الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان امروز (پنجشنبه 15 میزان) با صدور حکمی برای آن دسته از سربازان وزارت دفاع این کشور که در قالب ماموریت حمایت قاطع ناتو در افغانستان حضور داشتند، جایزه اعطا می کند.
لازم به ذکر است که آذربایجان با 94 سرباز به شمول دو انجینر و دو داکتر در قالب ماموریت ناتو از سال 1383 در افغانستان حضور داشت.
رویدادهای بی‌شمار امنیتی و صلح‌محور در ۲۰۲۰ به وقوع پیوست و شیوع ویروس کرونا، تغییرات اقلیمی جهان از موضوعات کلیدی این سال بود.تأثیرات منفی سیاست دونالد ترامپ در جهان، اکنون میراثی است که به جو بایدن خواهد رسید. جو بایدن زمانی پا به کاخ سفید می‌گذارد که تنش میان آذربایجان و ارمنستان بر سر منطقه قره‌باغ و درگیری‌های فاجعه‌بار ایتوپیایی در افریقا جریان خواهد داشت.
چالش‌های فراروی ۲۰۲۱
در سال گذشته شیوع ویروس کرونا، اقتصاد جهان را تکان داد و گونه جدید این ویروس در سال ۲۰۲۱ چالش‌های فراوانی را در برابر کشورهای مختلف خلق خواهد کرد.سال گذشته به دلیل شیوع ویروس کووید – ۱۹ کشورهای توسعه نیافته در شرایط ناگواری قرار گرفتند و کشورهای توسعه یافته نیز شرایط آن‌چنانی نداشتند تا کمک‌های انسان‌دوستانه برای کشورهای فقیر فراهم کنند. شیوع ناگهانی ویروس کرونا، روی اقتصاد بیشتر کشورهای جهان از جمله افغانستان، لیبیا، سوریه و … تأثیر منفی گذاشت.تنش‌های جنگ جهانی دوم منجر شد به این که حدود ۱۵۰ میلیون انسان زیر خط فقر قرار بگیرند؛ اما گفته می‌شود شیوع ویروس کووید – ۱۹ تأثیراتی به مراتب مهلک‌تر از جنگ جهانی دوم داشت.در سودان، لبنان و ونزوئلا نرخ بیکاری رو به افزایش گذاشت و درآمد‌ها در کل افت کرد. در برخی کشورهای دیگر، پرداخت معاش نیروهای امنیتی‌شان تا هنوز به‌سختی تأمین می‌شود. شهروندان بسیار کشورها، چشم به کمک‌های مالی دولت‌ها دوختند اما؛ بیشتر دولت‌ها، از هم‌یاری شهروندان عاجز ماندند و شکاف‌ها و فاصله‌های اجتماعی عمیق‌تر شد.
آمار خشونت‌ها افزایش یافت و بی‌اعتمادی در بیشتر جوامع روزبه‌روز فزونی گرفت.جوامع در حال درگیری با چالش‌های موجود نیاز به همکاری بیرونی داشتند تا دوباره وضعیت اقتصادی‌شان بهبود یابد؛ اما نهادهای کمک‌رسان امریکایی و اروپایی علاقه‌‌ای برای حمایت طولانی‌مدت از آنها نداشتند.در سوی دیگر، تغییرات اقلیمی زمین نیز زنگ خطر را به صدا درآورد و به‌عنوان یک پدیده در حال گسترش، روی تمام فعالیت‌های بشری سایه افکنده است.روند تغییر اقلیمی در جهان با برخی از بازی‌های سیاسی گره‌خورده که فاجعه به وجود آورده است؛ پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که تغییرات آب‌وهوایی زمین، بیشتر کشورها را با چالش زیست‌محیطی، مانند فقدان مصئونیت غذا، نبود آب آشامیدنی، افزایش مهاجرت و کمبود منابع دچار کرده است.در سال(۲۰۲۱) همچنان تنش‌ها و چالش‌های زنجیره‌ا‌ی به هم پیوند خورده و تغییرات اقلیم جهانی از شیلی تا نایجریا و امریکای مرکزی سایه پهن کرده است.روند تک‌قطبی سازی قدرت در امریکا به دلیل فقدان مدیریت جسورانه دونالد ترامپ نگرانی‌های جدی را در این کشور افزایش داده و پالیسی امریکا برای نخستین بار در جهان توسعه یافته دچار بحران شده است.در حالی بیشتر کشورهای جهان نگران اوضاع پیش آمده هستند، دونالد ترامپ هفته‌های اخیر خود را در دفتر ریاست جمهوری با بی‌قراری سپری می‌کرد و تلاش داشت تا در آستانه آمدن جو بایدن -رییس جمهوری منتخب امریکا- به کاخ سفید یک میراث چالش آفرین را به دوش او بگذارد.
دونالد ترامپ تلاش می‌کند تا با استفاده از کینه توزی‌های سیاسی برای رقیب خود دام پهن کند. تحریم‌های اقتصادی بالای ایران از اهداف مهم دونالد ترامپ بود؛ اما به‌نظر می‌رسد که جوبایدن تلاش دارد تا دوباره به توافق برجام (۵+۱) برگردد. دونالد ترامپ برای تجدید دیدگاه دولت امریکا روی صحرای غربی مراکش، به دلیل عادی نشدن رابطه مراکش در برابر اسراییل پافشاری دارد و در آخرین روزهای ریاست جمهوری‌اش، دستور خروج نظامیان امریکایی را از افغانستان، سومالیا و عراق صادر کرد.تصمیم‌های خودخواهانه ترامپ در خصوص سیاست خارجی امریکا بی‌آنکه با بازیگران منطقه‌ای مشورت کند، فقدان مدیریت را در کاخ سفید به نمایش می‌گذارد.دلایل مختلفی برای بهتر شدن روابط اسراییل و کشورهای عربی وجود دارد.
