حال، پکن موفق به ارایه برنامه‌های امنیتی برای حمایت از همسایه‌گان غربی خود در صورت تشدید بی‌ثباتی در افغانستان، نشده است. در پایان نشست، چین و کشورهای آسیای میانه، اعلامیه مشترکی را درباره افغانستان با جزئیات منتشر کرد. در چند سال گذشته، چین به عنوان یک بازیگر فعال در افغانستان فعالیت داشته است. این کشور چندین مجرای دیپلماسی را در افغانستان افتتاح کرده است. هم‌چنان چین در گفت‌وگوهای منطقه‌ای شرکت و با ایالات متحده و پاکستان همکاری کرده است تا طالبان را روی میز مذاکره بیاورد. پکن بارها فشار آورد تا سازمان همکاری شانگهای کارهای بیش‌تری را در افغانستان انجام دهد؛ هرچند این فشارها نتیجه‌ای نداشت. چین برای نیروهای مرزی افغانستان، تاجیکستان و پاکستان، پشتی‌بانی محدود ارایه کرده است و گفته می‌شود که در تاجیکستان پایگاهی را راه‌اندازی کرده است. این تلاش‌ها اما فقط روی نگرانی‌های مرزی چین متمرکز است. از نظر اقتصادی نیز داستان به همین شکل بوده است. چین اقدامات خود برای صلح افغانستان را با انگیزه فعالیت اقتصادی گسترش داده است؛ چیزی که سیاست‌گذاران چینی به عنوان مناسب‌ترین سهم کشورشان می‌توانند ارایه دهند. یک کمیته اقتصادی و تجاری دوجانبه در سال ۲۰۱۵ تأسیس شد. پروازهای مستقیم تجارتی بین افغانستان و چین در اواخر سال ۲۰۱۸ آغاز شد. پس از ساخت خط قطار مزار شریف – حیرتان از طریق اوزبیکستان و قزاقستان، یک خط قطار تجارتی بین چین و افغانستان نیز در تابستان ۲۰۱۹ افتتاح شد.

براساس اطلاعات گمرک چین، تجارت دوجانبه بین چین و افغانستان از ۳۳۸ میلیون دالر در سال ۲۰۱۳ به ۶۲۹ میلیون دالر در سال ۲۰۱۹ رسیده است که دو برابر افزایش را نشان می‌دهد. پکن بارها در مورد آوردن افغانستان به طرح یک کمربند و یک راه خود و وصل کردن این کشور با آسیای میانه، چین و پاکستان، صحبت کرده است. در واقع پکن در این زمینه به دستاوردهای اندک نایل شده است. جدیدترین وعده چین، کمک‌های امنیتی ضد تروریسم است؛ اما مشخص نیست که این کمک‌ها چگونه در امر مبارزه با تروریسم موثر واقع خواهد شد. از نظر اقتصادی، سهم چین در افغانستان افزایش یافته؛ اما نتوانسته است پروژه استخراج مس عینک را که شرکت‌های این کشور در سال ۲۰۰۷ امضا کردند، به ثمر برساند. پروژه شرکت ملی نفت چین (CNPC) در شمال افغانستان نیز به حالت تعلیق درآمده است. پکن هنوز نتوانسته است برنامه‌های اقتصادی خود را در افغانستان عملی کند. پس از خروج ایالات متحده، موفقیت چین در این راستا خیلی دشوار خواهد بود؛ زیرا طالبان احتمالاً کنترل قسمت‌های زیاد افغانستان را به دست خواهند گرفت و ممکن است حاکمیت ایدئولوژی اسلامی به یک امر اجتناب‌ناپذیر مبدل شود که عواقب بدی برای چین خواهد داشت.

در حالی که پکن به صورت واضح روابط خود را با جناح‌های موجود در دولت افغانستان تقویت می‌کند، تحلیل‌گران به همان اندازه مطمئن هستند که احتمال بازگشت طالبان به قدرت وجود دارد.

این سردرگمی نشان‌دهنده پیچیده‌گی وضعیت میدان جنگ افغانستان است و اختلاف نظر در برنامه‌ریزی فعلی را برجسته می‌کند. این مسأله هم‌چنین نشان می‌دهد که استراتژی افغانستان پساامریکای چین، چگونه از بین می‌رود. با اصرار واشنگتن برای حضور، پکن می‌تواند امریکا را برای هر اتفاقی که رخ می‌دهد، مقصر بداند. پس از رفتن امریکا، ممکن است این بهانه خریدار داشته باشد؛ اما در عمل کاربرد ملموس نخواهد داشت.

