دسته: سیاست

یک مقام نیروی دریایی امریکا گفت افغان ها پلیس خود را “منفورترین نهاد” در افغانستان می دانند.

به دنبال تسخیر کابل توسط نیورهای طالبان و سقوط دولت افغانستان هیئت تحریریه نیویورک‌ تایمز در مقاله‌ای با عنوان « تراژدی افغانستان » نوشت: پس از ۲دهه تقلای پرهزینه و خون‌بار برای ایجاد یک دولت سکولار همراه با نیروهای امنیتی فعال و قوی در افغانستان، آنچه در پایان با خروج ارتش ایالات متحده رقم خورد _دومینوی سقوط ولایات، تصرف بی‌دردسر نهادهای دولتی و تسخیر بدون مقاومت و برق‌آسای کابل توسط طالبان_ بیش از هرچیزی غم‌انگیز است.

عطا محمد نور والی پیشین بلخ و از فرماندهان جهادی در پیامی ویدیویی گفته است که نیروهای ناتو 20 سال پیش بدون اجازه شهروندان افغانستان وارد شدند و اما هم اکنون پس از اتمام اهداف شان بدون اجازه ما از کشور خارج شده اند.

آقای نور که پس از سقوط شهر مزار شریف به دست نیروهای طالبان به خارج از کشور رفته است می گوید خارجی ها با توهین و اهانت به تمامی مجاهدین و بزرگان قومی افغانستان وارد کشور شده و دولت دست نشانده ای را بر مردم افغانستان تحمیل کردند.

وی افزود “طی این 20 سال خارجی ها مردمانی بی ریشه و بی پایگاه که وابستگی به خودشان دارند را از اروپا و آمریکا آوردند و بر گرده های مردم ما سوار کردند.”

آقای عطا با اشاره به دولت اشرف غنی از آن به عنوان یک جمهوریت سه نفره که در آن فقط اشرف غنی به عنوان رئیس جمهور، حمد الله محب به عنوان مشاور امنیت ملی و فضل محمود فضلی به عنوان رئیس اداره امور صلاحیت داشتند، یاد کرده و گفت حتی معاونین رئیس جمهور هیچ قدرتی نداشتند و تنها اکت/ادای داشتن قدرت را در می آوردند.

آقای نور در خصوص سقوط ولایت بلخ می گوید که توطئه بسیار بزرگ و سازمان یافته بود و بسیاری از اطرافیانش پیش از آن به وی هشدار داده بودند اما او اصرار بر مقاومت داشته است.  

به گفته ی وی، در طول روزهای مقاومت علیه نیروهای طالبان، حتی یک سلاح هم از طرف دولت به او داده نشد و تمام قول اردو ظرف ده دقیقه تسلیم شد.

عطا محمد نور در پیامش تاکید کرده که طالبان هیچ فرقی نکرده و همان طالب 20 سال پیش هستند و در حال حاضر فقط ظاهرسازی می کنند.

او افزوده طالبان باید تشکیل یک دولت همه شمول و فراگیر را قبول کنند که مورد قبول مردم افغانستان و جامعه جهانی باشد، در غیراینصورت باید بدانند که مقاومت آنها ادامه دارد و باز خواهند گشت.  

براساس نامه ای که نیویورک پست آن را منتشر کرده اسامه بن لادن بنیانگذار گروه القاعده در زمان حیاتش به اعضای این گروه دستور داده بود تا به جو بایدن هیچ آسیبی نرسانند تا در صورتی که بایدن رهبری آمریکا را به عهده گیرد، کشور را به سوی بحران هدایت خواهد کرد.

براساس نامه منتشر شده که از منزل بن لادن در ابت آباد پاکستان هنگام کشته شدنش کشف شده، او از جو بایدن که در آن زمان معاون باراک اوباما بود به عنوان «اردک لنگان» نام برده؛ اصطلاحی در ادبیات سیاسی برای شخصی که مقام یا پستی را تحویل می گیرد اما توانایی تصمیم گیری و انجام امور را ندارد.

بن لادن در نامه اش به اعضای القاعده توصیه کرده بود به دنبال کشتن باراک اوباما و جنرال دیوید پترئوس رئیس وقت سازمان سیا باشند، تا در صورت کشته شدن اوباما، براساس قوانین بایدن قدرت را به دست گرفته و آمریکا را به سوی بحران خواهد کشاند.  

این گزارش در حالی مطرح می گردد که محبوبیت جو بایدن میان آمریکایی ها که چند ماهی از ریاست جمهوری اش بیشتر نمی گذرد به شدت کاهش یافته است.

براساس یک نظر سنجی در آمریکا، بسیاری از شهروندان آن کشور معتقدند که در دولت بایدن دیگران تصمیم گیرنده هستند و جو بایدن از نگاه جسمی و روانی مناسب ریاست جمهوری نیست.  

جو بایدن به دلیل سیاست هایش در قبال افغانستان این روزها بشدت هدف انتقادهای گسترده قرار گرفته است، گرچه او خودش این انتقادها را قبول ندارد.

روسای جمهور ترکیه و یونان در مورد تحولات افغانستان و مهاجرت گفت‌وگو کردند. رجب طیب اردوغان در این تماس تلفنی با نخست‌وزیر یونان گفت امیدوار است طالبان برای دوره گذار با رهبران سیاسی در افغانستان مذاکره کنند.

به گزارش خبرگزاری آناتولی، رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه  روز جمعه، بیست‌ونهم اسد، با کیریاکوس میتسوتاکیس، نخست‌وزیر یونان، تلفنی گفت‌وگو کرد. در این تماس تلفنی تحولات افغانستان و مهاجرت از محورهای بحث دو طرف بوده است.

اردوغان در این گفت‌وگو بر لزوم همکاری‌ها در مسأله مهاجرت مبتنی بر منافع دو طرف تأکید کرده است.

رییس جمهور ترکیه گفت افغانستان در دوران بحران به سر می‌برد و دولت جدید باید فراگیر باشد و حضور همه طرف‌ها و تنوع مردم افغانستان را نشان دهد.

دو طرف بر افزایش موج مهاجرت با تشکیل نیافتن دولت انتقالی در افغانستان تأکید کرده هشدار داده‌اند این وضعیت به چالش جدی برای همه مبدل خواهد شد.

طالبان یک هفته است که کنترل کابل، پایتخت کشور را به‌ دست دارند. هرچند تلاش‌ها برای  تشکیل حکومت فراگیر و همه‌شمول جریان داشته، اما تاکنون بی‌نتیجه بوده است.

پیش‌تر خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام طالبان گزارش داد در چند هفته آینده، چارچوب دولت جدید را اعلام می‌کنند.

سفارت افغانستان در تهران با انتشار بیانیه ای در صفحه رسمی فیس بوک اش که همچنان با نام «سفارت جمهوری اسلامی افغانستان» است نوشته سفارت افغانستان در تهران و جنرال قنسولگرهای مشهد و زاهدان سر از روز یکشنبه 31 اسد فعالیت خویش را مجددا آغاز می نماید.