همچنان، دلایل مختلفی برای پایان نیافتن جنگ‌های بیرونی امریکا نیز دیده می‌شود. از جانب دیگر، رویکردهای سنجیده برای پایان دادن غایله‌های جهانی تا هنوز از سوی کاخ سفید روی دست گرفته نشده است.
– بایدن و عمل‌گرایی
نوشته‌های انتقادی در رسانه‌ها از سوی رقیب‌های جو بایدن به زاویه‌های مختلف رویکردهای پیشین او اشاره دارد؛ اما گروه جدید ریاست جمهوری رویکردهای متفاوتی را با رقیبان روی دست خواهند گرفت.دونالد ترامپ با دور زدن متحدان سنتی و کنار گذاشتن دوستان بین‌المللی با اندیشه تک‌قطبی کردن قدرت امریکا در جهان، رنجش خاطر و بی‌اعتمادی دوستان بین‌المللی را به جان خرید؛ اما اداره جو بایدن ممکن است گفت‌وگوها را با ایران از سر بگیرد و در صورت امکان با کوریای شمالی مذاکره کند. همچنان از روند آشتی در یمن و ونزوئلا حمایت خواهد کرد و همکاری‌های کم‌رنگ‌تری در جنگ پارتیزانی-جنگ چریکی- در خاورمیانه خواهد داشت.او تجربه‌های خوبی از گذشته دارد و با آینده‌نگری قوی کار خود را آغاز خواهد کرد، زیرا در قدرت هیچ‌چیزی پایدار نیست و این روند به اساس انتخابات تغییر می‌کند.
– آخرین لحظات ۲۰۲۰
اداره دونالد ترامپ در آخرین ماه‌های عمرش دچار چالش شد، به جای راه حل‌های صلح‌آمیز و دیپلماتیک، برای پایان دادن برخی چالش‌ها دست به راه حل نظامی برد و مداخله امریکا در منطقه قره‌باغ – آذربایجان که نزدیک به نیم قرن ملتهب بوده، مصداق این ادعا است.جنگ‌جویان «تایگر» در برابر حکومت فدرال روهنگیا برای حقوق مسلمانان این کشور می‌جنگند.
تنش‌ها میان شورشیان مسلمان و حکومت فدرال این کشور زمانی اوج گرفت که در ۲۰۱۷ مسلمانان در این کشور به‌شدت از طرف دولت با نسل‌کشی مواجه شدند. مسلمانان روهنگیایی پس از سقوط عرب در ۱۹۶۷ به این کشور مهاجرت کرده‌اند.راهکارهای متفاوت برای حل بحران جنگ در جهان وجود دارد؛ اما نبود یک راه حل سیاسی نظام‌مند، منجر به ادامه تنش‌ها در دنیا شده است.چنان‌که در ۱۹۹۰ نیروهای آذربایجان در برابر نیروهای هیمالیایی جنگیدند و در ۲۰۲۰ با ارمنستان وارد جنگ شدند.تنش‌ها میان اسراییل و فلسطین یا اشغال بیت‌المقدس نمی‌تواند برای اسراییل مصئونیت ایجاد کند.با در نظرداشت گذشته روابط بین‌المللی، شمار زیادی از کشورها مشتاق دیدن نتایج سال پیش رو هستند. ۲۰۲۰ با تمام اتفاق‌هایش به پایان رسید و ۲۰۲۱ همچنان شاهد رویدادهای عجیب خواهد بود.
منبع فارین پالسی
مترجم: سید طاهر مجاب
الهام علی‌یف رییس‌جمهور آذربایجان در دیدار با حمدالله محب مشاور امنیت ملی افغانستان گفت برای تحکیم و گسترش روابط دیپلوماتیک میان دو کشور سفارت خویش را در سال ۲۰۲۱ در کابل باز می‌کنند.
حمدالله محب مشاور امنیت ملی و هیئت همراه اش قبل از ظهر امروز با الهام علی‌یف رئیس جمهور آذربایجان در باکو دیدار کرد.
در این دیدار دو طرف روی افزایش همکاری‌های دو جانبه از جمله تولید دفاعی، همکاری‌های نظامی، اتصال ترانزیتی و تجاری بحث و گفتگو نمودند.
پس از درگیری آذربایجان با ارمنستان، کابل به گونۀ روشن از موضع آذربایجان حمایت کرد. حمایت کابل از باکو با واکنش تند ارمنستان روبرو شد.
متحدان عرب و غیرعرب امریکا، به تناسب نوع رویکرد جو بایدن نسبت به هر یک، خود را در افق نزدیک تحولات، اثرپذیر می‌بینند و به همین دلیل به اشکال مختلف برای این رخداد، خود را آماده می‌کنند. از جمله بازیگران غرب آسیا، ترکیه، اسراییل و عربستان از سیاست و رویکردهای بایدن در روابط دوجانبه یا منطقه‌ای نگران هستند.
