دسته: ِتیتر یک

آقای محقق امروز (دوشنبه، هژدهم حوت) در مراسم یادبود از هفتمین سال‌یاد درگذشت مارشال محمد قسیم فهیم، معاون پیشین ریاست جمهوری کشور، نامۀ وزیر خارجۀ امریکا به رییس‌جمهور و رییس شورای عالی مصالحۀ ملی را به باد انتقاد گرفته است.

آقای محقق می‌گوید که در این نامه باوجود نقاط قوتی که وجود دارد، چند نقطۀ ضعف اساسی نیز وجود دارد. به گفتۀ او، بر اساس این نامه امریکا می‌خواهد که روند صلح کشور باید بسیار به عجله به نتیجه برسد. به باور او، آهنگ و پیام این نامه آمرانه است و با ساختار ملی افغانستان همخوانی ندارد.

به باور آقای محقق، این نامۀ وزیر خارجۀ امریکا از ضرورت شکل‌گیری ساختاری در افغانستان حکایت دارد که در چوکات آن دولت و طالبان یک حکومت ایتلافی شکل دهند. به بیان او، چنین ساختاری به معنای تخریب نهادهای موجود و دستاوردهای نوزده سال پسین مردم افغانستان بوده و قابل قبول نیست.

مشاور ارشد رییس‌جمهور در امور امنیتی و سیاسی خاطرنشان می‌سازد که امریکا رهبران دولت افغانستان را نباید در تنگنا قرار دهد. به سخن او، روند صلح باید روال طبیعی خود را طی کند و رضایت تمام طرف‌ها در آن حفظ شود. آقای محقق تأکید می‌ورزد که صلح به شکل آمرانه به نتیجه نخواهد رسید.

او در بخش دیگری از سخنانش عملکرد طالبان را به باد انتقاد گرفته و می‌افزاید که در یک سال گذشته هیچ تغییری در عملکرد این گروه به میان نیامده است. آقای محقق ادعا دارد که طالبان به تازه‌گی با فرستادن نامه‎یی او را به مرگ تهدید کرده‌اند. به بیان این رهبر سیاسی، علی‌رغم هیچ تفاوتی در عملکرد طالبان، نمایندۀ ویژۀ امریکا در امور صلح افغانستان در یک سال گذشته پیوسته سعی کرده است تا چهر‌ۀ طالبان را صلح‌دوست نشان دهد.

گفتنی است که همزمان با سفر نمایندۀ ویژۀ امریکا در امور صلح افغانستان به کابل و دیدارهای او با طیف بزرگی از رهبران سیاسی کشور، نامه‌یی از آدرس وزیر خارجۀ امریکا به رییس‌جمهور و رییس شورای عالی مصالحۀ ملی مواصلت ورزیده است. وزیر خارجۀ امریکا در این نامه از سران حکومت خواسته است که روند جاری صلح را سرعت دهند و هرچه زودتر در روند صلح با طالبان به نتیجه برسند.

دواخان مینه پال، معاون سخنگوی ریاست جمهوری تایید کرد اشرف غنی، رئیس جمهور نامه‌ آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا را دریافت کرده است.

مینه پال به جزئیات این نامه نپرداخته اما بر اساس گزارش‌ها بلینکن در این نامه با لحن هشدار آمیز به اشرف غنی گفته است: «اوضاع در افغانستان روبه وخامت است و با طرح جدید آمریکا برای تسریع روند صلح باید همکاری کنید.»

طرح جدید آمریکا که اخیرا زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه آن کشور در امور صلح افغانستان با دولت و رهبران سیاسی در کابل شریک کرده، تشکیل حکومت انتقالی را پیشبینی کرده است. اشرف غنی اما تاکید دارد انتقال قدرت از طریق انتخابات غیر قابل معامله است. غنی در عین حال می‌گوید حاضر است در مورد زمان انتخابات مذاکره کند.

در ادامه نامه وزارت خارجه آمریکا که رسانه‌ها به نسخه‌ای از آن دست یافته، بر اجماع داخلی در افغانستان تاکید شده و بلینکن از رئیس جمهور غنی خواسته است که با عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه، حامد کرزی، رئیس جمهور پیشین و عبدالرب رسول سیاف، رهبر جهادی از نزدیک کار کند.

وی هشدار داده ‌است که نبود اجماع میان رهبران افغانستان سبب پیامد فاجعه‌بار در دهه نود شد و نباید چنین کاری بار دیگر تکرار شود.

بلینکن گفته است که در ‌چند هفته آینده وزرای خارجه آمریکا، روسیه، پاکستان، ایران و هند گردهم می‌آیند تا گزینه‌ها در افغانستان را بررسی کنند. بر علاوه قرار است یک کنفرانس در ترکیه با حمایت سازمان ملل برگزار شود.

وی افزوده است که آمریکا در حال بررسی خروج کامل نیروهایش از افغانستان تا اول ماه می است و بازنگری توافقنامه دوحه تا کنون نهایی نشده است.

بلنکین از تهیه طرحی برای کاهش ۹۰ روزه خشونت‌ برای جلوگیری از آغاز عملیات بهاری طالبان نیز خبر داده است.

وی با تاکید بر ضرورت فوری راه حل سیاسی در افغانستان هشدار داده که است که با خروج آمریکا حتی با ادامه حمایت مالی، اوضاع بدترخواهد شد و احتمالا طالبان مناطق بیشتری را تصرف خواهند کرد.

محمد اشرف غنی، رئیس جمهور کشور، شام روز گذشته (یکشنبه 17 حوت) در مراسم اختتامیه سمپوزیم اداره عامه در چشم انداز نیمه دوم دهه تحول که در قصر چهارچنار ارگ برگزار شده بود، اشتراک و سخنرانی کرد.

محمداشرف غنی خطاب به زنان شرکت کننده دراین سمپوزیم گفت  شما در 20 سال گذشته نقش تاریخ سازان را انجام دادید.

وی افزود امروز زنان افغانستان مالک سرنوشت خویش اند و صدای رسا دارند و در شش سال گذشته از حاشیه به متن اداره و جامعه در یک بحث اساسی داخل شده اند. تجلیل از روز جهانی زن در کشور ما، تجلیل تشریفاتی نبوده، بلکه تجلیل از دستآوردها می باشد.

رئیس جمهور خطاب به رییس و اعضای کمیسیون اصلاحات اداری و خدمات ملکی گفت از بحث‌های همه جانبه تان ابراز امتنان می‌کنم و باید این بحث‌ها را به گونه منظم ادامه دهید و مفکوره‌های تان را عملی و به دستآوردها مبدل سازید.

رئیس جمهور غنی با تاکید بر اینکه خدمات ادارۀ عامه را باید مردم لمس کنند، گفت هر تعهدتان باید به یک برنامه قابل پیمایش مبدل گردد.

آقای غنی گفت نقش ادارۀ عامه به صورت اساسی تغییر می یابد و جامعه، دولت و اقتصاد دیجیتالی می‌شوند.