لازم به ذکر است که نمایندگی های سیاسی افغانستان در ایران طی یک هفته گذشته به دستور ستاد ملی مبارزه با کرونای ایران تعطیل بوده اند.   

این سفارت همچنین در ادامه پیامش یادآور شده به دلیل مشکلات بوجود آمده در داخل افغانستان، امکان طی مراحل پاسپورت و تذکره های الکترونیکی برای متقاضیان در این نمایندگی های سیاسی در حال حاضر نمی باشد، اما دیگر فعالیت های آنان از فردا مجددا آغاز می گردد.

.

یک مقام طالبان در گفتگو با رویترز که خواسته نامش فاش نشود گفته است که کارشناسانی از این گروه که در مسایل مذهبی، حقوقی و سیاست خارجی آشنایی دارند، طی چند هفته آینده چارچوب حکومتی جدید در افغانستان را معرفی خواهند کرد.  

وی همچنین گفته است که این چارچوب حکومتی همان دموکراسی به معنای غربی نخواهد بود، بلکه ساختاری خواهد که حق و حقوق همگان محفوظ است.

این مقام طالبان همچنین در خصوص گزارش های خشونت و انتقام جویی برخی نیروهای این گروه گفت که طالبان به این موارد رسیدگی خواهد کرد و افراد خاطی مورد بازجویی قرار خواهند گرفت.   

این گفته ها در حالی از سوی این مقام طالبان مطرح می شود که پیش تر وحید الله هاشمی یکی دیگر از اعضای ارشد طالبان گفته بود دموکراسی در افغانستان جایگاهی ندارد و احتمالا ساختار حکومتی به صورت شورایی خواهد بود که براساس قوانین شریعت تدوین شده است.   

جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا روز جمعه اطمینان داد که شرایط دشوار خارج کردن هزاران غیرنظامی از کابل و صحنه‌های هرج و مرج در فرودگاه بر اعتبار کشورش در صحنه بین‌المللی تاثیر نگذاشته اما با این حال گفت نمی‌تواند قول دهد که نتیجه نهایی عملیات خروج چه خواهد شد.

وی مدعی شد که با متحدان آمریکا در ناتو صحبت کرده‌ است و این موضوع [اعتبار آمریکا] در واقع «برعکس است» و آن‌ها از اقدامات آمریکا راضی هستند.

بایدن همچنین گفت که ایالات متحده متعهد است تمام افغان‌هایی را که در جنگ کمک کرده‌اند، از افغانستان خارج کند.

دولت آمریکا به دلیل آشفتگی و صحنه‌های اغلب خشونت آمیز در خارج از فرودگاه با انتقاد روبرو شده است. به گفته مقامات آمریکایی پروازهای این کشور در فرودگاه کابل روز جمعه برای چند ساعت متوقف شده بود با این حال پروازها از بعد از ظهر از سر گرفته شد.

رئیس جمهوری آمریکا همچنین تاکید کرد که نمی‌تواند «نتیجه نهایی» عملیات تخلیه کابل را تضمین کند. او این عملیات را یکی از «سخت‌ترین» عملیات‌ها در تاریخ توصیف کرد.

رئیس جمهوری آمریکا همچنین تاکید کرد که نمی‌تواند «نتیجه نهایی» عملیات تخلیه کابل را تضمین کند. او این عملیات را یکی از «سخت‌ترین» عملیات‌ها در تاریخ توصیف کرد.

وی در سخنرانی خود در کاخ سفید افزود: «این ماموریت خطرناک است. این موضوع در شرایط سخت انجام می‌شود و برای نیروهای مسلح ما خطر دارد.»

بایدن افزود: «من نمی‌توانم قول دهم که نتیجه نهایی چه خواهد بود یا بدون خطر از دست دادن [نیروها] تمام شود.» وی وعده داد به‌عنوان فرمانده کل می‌توانم به شما اطمینان دهم که تمام امکانات ممکن را بسیج خواهد کرد.

رئیس جمهوری آمریکا که پس از یک جلسه توجیهی با تیم امنیت ملی خود پیش خبرنگاران آمده بود، گفت در حال حاضر تقریبا شش هزار سرباز آمریکایی در کابل حضور دارند و ارتش تقریبا ۱۳ هزار نفر را از روز شنبه خارج کرده‌ است.

وی تاکید کرد در نشست هفته آینده گروه هفت برای اقدام و استراتژیک مشترک در افغانستان تصمیم می‌گیرند.

بایدن تصریح کرد که برای خروج نیروهای آمریکایی و غربی از افغانستان مدام در تماس با طالبان هستند. او به طالبان هشدار داد هرگونه حمله در حین عملیات خروج با پاسخ قاطع و سریع آمریکا روبرو می‌شود.

وی گفت: «بگذارید واضح بگویم، هر آمریکایی که بخواهد به کشور برگردد ما آن‌ها را برمی‌گردانیم.»

رئیس جمهوری آمریکا در پاسخ به این پرسش که آیا وی متعهد به اعزام نیرو به کابل برای خارج کردن آمریکایی‌هایی است که نتوانستند به فرودگاه برسند گفت که دولت وی هیچ نشانه‌ای مبنی بر مشکل داشتن آمریکایی‌ها در رسیدن به فرودگاه مشاهده نکرده و به توافق با طالبان مبنی بر اجازه دادن به شهروندان آمریکایی برای عبور از پست‌های بازرسی‌ در شهر اشاره کرد.

وی استدلال کرد اکنون زمان انتقاد از سیاست‌های وی درباره افغانستان نیست.

ملا عبدالغنی بردار، معاون سیاسی گروه طالبان، در رأس یک هیئت بلندرتبه‌ی این گروه، وارد کابل شد.

حمدالله وثیق، یکی از سخن‌گویان گروه طالبان، گفت ملا برادر، روز جمعه -۲۹ اسد-، وارد کابل شده و ملا خیرالله خیرخواه، عضو هیئت گفت‌وگوکننده‌ی این گروه نیز او را همراهی می‌کند.

ملا عبدالغنی برادر، روز سه‌شنبه‌ی هفته‌ی گذشته، از قطر به ولایت کندهار رفته بود.

ملا برادر، در حالی وارد کابل شده که روز یک‌شنبه‌ی هفته‌ی گذشته، شهر کابل در تصرف گروه طالبان در آمد.

در جریان چند روز گذشته، شمار دیگری از مقام‌های بلندرتبه‌ی گروه طالبان به شمول انس حقانی، نیز به کابل آمده اند.

 

در این ویدیو دیده می شود که آقای حشمت غنی احمدزی در دیدار با خلیل الرحمان حقانی با او خوش احوالپرسی کرده و شعارهایی در حمایت از گروه طالبان می دهد.

