دسته: ِتیتر یک

شامگاه روز گذشته (پنجشنبه) دو انفجار در نزدیکی دروازه «ابی» و «هتل بارون» میدان هوایی کابل رخ داد که دست کم در این حادثه 90 تن به شمول 13 نظامی آمریکایی جان خود را از دست داده و بیش از 150 تن دیگر زخمی شدند.  

وبسایت اعماق وابسته به گروه تروریستی داعش با انتشار بیانیه ای مسئولیت این حمله مرگبار را بر عهده گرفت و گفت که مهاجم انتحاری این گروه به نام «عبدالرحمان لوگری» موفق شده واسکت انتحاری خود را در نزدیکی سربازان آمریکایی و همکاران افغان شان منفجر کند.

این انفجار در حالی رخ می دهد که یک روز پیش از وقوع این حمله، گزارش هایی مبنی بر احتمال وقوع یک حمله تروریستی بر میدان هوایی کابل مطرح شده بود.

گروه موسوم به دولت اسلامی شاخه خراسان (داعش) با انتشار عکسی از مهاجم انتحاری خود در وبسایت اعماق وابسته به این گروه مسئولیت حمله خونین به میدان هوایی کابل را بر عهده گرفت.

وزارت صحت عامه تایید کرده است که در این حادثه مرگبار دست کم 60 غیرنظامی افغان و 12 نیروی آمریکایی به شمول یک کادر درمان کشته شده و بیش از 140 تن غیرنظامی افغان و 15 سرباز آمریکایی زخمی شده اند.

پنتاگون کشته شدن 12 و زخمی شدن 15 سرباز خود را در این حادثه مرگبار تایید کرده است.

جان کربی سخنگوی وزارت دفاع آمریکا گفت اولین انفجار انتحاری در مقابل دروازه ورودی میدان هوایی کابل به نام «دروازه ابی» منفجر شده و انفجار دوم در فاصله زمانی کوتاهی پس از انفجار اول مقابل «هتل بارون» رخ داده است.  

گروه تروریستی داعش در وبسایت اعماق نوشته مهاجم انتحاری این گروه موفق شده از ایست بازرسی های گروه طالبان عبور کند و خود را در میان ازدحام جمعیت در فاصله پنج متری نیروهای آمریکایی و همکاران افغان شان منفجر کند و دست کم 60 تن را به شمول نیروهای طالبان بکشد.

در همین حال، جنرال مک کنزی رئیس فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا هشدار داده که حملات دیگری نیز قریب الوقوع است.

وی گفت پس از این انفجار، چند تن از جنگجویان گروه تروریستی داعش اقدام به تیراندازی به سوی غیرنظامیان کرده است.

همچنین ساعاتی پس از انفجارهای مرگبار در میدان هوایی کابل، انفجاری دیگر نیز از سطح شهر کابل شنیده شد که تاکنون ماهیت آن مشخص نشده است.

ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان اما می گوید که این انفجار نیز در میدان هوایی کابل رخ داده و توسط نیروهای آمریکایی برای از بین بردن تجهیزات شان صورت گرفته است.

به دنبال تصرف کابل و تقریبا تمام ولایات افغانستان توسط طالبان و فرار اشرف غنی، امرالله صالح معاون اول رئیس جمهور پیشین افغانستان اعلام کرد براساس بیان صریح قانون اساسی وی سرپرست کرسی ریاست جمهوری ست. امرالله صالح که پس از تصرف کابل توسط طالبان در پانزده آگوست 2021 به دره پنجشیر پناه برد اعلام کرده است هیچگاه به طالبان تسلیم نمی شود.

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری رها دره پنجشیر که در قله های رشته کوه هندوکش در شمال کابل واقع شده به محل استقرار نیروهای مقاومت علیه طالبان تبدیل شده است. تمام نیروهای ضد طالبان در این دره جمع شده اند تا علیه طالبان اقدام کنند. پنجشیر حتی در زمان حمله شوروی سابق به افغانستان در دهه 1990 میلادی نیز سقوط نکرد و شوروی سابق قادر به فتح آن نشد.