پس از گذشت چند روز از پایان سفر خلیلزاد به کابل و ارایه طرح جدید برای صلح، مقامات حکومت افغانستان به تازگی تایید کرده اند این طرح در اختیار آنان قرار گرفته است اما حمدالله محب مشاور امنیت ملی می گوید این طرح مربوط به حکومت آمریکا نیست.

حمدالله محب روز یک‌شنبه (۱۷حوت) در نشست مشترک خبری با وزیر داخله و معاون اول وزارت دفاع گفت زلمی خلیل‌زاد نماینده خاص آمریکا در امور صلح افغانستان طرح تازه ای را در اختیار دولت و شماری از چهره‌های سیاسی قرار داده است.

محب افزود این طرح برای تسریع پروسه صلح است و تمرکز آن بیشتر روی تقسیم ساختاری قدرت برای حل نا امنی ها است.

مشاور امنیت ملی با بیان اینکه این طرح به پیشبرد روند صلح کمک خواهد کرد تاکید کرد: « وقتی که شریک می‌شد، امریکایی‌ها به همگی، به هرکسی که این طرح را داده گفته است این طرح حکومت شان نیست، بلکه چیزی است که بتواند پروسه صلح را یک کمی سرعت ببخشد.»

محب افزود حکومت در مورد این طرح غور کرده است.

او خاطرنشان کرد حکومت افغانستان همیشه آماد‌گی برای مذاکرات صلح را دارد، اما همه مشکل روی «ساختارها» نیست بلکه اختلاف‌ها روی ارزش‌ها و نحوه حکومتداری است. به گفته او طالبان طرف‌دار نظام امارت است و دولت افغانستان جمهوریت می‌خواهد.

پیش از این عبدالله عبدالله نیز تایید کرده بود در روزهای اخیر نظرات و طرح‌های مکتوبی به هدف «سرعت بخشیدن به مذاکرات صلح» این کشور مطرح شده و قرار است در روزهای آینده این موضوع در جلسه کمیته رهبری این شورا به بحث گرفته شود.

عبدالله تاکید کرده بود نباید از طرح ها و نظریات جدید «خوف» داشت.

اظهارات تازه

در همین حال روز گذشته رییس حمهور غنی در مراسم گشایش مجلس نمایندگان به صورت تلویحی این طرح را رد کرده گفته بود هر نهادی می‌تواند خیال و خوابی را در کاغذ بنویسد و به عنوان راه حل به مردم افغانستان توصیه کند.

غنی افزوده بود که از این نوع کاغذها در گذشته نوشته، حال هم نوشته می‌شود و در آینده نیز نوشته خواهد شد.

او تاکید کرده بود که وثیقه افغانستان قانون اساسی این کشور است و افغانستان به وثیقه دیگر ضرورت ندارد و نیز انتقال قدرت از طریق انتخابات برای حکومت او یک اصل غیر قابل معامله است.

با همه این ها اما رییس جمهور غنی نسبت به برگزاری انتخابات زود هنگام نیز اعلام آمادگی کرده بود.

داکتر عبدالله عبدالله که امروز یک‌شنبه ( ۱۷ حوت) در مراسم گرامی‌داشت از هشتم مارچ روز جهانی زنان در کابل صحبت می‌کرد، گفت پراکندگی و تفرقه‌ای که در سطح سیاسی افغانستان وجود دارد، در نشان دادن قوت در تمثیل اراده و خواست‌های مردم افغانستان کمک نمی‌کند.
عبدالله همچنان گفت به کمی و کاستی‌ها در جمهوریت و همچنان پراکندگی و تفرقه در سطح سیاسی افغانستان باید رسیدگی شود. به گفته‌ او، همه باید به این نتیجه برسند که با باورهای متفاوت در یک جامعه در صلح زندگی کنند.
او تأکید کرد در صورتی که یک طرف فکر کند که از طریق جنگ و با استفاده از فُرصت‌های کوتاه‌ مدت می‌تواند بر اوضاع مسلط شود، راه رسیدن به صلح را جدا می‌کند.
رییس شورای عالی مصالحه‌ ملی افزود صلح سال‌هاست که خواست مردم افغانستان است و با وجودی که امروز وضعیت فرق کرده و زمینه برای مذاکرات فراهم شده، اما هنوز هم توقعی را که مردم از پیشرفت در مذاکرات صلح داشت، به‌ دست نیامده است.
آقای عبدالله در بخشی از صحبت‌هایش به طرح جدید ایالات متحده‌ امریکا زیر نام «طرح دولت انتقالی صلح» نیز اشاره کرد و گفت این طرح به‌حیث یکی از نظریات برای تسریع روند صلح است.
عبدالله گفت: «از مطرح شدن نظریات باید خوف نداشته باشیم. نظریات مطرح می‌شود، باید رویش بحث شود و بالآخره همان چیزی که خواست مردم افغانستان است در آن جستجو شود و چیزی که کمبود دارد اصلاح شود و اگر مشکلاتی وجود دارد، مشکلاتش برجسته شود».
طبق اظهارات عبدالله، شورای عالی مصالحه‌ ملی این طرح را با تمام اقشار مردم افغانستان شریک می‌کند و هرگاه نیاز به تصمیم‌گیری باشد، نظریات مردم را نیز در نظر خواهد گرفت.

دفتر شورای عالی مصالحه ملی اعلام کرد عبدالله عبدالله، رییس این شورا با ( مک کری ) معاون سفیر امریکا ( شنبه، ۱۶ حوت ) در کابل در رابطه به طرح تازه امریکا برای صلح افغانستان دیدار و گفتگو کرده است.

بر اساس اعلام شورای عالی مصالحه ملی، در این دیدار آخرین تلاش‌ها در روند صلح، طرح پیشنهادی تازه ایالات متحده آمریکا برای صلح و گام‌های بعدی این روند، مورد بحث و تبادل نظر قرارگرفته است.

همچنان در این گفتگو دو طرف از تسریع روند مذاکرات استقبال کرده و خواهان یافتن یک راه‌حل سیاسی همه‌ شمول و پایان جنگ در افغانستان شدند.

این در حال است که روز گذشته رئیس‌ جمهور غنی در مراسم گشایش شواری ملی با طرح حکومت موقت صلح مخالت کرد.

همچنان آقای غنی در افتتاح دوره سوم شورای ملی گفت، طرح‌‌های که از سوی نهادهای بیرونی برای آینده افغانستان نوشته می‌شود برای ما ارزشی ندارد و جایگاه قانون اساسی کشور را تضعیف کرده نمی‌ تواند.

او تاکید کرد حفظ نظام، قانون اساسی و حق تعیین سرنوشت سیاسی مردم از اولویت‌های دولت افغانستان در روند صلح است.

به گفته آقای غنی، انتقال قدرت تنها از طریق انتخابات باید صورت گیرد، در غیر آن افغانستان با فروپاشی مواجه خواهد شد.

قابل ذکر است زلمی خلیل‌زاد، نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا برای صلح افغانستان در آخرین سفر خود به کابل، طرح حکومت انتقالی صلح را با رهبران سیاسی افغانستان شریک ساخته است.