در حالی که چین تلاش دارد تا نگرانی‌های امنیتی خود را برطرف کند، همسایه‌های آن در آسیای میانه انتظار دارند تا این کشور از وزن و قدرت خود استفاده کند و نقش اساسی‌تر در تثبیت اوضاع داشته باشد.

هیچ‌کس انتظار ندارد که چین از نظر نظامی جایگزین ایالات متحده شود؛ اما آسیای میانه امیدوار است که پکن نقش پررنگ‌تر و قابل توجه‌تری در افغانستان بازی کند؛ نقشی که در واقع به بهبود اوضاع کمک کند، به جای این‌که بنشیند و فروپاشی را تماشا کند.

منبع: دیپلمات

این نهاد روز چهارشنبه، دوازدهم جوزا، با نشر اعلامیه‌ای گفت میررحمان رحمانی، رییس مجلس نماینده‌گان در سفرش به پاکستان، منشور مجمع همکاری‌های اقتصادی پارلمانی پیکو را امضا کرده است.

طبق معلومات مجلس نمایندگان، در حال حاضر کشورهای ایران، پاکستان، آذربایجان، ترکیه، ازبیکستان، قرغیزستان، تاجیکستان و افغانستان از اعضای « پیکو» اند.

گفتنی است افغانستان و سه کشور دیگر به تاز‌گی عضویت این سازمان را به دست آورده است.

مجلس نماینده‌گان می‌گوید عضویت در مجمع همکاری‌های اقتصادی پارلمانی پیکو، روی رشد اقتصادی و ترانزیتی کشور‌های عضو موثر است.

مجلس نماینده‌گان در این اعلامیه گفته است که بر اساس پیشنهاد رییسان دارالانشا‌های کشورهای عضو و تصویب کمیته اجرایی پیکو، قرار است که سال آینده سومین اجلاس این مجمع در کابل برگزار شود.

هم‌چنان مجلس نماینده‌گان گفته است که براساس تصمیم کمیته اجرایی این سازمان، میررحمان رحمانی، به عنوان رییس و عبدالقادر زازی وطندوست به عنوان سکرتر جنرال این مجمع انتخاب شده‌اند و برای یک سال مجمع همکاری‌های اقتصادی پیکو را ریاست می‌کنند.

زلمی خلیل‌زاد، نمایندۀ ویژۀ امریکا در امور صلح افغانستان با عبدالعزیز کاملوف، وزیر خارجۀ ازبکستان دربارۀ صلح افغانستان گفت‌وگو کرد.

آقای خلیل‌زاد بامداد امروز (دوشنبه، سیزدهم ثور) در برگۀ تویترش نوشت این دیدار عصر دیروز در تاشکند، پایتخت ازبکستان صورت گرفته است.

آقای خلیل‌زاد می‌افزاید آنان در این دیدار در پیوند به روند صلح افغانستان و تقویت اجماع منطقه‌یی راجع به این پروسه تبادل نظر کرده‌اند.

به بیان آقای خلیل‌زاد، دو طرف در این دیدار تأکید کرده‌اند که طرف‌های داخلی و منطقه‌یی صلح افغانستان باید به گونۀ همه‌جانبه از این روند حمایت کنند و آن را به موفقیت برسانند.

این دو دیپلمات ارشد شرایط موجود در افغانستان را برای پایان جنگ چهل ساله در این کشور مناسب توصیف می‌کنند.

این در حالی است که روز جمعۀ هفتۀ گذشته آقای خلیل‌زاد با همتایان روس، چین و پاکستانی‌اش در مورد صلح کشور در قطر گفت‌وگو کرده است. این دیدارها در حالی صورت می‌گیرد که قرار است پس از عید فطر ترکیه یک نشست بزرگ بین‌المللی را در مورد صلح افغانستان میزبانی کند. طالبان اما تاکنون از اشتراک‌شان در این نشست اطمینان نداده‌اند.

شاه محمود قریشی وزیر امور خارجه پاکستان امروز چهارشنبه(۲۰ حوت) در توییتی گفت دیدار سازنده‌ای با همتای ازیکستانی‌اش داشته است.
در این دیدار، دو طرف در مورد تقویت روابط، مشارکت اقتصادی بر محور صلح، توسعه و اتصال بحث و تبادل نظر کردند.