براساس ویدئوهایی که روز گذشته در شبکه های مجازی پخش شد جنگجویان طالبان سوار بر ده ها موتر در حالیکه با ماشین های جنگی همراهی می شوند در حال حرکت به سوی پنجشیر و ظاهرا تصرف آن می باشند.

دره پنجشیر محلی ست که امرالله صالح معاون اول رئیس جمهور پیشین افغانستان هم اکنون در آنجا به سر می برد. صالح قبلا اعلام کرده بود براساس بیان صریح قانون اساسی وی سرپرست کرسی ریاست جمهوری ست. امرالله صالح که پس از تصرف کابل توسط طالبان در پانزده آگوست 2021 به دره پنجشیر پناه برد اعلام کرده است هیچگاه به طالبان تسلیم نمی شود.

چرا پنجشیر تاکنون سقوط نکرده است؟

یکی از دلایلی که طالبان نتوانسته اند تاکنون پنجشیر را تصرف کنند موقعیت جغرافیایی خاص این منطقه است که آن را به یک دژ نفوذ ناپذیر تبدیل کرده است. موقعیت حیاتی دره پنجشیر واقع در شمال کابل و رشته کوه هندوکش برای این منطقه یک امتیاز جغرافیایی محسوب می شود.

دره پنجشیر در دهه 1980 میلادی و در زمان حمله اتحاد جماهیر شوروی سابق مرکز مقاومت علیه ارتش سرخ بود و یک بار دیگر در دهه 1990 میلادی به سنگر مقاومت علیه طالبان تبدیل شد.

امرالله صالح خود متولد ولایت پنجشیر است و در همان جا آموزش دیده است. پنجشیر از آنجایی که همواره مرکز مقاومت بوده هیچ نیرویی نتوانسته آن را فتح کند.

رسانه هندوستان تایمز در گزارشی نوشت:«پنجشیر نه شوروی سابق و نه طالبان هیچ یک نتوانستند پنجشیر را فتح نمایند.»

یکی از باشندگان پنجشیر که خواست نامش فاش نشود به «ای اف پی» گفت:«ما به طالبان اجازه نمی دهیم وارد پنجشیر شود و با تمام توان و امکانات خود علیه این گروه می جنگیم.»

برخی تصاویر تایید نشده نشان می دهد پرچم های ائتلاف شمال و جبهه متحد اسلامی برای نجات افغانستان در پنجشیر برافراشته شده است و برای اولین بار پس از سال 2001 می باشد که این اتفاق می افتد. همین طور گزارش هایی وجود دارد سربازان ارتش و نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان که از دست طالبان فراری هستند به درخواست احمد مسعود در حال آمدن به پنجشیر می باشند.

 عزت الله مهرداد، خبرنگار واشنگتن پست، در تویتی نوشت امرالله صالح معاون اول رئیس جمهور پیشین افغانستان، احمد مسعود فرزند احمد شاه مسعود و بسم الله محمدی وزیر دفاع پیشین افغانستان یک هسته مقاومت علیه طالبان را در پنجشیر ایجاد کرده اند.

آیا صالح از پنجشیر با طالبان می جنگد؟

پس از حمله یازده سپتامبر 2001، صالح که در آن زمان بخشی از جبهه مقاومت علیه طالبان بود به یک ذخیره کلیدی برای سی آی ای تبدیل شد. این ارتباط با سی آی ای امریکا سبب شد صالح در سال 2004 میلادی به سمت ریاست امنیت ملی افغانستان برسد. گفته می شود صالح به عنوان رئیس امنیت ملی در زمان ریاست جمهوری کرزی توانست شبکه گسترده ای از مخبران و جاسوسان را در درون شورشیان طالب در مرز پاکستان گردآوری کند و به کمک جاسوسان پشتو زبان رهبران طالبان را ردیابی نماید. براساس اطلاعاتی استخباراتی که صالح در آن زمان جمع آوری کرد مشخص شد ارتش پاکستان همچنان از طالبان حمایت می کند. مسیر کاری و درخشش صالح اما عاری از چالش و لغزش های عمده نبوده است.