این طرح از سوی ایالات متحده آمریکا برای پایان بحران سیاسی و ختم جنگ در افغانستان به طرف‌های درگیر در این کشور ارایه شده است.

رییس جمهور غنی در این مراسم انتقال قدرت از طریق انتخابات را اصل غیرقابل معامله خوانده و گفت: انتقال قدرت از طریق انتخابات برای ما یک اصل غیر قابل معامله است، ما آماده استیم که در مورد زمان برگزاری انتخابات آزاد، شفاف و سرتاسری تحت مدیریت جامعه جهانی بحث کنیم.
او افزود: رسیدن به صلح پایدار ممکن است، اما رسیدن به صلحی که خشونت را پایان دهد و ثبات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را به ارمغان آورد، نیازمند مدیریت، تعهد و فداکاری است.
رییس جمهور رسیدن به صلح پایدار را هدف مقدس خوانده و گفت: رسیدن به صلح پایدار برای ما نه تنها یک خواست، بلکه یک هدف مقدس است؛ صلح هدف ما و دولت‌داری موثر مسئولیت ما است.
از سویی هم، او تضمین منطقه‌ای و جهانی صلح را ضروری خوانده و تصریح کرد: اجماعی که در سطح ملی، بین‌المللی، منطقه‌ای و جهان اسلام برای صلح پایدار که محصول آن یک افغانستان مستقل، واحد و مردم سالار باشد، به وجود آمده است بی نظیر است، تضمین منطقه و جهان برای صلح پایدار در افغانستان یک امر حتمی و ضروری است.
رییس جمهور محمد اشرف غنی بر حفظ نظام، قانون اساسی و انتخابات تاکید کرده و گفت که در حکومت پسا-صلح قانون اساسی و نهادهای ملی ما به جای خودشان خواهند بود.
همچنین رییس جمهور غنی حملات هدفمند اخیر را حمله بر حال و آینده افغانستان خواند. او در این مورد گفت: حمله بر علمای کرام، خبرنگاران، فعالان حقوق بشری و جامعه مدنی، زنان فعال در جامعه، کارمندان ملکی دولت و جوانان نخبه، حمله بر حال و آینده این ملت است.

به نقل از وال استریت جورنال، زلمی خلیلزاد نماینده خاص امریکا در امور روند صلح افغانستان به تازگی پیشنهاد کرده است رهبران حکومت افغانستان و طالبان نشستی را به منظور گفت‌وگو روی حکومت موقت برگزار کنند.
در همین حال، نادر نادری عضو تیم مذاکراتی دولت گفته است حکومت افغانستان هر گونه مسیر ممکن را بازنگری می‌کند تا صلح با عزت برای مردم افغانستان به دست آید.
وی گفته است: این نظام جمهوری بر مبنای فداکاری تعداد زیادی از مردم ما و شرکای بین‌المللی ما ساخته شده است. صلح آبرومندانه باید از این‌ها محافظت کند.
کاخ سفید اما گزارش پیشنهاد خلیلزاد را برای برگزاری این نشست رد کرده است.
کاخ سفید گفته است: این گزارش وضعیت فعلی را به طور دقیق احتوا نمی‌کند. ایالات متحده هیچ گونه پیشنهاد رسمی نمی‌دهد و به بررسی تمام گزینه‌های مربوط در مورد رویکرد آینده نیروها ادامه می‌دهد.
در بیانیه کاخ سفید آمده است سفیر خلیلزاد در مورد طیف وسعی از روش‌ها برای پیشبرد دیپلماسی بحث کرده است، نه چیز دیگر.
از طرفی هم، ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه امریکا روز گذشته گفته است که خلیلزاد و تیمش به منطقه رفته تا در مورد مسیر پیشرو بحث کند.
وی گفته است: آن‌ها در حال ملاقات با رهبران افغانستان و منطقه برای گفت‌وگو در مورد یک مسیر رو به جلو هستند، مسیری که نتایج بادوام به ارمغان می‌آورد. نتایج مذاکرات صلح افغانستان به عهده مردم افغانستان است. ما معتقدیم که این نتایج باید منعکس کننده آرزوهای مردم افغانستان باشد.

رییس‌‌جمهور اشرف غنی در مصاحبه اخیر خود با بی‌بی‌سی اصرار داشت که شرایط صلح در افغانستان به شرایط جنگ بستگی دارد. به گفته وی، در گام نخست، به‌دلیل شدت‌گرفتن خشونت از سوی گروه‌های مسلح، از جمله طالبان، نیروهای امنیتی افغانستان به حمایت بین‌المللی نیاز دارند. دوم، بدون پرداختن به پناه‌گاه‌های طالبان در پاکستان، وضعیت درگیری تغییری نخواهد کرد. وی گفت: «پیام من این است با کسانی‌که به طالبان پناه می‌دهند، باید بسیار صریح صحبت شود.» و افزود: «نگرانی‌های زیادی از سقوط در جنگ داخلی وجود دارد.»

پیام او این است که دولت بایدن با مقامات پاکستان که حامی اصلی طالبان است، گفت‌وگوهای جدی داشته باشد. درحالی‌که طالبان هنوز انتخابات را به‌عنوان یک سازوکار سیاسی قانونی به رسمیت نمی‌‌شناسد، غنی بیان داشت که تنها راهی که او می‌تواند برای سازش و مصالحه از قدرت کنار برود، انتخابات است. اما طالبان می‌خواهند غنی استعفا کند و نظام سیاسی افغانستان به امارت اسلامی آنان که در دهه ۱۹۹۰ میلادی ایجاد کرده بودند، یا چیزی شبیه به آن، تغییر کند.

روند دوحه

با آغاز دور اول گفت‌وگوهای بین‌الافغانی صلح در سپتمبر ۲۰۲۰، در حالی‌که مذاکرات هفته گذشته پس از دو ماه وقفه از سر گرفته شد، خشونت در افغانستان شدت گرفته است. توافق‌نامه دوحه که در اوایل سال گذشته بین طالبان و دولت ترمپ در قطر امضا شد، نتوانست خشونت‌ها را در این کشور متوقف کند. جو بایدن، رییس‌‌جمهور ایالات متحده اندکی پس از مراسم تحلیف خود در جنوری ۲۰۲۱، بررسی توافقنامه دوحه را آغاز کرد تا مشخص کند که آیا طالبان به تعهدات خود در قطع ارتباط با دیگر گروه‌های شبه‌نظامی و گفت‌وگوهای صلح با دولت افغانستان پایبند بوده‌اند یا خیر.

پاکستان از دولت بایدن خواسته است که به توافقنامه دوحه «ثابت قدم» بماند و برای تعدیل آن تلاش نکند. توافقنامه امریکا و طالبان دولت افغانستان را تضعیف کرد و به طالبان امتیاز داد. این توافق‌نامه در حالی با نا دیده گرفتن دولت افغانستان به طالبان اجازه داد تا مشروعیت کسب کند، که در صورت متعهد ماندن طالبان به تعهدات شان، نیروهای امریکایی و ناتو در مدت ۱۴ ماه کشور را ترک کنند. از نظر پاکستان، همانطور که شاه محمود قریشی وزیر امور خارجه این کشور گفت، این توافق‌نامه یک گام «در مسیر درست» برای گفت‌وگوهای صلح است، وضعیت طالبان را نیز بهبود بخشیده و تغییر رژیم در کابل را به یک امکان واقعی تبدیل کرده است.

