زمانی که باراک اوباما رئیس جمهوری پیشین آمریکا از طرح خروج سربازان آمریکایی از افغانستان سخن گفت، تصمیم بر این بود تا تعداد کمی از این سربازان اما سربازان ویژه در افغانستان بمانند تا از منافع آمریکا در افغانستان محافظت نمایند؛ که البته اولین و مهمترین دلیل برای ماندن در افغانستان در آن موقع حفظ قدرت نفوذ آمریکا بود، زیرا اگر دوباره درگیری ها در افغانستان شروع گردد، این منافع قطعا به خطر می افتاد.
دلیل دوم اهمیت افغانستان برای آمریکا، موقعیت جغرافیایی-سیاسی افغانستان است، به ویژه اینکه افغانستان تنها پایگاه نظامی پنتاگون در آسیای مرکزی محسوب می شود.
دلیل سوم این است که آمریکا از این طریق می تواند ایران، پاکستان، چین و بسیاری از جمهوری های سابق شوروی و حتی روسیه را تحت نظارت خود داشته باشد.
و دلیل آخر ولی بسیار مهم، این است که آمریکا می تواند از معادن بکر و دست نخورده افغانستان استفاده کند. در حاشیه نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد، دونالد ترامپ و محمد اشرف غنی با یکدیگر دیدار داشتند که در این دیدار طرفین به توافق رسیدند که آمریکا در استخراج و توسعه معادن افغانستان به افغانستان کمک کند.
طرفین در این دیدار بر اهمیت ذخایر معدنی افغانستان که کاملا دست نخورده می باشند تاکید کردند.
کاخ سفید در بیانیه ای گفت: “طرفین به این توافق رسیدند که این گونه ابتکارات در قسمت معادن افغانستان، شرکت های آمریکایی را قادر به ساخت و توسعه مواد حیاتی برای امنیت ملی آمریکا می کند و از طرفی دیگر به رشد اقتصاد افغانستان کمک می کند و فرصت های شغلی زیادی برای دو کشور ایجاد می کند. از این رو از آنجایی که افغانستان بیشتر متکی به خود می شود، بخشی از هزینه های آمریکا برای حمایت افغانستان کاسته و تسویه می گردد.”
براساس یک ارزیابی که آمریکا از معادن افغانستان انجام داده، ارزش تقریبی معادن افغانستان به شمول معادن طلا و سنگ های قیمتی و دیگر مواد فلزی حیاتی برای ساخت تکنالوجی های مدرن مانند لیتیوم به یک تریلیون دالر می رسد. براساس گزارشی از رویترز، استخراج معادن افغانستان بسیار دشوار است و فرایندی پر هزینه دارد، و از آنجایی که بسیاری از این معادن غنی در ولایت هلمند که بیشتر تحت حاکمیت طالبان است، معدن کاران را مجبور ساخته که به دنبال استخراج دیگر معادن افغانستان بروند.
آمریکا هم که طی جنگ 16 ساله اش در افغانستان نزدیک به 116 میلیارد دالر هزینه کرده، به دنبال استثمار این معادن برای جبران مصارف خودش می باشد.
در همین حال مقامات افغانستان و غرب بسیار به معادن افغانستان به دیده مثبت می نگرند و امیدوارند که این معادن بتواند استقلال اقتصادی برای افغانستان به ارمغان بیاورد. اما عدم وجود زیر ساخت های لازم و لوجستیکی مانند جاده و راه های ارتباط ریلی مانعی برای استفاده از این معادن و ایجاد فرصت های اقتصادی شده است. افزایش فعالیت های شورشیان، فساد در سطح رهبری و بروکراسی از دلایل عمده برای دولت کابل است که نتوانسته حاکمیت خود را فراتر از کابل برساند.
یک سند دولتی که سال گذشته در کنفرانس بروکسل ارائه شد، آمده است: “در حال حاضر ظرفیت کمی برای رشد و تقویت خود کفایی دولت افغانستان در توسعه وجود دارد.” پروژه های بزرگ مانند معدن مس عینک که توسط کنسرسیوم چین در حال توسعه بوده، همچنان متوقف مانده است.
«لی فوگلمن» رئیس بانک بازرگانی هانام و شرکا در لندن می گوید: “در حال حاضر کار استخراج معدن در افغانستان صفر است و کاوش بسیار اندکی نیز در این زمینه می شود.”
گرچه در حال حاضر استخراج معدن در سطح کوچک و یا متوسط در حال انجام است، اما بسیاری از این معادن تحت کنترل کامل دولت نیست و زورمندان محلی از آنها بهره می جویند.
اوایل سال جاری مقامات افغانستان در گفتگو با مقامات آمریکایی برای افزایش عواید افغانستان، ایده کسب درآمد از معادن سرشار و غنی افغانستان که به یک تریلیون دالر می رسد را مطرح کردند.
اگر بخواهیم اهداف آمریکا از تسلط بر دنیا و استثمار معادن توسط این کشور را سر در بیاوریم، نیازی نیست که سراغ مقاله های طولانی و بلند برویم، فقط کافی است که سری به چند خط از کتاب ریچارد نیکسون رئیس جمهوری اسبق آمریکا بزنیم تا نیت و انگیزه واقعی آمریکا را بدانیم.
ریچارد نیکسون در کتابش تحت عنوان «جنگ واقعی» می نویسد: “ساده لوحانه خواهد بود اگر فکر کنیم که جنگ جهانی دیگر بخاطر دفاع از دنیای آزاد است، در حالیکه این جنگ هم اکنون نیز جاری است. اگر آمریکا متحدان خود و یا مناطق استراتژیک نظامی اش در سراسر دنیا و یا مناطقی که سرشار از معادن هستند را ترک کند و یا کنترل راه های دریایی و جریان های نفتی را از دست بدهد، می توانیم بگوییم که دنیای آزاد نه تنها در جنگ شکست خورده است، بلکه حتی وجود دنیای آزاد نیز در خطر می باشد.”
مناطق بسیاری در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین سرشار از منابع غنی هستند و دارای ذخایر اقتصادی وانسانی بسیاری می باشند، در حالیکه تمامی این کشورها فقیر هستند، زیرا تمامی آنها از لحاظ اقتصادی و یا سیاسی کنترل می شوند. لیست کشورهایی که آمریکا در آنها دخالت کرده و یا دولت آنها را سقوط داده بیش از اندازه ای است که بتوان آنها را یادداشت کرد.
رهبران آمریکایی هرگز نتوانسته اند انگیزه شان از کنترل دنیا و کنترل ذخایر معدنی جهان را پنهان نگه دارند.
محمدجمیل-لاهور