وزیر خارجه پاکستان در مورد نشستی که با عبدالعزیز کاملوف وزیر خارجه ازیکستان داشت گفت: «ما برای ایجاد اتصال منطقه‌ای از ساخت به موقع پروژه خط آهن ترانزیتی افغانستان حمایت می کنیم.»
گفتنی است سفر کاملوف به پاکستان پس از دیدار هیئت پاکستان از ازیکستان در ماه فبروری و امضای نقشه‌راه ساخت خط آهن ترانزیتی با افغانستان صورت می‌گیرد.

ازبکستان به‌یک بازیگر فعال و اثرگذار در مسایل افغانستان عرض اندام کرده است. نقش ازبکستان در مذاکرات صلح، روابط روزافزون تجاری- ترانزیتی کابل با تاشکند، راه‌اندازی پروژه‌های مشترک منطقه‌یی میان دو کشور، نفوذ تاشکند در افغانستان را بالا برده است. تاشکند توانسته ظرف دو سال اخیر بخش کلان گردشگران افغانستان را جذب کند. ازبکستان در کنار هند، ترکیه و امارات متحده عربی، به مرکز سرمایه‌گذاری افغان‌ها تبدیل شده است.

ازبکستان همزمان با این‌که مناسبات نزدیک با کابل دارد، روابط بسیار عمیق با طالبان نیز ایجاد کرده است. تاشکند همزمان مورد اعتماد کابل و طالبان است. به همین دلیل، ازبکستان، از گزینه‌های اصلی میزبانی مذاکرات صلح بوده است. اما لابی قدرت‌مند قطر، موجودیت دفتر طالبان در دوحه و روابط نزدیک قطر با اسلام‌آباد و واشنگتن سبب شد که دوحه به میزبانی مذاکرات انتخاب شود. اما سمرقند، بدیل در حال انتظار مذاکرات بود.

سران افغانستان به‌ویژه رییس‌جمهور، رییس شورای عالی مصالحه ملی، وزیر خارجه، مشاور امنیت ملی و… بارها از تاشکند دیدار کرده‌اند. مقامات ازبک در سطح کلان بارها از کابل دیدار کرده‌اند. در آخرین مورد، امروز عزیز کاملوف وزیر خارجۀ ازبکستان از کابل دیدار کرد. ازبکستان تنها کشور آسیای مرکزی است که روابط بسیار نزدیک با مسکو و واشنگتن دارد. جمع‌کردن میان واشنگتن- مسکو نشان‌دهندۀ پویایی سیاست خارجی تاشکند و درک و فهم رهبری ازبکستان از مسایل جهانی- منطقه‌یی است. اگر سیاست منعطف و پویای رهبری ازبکستان ادامه یابد، این کشور در آیندۀ نزدیک به یک بازیگر مهم منطقه‌یی مبدل خواهد شد.

حمدالله محب مشاور امنیت ملی کشور پیش از چاشت امروز سه‌شنبه(۵حوت) با عبدالعزیز کاملوف وزیر امور خارجه ازبکستان دیدار کرد و روی موضوعاتی مانند همکاری‌های امنیتی، اتصال منطقه‌ای و مبارزه با تجارت مواد مخدر رایزنی نمود.
گفته شده دو جانب در این دیدار روی موضوعات دوجانبه بحث نموده و درخصوص افزایش همکاری‌های امنیتی، تجارتی، اتصال منطقه‌ای و ترانزیت موافقت کردند.

 وزارت امور خارجه بانشر خبرنامه‌‌ای امروز پنج‌شنبه( ۱۶ دلو) اعلام کرده است که محمد حنیف اتمر وزیر امور خارجه کشور با شوکت میرضیایوف رییس جمهور ازبیکستان دیدار کرد.
گفته شده که در این دیدار دو طرف پیرامون تقویت اجماع منطقه‌ای و حمایت‌های بین‌المللی از روند صلح افغانستان، گفت‌وگو کرده و راه‌اندازی کنفرانس بین‌المللی وزرای خارجه کشورهای منطقه را که قرار است در آینده نزدیک به ابتکار دولت ازبیکستان برگزار شود، حایز اهمیت دانسته‌اند.
آقای اتمر گفته که راه‌اندازی موفقانه نشست سه‌جانبه افغانستان-ازبیکستان-پاکستان برای امضای طرح احداث خط آهن مزارشریف-کابل-پشاور عامل اثرگذار در گسترش تجارت، رشد همکاری‌های اقتصادی و اتصال منطقه‌ای است.