هر چند که این جنگ ابعاد پیچیده‌ی داخلی دارد، اما در واقع یک منازعه نیابتی است که پاکستان در برابر نفوذ هند در افغانستان، به راه انداخته است. از نظر پاکستان، افغانستان به زمین بازی هند تبدیل شده و طالبان تنها نیرویی است که می‌تواند منافع پاکستان را تأمین کند. در نتیجه، روند صلح افغانستان دارای یک بعد پیچیده‌ی منطقه‌ای نیز است.

در عین حال ثابت شده است که نظام ایدئولوژیک طالبان برای یک روند دموکراتیک که از حقوق شهروندان حمایت می‌کند، انعطاف پذیر نیست و این باعث نگرانی در مورد طالبان برای ایجاد یک نظام جدید مبتنی بر تبعیض می‌شود. با در نظرداشت ماهیت استراتژیک جنگ نیابتی، تاریخ افغانستان و پاکستان و ایدئولوژی طالبان، اگر دولت بایدن وضعیت را دست‌کم بگیرد، چهار سناریوی زیر قابل تصور است:

سناریوی ۱: جنگ داخلی بدون دولت

در این سناریو، نخست شورشیان طالبان کنترل جغرافیایی حکومت را کاهش داده و آن را به مراکز شهرها و مراکز ولسوالی‌ها محدود می‌کند. این احتمال حملات طالبان به شهرهای بزرگ را افزایش داده است.

در سناریوی اول، طالبان از طریق خشونت به دنبال فتح و کنترل است که این می‌تواند منجر به فروپاشی حکومت و سقوط در کام یک جنگ داخلی فراگیر باشد. در چنین شرایطی، به‌دلیل تنش‌های فزاینده قومی، فقر و حضور شبه‌نظامیان دیگر مانند داعش، زمینه برای جنایات گسترده فراهم است. فقط تصور کنید که تحمیل جنگ در شهرهایی مانند کابل با میلیون‌ها نفر تأثیر بگذارد. در عین زمان، بحران‌های سیاسی در افغانستان در حال افزایش است که با خروج زودهنگام نیروهای ناتو می‌تواند تشدید شود. بنابراین، خروج نیروهای خارجی طبق جدول زمان‌بندی توافق دوحه یک هشدار است. براساس این توافق، قرار است همه نیروهای امریکایی و ناتو کشور را تا اول ماه می ترک کنند.

به‌خصوص اگر بدون یک توافق‌ جامع صلح بین مقامات افغانستان و طالبان، حکومت برچیده شود، این سناریو بیشتر اتفاق می‌افتد. درخواست‌های فزاینده‌ای برای کناره‌گیری غنی جهت هموارکردن زمینه برای ایجاد یک حکومت موقت که شامل طالبان باشد، وجود دارد. با این حال، روی کار آمدن یک حکومت موقت بدون وقوع توافق‌نامه صلح ــ توافقنامه‌ای که شامل سازوکارهایی برای موفقیت آن باشد – خطرناک است. در چنین یک سناریویی، اگر دور دیگری از خشونت‌ها تحت ادارهی حکومت‌ موقت آغاز شود، متحد نگهداشتن و رهبری نیروهای امنیتی افغانستان دشوار می‌شود. این امر به‌ویژه در صورتی اتفاق می‌افتد که جامعه بین‌المللی برای حفظ و موفقیت چنین روند صلح شکننده‌ای، استراتژی نداشته باشد.

سناریوی ۲: جنگ داخلی با وجود حکومت

ترس دیگر این است که خروج نیروهای امریکایی و ناتو بدون توافق صلح بین دولت افغانستان و طالبان صورت گیرد. در این سناریو اگر دولت نیروهای ضد طالبان را بسیج کند و از حمایت خارجی برخوردار شود، دچار یک سقوط کامل نخواهد شد، اما احتمالا خشونت از مناطق روستایی به شهرهای پرجمعیت گسترش می‌یابد.

با نزدیک‌شدن حلقه محاصره جنگ به کابل، ممکن مقامات دولتی به مناطقی خارج از کابل عقب‌نشینی کرده و تا زمانی‌که از رسمیت بین‌المللی و حمایت قدرت‌های خارجی -احتمالا هند، روسیه و ایران برخوردارند- به جنگ علیه شبه‌نظامیان طالبان ادامه می‌دهند. این وضعیت همان چیزی است که در دهه ۱۹۹۰ دولت رییس‌‌جمهور برهان‌الدین ربانی در برابر جنگ طالبان تجربه کرد. حکومت ربانی از کابل خارج شد اما به نقش خود در درگیری ادامه داد و حمایت بین‌المللی را حفظ کرد.

در سناریوی دوم که خشونت تمام کشور را فرا می‌گیرد، جنگ زمینه محلی به خود می‌گیرد. حکومت برای بقای خود با نیروهای محلی متحد می‌شود. حکومت توانایی طرح یک چالش متناسب در برابر طالبان را نخواهد داشت و نقش آن تا حدود زیادی به یک نقش نمادین فرو کاست می‌کند. درعین حال، تسخیر کل کشور برای طالبان بسیار سخت خواهد بود. نیروهای ضد طالبان – از جمله حوزه ائتلاف شمال سابق- همچنان با آنها خواهد جنگید.

سناریوی ۳: توازن موازی در برابر حکومت

در سناریوی سوم، طالبان با کنترل جغرافیایی بیشتر و گسترش جنگ در ساحات وسیع تر، حکومت را به چالش می‌کشد اما حکومت به‌طور کامل سقوط نمی‌کند. در عوض، کنترل بزرگ شهرها و بسیاری از مناطق دیگر را حفظ خواهد کرد.

یک نمونه از توازن موازی در جنگ‌های نیابتی، حزب الله لبنان است، جایی‌که یک سازمان شیعی هردو جناح سیاسی و نظامی را دارد. فعلا چنین چیزی در افغانستان رخ داده است. طالبان در عمل با کنترل ۷۵ ولسوالی و گسترش جنگ و ناامنی در ۱۸۹ ولسوالی دیگر از مجموع ۴۰۵ ولسوالی در افغانستان، به این مهم دست یافته‌اند. مطابق این سناریو، به محض برقراری آتش‌بس، این وضعیت رسمیت می‌یابد، چون فضای سیاسی برخی از مناطق تحت کنترل طالبان و برخی دیگر تحت کنترل حکومت به رسمیت شناخته می‌شود.

جالب این‌جاست که حکومت و طالبان طرفدار چنین شرایطی نیستند. طالبان خواستار کنترل کامل افغانستان اند، در حالی‌که دولت می‌خواهد طالبان در نظام سیاسی فعلی ادغام شود. براساس فرض این سناریو، کمک‌های بین‌المللی به دولت افغانستان می‌تواند ادامه یابد اما بدون همکاری پاکستان، هیچ تغییری ایجاد نمی‌شود و طالبان به جنگ خود ادامه می‌دهند. در صورت ادامه حمایت ایالات متحده و سایر اعضای ناتو از دولت، این سناریو محتمل است که دولت بقا کند.