حمشت غنی احمدزی برادر بزرگتر آقای محمد اشرف غنی رئیس جمهوری برکنار شده افغانستان است که مدتی ریاست شورای عالی کوچی های کشور را بر عهده داشت.

خلیل الرحمان حقانی از اعضای ارشد گروه طالبان و برادر جلال الدین حقانی بنیانگذار شبک حقانی است که پیش از به قدرت رسیدن گروه طالبان در افغانستان، وزارت خزانه داری آمریکا به اطلاعاتی که منجر به دستگیری آقای حقانی می شد جایزه ای به مبلغ پنج میلیون دالر تعیین کرده بود.  

هنوز دلیل بسته شدن این وبسایت مشخص نیست، اما احتمالا این اقدام در ادامه تلاش های دیگر پلت فرم های رسانه ای جهان از جمله فیس بوک و واتس آپ است که چند روز پیش فعالیت های طالبان و دیگر فعالیت های مرتبط با آنها را ممنوع اعلام کرده بود.

مقامات طالبان تاکنون در این باره چیزی نگفته اند.

پیش تر فیس بوک نیز اعلام کرده بود که مطابق با سیاست های سازمانی این شرکت، طالبان یک «گروه تروریستی» است و هر گونه فعالیت اعضای این گروه و یا فعالیت در حمایت از این گروه ممنوع بود و حساب هایشان مسدود می گردد.

فیس بوک که مالک واتس آپ و اینستاگرام نیز می باشد گفته که این سیاست را در دیگر پلتفرم هایش نیز اعمال می کند.

امارات متحده عربی همچنین گفته این کشور تاکنون 8500 تن از شهروندان افغانستان را با هواپیماهای نظامی خود انتقال و اسکان موقت داده است تا بعد از طی مراحل به کشور ثالث انتقال داده شوند.

براساس بیانیه وزارت خارجه امارات، این شهروندان طی روزهای آتی با هواپیماهای نظامی آمریکا از میدان هوایی کابل به این کشور منتقل شده و سپس به کشورهای مقصد انتقال داده می شوند.

سلطان محمد الشمسی دستیار وزیر امور خارجه و همکاری های بین المللی امارات متحده عربی گفته است کشورش همواره متعهد به ارتقای همکاری های بین المللی می باشد.

وی گفت “امارات متحده عربی همواره به دنبال صلح و راه حل های چند جانبه بوده و به همکاری با شرکای بین المللی اش برای سرعت بخشیدن به کمک ها برای شهروندان افغانستان که در دوران بی ثباتی قرار دارند ادامه می دهد.”

لازم به ذکر است که وزرای خارجه اعضای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) نیز امروز (جمعه) با برگزاری نشستی اضطراری به منظور بررسی اوضاع افغانستان خواهان آن شدند تا روند عملیات خروج شهروندان خارجی و افغان هایی که در خطر می باشند سرعت گرفته و ادامه دار باشد.

آنها همچنین از تمامی طرف های ذینفع در افغانستان خواستند تا هر چه سریع تر به خشونت ها پایان بخشیده و زمینه تشکیل دولتی فراگیر با حفظ احترام حقوق شهروندان را فراهم نماید.

پس از فرار محمد اشرف غنی از کشور و تصرف تقریبا تمامی افغانستان به دست طالبان و سقوط دولت مرکزی، بسیاری از شهروندان افغانستان که با نیروهای خارجی همکاری داشته اند به فرودگاه کابل برای خروج از کشور هجوم آورده اند.

امارات متحده عربی همچنین چند روز پیش با صدور بیانیه ای اعلام کرد که محمد اشرف غنی و خانواده اش را به دلایل بشر دوستانه در این کشور پذیرفته است.

آنتونیو گوترش دبیر کل سازمان ملل روز گذشته (پنجشنبه) به خبرنگاران گفت در جلسه ای غیرعلنی با 15 عضو شورای امنیت سازمان ملل گفته که تنها اهرم فشار علیه طالبان این است آنها به دنبال به رسمیت شناخته شدن هستند و از این رو کشورها باید با یکدیگر در این خصوص متحد باشند.

او گفت این تنها اهرم فشاری است که می توان از آنها برای تشکیل یک حکومت فراگیر و همه شمول و احترام به حقوق شهروندان به ویژه زنان خواست.

آقای گوترش گفت آماده است که حتی خودش شخصا با طالبان گفتگو کند به این شرط که مشخص باشد با چه شخصی و در چه خصوصی صحبت می کند.

وی علاوه کرد که در حال حاضر مقامات دفتر سازمان ملل در افغانستان در تماس نزدیک با طالبان می باشند.  

او افزود “بسیار مهم است که جامعه جهانی و تمامی اعضای شورای امنیت متحد باشند و از تنها اهرم فشاری که علیه طالبان وجود دارد بدرستی استفاده کنند.”

خانم «هوا چونینگ» سخنگوی وزارت خارجه چین امروز (جمعه) با تاکید بر این که هیچ مدل ثابتی برای دموکراسی وجود ندارد، گفت دموکراسی مانند نوشابه کوکاکولای آمریکا نیست که همان طعم را در سراسر دنیا بدهد.

خانم هوا افزود اتفاقات اخیر در افغانستان بار دیگر نشان داد که دموکراسی تحمیلی یا پیوندی توسط نیروهای خارجی همواره بی ثبات و شکستنی است.

وی گفت تعریف و ترجمه از دموکراسی نباید همواره توسط آمریکا و چند تن از متحدانش به انحصار گرفته شود.

به باور وی، یکی از معیارهای کلیدی دموکراسی این است که آیا آن نسخه از دموکراسی نیازها و توقعات مردم را بر آورده می سازد و یا خیر.

سخنگوی وزارت خارجه چین علاوه کرد “به نظر من، دموکراسی که در چین حاکم است دموکراسی مردم است در حالیکه در آمریکا این دموکراسی پول است. مردم چین دموکراسی در بطن دارند، در حالیکه مردم آمریکا ممکن است دموکراسی در فرم داشته باشند.”

خانم هوا همچنین گفت “بیایید به نتیجه مدل های دموکراسی آمریکایی که تاکنون آمریکا تلاش کرده آنها را در کشورهای مختلف پیاده سازد نگاه بیندازیم. از میان کشورهایی که آمریکا در آنها مداخله دارد، مردم کدام کشور به صلح واقعی، امنیت، آزادی و دموکراسی دسترسی دارند؟ سوریه، عراق و یا افغانستان؟”

این گفته ها در حالی مطرح می شود که پیتر مایکل مک کینلی سفیر سابق آمریکا در افغانستان به تازگی در مقاله ای گفته است که تلاش های واشنگتن از سال 2001 تاکنون برای تحمیل مدل دموکراسی غربی در افغانستان شکست خورده است. به باور مک کنلی، عدم محاسبات درست و سیاست های شکست خورده دولت آمریکا طی این دو دهه نتیجه این ناکامی است.