بایدن و مشاور امنیت ملی وی در قبال ترکیه و عربستان چندین‌بار مواضع صریحی داشته‌اند و اردوغان از این منظر که رفتار فرصت‌طلبانه‌ای در بازی‌های منطقه‌ای از خود نشان داده و همراهی مطلوبی از خود نشان نداده و با کارت تسلیحات روسیه، طرف‌های اروپایی و امریکا و ناتو را به چالش کشیده و امتیاز‌خواهی کرده یا در سرکوب جریان گولن تمامی خطوط قرمز را پشت سر گذاشته، عنصری نامطلوب ارزیابی شده و عربستان با بهانه حقوق بشری، ولی ناکارآمدی در سیاست‌های منطقه‌ای امریکا به‌ویژه تولید بن‌بست و شکست در یمن، خود را تحت فشار‌های جدید امریکایی خواهند دید؛ لذا هر دو بازیگر در تکاپوی بازبینی یا بهینه کردن سیاست‌های‌شان و تولید کارت‌های بازی برای کاستن از سیاست‌های تنبیهی بایدن قرار گرفته‌اند.
سعودی‌ها که از یک سال پیش به این سو، هیچ ابتکار عمل برتری‌سازی در قبال پرونده یمن ندارند، به‌دنبال ترمیم روابط با ترکیه هستند تا از وزن آنها برای توقف برتری انصارالله و حکومت یمن بهره بگیرند و اردوغان با پرونده قره‌باغ وارد یک فاز نظامی و امنیتی شده و تا مرز چالش‌سازی برای ایران هم در مراسم رژه باکو پیش رفته تا نظر بایدن را جلب کند و با تعیین سفیر خود پس از مدت‌ها سردی روابط، به لابی اسراییل دل بسته است. ولی روند تحولات قره‌باغ با شرایط جدیدی روبه‌رو شده است.قره‌باغ کوهستانی در اختیار کامل روس‌ها قرار گرفته و کریدور ارتباطی با ارمنستان نیز انحصاراً با نظامیان روس اداره می‌شود و ترک‌ها و آذری‌ها از آن کنار گذاشته شده‌اند. روس‌ها که از مسیر درگیری دو طرف ارمنی و آذری، به‌دنبال به قدرت رساندن جریان طرفدار خود بودند، هنوز به هدف خود نرسیده و پاشینیان در قدرت باقی مانده است؛ لذا روس‌ها به‌زودی صدور پاسپورت و تابعیت به شهروندان قره‌باغ را شروع می‌کنند که در عمل نوعی فشار به جناح غربی ارمنستان و پوچ کردن همه دستاورد‌های ترکیه و آذری‌ها در جنگ قره‌باغ خواهد بود و برنده اصلی تا این مرحله، روس‌ها خواهند بود و به همین منظور مذاکرات پنهان با ایران را در دستور کار دارند.
این بدان معناست که اردوغان در نبرد قره‌باغ با دست خالی روبه‌روست و تنها گزینه کم‌هزینه برای اردوغان، کنار آمدن با سعودی‌ها برای نجات محمد بن‌سلمان در یمن است که شاید بایدن را نیز راضی کند. در حقیقت، سیاست صفر کردن چالش با همسایگان در رویکرد شرقی ترکیه که داود اوغلو برای ترکیه نظریه‌پردازی کرده، به نقطه‌ای رسیده که نه‌تنها با امریکا و اروپا، بلکه در محیط منطقه‌ای نیز، چالش‌های اردوغان به حداکثر رسیده و ناچار است از سیاست‌های جاه طلبانه دست برداشته و رویکرد امتیازدهی و تعهدات جدید به امریکا و عربستان را برای کارگشایی بن‌بست‌های آنان بپذیرد.
داکتر عبدالطیف نظری
در بیانیه وزارت دفاع جمهوری آذربایجان آمده است نیروهای ارمنستان بعد از ظهر هشتم نوامبر و شب نهم نوامبر، تیراندازی هایی را به سمت مواضع و شهرک های آذربایجان انجام دادند.
براساس این گزارش، درگیری های نظامی در آقدره، آقدام، خوجاوند و قبادلی ادامه داشته و نیروهای ارمنستان در این مناطق متحمل تلفات شده و در برابر حملات نیروهای جمهوری آذربایجان عقب نشینی کردند.
به گفته وزارت دفاع آذربایجان، نیروهای ارمنستان در این درگیری های تلفات زیاد انسانی را نیز متحمل شده و مقدار زیاد سلاح و مهمات را از دست داده است.
شایان ذکر است، روز 27 سپتامبر 2020 درگیری بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان، پس از اتهاماتی که طرفین نسبت به یکدیگر مطرح کردند شدت گرفت. در سال 1991 میلادی قره‌باغ که اکثر ساکنان آن را ارامنه تشکیل می‌دهند از آذربایجان اعلام استقلال کرد. باکو سعی کرد قره‌باغ را به زور برگرداند که منجر به جنگ شد. در سال 1994 آذربایجان، ارمنستان و جمهوری به رسمیت شناخته نشده قره‌باغ با میانجی گیری روسیه پروتکل آشتی را به امضا رساندند. هر از گاهی، درگیری های نظامی موقت و کوچکی در آنجا رخ می دهد.
نهاد ریاست جمهوری آذربایجان اعلام داد عباس عراقچی، فرستاده ویژه حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران در دیدار با الهام علی اف، رئیس جمهوری آذربایجان «پیروزی های اخیر» ارتش این کشور و «آزادسازی بخش‌هایی از مناطق اشغالی» را به وی تبریک گفت.