سناریوی ۴: توازن حد اکثری از درون، اما بدون حکومت کنونی

در سناریوی آخر، فشار نظامی و سیاسی بر حکومت وارد می‌شود تا یک توافق‌نامه صلح شکننده را که خواسته‌های طالبان را برآورده می‌‌سازد، قبول کند. طالبان نوع نظام سیاسی خود را تحمیل می‌کنند که به آن‌ها مشروعیت دینی می‌بخشد و به آنها اجازه می‌دهد تا بر سایر نیروهای سیاسی و اجتماعی تفوق حاصل کند. یک توافق صلح تحت مقررات طالبان این امکان را برای آنها فراهم می‌کند تا سرانجام قوه‌های مثل قوه مقننه و دستگاه قضایی را در اختیار بگیرند یا قدرت بالاتری در آن‌ها داشته باشند. علاوه بر این، تخمین زده می‌شود که طالبان ده‌ها هزار جنگ‌جو داشته و براساس چنین توافق صلح، آنها یا به نیروهای امنیتی ملحق می‌شوند و یا به‌عنوان نیروهای موازی، مسلح باقی می‌مانند و در صورت لزوم آماده عمل می‌شوند.

این سناریو ممکن است یک پیروزی نرم به نظر برسد، اما به‌راحتی می‌تواند تبدیل به خشونت شود. خروج جامعه بین‌المللی از افغانستان و خوش‌بینی غیر واقعی نسبت به موقعیت ایدئولوژیک و روابط نیابتی طالبان ممکن این سناریو را تسهیل کند. پاکستان از این نسخه توافق‌نامه صلح که طالبان را در سیاست افغانستان نقش مسلط می‌دهد، حمایت می‌کند. این سناریو برای بسیاری از مردم افغانستان قابل قبول نیست و می‌تواند وضعیت شکننده‌ای را ایجاد کند که می‌تواند منجر به خشونت شود.

چشم‌اندازی برای یک صلح پایدار

توافق صلح دوام‌دار تنها زمانی محتمل است که هر دو طرف چندین عامل اساسی را در نظر بگیرند. این موارد شامل توافق‌نامه صلح احتمالی، اجرای آن، نظام سیاسی آینده و نحوه تأمین حقوق شهروندان است.

نخست، نیاز است به پاکستان فشار آورده شود تا علیه پناه‌گاه‌های طالبان در داخل این کشور، اقدام کند. دست‌کم پاکستان باید اطمینان دهد که خشونت کاهش یافته و طالبان هنگام مذاکره با دولت افغانستان، انعطاف پذیر هستند. در غیر این صورت، تصور صلح پایدار در متن جنگ نیابتی دشوار است. در عین حال، افغانستان باید در سیاست‌های منطقه‌ای بی‌طرف باشد و آینده آن نباید وابسته به رقابت هند و پاکستان باشد.

دوم، روند تقسیم قدرت با طالبان باید مبتنی بر شفافیت باشد. توافق‌نامه صلح باید به‌طور متقابل توافق شود طوری‌که شامل چندین مرحله تطبیق و نظارت بین‌المللی باشد. با این حال، توافق برای تقسیم قدرت باید بخشی از توافق‌نامه صلح باشد، نه برعکس آن. اجرای تقسیم قدرت قبل از توافق صلح بسیار خطرناک است و می‌تواند منجر به فروپاشی نظم سیاسی شود.

سوم، حقوق شهروندی و زنان و مشروعیت دموکراتیک، باید اساس نظام سیاسی آینده باشد. در غیر این صورت، در کشوری پر تنوع و تکثر اجتماعی و سیاسی افغانستان، صلح پایدار امکان پذیر نیست.

چهارم، یک نظام سیاسی استوار بر تفکیک قوا ضروری است. اطمینان از این‌که قدرت سیاسی در دست یک حزب مانند طالبان نیست، افغانستان را در برابر سواستفاده از قدرت محافظت می‌کند.

بنابراین‌، برای اطمینان از صلح در افغانستان و خروج مسئولانه نیروهای خارجی، بسیار مهم است که دولت بایدن پیامدهای جنگ نیابتی را در تلاش‌های صلح، در نظر بگیرد. وقتی صحبت از زمینه داخلی می‌شود، بدون در نظر گرفتن تنوع سیاسی- اجتماعی کشور و حقوق شهروندان، فکر کردن در مورد صلح پایدار بسیار دشوار است.

عباس فراسو دانشجوی مقطع دکترا در دانشگاه دیکین استرالیاست. او دارای مدرک ماستری در رشته مطالعات صلح و منازعه از دانشگاه مطالعات خارجی توکیو در جاپان است. پژوهش‌های عباس فراسو بر تأثیرات جنگ نیابتی بر پویایی جنگ داخلی متمرکز است.

عباس فراسو، دانشجوی دکتری از استرالیان

همزمان آقای خلیل‌زاد نیز با انتشار پیامی در توییتر گفت در این سفر سه روزه خواستار یافتن یک توافق سیاسی میان دولت افغانستان و پیکارجویان طالب شده تا آتش بس دائمی و همه‌جانبه در کشور تحقق یابد.

آقای خلیل‌زاد در ادامه افزود در جریان دیدار با مقام‌های دولتی، چهره‌های سیاسی و اعضای جامعه مدنی در کابل پیرامون گزینه‌های متعدد برای پیشبرد روند صلح مباحثی را رد و بدل کرده است.

وی گفتگو با مقام‌های افغان را دلگرم‌کننده عنوان و تاکید ورزیده است یک اجماع همگانی و گسترده و حمایت قابل قبول از روند صلح در کشور وجود دارد.

در خبرنامه سفارت آمریکا آمده نماینده این کشور روی تمرکز ایالات متحده بر افغانستان، دیپلماسی و جلب حمایت بیشتر جامعه بین‌المللی برای صلح کار کرده است.

محمد سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری می‌گوید نظم جمهوری، قانون اساسی و نهادهای امنیتی کشور نباید در روند صلح از بین برده شوند.

آقای دانش که امروز (پنج‌شنبه، چهاردهم حوت) در مراسم گرامی‌داشت از بیست‌وششمین سالیاد شهادت عبدالعلی مزاری در کابل صحبت می‌کرد، بر حفظ نظم جمهوری در روند صلح تأکید کرد.

آقای دانش گفت هیچ طرح صلحی نباید در غیاب دولت و مردم افغانستان به بحث گرفته شود و به بهانۀ آمدن صلح نظم جمهوری از بین برده شود.

او افزود بهترین راهکاری برای تأمین صلح در کشور برگزاری انتخابات است و همۀ طرف‌های سیاسی در این روند باید شرکت کنند.

آقای دانش خاطرنشان ساخت صلح یک روند دوجانبه است که یک طرف رهبران سیاسی افغانستان در چوکات دولت و طرف دیگر آن گروه طالبان به گفت‌وگو می‌پردازند و در پیوند به آیندۀ کشور تصمیم می‌گیرند.