در همین حال، وحید الله هاشمی یک تن از اعضای ارشد طالبان در گفتگو با خبرگزاری رویترز پیش تر گفته بود که دموکراسی در افغانستان جایی ندارد و احتمالا حاکمیت شورایی خواهد بود به نحوی که ملا هبت الله آخند زاده رهبر گروه مقامی بالاتر از این شورا خواهد داشت.

بخوانید:

طالبان: دموکراسی در افغانستان جایی ندارد/ حاکمیت احتمالا شورایی است

روزنامۀ صباح ترکیه گزارش داد رجب‌ طیب اردوغان، رئیس‌جمهور این کشور گفته است ترکیه پناه‌گاه امن برای مهاجران افغانستان نیست. به گفتۀ رئیس‌جمهور ترکیه، هیچ‌گونه تعهدی برای پناهندگی امن برای پناهندگان افغانستان وجود ندارد.

رئیس‌جمهور ترکیه افزود کشورش بازگشت امن پناهنده‌گان را تضمین نمی‌کند. اردوغان هم‌چنان ادعای پذیرش ۱.۵ میلیون مهاجر افغانستان را که از سوی مخالفان دولتش مطرح شده، رد کرده است.

خبرگزاری آناتولی ترکیه هم گزارش داده است اردوغان پیش از حضور در نشست هیأت دولت اعلام کرد ترکیه در صورت لزوم با دولتی که توسط طالبان تشکیل خواهد شد، نیز گفت‌وگو خواهد کرد.

رئیس‌جمهور ترکیه گفته است: «شمار مهاجران غیرقانونی در ترکیه به‌طور متناسب با بی‌ثباتی و درگیری‌ها در افغانستان افزایش می‌یابد. از آن‌جا که هدف اصلی ما تأمین ثبات و امنیت در افغانستان است، در صورت لزوم با دولت طالبان نیز مذاکره کرده و دستور کارهای مشترک را مورد بحث و رای‌زنی قرار خواهیم داد.»

محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان گفته است به منظور ایجاد ثبات ملى در کشور، یک حکومت مبتنی بر اراده مردم و مشارکت همه اقوام و مذاهب شکل گیرد.

آقای محقق، با نشر پیامی در صفحه فیس‌بوکش تأکید کرده است حکومت آینده نباید یک‌جانبه باشد. او گفته است در این راستا مذاکره با سران جهادى و سیاسى و شخصیت‌هاى ملى ضرورت انکارناپذیر است.

محقق هم‌چنان تصریح کرده در حکومت جدید باید به ارزش‌هاى دینى، ملى، حقوق بشر، زنان، حقوق اقوام و مذاهب احترام گذاشته شود.

به باور آقای محقق، جهت تحکیم ثبات و امنیت کشور، باید شرایط برای همکاری کشورهاى منطقه و جلب کمک‌هاى جامعه جهانى به افغانستان فراهم شود.

محمد محقق هم‌‍چنان گفته از نظر او تسلط طالبان بر کشور و خصوصاً کابل، هم خوبی‌ها و بدی‌هایی دارد. رهبر حزب وحدت مردم توضیح داده که با ورود طالبان به کابل، بساط یک حکومت «چپاول‌گر فاسد» و «تبعیض‌گراى منفور» برچیده شد و مردم از شر آن نجات یافت.

محقق تصریح کرد حکومت تحت رهبری اشرف غنی، رییس‌جمهور فراری کشور، در برابر چشمان حیرت‌زده مردم دنیا و افغانستان، سرمایه‌هاى ملى و کمک‌هاى جهانى را به نفع خود غارت می‌کرد.

به باور محقق، اشرف غنی با اعمال تبعیض‌هاى ناروا شیرازه وحدت ملى را از هم پاشید و دشمنى را با اقوام و شخصیت‌ها به‌حدى به اوج رسانید که در برابر تهاجم طالبان به کابل تنها ماند.

او در ادامه اما گفته است طالبان نباید از طریق زور و ایجاد رعب و وحشت وارد کابل می‌شدند؛ بلکه ایجاب می‌کرد طبق یک تفاهم ملى با مشارکت همه‌گانى حکومت جدید ایجاد می‌شد و برخی نابسامانی‌ها و زورگویی‌ها پیش نمی‌آمد.

عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه ملی و حامد کرزی، رییس جمهور پیشین، روز پنج‌شنبه، بیست‌وهشتم اسد، با نشر یک پیام تصویری مشترک به مناسبت دهم ماه محرم، روز عاشورا و ۱۰۲مین سالیاد استقلال کشور، نتایج گفت‌وگوهای شان را با رهبری طالبان اعلام کردند.

رییس شورای عالی مصالحه ملی در این پیام گفت گفت‌وگوهای طولانی و مفصلی با طالبان صورت گرفته است، اما بحث‌های اساسی هنوز هم آغاز نشده است.

عبدالله عبدالله گفت مشورت‌ها و گفت‌وگوها با رهبری طالبان و سایر بزرگان آغاز شده است و ادامه دارد. به گفته او، انتظار می‌رود که بحث روی موارد اساسی نیز به زودی آغاز شود.

رییس شورای عالی مصالحه ملی گفت یک تبادل نظر ابتدایی و حسن‌نیت برای بهبود افغانستان، برای استحکام امن و آینده بهتر شهروندان کشور صورت گرفته است.

حامد کرزی اما گفت با رهبری و بزرگان طالبان روی موارد اساسی بحث‌های مفصل و طولانی داشته است.

به گفته او، این صحبت‌ها در فضای دوستی، لطف و وطن‌داری صورت گرفته است که شامل امنیت شهروندان، تشکیل نظام و چگونه‌گی این نظام‌ می‌شود.

کرزی گفت در جریان دو روز گذشته با طالبان روی معارف، حقوق و به ویژه امنیت و آرامش مردم صحبت کرده است. به گفته او، از این نشست‌ها راضی و خوشحال است.

رییس جمهور پیشین ابراز امیدواری کرد این نشست‌ها نتیجه مثبت بدهد و نظام مورد قابل قبول مردم شکل بگیرد و امنیت کشور تأمین شود.

 از جانب دیگر، عبدالله عبدالله گفت مردم در روز تجلیل از استقلال کشور در شرایط خاص قرار گرفته‌اند و تشویش‌ها و امیدوارای‌هایی دارند.

 به گفته او، افغانستان وقتی می‌تواند یک کشور مستقل، متحد و یک‌پارچه باشد که مردمش متحدانه در سرنوشت خود سهم بگیرند.

رییس شورای عالی مصالحه افزود از تاریخ دور و نزدیک کشور باید درس گرفت و افغانستان در صلح با خود و با دیگران باید باشد.

به گفته او، مردم توقع دارند که صلح تأمین و حقوق و آزادی‌های مردم تأمین شود.