در گزارش پایگاه اینترنتی نهاد ریاست جمهوری آذربایجان به زبان آذری به نقل از عباس عراقچی آمده است: «ایران از ابتدا با اشغال سرزمین های جمهوری آذربایجان مخالف بود و از تمامیت ارضی جمهوری آذربایجان حمایت کرد.»
در ادامه این گزارش به نقل از فرستاده ویژه حسن روحانی به باکو نوشته شده است: «وظیفه خود می دانم تا پیروزی اخیر ارتش آذربایجان در میدان نبرد و آزادسازی بخش هایی از مناطق اشغالی را به شما تبریک بگویم. در برابر تمام شهدایی که در این راه جان خود را فدا کردند سر تعظیم فرود می آورم.»
نهاد ریاست جمهوری آذربایجان اعلام داد که عباس عراقچی، فرستاده ویژه حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران در دیدار با الهام علی اف، رئیس جمهوری آذربایجان «پیروزی های اخیر» ارتش این کشور و «آزادسازی بخش‌هایی از مناطق اشغالی» را به وی تبریک گفت.
خبرگزاری رسمی دولت ایران (ایرنا) در گزارش خود از سخنان عباس عراقچی در دیدار با الهام علی اف اشاره ای به «تبریک پیروزی ها» و «ادای احترام» او به «شهدای ارتش جمهوری آذربایجان» نکرده است. در گزارش ایرنا آمده که عباس عراقچی کشته شدن ساکنان غیرنظامی شهر «برده» در حملات موشکی را به دولت و مردم جمهوری آذربایجان تسلیت گفته است.
سفر عباس عراقچی به باکو در چهارچوب سفر منطقه ای او برای ارائه طرح ایران در مورد مناقشه قره باغ صورت گرفت. معاون امور سیاسی وزیر امور خارجه ایران قرار است به روسیه، ارمنستان و ترکیه نیز سفر کند. وی در همین راستا روز پنجشنبه وارد مسکو شد.
تلاش ها برای خاتمه درگیری ها بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان بر سر کنترل منطقه ناگورنو قره باغ که از روز ۲۷ سپتامبر (ششم مهر) آغاز شده تاکنون بی نتیجه بوده است. سومین دور تلاش ها برای برقراری آتش بس بین دو طرف که با میانجیگری آمریکا صورت گرفت نیز روز دوشنبه شکست خورد.
باکو روز چهارشنبه ارمنستان را متهم کرد که با حمله موشکی به شهر «برده» ۲۱ نفر را کشته و دهها نفر را مجروح کرده است. ایروان نقش آفرینی در حمله به «برده» را رد کرده است.
وزارت خارجه‌ی امریکا، در بیانیه‌ای گفت پس از دیدار وزیران خارجه‌ی ارمنستان و آذربایجان با نماینده‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا، دو طرف بر سر برقراری آتش‌بس بشردوستانه، به توافق رسیده اند.
در بیانیه، آمده است آتش‌بس بشردوستانه، از روز دوشنبه (۵ عقرب)، شروع می‌شود و دو طرف مکلف به رعایت آن هستند.
زهراب مناتسکانیان و جیحون بایرام‌اف، وزیران خارجه‌ی ارمنستان و آذربایجان، با حضور هیئتی از روسیه و فرانسه، روز جمعه، (۲ عقرب)، در دیداری با استیون بیگون، نماینده‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا در واشنگتن، بر سر برقراری آتش‌بس بشردوستانه و پایان جنگ در منطقه‌ی قره‌باغ، به توافق رسیدند.
امریکا، فرانسه و روسیه، اعضای گروه منیسک هستند که وظیفه‌ی شان پایان بخشیدن به تنش‌ها و درگیری‌ها در منطقه‌ی قره‌باغ است.
پیش از این، دو بار آتش‌بس بشردوستانه، میان آذربایجان و ارمنستان برقرار شده بود؛ اما دو طرف آن را نقض کردند.
درگیری نظامی بر سر منطقه‌ی قره‌باغ، تا اکنون جان صدها نفر را گرفته است. ارمنستان می‌گوید، تا اکنون ۹۷۴ نفر نظامی ارمنی و ۳۷ غیر نظامی، جان باخته اند.
از سوی دیگر، آذربایجان شمار کشته شدگان نظامی خود را اعلام نکرده؛ اما از جان باختن ۶۵ غیرنظامی خبر داده است.
جوزپ بورل، نماینده عالی اتحادیه اروپا در سیاست خارجی و امور امنیتی و مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا تلفنی درباره چین بحث و گفت‌وگو کردند.
این دو مقام سیاست خارجه اروپا و ایالات متحده آمریکا از این گفت‌وگو به‌عنوان زمینه‌ای برای آغاز نشست‌های اختصاصی در مورد طیف گسترده‌ای از مسائل مربوط به چین استقبال کردند.
آنها توافق کردند جلسات را در سطح عالی و کارشناسی درباره چین در موضوعاتی مانند حقوق بشر، امنیت و چندجانبه‌گرایی ادامه دهند.
طبق قرار مشخص شده جلسه بعدی در این موضوع اواسط نوامبر برگزار می‌شود.
مایک پمپئو پس از انجام این گفت‌وگو در توییتی نوشت: «امروز همتای من در اتحادیه اروپا و من نخستین گفت‌وگوی ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا درباره چین را آغاز کردیم.»