آقای دانش با انتقاد از رویکرد طالبان اعلام کرد این گروه هنوزهم در فکر آن است که طرف‌های سیاسی به طالبان بیعت کنند. او از طالبان می‌خواهد که رویکرد انحصارطلبانه را کنار بگذارند.

این در حالی است که به تازه‌گی زلمی خلیل‌زاد، نمایندۀ ویژۀ امریکا در امور صلح افغانستان در سفرش به کابل طرح تازه‌یی را برای تسریع روند صلح با رهبران سیاسی کشور شریک ساخته است. گفته می‌شود در چوکات این طرح می‌بایست یک حکومت مشارکتی با شمولیت طالبان در افغانستان ایجاد شود.

خلیل زاد نماینده ویژه امریکا ( ۵ شنبه، ۱۴ حوت ) در رشته تویتی گفت او در دیدار هایش با مقامات حکومتی، چهره های سیاسی و اعضای جامعه ای مدنی در کابل روی گزینه های مختلف برای پیشبرد روند صلح گفتگو کرده است.

زلمی خلیل ‌زاد، نماینده‌ی ویژه‌ی امریکا در امور صلح افغانستان همزمان با پایان سفر سه روزه‌اش به کابل، می‌گوید دولت افغانستان و گروه طالبان باید راهی برای توافق سیاسی و تأمین آتش‌بس دایمی و همه‌جانبه پیدا کنند.

وی این گفتگورا دلگرم‌ کننده خوانده و گفته است که حمایت گسترده از تسریع در روند صلح و تحقق صلح عادلانه و پایدار در افغانستان وجود دارد.

زلمی خلیل‌زاد افزوده است که در این دیدارها، آنچه را که برای جلب حمایت گسترده‌ی جهانی به‌ منظور کمک برای پیشرفت روند صلح نیاز است، نیز با مقامات حکومتی، چهره‌های سیاسی و اعضای جامعه‌ی مدنی مطرح کرده است.

در همین حال، سفارت امریکا در کابل با نشر خبرنامه‌ای گفته است که خلیل‌زاد در جریان این دیدارهایش تمرکز امریکا را روی افغانستان، دیپلماسی و جلب حمایت بیشتر بین‌المللی برای صلح افغانستان، به‌ صورت اجمالی ارایه کرده است.

در خبرنامه تأکید شده است که او از تعهد جامعه‌ی مدنی به صلح با وجود افزایش خشونت‌های هدفمند، ابراز امیدواری کرده است.

آقای خلیل‌زاد و سفارت امریکا در کابل جزئیات بیشتری از بحث روی گزینه‌های مختلف برای پیشبرد روند صلح افغانستان در دیدار او با مقام‌های حکومتی افغانستان ارایه نکرده است.

همچنان منابعی معتبر از دولت افغانستان گفته بودند که امریکا طرح ایجاد یک حکومت عبوری و انتقال قدرت از دولت فعلی به دولت عبوری را به رهبران دولت افغانستان سپرده است. براساس این طرح، پس از شروع روند جدید در آنکارا و حصول توافق بر سر مسایل اساسی، انتقال قدرت به دولت انتقالی صورت خواهد گرفت.

قابل ذکر است که دور تازه ای سفر های زلمی خلیل زاد در دهم حوت آغاز شده است و با رییس جمهور غنی و رییس شورای عالی مصالحه ملی عبدالله عبدالله و شماری از چهره های سیاسی دیدار و گفتگو کرده است.

ریس جمهور غنی ضمن ستایش از ماموریت ملل متحد در افغانستان، فعالیت های این سازمان را برای افغان ها، مفید و ارزنده خواند.

دو طرف در این دیدار همچنین در باره‌ی تلاش‌های صلح، اوضاع جاری کشور، دیدگاه‌های جامعه‌ی بین‌المللی در مورد تحولات کشورهمکاری با جامعه‌ی بین‌المللی و نیاز مبرم به اجماع داخلی بحث و تبادل نظر کردند.

در پایان این دیدار، هر دو طرف در راستای همکاری و هماهنگی حکومت افغانستان و سازمان ملل متحد، تعهد شان را ابراز کردند.

قابل ذکر است اوضاع جاری  کشور در این آواخر خوب نیست و باعث نگرانی های همه شهرواندن کشور شده است. شهروندان می افزایند اگر این حالت ادامه داشته باشد افغانستان به دهه نود خواهد رفت.

 امرالله صالح معاون اول ریاست جمهور امروز چهارشنبه(۱۳حوت) گفت در دیدار خلیلزاد و رییس جمهور غنی فقط روی روند صلح و برنامه‌های مرتبط با آن صحبت شده است.
روز گذشته برخی رسانه‌ها به نقل از منابعی، گزارش دادند در دیدار رییس جمهور غنی با خلیلزاد، روی یک حکومت موقت توافق شده است.
در واکنش به این مسئله صالح می‌گوید: «در دو دور جلسات با هیات امریکایی بریاست آقای خلیل زاد من اشتراک داشتم. محور بحث های ما – به عباره دیگر لب و لباب بحث های ما روی پروسه صلح – تقویت مناسبات دو جانبه میان امریکا و افغانستان – تحلیل و بررسی استراتیژی فریب و چند رویه گی طالبان و پاکستانی ها و اینکه چگونه اراده واقعی مردمی افغانستان در تمام پروسه تمثیل گردد متمرکز بود».
آقای صالح نشر گزارشی را مبنی بر این که در این دیدار روی حکومت موقت توافق شده، شایعه سازی خوانده است.
صالح افزود: «دشمن گاهی از صلح سخن می‌گوید ولی همیشه متوسل به خدعه و نیرنگ و کشتار است. در عمل و کردار ما از طالبان هیچ نوع نشانه ای از صلح و تفاهم نمی بینیم. لطفا اسیاب شایعات نباشید. اساس نطام جمهوری اسلامی افغانستان قانون اساسی است که با رای مستقیم مردم ساخته شده است. کسی صلاحیت لغو و باطل سازی قانون اساسی را ندارد».
حکومت افغانستان همواره با هر نوع حکومت موقت شدیداً مخالفت کرده و آن را انقطاع در نظام سازی و فروپاشی دستاوردهای دو دهه اخیر در کشور عنوان می‌کند.

امرالله صالح معاون اول ریاست جمهوری می گوید ریاست امنیت ملی شانزده نقطه بمب گذاری نشانی شده از سوی طالبان در مسیر رفت و آمد وی را شناسایی کرده و دو نفر از عاملان بازداشت شده حمله انفجاری به کاروان او اعتراف کرده اند قصد ترور کریم خلیلی و سرور دانش را نیز داشته اند.

امرالله صالح امروز چهارشنبه (۱۳حوت) در گزارش جلسه امنیتی شش ونیم با اشاره به حمله ۱۹ سنبله به کاروان حامل خود گفت است با وجودی اینکه طالبان آن را برعهده نگرفتند اما شبکه ای را که ریاست عمومی امنیت ملی بازداشت کرده همه طالبانی هستند که با لشکر طیبه که اکنون اسمش جیش محمد است از نزدیک کار می کنند.