بر بنیاد خبرنامه وزارت خارجه، رییس‌ جمهور ازبیکستان نیز در این دیدار حمایت کشورش را از روند صلح و حفظ دستاوردهای ۱۹ سال اخیر افغانستان اعلام کرده و بر گسترش روابط سیاسی، تجاری و اقتصادی میان کابل و تاشکند تأکید کرده است.
وی امضای نقشه راه پروژه راه آهن مزارشریف-کابل-پشاور را میان ازبیکستان، افغانستان و پاکستان یک تحول بزرگ در راستای اتصال منطقه‌ای توصیف کرده و آن را سبب پیشرفت و ثبات در منطقه دانسته است.
در این دیدار دوجانبه هر دو طرف در مورد افزایش صادرات برق ازبیکستان به کشور و سرعت بخشیدن کار پروژه جدید برق هزار میگاواتی سرخان‌دریا-پلخمری، بر اساس تقاضای رییس ‌جمهور غنی، آقای میرضیایف موافقت خود را اعلام کرده است.

این در حالی است که ازبیکستان سالانه حدود ۴۵۰ میگاوات برق به افغانستان صادر می‌کند و قرار است در چند پروژه بزرگ منطقه‌ای نیز حضور داشته باشد.

شرکت برشنا امروز دوشنبه (22 جدی) اعلام کرد پیش از این، به دلیل مشکلات تخنیکی در پنج دستگاه برق ازبکستان، این کشور میزان برق وارداتی خود به افغانستان را کاهش داده بود.

همچنین شرکت برشنا اعلام کرد ازبکستان میزان برق وارداتی خود به افغانستان را از ۳۰۰ به ۴۰۰ میگاوات افزایش داده است.

بر اساس اعلامیه شرکت برشنا، با این میزان برق، مشکلات پرچاوی برق در کابل و دیگر ولایات تا حدودی رفع خواهد شد.

روز گذشته، شرکت برشنا، اعلام کرده بود پس از تلاش‌های ازبکستان برای رفع مشکل تخنیکی در دستگاه‌های تولید برق این کشور، میزان برق وارداتی این کشور به افغانستان، به ۳۰۰ میگاوات افزایش یافته است.

شایان ذکر است دو روز پیش شرکت برشنا اعلام کرده بود ازبکستان میزان برق وارداتی خود به افغانستان را از ۳۰۰ میگاوات به ۱۵۰ میگاوات کاهش داده است.