خوشحالم که این نشست را به‌عنوان فضایی تخصصی برای بحث درباره طیف وسیعی از چالش‌هایی که چین برای منافع و ارزش‌های مشترک ما ایجاد می‌کند برگزار کنیم.»
سایت کمیسیون اروپا همچنین نوشت علاوه بر موضوعات مربوط به چین، در گفت‌وگوی تلفنی این دو مقام درباره تحولات قره‌باغ و لزوم توقف درگیری‌ها و رعایت آتش‌بس نیز صحبت شد.
آنها از طرفین درگیری خواستند تا بدون تاخیر و تحت نظارت گروه مینسک (سازمان امنیت و همکاری اروپا) بار دیگر وارد مذاکره شوند. آنها از همه گروه‌های درگیر مخصوصا کشورهای خارجی درگیر خواستند از اقداماتی که ممکن خطرات را افزایش دهد خودداری کنند.
آذربایجان و ارمنستان، روز سه‌شنبه (29 میزان)، اعلام کردند دو کشور به خاطر پایان بخشیدن به درگیری‌ها در قره‌باغ، روز جمعه، با وزیر خارجه‌ی ایالت متحده، دیدار خواهند کرد.
در همین حال، آذربایجان و ارمنستان روز شنبه (۲۶ میزان)، یکدیگر را به نقض آتش‌بس بشردوستانه متهم کردند؛ آتش‌بسی که پس از آتش‌بس یک هفته‌ای، روز شنبه دوباره از سر گرفته شده بود.
وزارت دفاع ارمنستان، نیروهای آذربایجان را به استفاده از توپ و حملات هوایی متهم کرد. در مقابل، وزارت دفاع آذربایجان، ادعا کرد که نیروهای ارمنستان، مناطق ترتر و آغدام را گلوله‌باران کرده اند.
مایک پمپیو، وزیر خارجه‌ی امریکا، هفته‌ی گذشته از تلاش‌های دیپلماتیک واشنگتن، برای دریافت راه حل پایدار در قره‌باغ، سخن گفته بود. وزارت خارجه‌ی امریکا، تا هنوز در باره‌ی سفر وزیران خارجه‌ی ارمنستان و آذربایجان، چیزی نگفته است.
امریکا، روسیه و فرانسه، اعضای «گروه منیسک» استند که پایان بخشیدن درگیری قره‌باغ را به عهده دارند.
پیش از این، اتحادیه‌ی اروپا، روسیه، فرانسه و ایالت متحده، خواهان پایان درگیری میان باکو و ایروان، بر سر منطقه‌ی قره‌باغ شده بودند.
ترکیه، در این درگیری حمایت همه جانبه‌ی خود را از آذربایجان اعلام کرده و ارمنستان را نیروی «مهاجم» خوانده است و از میانجیگری روسیه، امریکا و فرانسه انتقاد کرده است.
در گیری بر سر منطقه‌ی قره‌باغ، ششم میزان، آغاز شد و تا اکنون در جریان آن، صدها نفر کشته و زخمی و هزاران خانواده، آواره شده اند.
با اینکه از ظهر شنبه میان ارمنستان و آذربایجان در منطقه قره‌باغ آتش‌بس برقرار شد اما دو طرف مواضع یکدیگر را شبانه هدف حملات سنگین خود قرار دادند.
وزارت امور خارجه آذربایجان، ارمنستان را به بمباران شهر گنجه متهم کرد. به گفته باکو در این حملات ۷ نفر جان خود را از دست داده و ۳۳ تن زخمی شده‌اند.
در مقابل وزیر دفاع جمهوری خودخوانده قره‌باغ بمباران شهر گنجه را رد کرد و آن را «مطلقا دروغ» خواند. وی همچنین با تاکید بر رعایت آتش بس بشر دوستانه، باکو را به نقض آن و بمباران شهرهای هادروت، مارتونی/خوجاوند و استپاناکرت/خان کندی متهم کرد.
شامگاه شنبه و بامداد یکشنبه شهر استپاناکرت/خان کندی، مرکز جمهوری خودخوانده قره‌باغ هدف بمباران آذربایجان قرار گرفت.
به گفته خبرنگار خبرگزاری فرانسه که در محل حاضر بود این شهر ۳ تا ۴ بار بمباران و حدود ۱۰ صدای انفجار شنیده شده است.
آتش‌بس میان طرف‌های درگیر در منطقه قره‌باغ از ظهر روز شنبه به وقت محلی آغاز اما از همان دقایق اولیه دو طرف یکدیگر را به نقض آن متهم کردند.
رهبران آذربایجان و ارمنستان روز جمعه در مسکو و با میانجیگری روسیه بر آتش‌بس توافق کرده بودند.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه گفته بود که این آتش‌بس با اهداف بشر دوستانه برقرار می‌شود و در جریان آن دو طرف با هماهنگی سازمان صلیب سرخ جهانی به تبادل اسرای جنگی و انتقال اجساد کشته شدگان خواهند پرداخت.
الهام علی‌اف، رئیس جمهوری آذربایجان روز یکشنبه چهار اکتبر از ارمنستان خواست تا با تعیین جدول زمانی از ناگورنو قره‌باغِ تحت محاصره و سرزمین‌های اطراف آن خارج شود.
وی گفت اگر این اتفاق رخ ندهد، آذربایجان عملیات نظامی خود را متوقف نمی‌کند.