معاون اول ریاست جمهوری تاکید کرد تلاش امنیت ملی به خاطر دستگیری قاری سعید سردسته این گروه در ولایت کنر تا کنون بدون نتیجه بوده است.

او افزود دو نفر از بازداشت شدگان اعتراف کرده اند تثبیت سلسله حرکت سرور دانش معاون دوم ریاست جمهوری و کریم خلیلی رهبر حزب وحدت نیز در دستور کار شان بوده است.

به گفته او امنیت ملی جزییات را با کریم خلیلی و سرور دانش شریک می سازد.

این در حالی است که در انفجاری که در تاریخ ۱۹ سنبله کاروان معاون اول ریاست جمهوری را در منطقه چهارراهی تایمنی شهر کابل هدف قرار داد بیش از ۱۰ تن کشته و ۱۵ تن دیگر زخمی شده‌اند.

امرالله صالح نیز در این حمله به گونه سطحی زخمی شده بود.

پایان روند قانونی سازی موتر های یک کلید

امرالله صالح در ادامه نگاشت معیاد و ضرب الاجل برای ثبت و رسمی سازی موتر های بی اسناد و یک کلید به پایان رسیده است.

او تاکید کرد به خاطر اینکه راه قاچاق مسدود شود این مدت هیچگاه تمدید و تجدید نمی شود و پس از این به پولیس و امنیت ملی هدایت و صلاحیت داده می شود موتر های بی اسناد را مصادره کنند.

به گفته او برای مصادره این نوع موتر ها طرز العملی از قبل ترتیب شده است.

روند قانونی سازی موتر های بدون استاد پس از آغاز جلسات شش ونیم شروع شد و وزارت مالیه نیز روند ثبت وسایط بدون اسناد گمرکی که زیر نام «یک کلید» گشت‌وگذار می‌کنند را به تاریخ  ۱۱ عقرب آغاز کرد.

مارشال عبدالرشید دوستم، رهبر حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان، گفت در کنار ایجاد اجماع برای صلح، در جبهه‌ی نظامی نیز باید آمادگی گرفته شود.

آقای دوستم، این موضوع را روز سه‌شنبه (۱۲ حوت)، در دیدار با زلمی خلیل‌زاد، نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا برای صلح افغانستان، بیان کرد.

او در این دیدار گفت: «در پهلوی به‌وجود آوردن اجماع ملی برای گفت‌وگوهای صلح، در جبهه‌ی نظامی نیز برای دفاع از مردم افغانستان آمادگی کامل گرفته شود.»

آقای دوستم، همچنان تاکید کرد سربازان امریکایی باید بدون عجله و به گونه‌ی مسئولانه افغانستان را ترک کنند.

او افزود قطع جنگ و برقراری آتش‌بس، می‌تواند پیشرفت سریعی را در گفت‌وگوهای صلح و دست‌یافتن به صلح دایمی در افغانستان به وجود بیاورد.

از سویی هم، زلمی خلیل‌زاد، در این دیدار، بر اجماع رهبران سیاسی و توحید دیدگاه‌های آن‌ها در زمینه‌ی گفت‌وگوهای صلح و آینده‌ی افغانستان تاکید کرد.

آقای خلیل‌زاد، به برگزاری نشستی در سطح مقام‌های بلندرتبه اشاره کرد و گفت: «این نشست به موفقیت گفت‌وگوهای صلح کمک خواهد کرد.»

همزمان با یک‌سالگی امضای توافق‌نامه‌ی قطر، زلمی خلیل‌زاد، اولین دور سفرهای خود به عنوان نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا برای صلح افغانستان در اداره‌ی جو بایدن، را آغاز کرده است.

وزارت خارجه‌ی امریکا، روز یک‌شنبه (۱۰ حوت) اعلام کرد که آقای خلیل‌زاد این بار به افغانستان، قطر و شماری دیگر از کشورهای منطقه سفر خواهد کرد.

این وزارت، افزوده است که در جریان این دید و بازدید با چهره‌های سیاسی افغانستان، نمایندگان طالبان و کشورهای منطقه که منافع شان را در یک راه حل پایدار سیاسی و آتش‌بس فراگیر در افغانستان می‌بینند، بحث خواهد کرد.

جلسه رهبری حکومت به ریاست محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان قبل از ظهر امروز( سه شنبه، ۱۲ حوت )  در ارگ برگزار شد.

در این جلسه که معاونین ریاست جمهوری نیز حضور داشتند در خصوص ارزیابی معاشات NTA و افزایش قیمت های مواد خوراکی در بازار و راه حل های آن، بحث و تبادل نظر صورت گرفت.

ابتدا امرالله صالح معاون اول ریاست جمهوری، گزارش ارزیابی معاشات NTA به سطح حکومت را به جلسه ارائه کرده، گفت بزرگترین مشکل در این زمینه، نبود تعریف واضح وظایف می باشد و سیستم اصلاح معاشات بلند، باید به گونۀ تدریجی تطبیق گردد و پول صرفه جویی شده به معاشات مامورین پایین رتبه افزود شود.

رئیس جمهور به وزارت مالیه هدایت داد پروسه NTA تنها تا ماه حمل ادامه یابد و جلسه آینده رهبری حکومت، روی میکانیزم واضح در این خصوص، فیصله خواهد کرد.

رئیس جمهور غنی به خاطر کاهش قیمت های مواد اولیه در بازار، هدایت داد نشستی با تاجران بزرگ و اتحادیه های تیل و گاز برگزار گردد تا برای مشکل ذکر شده راه حل بنیادی پیدا شود.

وی در اخیر سخنانش گفت که ثبات قیمت در بازارها به نفع همه است و در صورت انحصار طلبی، حکومت اقدامات لازم را انجام خواهد داد.

مایک مک‌کال در مصاحبه با صدای امریکا گفت خلیلزاد تعدیل توافق‌نامه را می‌خواهد تا حضور نظامی ایالات متحده در افغانستان فراتر از اول ماه می پذیرفته شود و نیز خشونت علیه غیرنظامیان و قوای مسلح افغانستان کاهش یابد.
مک‌کال برای پیشرفت روند صلح افغانستان پیشنهاد کرد طالبان از «کشتن مردم» دست بکشند و با القاعده قطع رابطه کنند.
او همچنان در این مصاحبه تمرکز قدرت را در چهاردیوار ارگ چالش عمده‌ خوانده که به باور وی از زمان تهاجم به رهبری امریکا در افغانستان تا کنون مشکل آفرین بوده است.
این نمایندۀ جمهوریخواه تاکید می‌کند که باید تمرکززدایی قدرت در افغانستان صورت گرفته و قدرت با ولایت‌ها تقسیم شود.
به گفته وی، تعیین ضرب‌الاجل برای خروج نیروهای خارجی هرگز ایده درستی نبوده و باید خروج قوا وابسته به شرایط و منوط به پابندی طالبان به تعهدات شان به ویژه در زمینۀ قطع رابطه با القاعده باشد.
مک‌کال در ادامه گفته است روسیه، پاکستان و چین می‌خواهند تا طالبان بر افغانستان مسلط شوند که به باور این قانونگذار امریکایی «مایۀ اقتدار روسیه، چین و پاکستان در منطقه خواهد بود».
با این حال، زلمی خلیلزاد روز گذشته وارد افغانستان شده و تاکنون با رییس جمهور غنی، داکتر عبدالله عبدالله رییس شورای عالی مصالحه ملی، حامد کرزی رییس جمهور پیشین کشور، گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی و محمد کریم خلیلی رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان دیدار داشته است.
قرار است آقای خلیلزاد به پاکستان و قطر نیز برود.