پس از خروج محمداشرف غنی، رییس جمهور پیشین از کشور، عبدالله عبدالله، حامد کرزی و گلبدین حکمتیار شورای هماهنگی را ایجاد کردند. محمداشرف غنی از تلاش‌های کرزی و عبدالله برای انتقال مسالمت‌آمیز قدرت حمایت کرده است.

مفتی «نور ولی محسود» رهبر تحریک طالبان پاکستان با انتشار بیانیه ای در شبکه اجتماعی این گروه، تصرف افغانستان توسط گروه طالبان را یک «پیروزی» برای «کل امت مسلمان» یاد کرده است.   

آقای محسود ضمن تبریک پیروزی و اعلام تجدید پیمان با گروه طالبان افغانستان گفته است که نیروهای طالبان پاکستان از هیچ قربانی در راستای ثبات و پیشرفت «امارت بازنشانده» افغانستان دریغ نخواهند کرد.

در این پیام، مفتی محسود تبریک ویژه ای نیز به ملا هبت الله آخندزاده رهبر گروه طالبان و معاونین او هر یک سراج الدین حقانی، مولوی یعقوب و ملا عبدالغنی برادر گفته است.  

محسود افزوده “با مقاومت بزرگ و مثال زدنی امارت اسلامی طی بیست سال گذشته، شکر خدا، موفق شدیم ستمگر بزرگ دوران جدید یعنی آمریکا و بردگان او را شکست دهیم و شاهد تاج گذاری برای کل امت اسلامی باشیم.”

صلاح‌الدین ربانی، رییس حزب جمعیت اسلامی افغانستان می‌گوید بحران پیش‌آمده در افغانستان نتیجه‌ی «بی‌کفایتی و نبود تعهد ملی در سطح رهبری حکومت قبلی»، فساد گسترده‌ی سیاسی و اداری و نیز انحصار و شخصی‌سازی قدرت و اعمال نادرست آن در سطوح مختلف است.

آقای ربانی که در حال حاضر در ترکیب هیأتی از رهبران سیاسی در پاکستان بسر می‌برد، امروز (پنج‌شنبه، ۲۸ اسد) در یک یادداشت فیسبوکی نوشت رویکردهای انحصارگرایانه ثبات و استقرار سیاسی در افغانستان را تضعیف و یک بار دیگر زمینه‌ی مداخله‌ی بیرونی را فراهم می‌کند.

ربانی در این یادداشت خود نوشته است تلاش‌های جهانی برای برقراری صلح در افغانستان بنا بر دلایلی، از جمله کارشکنی‌های رهبری حکومت قبلی و کوشش برای انحصار موضوع صلح، ناکام ماند. محمداشرف غنی نیز سه روز پس از ترک افغانستان، اعتراف کرد که شکست سیاست‌های حکومت، طالبان و جامعه جهانی صلح را به جنگ تبدیل کرد.

در بخشی از این یادداشت ربانی آمده است: «تجربه‌ی بیش از چهار دهه جنگ برای همه طرف‌های دخیل در مسائل کشور، به روشنی نشان می‌دهد که بدون پرداختن به مسأله‌ی تأمین عدالت اجتماعی و مشارکت‌ معنادار همه‌ی اقوام و اقشار در بدنه‌ی نظام و تصمیم‌‌گیری‌های کلان، یک نظام با ثبات و مورد قبول همه در افغانستان شکل نخواهد گرفت.»

به‌گفته‌ی ربانی، هر گونه تسلط نظامی و تلاش برای سرکوب و یا نادیده گرفتن سایر اقوام، احزاب، مذاهب و دیدگاه‌ها، خیلی زود منجر به شروع فصل جدیدی از خشونت‌ها و مقاومت‌های مسلحانه می‌شود.

صلاح‌الدین ربانی خطاب به طالبان نوشته است تصمیم‌گیری‌های عقلانی، دوراندیشانه، صلح‌جویانه و ملی‌گرایانه می‌تواند وضعیت کنونی را به یک فرصت ارزشمند تبدیل کند: «یک نظام جدید مورد پذیرش همه‌ی طرف‌ها، مبتنی بر عدالت اجتماعی و احترام به ارزش‌های انسانی و اسلامی ایجاد شود تا امکان زندگی مسالمت‌آمیز را برای تمام باشندگان این سرزمین فراهم کند.»

آقای ربانی تأکید کرده است که بخش بزرگی از جمعیت کشور را جوانان زیر ۲۵ سال تشکیل می‌دهند و این جوانان در بیست سال گذشته با آزادی بیان، حق رأی، آزادی اندیشه، حق کار و… زندگی کرده‌اند. به‌گفته‌ی ربانی، این ارزش‌ها بخشی جدایی ناپذیر زندگی روزمره‌ی جوانان شده و هر گونه تلاش برای تغییر این عادت اجتماعی، بی‌تردید به موجی عظیمی از مخالفت‌ها در داخل و خارج از کشور منجر خواهد شد.

ربانی دیدگاه غلبه‌ی طالبان برای به تصرف درآوردن افغانستان را رد و بر تصحیح این دیدگاه تأکید کرده است. به‌گفته‌ی او، بخش زیادی از اراضی کشور بنا بر دلایلی، به طالبان واگذار شده است: «اگر در مواردی مردم از جنگ دست برداشتند و با امکاناتی‌ که در اختیار داشتند در برابر این گروه مقاومت نکرده‌اند، به معنای خستگی و بیزاری مردم از جنگ و خشونت‌ورزی است.»

صلاح‌الدین ربانی پایان جنگ، حفظ دستاوردهای ارزشمند و شکل‌گیری یک فضای مناسب برای حل مسالمت‌آمیز مسائل اختلافی طرف‌های دخیل را برای مردم یک اولویت خوانده و بر تشریک مساعی جهت دست‌یابی به یک نظام قابل قبول برای همه‌ی مردم و اقوام ساکن در کشور تأکید کرده است.

این درحالی است که روز یک‌شنبه هفته‌ی جاری، هنگامی که طالبان به دروازه‌های کابل رسیدند، محمداشرف غنی، رییس‌جمهور پیشین با جمعی از همراهانش افغانستان را ترک کرد. او چهارشنبه شب در یک پیام ویدیویی گفت که در امارات متحده‌ی عربی است و برای بازگشت به افغانستان رایزنی می‌کند.