افغانستان و تاجیکستان، در کنار این‌که همسایه‌اند، باهم مشترکات فرهنگی، هویتی و تاریخی گسترده و پررنگی دارند. تاجیکستان، با جمعیت حدود ۷.۶ میلیونی، از بدو استقلال تا این دم، در کنار افغانستان همکار و همسایه خوب بوده است. افغانستان در دو ولایت «بدخشان و کندز» با تاجیکستان حدود ۱۲۰۶ کیلومتر مرز مشترک دارد.
تاجیکستان با داشتن منافع مشترک و وابستگی‌های متقابل در زمینه‌های امنیتی و اقتصادی با افغانستان، یکی دیگر از کشورهای آسیای میانه است که از تحولات افغانستان متأثر می‌شود. این کشور بعد از سال ۱۳۸۱ با توجه به فعالیت گروه‎های تروریستی از جمله طالبان در شمال‌شرق افغانستان، یک سری اقداماتی را در امتداد دریای آمو انجام داده است. حضور و فعالیت گروه‌های تروریستی در مرز افغانستان و تاجیکستان، از یک‌سو از نظر امنیتی این کشور را مورد تهدید قرار داده‌ و از سوی دیگر، زمینه افزایش قاچاق مواد مخدر به آسیای میانه را از طریق مرز تاجیکستان و افغانستان فراهم کرده است.
بنابراین، اگر از این منظر و دیدگاه، تاجیکستان را مورد تحلیل و ارزیابی قرار دهیم؛ تأمین صلح در افغانستان می‌تواند موجب مصون شدن مرزهای تاجیکستان با افغانستان شود.
سقوط ولسوالی مایمی در مرز میان افغانستان و تاجیکستان و تشدید ناامنی‌های اخیر در بدخشان افغانستان، دولت تاجیکستان را در وضعیت آماده‌باش برای حفاظت از مرزهایش درآورده است.
دوشنبه، بارها همکاری‌اش‌ را در راستای گفت‌وگوهای صلح افغانستان با طالبان، اعلام کرده است. از آن‌جایی که تاجیکستان تجربه‌ی جنگ داخلی و تأمین صلح را دارد، تجربه این کشور می‌تواند برای افغانستانِ درگیر منازعه، آموزنده باشد؛ چون حکومت تاجیکستان میانه‌ی خوبی با گروه‌های تندرو و بنیادگرای مذهبی ندارد، استقرار هر نوع حکومت افراط‌گرای مذهبی، می‌تواند سبب بروز دوباره افراط‌گرایی در تاجیکستان دموکرات شده و زمینه را برای تجدید و تشدید بنیادگرایی در این کشور فراهم خواهد کرد.
از این‌رو، تاجیکستان به مرحله‌ای از درک مشترک رسیده‌اند که صلح بد به ضررشان بوده و منافع مشروع بیرون مرزی‌شان را تهدید می‌کند و روی همین ملحوظ، خواهان سهیم شدن در روند گفت‌وگوهای صلح افغانستان‌اند.
بنابراین، چگونگی تعامل با طالبان در روند مذاکرات صلح افغانستان و موضع آینده طالبان در قدرت و رفتار رهبران طالبان در برابر کشورهای همسایه افغانستان از جمله تاجیکستان، دغدغه‌های مهمی است که کشورهای منطقه از شروع گفت‌وگوهای صلح افغانستان با پیش‌قراولی ایالات‌متحده امریکا، در ذهن دارند.
ازبیکستان و نقش آن در صلح و جنگ افغانستان
کشور ازبیکستان در همسایگی نزدیک با افغانستان، با داشتن ۱۳۷ کیلومتر مرز مشترک و اشتراکات فرهنگی، تاریخی و زبانی، دوست افغانستان محسوب می‌شود. مراودات افغانستان با این کشور، پس از سال ۱۳۹۴ در بعد سیاسی و اقتصادی، به یک مرحله خوب و روبه‌رشد قرار گرفته است.
کشور ازبیکستان در سال ۱۹۹۹ رابطه‌ نسبی‌ای با طالبان داشت؛ اما پس از سرنگونی رژیم طالبان، همکاری خود را در بخش ترانزیت و اکمالات با ناتو، آغاز کرد. همکاری دوجانبه میان ناتو و جمهوری ازبیکستان، در جهت تقویت جایگاه این کشور به‌عنوان ژاندارم جنوب آسیا صورت می‌گیرد. جمهوری ازبیکستان، بی‌تردید از یکی قدرتمندترین جمهوری‌ها در آسیای میانه است.
در برنامه‌های استراتژیک ازبیکستان، جایگاه افغانستان، شامخ و در مرکز توجه برنامه‌های امنیتی-اقتصادی تاشکند قرار دارد. از سویی دیگر؛ افغانستان به‌حیث نقطه‌ی اتصال منطقه‌ای، در سیاست خارجی ازبیکستان جایگاه کم‌وبیشی دارد. از نظر هویتی، ازبیکستان خود را پرچم‌بردار ازبیک‌های جهان می‌داند و استوار به همین مسئله، خواهان حضور جدی در معادلات سیاسی-فرهنگی منطقه و حومه‌ی آن است.
ازبیکستان، بر علاوه تثبیت جایگاهش در معادلات منطقه‌ای، می‌خواهد با دخیل شدن در روند گفت‌وگوهای صلح، منافع امنیتی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی خود را دنبال کند. اعلام حمایت ازبیکستان از گفت‌وگوهای صلح در دوحه با مالکیت افغان‌ها، حسن نیت این کشور را در قبال روند صلح افغانستان نشان می‌دهد. ازبیکستان در کنار آلمان، ناروی، اندونزی و قطر، از جمله کشورهایی است که حامی صلح افغانستان به‌شمار آمده و خواستار میزبانی گفت‌وگوهای صلح افغانستان بوده‌ است.