علی‌اف در یک سخنرانی تلویزیونی خطاب به شهروندان کشورش گفت «نیروهای آذری در یک حمله تهاجمی یک هفته‌ای برای پس گرفتن سرزمین‌هایی که ارمنیها در دهه ۱۹۹۰ در اختیار گرفتند، پیش می‌روند.»
وی افزود: «آذربایجان یک شرط دارد و آن آزادسازی سرزمین‌هایش است. ناگورنو قره‌باغ قلمرو جمهوری آذربایجان است. ما باید برگردیم و باز خواهیم گشت.»
وی شرط خود را اینگونه توضیح داد: «اجازه می‌دهیم آنها [ارمنیها] نیروهای خود را عقب بکشند. درگیری‌ها متوقف خواهد شد اما این نباید در حرف باشد بلکه باید در عمل دیده شود.»
آقای علی‌اف تاکید کرد جامعه جهانی طی سه دهه در اجرای قطعنامه‌های سازمان ملل متحد در فشار بر ارمنستان برای بازگرداندن سرزمین‌های آذربایجان ناکام مانده است.
محتوای سخنان و لحن علی‌اف نشان از این دارد که جمهوری آذربایجان بر خلاف درخواست‌های روسیه، ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا، به دنبال آتش‌بس فوری نیست.
آرتسرون هوهانیسیان نماینده وزارت دفاع ارمنستان بلافاصله پس از سخنرانی علی‌اف گفت: «فکر نمی‌کنم خطری ایروان [پایتخت ارمنستان] را تهدید کند اما به هر حال ما در حال جنگ هستیم.»
رئیس پارلمان ارمنستان از دبیرخانه مجمع پارلمانی سازمان پیمان امنیت جمعی رسما خواست که روند لغو عضویت افغانستان در این سازمان را آغاز کند.
براساس این گزاش، این خواست ارمنستان در پاسخ به اعلامیۀ افغانستان در پیوند به منازعه میان این کشور با آذربایجان مطرح گردید.
وزارت خارجه افغانستان در اعلامیه‌ای از درگیری میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان در منطقه «نگورنو – قره‌باغ» ابراز نگرانی کرده و گفته بود: «منطقه نگورنو – قره‌باغ به‌عنوان بخشی از آذربایجان در سطح بین‌المللی به رسمیت شناخته شده است. افغانستان خواهان ختم اشغال نگورنو – قره‌باغ بوده، در این راستا از تلاش‌های مردم و دولت آذربایجان و سایر ملل جهان پشتیبانی می‌کند.»
شایان ذکر است که از روز یکشنبه و علی‌رغم فراخوان‌های بین المللی برای آتش‌بس، درگیری‌های میان نیروهای آذربایجان و ارمنستان حول مسأله اقلیم ناگورنو قره‌باغ همچنان ادامه دارد.
این درگیری‌های نظامی میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان که از سال 2016 تاکنون شدیدترین بوده مجددا نگرانی‌ها درباره ثبات در منطقه قفقاز جنوبی که محل عبور خطوط نفت و گاز به بازارهای جهانی است را افزایش داده است.
وزارت دفاع ارمنستان اعلام کرد یک فروند جنگنده «اف۱۶» ترکیه، یک فروند «سوخو ۲۵» نیروی هوایی این کشور را سرنگون کرده است. با این حال معاونت اطلاع رسانی ریاست جمهوری ترکیه این ادعای ارمنستان را رد کرد.
ترکیه در پی آغاز درگیری‌های نظامی از روز یکشنبه ۲۷ سپتامبر بین ارمنستان و آذربایجان آشکارا حمایت کامل خود را از آذربایجان اعلام نمود و ایروان، آنکارا را به مداخله سیاسی و نظامی در درگیری ها در منطقه ناگورنو قره باغ متهم کرده است.
برخی رسانه‌های خبری از کشته شدن خلبان جنگنده «سوخو ۲۵» ارمنستان خبر داده‌اند.
وزارت دفاع ارمنستان در خصوص چگونگی سرنگونی هواپیمای سوخوی این کشور اعلام کرد جنگنده ترکیه از فرودگاه گنجه در خاک جمهوری آذربایجان بلند شده و از حملات هوایی ارتش آذربایجان به مواضع ارمنستان در نزدیکی شهرواردینس حمایت هوایی می‌کرده است.
یک روز پس از درگیری‌ها میان نیروهای ارمنستان و آذربایجان، وزارت خارجۀ افغانستان خواهان آتش‌بس فوری میان دو طرف شد و حمایت‌اش را از آذربایجان اعلام کرد.
وزارت خارجۀ افغانستان روز دوشنبه ۲۸ سپتمبر (هفتم میزان) با نشر اعلامیه‌ای از درگیری میان نیروهای مرزی ارمنستانی و آذربایجانی در منطقهٔ نگورنی کاراباخ (قره باغ) ابراز تاسف کرد و خواهان ختم اشغال این منقطه شد.
در اعلامیه آمده است: «منطقهٔ نگورنی قره باغ به عنوان بخشی از آذربایجان در سطح بین‌المللی به رسمیت شناخته شده است. افغانستان خواهان ختم اشغال نگورنی – قرباغ بوده، در این راستا از تلاش‌های مردم و دولت آذربایجان و سایر ملل جهان پشتیبانی می‌کند.»