رییس جمهور پیشین امریکا روز سه‌شنبه به وقت امریکا در گفت‌وگو با فاکس نیوز، گفت گروه طالبان از سه روز پیش کنترول کابل، پایتخت افغانستان را به دست گرفته است.
دونالد ترامپ گفت «رفتن به خاورمیانه تصمیم وحشتناکی بود. می‌دانم که خانواده بوش خوشحال نخواهند شد اما معتقدم این تصمیم [حمله به افغانستان] بدترین تصمیم در تاریخ کشور ما بود».
رییس جمهوری پیشین امریکا همچنین افزود «ما خاورمیانه را ویران کردیم، آیا فکر می‌کنید اکنون بهتر از ۲۰ یا ۲۱ سال پیش شده است؟ خیلی بدتر شده است. تصمیم وحشتناکی بود که برای ما تریلیون‌ها دالر خرج داشت. مایلم به هر دو طرف ماجرا نگاه کنم. میلیون‌ها و میلیون‌ها زندگی! هیچ فرقی هم با وضعی که داشت نکرده است و بدتر هم هست زیرا باید بازسازی‌اش کنید».
او در بخش دیگری از سخنانش از اعضای طالبان به عنوان «جنگجویان خوب» ستایش کرد و با انتقاد از مدیریت خروج نیروهای امریکایی از افغانستان گفت: «معتقدم این بزرگترین شرمساری در تاریخ ماست».
او با اشاره به تصاویر هواپیمای نظامی امریکا در میدان هوایی کابل و دویدن جمعیت به دنبال آن گفت ایالات متحده «تحقیرآمیزترین دوره» را سپری می‌کند.
او با بیان این‌که جو بایدن بیش از هر رییس جمهور دیگر در تاریخ امریکا، این کشور را تحقیر کرده است، گفت: «‌من فکر نمی‌کنم در تمام سال‌ها، کشور ما تا این اندازه تحقیر شده باشد. نمی‌دانم اسم آن را شکست نظامی بگذاریم یا شکست روانی؛ اما تاکنون چیزی شبیه به آن‌چه این‌جا اتفاق افتاده است، اتفاق نیفتاده بود. شما می‌توانید به زمان جیمی کارتر رییس ‌جمهور سابق امریکا و گروگان‌گیری‌ها (تسخیر لانه جاسوسی امریکا در ایران) برگردید که همه ما آن را مایه شرمساری بزرگ می‌دانستیم و ما را رونالد ریگان از آن ماجرا بیرون آورد. اما این موضوع (افغانستان) چند مرتبه (از ماجرای لانه جاسوسی) بدتر است».
رییس جمهور پیشین امریکا اما تصریح کرده است که طالبان در حال حاضر میدان هوایی کابل را احاطه کرده‌اند و حتا گزارش‌هایی از ضرب‌وشتم شهروندان افغانستان نیز به نشر رسیده است. ترمپ تأکید کرد این وضعیت را در تاریخ کسی ندیده و این تحقیر آمیزترین دورانی بوده که او تا به حال شاهد آن بوده است.
ترامپ در این مصاحبه با اشاره به اشرف غنی، گفت غنی در زمان ریاست جمهوری‌اش بارها لابی‌هایی با سناتورهای امریکایی انجام داده است. او هرگز از اشرف غنی خوشش نیامده است.
ترامپ گفت: «من هیچ وقت او را دوست نداشتم؛ اما به نظر من، خبر فرارش از افغانستان با پول نقد که برخی گزارش‌ها گفته بودند، خبر درست است. البته اشرف غنی یکی از مشکلات ما در افغانستان بود».
رییس جمهور پیشین امریکا هم‌چنان تصریح کرد هیچ‌گاهی به اشرف غنی اعتماد نداشته است. او اشرف غنی را یک آدم فاسد خواند و گفت غنی به خاطر «پول و شراب» در این کار حضور داشته است.
گفتنی است پیش‌تر خبرگزاری رویترز گزارش داده بود که اشرف غنی با چهار موتر و یک هلیکوپتر پر از پول از افغانستان فرار کرده است.

این‌طور که پیداست بازگشت غیر‌منتظره طالبان به قدرت در افغانستان از نظر دیپلماتیک به نفع آن‌ها تمام شده و بسیاری از کشورهای همسایه با وجود خودداری از به رسمیت شناختن این گروه، ضرورت مذاکره با آن‌ها به منظور حفظ ثبات در منطقه را پذیرفته‌اند.

از سوی دیگر رابطه با آمریکا – چه دوستانه و چه خصمانه- در نوع نگرش کشورها به این گروه نقشی تأثیر‌گذار داشته و دشمنان ژئوپلیتیک آمریکا به ویژه بر پایان ماموریت ننگ‌آور این کشور در افغانستان تاکید دارند.

این مطلب به واکنش قدرت‌های کلیدی منطقه نسبت به طالبان و منافع تاثیرگذار بر نوع رابطه آن‌ها با این گروه می‌پردازد.

چین

نگرش عمومی پکن نسبت به طالبان همچنان محتاطانه است. وزارت امور خارجه چین همزمان با متهم کردن آمریکا به خروج از افغانستان در بحبوحه هرج و مرج، گفته “به اراده و انتخاب” مردم افغانستان احترام می‌گذارد، با این حال این کشور هنوز رسما طالبان را به عنوان دولت قانونی افغانستان به رسمیت نشناخته است.

پیام کلیدی در بیانیه‌های رسمی و روایت‌های رسانه‌های دولتی چین این بوده که طالبان باید بر وعده خود برای حفظ صلح، ایجاد دولتی باز و فراگیر با حضور تمامی جناح‌ها، همین‌طور تضمین امنیت کسب‌و‌کارها و شهروندان چینی مستقر در افغانستان پایبند باقی بماند.

با این که چین می‌گوید سفارتش در کابل فعالیت عادی خود را دارد اما بسیاری از شهروندان این کشور طی روزهای گذشته از افغانستان خارج شده‌‌اند.

ملا غنی برادر، معاون رهبر گروه طالبان در جریان سفرش به چین با ونگ یی، وزیر خارجه دیدار کرد

از ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱ که طالبان در افغانستان قدرت داشت، پکن روابط خود با این کشور را متوقف کرد و تخریب بوداهای بامیان در ۲۰۰۱ توسط این گروه هم با انتقاد‌های شدید و گسترده در چین روبرو شد. با این حال بعد از سرنگونی طالبان به دست آمریکا در ۲۰۰۱، چین روابط خود با افغانستان را از سر گرفت.

در ۲۰۱۶، چین به همراه آمریکا و پاکستان حامی و میانجی گفت‌و‌گوهای صلح میان دولت افغانستان و طالبان بود و سفر بی‌سابقه هیات نمایندگان عالی‌رتبه طالبان به این کشور در ماه گذشته هم از بهبود روابط چین با این گروه حکایت داشت. در جریان این دیدار چین از طالبان خواست در ازای کمک‌های بیشتر در روند صلح‌آمیز آشتی و بازسازی افغانستان پس از جنگ، جنبش اسلامی ترکستان شرقی که تهدیدی برای امنیت ملی‌اش محسوب می‌شود را سرکوب کند.