این کشور مهم، بعد از تلاش‌های زیاد با افق دید وسیع به این نتیجه رسیده است که صلح و ثبات در افغانستان، مترادف با ثبات و توسعه اقتصادی و امنیتی در منطقه است. این درک عمیق ازبیکستان از وضعیت چندبعدی افغانستان، سبب شده است تا این کشور منافع خود را در افغانستان باثبات بداند. از این‌رو تمایل و علاقه‌ی ازبیکستان برای سرمایه‌گذاری در بخش‌های زیرساختی، نشان دهنده‌ی جدیت ازبیکستان است.
در سال‌های پسین، با توجه به افزایش تمایل بازرگان‌های افغانستان به سرمایه‌گذاری در ازبیکستان، این کشور در تشکیلات وزارت خارجه خود معاونت امور بازرگانی برای افغانستان را ایجاد کرده است تا تلاش‌ها در این زمینه به بیش از پیش برساند.
در کنار مسایل یاد شده، ازبیکستان با افغانستان یک سلسله دغدغه‌های مشترک دارد. یکی از علت‌های علاقمندی تاشکند به قضایای صلح و جنگ افغانستان همین دغدغه‌های مشترک چندبعدی است. افراط‌گرایی، مواد مخدر، ناامنی و تروریزم، از جلمه چهار عنصری است که محور دغدغه‌های مشترک ازبیکستان و افغانستان را تشکیل می‌دهد.
فعالیت‌های «حرکت اسلامی ازبیکستان» با همکاری طالبان در شمال افغانستان، تهدیدهای مشترک امنیتی است که منافع کابل و تاشکند را در معرض خطر قرار داده است.
سخن کوتاه؛ اکثریت شبکه‌های استخباراتی منطقه، نگاه‌شان به جنگ افغانستان در کنار ملاحظات استخباراتی، اقتصادی و تجارتی است. یکی از عوامل دوامدار شدن جنگ همین مسئله ‌است. هرچند مسایل کلیدی دیگری هم در امر شعله‌ور شدن آتش جنگ دخیل است و نمی‌توان نقش‌ آن‌ها را نادیده گرفت اما؛ از جانب دیگر اگر از حقیقت نگذریم، افغانستان در سطوح و لایه‌های مختلف اجتماعی، فرهنگی و حتا دینی-مذهبی، مستعد جنگ است.
بنابراین تا زمانی که ریشه‌های استعداد جنگ، شناسایی و زدوده نشود، نمی‌توان با تحرکات شکلی و مقطعی، جنگ را موفقانه به پایان رساند.
مسئله افراط‌گرایی، تروریزم و مواد مخدر، از جمله آفت‌های روبه‌رشد جهانی است. از دیری بدین‌سو، حرف و حدیث‌هایی در رابطه به اجماع ملی، منطقه‌ای و جهانی پیرامون ختم جنگ، بی‌آنکه مؤثر واقع شود، دهان‌به‌دهان می‌چرخد.
این‌که چرا چنین است، به منافع متضاد کشورهای منطقه برمی‌گردد. بر بنیاد گزارش‌ها، بالای ۹۰ درصد مواد مخدر افغانستان، در بیرون از مرزها، مشتری و علاقمند دارد. جمهوری فدراتیف روسیه و دیگر کشورهای حوزه قفقاز، به مواد مخدر افغانستان به منظورهای مختلف ضرورت و نیاز دارند.
به همین ترتیب، کشورهای دور و نزدیک افغانستان نیازهای خود را در حوزه مخدرات از افغانستان تأمین می‌کنند و بدون شک افغانستانِ عاری از جنگ، به‌مفهوم افغانستانِ عاری از تریاک و کوکنار خواهد بود و این امر منفعت‌ آور، طرد کننده هرگونه اجماع منطقه‌ای و جهانی در باب ختم جنگ و تأمین صلح است.
اکثر کشورهای حومه و اطراف افغانستان و منطقه، دارای نظام‌های اقتدارگرای سیاسی هستند؛ بنابراین، انتقاد از شیوه حکومت‌داری در چنین ساختارهایی به‌مثابه دشمنی با نظام و حکومت تلقی می‌شود.
روی این ملحوظ، کشورهای این منطقه‌ی جغرافیایی، جهت جابه‌جایی و راندن ناراضی‌های سیاسی (دشمنان) خود به جایی غیر از کشور خود نیاز دارند. در این برهه‌ی زمانی، هیچ مکانی بهتر از افغانستان جهت جابه‌جایی عناصر مخرب و نامطلوب منطقه نیست. در یک نگاه کلی، اين مسئله، بازی‌ با خون و عزت مردم افغانستان است. از این‌رو، امنیت افغانستان تا زمانی بر قواعد وضع‌شده‌ی بیرونی وابسته خواهد ماند که کتاب سرنوشت این ملت به خط دیگران نوشته نشود.

محمد عارف کیانی

شورای عالی مصالحۀ ملی اعلام کرد آقای عبدالله در این سفر، با رهبری ترکیه دربارۀ تلاش‌های صلح در افغانستان و روابط دوجانبه میان دو کشور، بحث و گفت‌وگو خواهد کرد.
پیش از این نیز، رییس شوای عالی مصالحه ملی به کشورهای منطقه از جمله ایران، هند، پاکستان و ازبکستان از به خاطر جلب حمایت از تلاش‌های صلح سفر کرده بود.