این وزارت همچنان از ارمنستان و آذربایجان خواست هر چه زودتر آتش‌بس کرده و برای حل این بحران طولانی وارد مذاکره شوند.
نیروهای ارمنی و آذربایجانی روز گذشته بار دیگر در ساحۀ نیگورنی قره‌باغ با هم درگیر شدند که براساس گزارش‌ها در این درگیری دهها نفر به شمول غیرنظامیان کشته شده و بیش از ۱۰۰ نفر دیگر زخمی شده اند.
این در حالی است که برخی از کشورها به شمول ایالات متحدۀ نیز خواهان توقف فوری جنگ و آغاز مذاکرات میان دو کشور شده اند.
جدایی طلبان ارمنی، منطقه نگورنی قره باغ را در جنگ خونین سال‌های ۱۹۹۰ تصرف کردند که در آن ۳۰ هزار نفر کشته شد.
اکثریت جمعیت این منطقه ارمنی اند، اما این قلمرو به گونهٔ کامل در داخل خاک آذربایجان موقعیت دارد.
جمهوری آذربایجان روز یکشنبه ۲۷ سپتامبر پس از هدف قرار گرفتن و سرنگونی دو بالگرد نظامی‌اش در ارتفاعات قره‌باغ این منطقه را زیر آتش سنگین توپخانه و سامانه‌های موشکی خود قرار داد.
جدایی طلبان قره‌باغ که تحت حمایت ارمنستان هستند می‌گویند در جریان درگیری با نیروهای نظامی آذربایجان خسارات سنگینی به آنها وارد کرده اند.
باکو اعلام کرد نظامیان آذربایجان پس از حمله جدایی طلبان دست به تهاجمی متقابل زده‌اند و بسیاری از مواضع جدایی طلبان از جمله دوازده سکوی پدافند هوایی را هدف قرار داده‌اند.
مقامات نظامی آذربایجان همچنین گفته اند تنها یک بالگرد ارتش این کشور در جریان حمله جدایی طلبان سرنگون شده است.
سخنگوی جدایی طلبان منطقه قره‌باغ روز یکشنبه در یک پیام فیسبوکی اعلام کرد: «نیروهای آذربایجان صبح امروز کلیه خطوط تماس در منطقه را بمباران کردند.» وی با درخواست از ساکنان این منطقه برای رفتن به پناه گاه‌ها تصریح کرد که «استپاناکرت»، مرکز و پایتخت قره‌باغ نیز بمباران شده است.
هر دو طرف مناقشه از کشته شدن غیرنظامیان در جریان درگیری های صبح روز یکشنبه خبر داده اند. پیش‌تر برخی خبرگزاری ها اعلام کرده بودند در جریان تبادل آتش میان دو طرف خسارات سنگینی به واحدهای مسکونی و تجاری در مناطق مرزی وارد شده است.
در قره‌باغ و ارمنستان «بسیج عمومی» و «حکومت نظامی» اعلام شد
در پی از سرگرفته شدن درگیری های شدید در قره‌باغ، جدایی طلبان این منطقه از اعلام بسیج عمومی برای مقابله با آذربایجان خبر دادند. ریاست حکومت خودمختار قره‌باغ روز یکشنبه اعلام کرد که در پاسخ به تهاجم گسترده نیروهای نظامی آذربایجان به این منطقه فرمان «بسیج عمومی» صادر کرده است.
آرائیک هارطونیان، رهبر کنونی جمهوری قره‌باغ در جریان نشست فوق العاده پارلمان محلی که صبح روز یکشنبه تشکیل شد ضمن اعلام وضعیت «حکومت نظامی» در این منطقه تاکید که برای افراد بالای هجده سال فرمان بسیج عمومی صادر کرده است.
از سوی دیگر نیکول پاشینیان، نخست وزیر ارمنستان نیز با اعلام حکومت نظامی و بسیج عمومی از مردم کشورش خواست که آماده دفاع از «میهن مقدس» باشند.
نیکول پاشینیان در پیامی که در شبکه اجتماعی فیس بوک منتشر شد، خطاب به مردم کشورش تاکید کرد: «قاطعانه از کشور و ارتش خود حمایت کنیم…ما پیروز خواهیم شد. زنده باد ارتش با شکوه ارمنستان!»
وعده پیروزی رئیس جمهوری آذربایجان
این در حالیست که رئیس جمهوری آذربایجان با مشروع خواندن اقدام نظامیان کشورش در مناقشه قره‌باغ وعده پیروزی در میدان را نبرد داد.
الهام علی‌اف، رئیس جمهوری آذربایجان صبح روز یکشنبه پس از شروع مجدد درگیری ها در منطقه قره‌باغ طی یک نطق تلویزیونی وعده داد که ارتش این کشور در نبرد با نیروهای ارمنی و جدایی طلبان پیروز از میدان خارج خواهند شد.
آقای علی‌اف در این خصوص تصریح کرد: «ارتش آذربایجان امروز در سرزمین خود می جنگد و از تمامیت ارضی خود دفاع می کند.»
رئیس جمهوری آذربایجان در ادامه تاکید کرد که کشورش «هدفی درست» را دنبال می کند و با وارد کردن «ضربات ویرانگر به دشمن» در نهایت پیروز خواهد شد.
روسیه خواهان آتش بس فوری در قره‌باغ شد
مسکو در نخستین واکنش به شعله ور شدن دوباره آتش جنگ میان آذربایجان و ارمنستان در منطقه قره‌باغ که گفته می شود تلفانی را در میان غیرنظامیان به همراه داشته، خواهان «آتش بس فوری» در این منطقه شد.