اولویت اصلی چین به عنوان یک کشور همسایه جلوگیری از سرایت خشونت و تهدید گروه‌های جهادی از افغانستان به منطقه سین‌کیانگ واقع در شمال غربی کشور است که از نظر سیاسی حساسیت بالایی دارد. ثبات افغانستان همچنین نقشی تعیین کننده در موفقیت طرح موسوم به “یک کمربند و یک جاده” چین ، همین‌طور گذرگاه اقتصادی چین- پاکستان دارد. چین علاوه بر این در بخش‌های معدن (مس) و استخراج نفت هم در افغانستان سرمایه‌گذاری کرده است.

هند

با قدرت گرفتن طالبان در افغانستان، دهلی گفته برای “تضمین سلامت و امنیت اتباع هندی و منافع خود در افغانستان” همه اقدامات لازم را انجام خواهد داد.

اوایل سال جاری وقتی تعدادی از کشورها در رابطه با آینده افغانستان با طالبان گفت‌و‌گو کردند، هند خودش را کنار کشید. اما بنا بر گزارش‌ها مقام‌های این کشور در ماه ژوئن “بی سر و صدا” به دوحه سفر کردند تا با رهبران این گروه مذاکره کنند.

هند همیشه برای ایجاد افغانستانی دموکراتیک کوشیده و بالغ بر ۳ میلیارد دلار برای اجرای بیش از ۴۰۰ پروژه در تمامی ۳۴ استان این کشور سرمایه‌گذاری کرده است. سرمایه‌گذاری‌هایی که تحولات اخیر این کشور می‌تواند آن‌ها را با خطر مواجه کند.

از سوی دیگر قدرت گرفتن دوباره طالبان هند را با تهدید‌ امنیتی روبرو خواهد کرد. سوهاسینی حیدر ،‌ سردبیر روزنامه هندو می‌گوید گروه‌های شبه‌نظامی فعال در کشمیر حالا احتمالا “مناطق خارج از کنترل بیشتری برای حمله علیه هند در اختیار خواهند داشت.” عده‌ای دیگر از کارشناسان هم نسبت به تاثیر این مساله بر امنیت داخلی هند ابراز نگرانی کرده‌اند.

هند علاوه بر این با بحران پناهندگان روبروست. بنابر گزارش‌های اخیر تقاضای ویزا از سوی اتباع افغانستانی که قصد خروج از کشور را دارند، افزایش یافته است. دولت هند گفته روند بازگشت به کشور برای متقاضیان خروج از افغانستان و همینطور افغان‌هایی که “شریک” هند به حساب می‌آیند را تسهیل خواهد کرد.

پاکستان

پاکستان در رابطه با تعامل با طالبان به دقت گام برمی‌دارد و ظاهرا قصد دارد برای به رسمیت شناختن این گروه به عنوان دولت قانونی افغانستان بر طبق “اجماع جهانی” عمل کند.

پاکستان همیشه روابط پرآشوبی با افغانستان داشته، به ویژه از زمان حمله شوروی سابق به این کشور در ۱۹۷۹ که به هجوم پناهجویان افغان به پاکستان منجر شد. ۴۰ سال تنش و آشفتگی باعث “بی‌اعتمادی” این دو کشور نسبت به هم شده و این مساله‌ در جریان گفت‌و‌گوهای بین‌الافغانی میان آمریکا و طالبان به وضوح آشکار بود.

به دنبال تحولات اخیر افغانستان، دفتر نخست‌وزیری پاکستان بار دیگر تاکید کرد که این کشور برای دستیابی به “یک راه‌حل جامع سیاسی” در رابطه با بحران کنونی به همکاری با تمامی طرف‌های ذی‌نفع ادامه خواهد داد.

اما اظهارات اخیر رهبران پاکستان از تمایل آن‌ها برای به رسمیت شناختن طالبان با هدف کاستن از انتقادها نسبت به این گروه و ضربه زدن به مشروعیت دولت افغانستان حکایت دارد.

عمران خان، نخست ‌وزیر پاکستان به تازگی گفته “افغان‌ها قید و بند بردگی را شکسته‌اند.” او در ماه ژوئیه هم از طالبان به عنوان “غیرنظامیان عادی” یاد کرده بود.

سپهبد ( بازنشسته) عبد‌القیوم از حزب مخالف مسلم لیگ – نواز گفته پاکستان “باید اولین کشور در دنیا” باشد که دولت احتمالی به رهبری طالبان در افغانستان را به رسمیت می‌شناسد.

ترکیه

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه در ماه‌های اخیر در سخنان خود رویکردی دوستانه‌تر نسبت به پیوندهای احتمالی با طالبان داشته است.

او در سخنرانی خود در نشست سران ناتو در ماه ژوئن گفت نمی‌توان واقعیت طالبان را نادیده گرفت. او همچنین در روز ۱۱ اوت هم از احتمال دیدار خود با رهبر طالبان خبر داد.

روز ۱۶ اوت، سخنگوی طالبان به شبکه تلویزیونی آ‌هابر ترکیه گفت این گروه خواستار “روابط خوب” با این کشور است و همکاری‌های و کمک‌های اقتصادی را بخشی از این روابط دانست.

بعد از دیدار رجب طیب اردوغان و همتای آمریکایی‌اش، جو بایدن در ماه ژوئن، ترکیه پیشنهاد داد بعد از خروج نیروهای آمریکایی تامین امنیت فرودگاه کابل را برعهده بگیرد.

طالبان ضمن انتقاد از این طرح، ترکیه را “کشور برادر اسلامی” خود توصیف کرد و گفت به دلیل عضویت ترکیه در ناتو هیچ فرقی میان آنکارا و واشنگتن نمی‌بیند.

اما همزمان با به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان تمامی این طرح‌ها بلاتکلیف مانده‌اند و مقامات هم تا‌‌کنون به روشنی در این رابطه اظهار نظر نکرده‌اند.

ترکیه به عنوان یکی از کشورهایی که بیشترین جمعیت مهاجران افغان را در خود جای داده، طرح‌هایش در این کشور را از نزدیک دنبال می‌کند. طبق آمار سالانه هزاران نفر مهاجر غیرقانونی در مرزهای ترکیه دستگیر می‌شوند.

با وجود این که مقام‌های ترکیه گزارش‌ها در رابطه با افزایش عبور غیرقانونی از مرز در هفته‌های اخیر را رد کرده‌اند، نگرانی‌ نسبت به احتمال هجوم موج تازه‌ای از پناهجویان در میان مردم این کشور بالا گرفته است.

قطر

قدرت گرفتن طالبان در افغانستان اهمیت تلاش‌های قطر برای برقراری هر نوع صلح میان این گروه و دولت پیشین کشور را کمرنگ کرده و این مساله از ارزش دوحه برای آمریکا کاسته است.

اظهارات مقامات این کشور از پیوندهای نزدیک آن‌ها با طالبان حکایت دارد. قطر از هر گونه انتقاد نسبت به طالبان خودداری کرده و در عوض تمرکز خود را روی دعوت به “انتقال مسالمت‌أمیز قدرت” گذاشته است.

وزارت امور خارجه این کشور روز ۱۵ اوت خواستار یک “آتش‌بس فوری، دائمی و جامع” در تمامی مناطق افغانستان شد.