زلمی خلیل‌زاد، نماینده ویژه آمریکا در امور صلح افغانستان پیش از چاشت امروز دوشنبه، یازدهم حوت با عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه ملی در کاخ سپیدار دیدار کرد.

زلمی خلیلزاد، نماینده‌ی ویژه‌ی آمریکا در امور صلح افغانستان در جریان سفر منطقه‌ای خود به کابل آمده و با عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی دیدار کرده است.

در این دیدار معاونان شورای عالی مصالحه ملی و هیأت همراه زلمی خلیل‌زاد نیز حضور داشتند.

طبق اعلام سپیدار، دو طرف درباره‌ مذاکرات صلح، بازنگری توافق‌نامه‌ دوحه و روند مذاکرات صلح از سوی اداره‌ جدید ایالات متحده‌‌ ، تسریع روند مذاکرات صلح، دور دوم مذاکرات در دوحه، کاهش خشونت‌ها، راه‌های پیش‌رفت در مذاکرات صلح و دست‌یافتن به صلح دایمی بحث و تبادل نظر کردند.

جزییات بیش‌تری از سوی سپیدار درباره گفت‌وگوی عبدالله عبدالله و خلیل‌زاد درباره بازنگری توافق‌نامه دوحه به نشر نرسیده است.

دولت جدید آمریکا به رهبری جو بایدن اعلام کرده است توافق‌نامه دوحه را بررسی می‌کند تا روشن شود که طالبان به تعهداتش پای‌بند بوده است یا خیر.

از امضای این توافق‌نامه یک سال می‌گذرد و طالبان متهم هستند که به برخی از تعهدات اصلی خود در این توافق‌نامه پای‌بند نبوده‌اند.

گفتنی است که زلمی خلیل‌زاد اولین سفرش را پس از تمدید مأموریتش به عنوان نماینده ویژه آمریکا در امور صلح افغانستان آغاز کرده است.

وزارت خارجه آمریکا گفته است که او در این سفر با رهبران افغانستان، نماینده‌گان طالبان و کشورهای منطقه که منافع‌شان به توافق سیاسی عادلانه و پایدار و همین طور آتش‌بس دایمی در افغانستان گره خورده است، گفت‌وگو می‌کند.

آقای نبیل در یک رشته توییتی امروز (یک‌شنبه، ۱۰ حوت) گفت توافق‌نامه قطر یک ساله شد و زلمی خلیل‌زاد از گروه طالبان و پاکستان برای بازیگران جهانی و کشورهای منطقه یک ببر کاغذی ساخته است.

به گفته وی: «آن گونه که به نظر می‌رسد، متاسفانه داکتر صاحب خلیل‌زاد از طالبان و پاکستان، چنان یک ببر کاغذى هولناک ساختند که تمام کشورهای منطقه و بازیگران جهانی، به آن باور کنند و آن‌ها را بخشی از بازی حساب کنند.»

این مقام پیشین امنیت ملی بیان داشته است نه تنها گروه طالبان و پاکستان ببر مورد نظر آقای خلیل‌زاد نیستند که در حقیقت در شکل کاغذی نیز شبیه به گربه‌های صحرایی‌اند.

رئیس پیشین امنیت ملی کشور اظهار داشته است اکنون دستگاه سیاست‌گذاری پاکستان و طالبان فکر می‌کنند که با کشتن شهروندان بی‌گناه افغانستان می‌توانند خود را ببر ثابت کنند.

به باور آقای نبیل، دکتران متخصص جمهوریت مورد نظر آقای خلیل‌زاد با معامله و فساد، تمام توان جبهه جمهوریت را از میان برده و دیگر کسی به شعارهای آنان باورد نمی‌کند.

او تاکید کرده است شعارهای جمهوریت خواهی حکومت دیگر رنگ باخته و کسی به آن باور ندارد، زیرا همواره با این شعارها معامله صورت گرفته است.

این مقام پیشین امنیت ملی گفته است جمهوریت واقعی شهروندان افغانستان، روشن‌فکران، علما، زنان، کسبه‌کاران و نظامیان هستند که در هر دو طرف صدای‌شان شنیده نمی‌شوند.

آقای نبیل علاوه کرده است امروز نیز شهروندان کشور از نقاط مختلف افغانستان، متحدانه برای دفاع از فرهنگ، شرف و عزت‌شان ایستاده و به هر دو گروه جعلی و کاذب «نه» می‌گویند.

گفتنی است در تاریخ ۱۰ حوت سال گذشته، ایالات متحده آمریکا و گروه طالبان پس از ۱۹ سال جنگ و درگیری و نیز ۱۸ ماه مذاکره، سرانجام باهم توافق‌نامه صلح امضا کردند.

بر اساس این توافق‌نامه، آمریکا تمام نیروهای خود را تا اوایل ماه می سال ۲۰۲۱ میلادی به گونه کامل از افغانستان خارج می‌کند و در عوض گروه طالبان نیز روابط خود را با گروه‌های تروریستی قطع کرده، خشونت‌های خود را کاهش داده و وارد گفت‌وگوهای بین‌الافغانی می‌شود.

اما با گذشت یک سال از این توافق‌نامه که توسط زلمی خلیل‌زاد، نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا برای صلح افغانستان و ملا برادر، معاون سیاسی طالبان در دوحه قطر به امضا رسید، نه تنها خشونت‌ها از سوی طالبان را کاهش نداد که افازیش نیز داد.

علاوه از افزایش خشونت‌ها و شدت جنگ در سراسر افغانستان، موج جدیدی از ترورهای هدفمند و کارگذاری ماین‌های مقناطیسی برای هدف قرار دادن کارمندان دولتی، نظامیان، خبرنگاران، اعضای جامعه مدنی و فعالان حقوق زنان نیز آغاز شد.

اقداماتی که خشم شهروندان افغانستان و جامعه جهانی را برانگیخت. همزمان با موج اعتراض‌های مردم نسبت به این رویکرد گروه طالبان، حکومت جدید ایالات متحده آمریکا به رهبری جو بایدن از بازنگری در توافق‌نامه این کشور با گروه طالبان سخن گفته است.

همچنان واشنگتن گفته است که سربازان این کشور را تا اوایل ماه می از افغانستان خارج نمی‌سازد، زیرا نمی‌خواهد خروج عجولانه و غیرمسئولانه داشته باشد.

محمد هاشم سلطانی