وزارت امور خارجه روسیه با انتشار بیانیه ای ضمن اشاره به «بمباران های شدید» در خطوط تماس میان دو طرف مناقشه، خواهان توقف فوری درگیری ها و آغاز مذاکرات برای تثبیت اوضاع در منطقه شد.
تداوم مناقشه تاریخی
قره‌باغ با مرکزیت استپاناکرت، بدنبال جنگ و درگیری‌های باکو و ایروان در اواخر دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰ میلادی، اعلام استقلال کرد. اغلب ساکنان قره‌باغ را که از حمایت تمام عیار ارمنستان برخوردار است ارمنیها تشکلیل می دهند. قره باغ پیش از اعلام استقلال جزیی از خاک جمهوری آذربایجان بود.
آذربایجان و ارمنستان چندین دهه است که بر سر منطقه «ناگورنو قره‌باغ» با یکدیگر اختلاف دارند؛ اختلافی که اواخر دهه هشتاد میلادی آتش یک مناقشه و جنگ ادامه‌دار میان دو کشور را شعله‌ور کرد.
ارمنستان عضو یک پیمان امنیت منطقه‌ای موسوم به «سازمان پیمان امنیت جمعی» است که رهبری آنرا مسکو برعهده دارد. آذربایجان اما در این مناقشه حمایت کشور ترکیه را با خود دارد.
محمد اشرف غنی رئیس جمهوری کشور به منظور اشتراک در کنفرانس قلب آسیا-پروسه استانبول شامگاه امروز (پنجشنبه) وارد میدان هوایی بین المللی حیدرعلیف شهر باکو پایتخت آذربایجان شد و با استقبال ویژه مقامات این کشور روبرو شد.
قرار است کنفرانس قلب آسیا-پروسه استانبول در اول ماه دسامبر (روز شنبه) در شهر باکو آغاز شود.
آقای غنی در این سفر با الهام علیف رئیس جمهوری آذربایجان و دیگر مقامات این کشور دیدار خواهد کرد.
گفته می شود که در این سفر همچنین پنج سند همکاری میان افغانستان و آذربایجان به امضا برسد.
براساس گزارش ها، هفتمین نشست قلب آسیا- پروسه استانبول قرار است در سی ام نوامبر الی یکم دسامبر در شهر باکو پایتخت کشور آذربایجان برگزار گردد.
لازم به ذکر است که نشست قلب آسیا- پروسه استانبول یکی از نشست های مهم منطقه ای برای گفتگوهای سیاسی و همکاری های نزدیک منطقه ای به منظور تقویت ثبات، صلح و انکشاف کشورهای منطقه قلب آسیا و ارتقا اتصال افغانستان با تمام منطقه می باشد.
در این نشست های کشورهای منطقه به شمول افغانستان، آذربایجان، چین، هند، ایران، قزاقستان، قرقیزستان، پاکستان، روسیه، عربستان سعودی، تاجیکستان، ترکیه، ترکمنستان، امارات متحده عربی و سازمان ملل متحد اشتراک خواهند کرد.
ضیافت اصغرف رئیس کمیته دفاعی پارلمان آذربایجان و معاون اول پارلمان این کشور امروز (دوشنبه) گفت که کشورش تاکنون یک میلیون دالر به افغانستان در بخش نظامی اختصاص داده است.
آقای اصغرف امروز دوشنبه در جریان تصویب توافقنامه میان وزرای دفاع افغانستان و آذربایجان برای آموزش پرسونل نظامی افغانستان در نهادهای آموزشی این کشور گفت که کشورش تاکنون یک میلیون دالر در بخش نظامی به افغانستان اختصاص داده است.
وی همچنین گفت که آذربایجان به کمک هایش به افغانستان همچنان ادامه می دهد.
توافقنامه مذکور در پارلمان این کشور به رای گذاشته شد و سپس تصویب گردید.
«آرزو نقی اف» از خبرگزاری ترند آذربایجان می گوید این کشور به دلیل موقعیت جغرافیایی اش به گذرگاهی برای ترانزیت هیروئین افغانستان به سوی اروپا تبدیل شده است.
وی گفت هیروئین افغانستان ابتدا وارد ایران می شود، و سپس از ایران وارد آذربایجان و از این کشور به سوی کشورهای اروپایی قاچاق می گردد.
به گفته ی او، سالانه تا سقف 3 میلیارد دالر هیروئین از افغانستان خریداری می گردد، که همین مقدار هیروئین پس از انتقال به کشورهای اروپایی، تا 32 میلیارد دالر نیز در آنجا بفروش می رسد.
گفته می شود قیمت هر گرم هیروئین در سرک های کشوری مانند آلمان تا 60 یورو (4000 افغانی) فروخته می شود.
محمد اشرف غنی رئیس جمهوری کشور برای سفری یک روزه و رسمی در صدر هیئتی عالی رتبه روز سه شنبه کابل را به مقصد آذربایجان ترک می کند.
صلاح الدین ربانی وزیر امور خارجه، اکلیل حکیمی وزیر مالیه، محمد حنیف اتمر مشاور امنیت ملی، محمد همایون رسا وزیر تجارت و صنایع، نسرین اوریا خیل وزیر کار و امور اجتماعی و برخی دیگر از مقامات بلندپایه کشوری رئیس جمهور را در این سفر همراهی می کنند.