این کشور که نزدیک به یک سال میزبان مذاکرات صلح افغانستان بوده، بار دیگر بر تعهد خود به “همکاری با سازمان ملل و شرکای بین‌المللی برای برقراری صلح پایدار در افغانستان” تاکید کرده است.

وزارت خارجه قطر، پیش از تصرف کابل به دست طالبان و فرار اشرف‌ غنی از کشور خواستار آتش بس و توقف حملات طالبان در مناطق مختلف کشور شد.

ایران

با توجه به این که برخی مسئولان و رسانه‌های ایرانی طالبان را “امارت اسلامی” خوانده‌اند، انتظار می‌رود تهران حکومت به رهبری این گروه را به رسمیت بشناسد.

جمهوری اسلامی تحولات این کشور را از نزدیک زیر نظر دارد و خواستار انتقال مسالمت‌آمیز قدرت است.

آمریکا‌ستیزی به اندازه‌ای در سیاست‌‌های حکومت ایران محوریت دارد که تهران بیشتر از آن‌که نگران پیامدهای قدرت‌ گرفتن طالبان در افغانستان باشد، از خروج آمریکا از این کشور خوشحال است.

سال ۱۹۹۸، کشته‌ شدن ۸ دیپلمات و یک خبرنگار ایرانی پس از ورود نیروهای طالبان به مزار شریف، ایران و این گروه را تا مرز رویارویی با یکدیگر پیش برد. اما رابطه این دو طرف تا حدی بهبود یافته که سعید لیلاز، اقتصاد‌دان ایرانی معتقد است ایران و افغانستان به رهبری طالبان می‌توانند روابط اقتصادی داشته باشند.

ایران همزمان با حفظ روابط دوستانه خود با دولت افغانستان، در چند سال اخیر هم گفت‌و‌گوهایی با طالبان داشته و این در حالی است که تهران این گروه را در لیست سیاه خود قرار داده است.

ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهوری ایران گفته خروج آمریکا از افغانستان راه را برای صلح پایدار در این کشور هموار کرده و از محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه و علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی کشور خواسته تحولات افغانستان را از نزدیک زیر نظر بگیرند و مستقیما به او گزارش دهند.

محمد‌جواد ظریف از آمادگی ایران برای ادامه “تلاش جهت برقراری صلح” در افغانستان خبر داده و این به نقش این کشور در میانجی‌گری میان دولت پیشین افغانستان و طالبان در سال گذشته اشاره دارد.

در حالی که تمامی نشانه‌ها از همزیستی ایران و طالبان حکایت دارند،‌ مهاجران افغان ساکن ایران بارها علیه قدرت گرفتن طالبان در کشورشان دست به اعتراض زده‌اند. بیش از یک و نیم میلیون مهاجر افغان در ایران زندگی می‌کنند و گزارش‌ها از اقدام ایران در جهت ساخت اردوگاه برای موج احتمالی پناهجویان افغان در امتداد مرز خود با این کشور خبر می‌دهند.

عربستان سعودی

واکنش اولیه عربستان سعودی نسبت به طالبان، نه استقبالی گرم و پرشور که درخواستی محتاطانه برای حفظ همبستگی میان مسلمانان بوده است.

وزارت امور خارجه این کشور در حساب توییتر خود ابراز امیدواری کرد که طالبان و سایر جناح‌ها در افغانستان برای “حفظ امنیت و ثبات و حفاظت از جان و مال مردم” تلاش کنند.

در همین حال خروج دیپلمات‌های عربستان و امارات از افغانستان نشان می‌دهد نگرانی جهانی نسبت به اتفاقات آینده این کشور در مورد آن‌ها هم صدق می‌کند.

عربستان در دوره قبلی حکمرانی طالبان، روابط دیپلماتیک خود با افغانستان را حفظ کرد اما در این کشور از سال ۲۰۰۱، خیلی چیزها تغییر کرده است.

این تغییر رویکرد در پوشش شبکه تلویزیونی العربیه از رویدادهای اخیر افغانستان و تاکید این رسانه بر سرنوشت زنان افغان و ترس‌های آن‌ها به خوبی قابل مشاهده است. این شبکه تلویزیونی متعلق به عربستان سعودی است و یکی از بازوی‌های سیاست خارجی این کشور به حساب می‌آید. خط مشی کنونی این شبکه بازتاب اصلاحات اجتماعی است که محمد بن سلمان، ولیعهد به شدت بر آن‌ها تاکید دارد. حقوق جدید برای زنان و برداشتن برخی محدودیت‌ها در رابطه با پوشش و دادن حق آزادی حرکت به آن‌ها از جمله این اصلاحات است.

روسیه

روسیه از زمان اعلام رسمی خروج آمریکا از افغانستان، بر این نکته تاکید داشته که اولویت اصلی‌اش تضمین امنیت مرزهای متحدان آسیای مرکزی خود در شمال افغانستان است.

مسکو سال‌هاست که با طالبان تماس‌های سطح بالا دارد و مقام‌های روسیه از آن به عنوان یک نیروی سیاسی مشروع یاد می‌کنند،‌ البته تا زمانی که این گروه به مرزهای شمالی خود با کشورهای آسیای مرکزی کاری نداشته باشد.

ضمیر کابلوف ، نماینده ویژه رئیس جمهوری روسیه در امور افغانستان هم مدعی شده که طالبان می تواند با “نابود کردن” شبه نظامیان وابسته به داعش، به مسکو در دستیابی به اهداف امنیتی خود کمک کنند. روسیه بارها نسبت به خطر نفوذ چنین گروه هایی به تاجیکستان و ازبکستان ابراز نگرانی کرده است.

تمرینات نظامی مشترک مسکو با دوشنبه و تاشکند هم اخیرا با هدف آماده‌سازی برای چنین رویدادی برگزار شده است. روسیه علاوه بر این پایگاه نظامی ۲۰۱ خود در تاجیکستان را با سلاح‌های جدید و خودروهای زرهی تقویت کرده است.

روسیه هنوز طالبان را از فهرست سازمان‌های “تروریستی” خود حذف نکرده اما با سقوط کابل ظاهرا تمایل مسکو برای تعامل با این گروه افزایش یافته است.

پس از سقوط دولت اشرف غنی، کابلوف در روز ۱۶ اوت گفت طالبان “مدتهاست که خود را قابل مذاکره‌تر از دولت دست نشانده افغانستان نشان داده‌است.”

با این حال سرگی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه روز ۱۷ اوت گفت مسکو برای به رسمیت شناختن دولت طالبان عجله‌ای ندارد و تنها راه پیش پای افغانستان ایجاد یک دولت انتقالی است که ازبک‌‌ها‌، هزاره‌ها، تاجیک‌ها و سایر گروه‌های قومی و مذهبی را در بر‌بگیرد.

بی بی سی