در سال 2010 میلادی و به دنبال حمله بر کنفرانس صلح کابل، صالح از سمتش کنار گذاشته شد. از آن زمان به بعد صالح وارد بیایان خشن سیاست شد و از طریق تویتر علیه اسلام آباد و طالبان نوشت و به طور روزانه تویت هایی علیه طالبان و پاکستان که دشمنان دیرینه برای او محسوب می شدند را ادامه داد.

 صالح اما در سال 2018، دست در  دست اشرف غنی  گذاشت و به وزارت امور داخله رسید و در ادامه به عنوان معاون اول به تیکت انتخاباتی محمد اشرف غنی در انتخابات ریاست جمهوری گذشته افغانستان پیوست. همزمان با  مطرح شدن خروج امریکا از افغانستان موجی از حملات علیه شخصیت های سیاسی کلان افغانستان توسط طالبان به راه افتاد و صالح نیز از این قاعده مستثنی نبود: صالح از یکی از این حملات وحشتناک در کابل جان سالم به در برد: در سپتامبر گذشته کاروان موترهای او هدف یک انفجار مهیب در کابل قرار گرفت که ده کشته برجای گذاشت. صالح اما چند ساعت بعد از حمله با انتشار ویدئویی و در حالی که دست چپش باندپیچی شده بود نشان داد زنده است. او در این ویدئو گفت:«ما جنگ مان را ادامه می دهیم.»

 امرالله صالح؛ معاون اول اشرف‌غنی در مصاحبه‌ای مشروعیت‌بخشی امریکا به طالبان را عامل سقوط دولت خوانده است.

صالح که خود را رئیس جمهور موقت می‌نامد، در مصاحبه با شبکه تلویزیونی نیوز۱۸ هند فهرستی از دلایل سلطه نهایی طالبان ذکر کرده و از جمله به تحمیل فعالیت‌های این گروه از سوی آمریکا و متحدانش و مشروعیت‌بخشی به آن از طربق مذاکرات دوحه اشاره داشت.

وی گفته است: «بسیار واضح است که طالبان هرگز تحت فشار نبود. آنها از پاکستان به عنوان پایگاه پشتیبانی خود استفاده کردند. نه پناهگاه. بلکه کل پاکستان در خدمت طالبان بود. ایالات متحده تلاش کرد تا پاکستان را به همکاری ترغیب کند. هرچه آنها پول بیشتری پرداختند، پاکستانی‌ها ترغیب شدند تا خدمات و کمک‌های بیشتری به طالبان ارائه دهند، بنابراین مسئله این دولت هسته‌ای که از تروریسم و شبه‌نظامی‌گری علیه متحدان غربی در افغانستان حمایت می‌کند، هرگز مورد رسیدگی قرار نگرفت».

معاون اشرف غنی، رییس جمهوری که به امارات پناه برده است، افزوده مذاکرات بین افغان‌ها در دوحه قطر همچنین به مشروعیت‌بخشی به طالبان که به تعهداتش پایبند نبوده و کل جامعه بین‌الملل را فریفته است، کمک کرد.

از جمله دیگر دلایلی که او به عنوان عامل سقوط دولت افغانستان بیان کرد، می‌توان به «فشار مداوم و اخاذی آمریکا از کابل با تهدید به قطع کمک مالی و پایان حضور نظامی در صورت آزاد نشدن زندانیان مطابق توافق آمریکا-طالبان و ضعف خود دولت کابل که از اوضاع مطلع نبود و همه چیز را بدیهی فرض می‌کرد» اشاره کرد.

به دنبال چند هفته حمله که با آغاز خروج نیروهای امریکایی از افغانستان همزمان شد، طالبان نهایتا در ۱۵ اگوست وارد کابل شد و دولت غیرنظامی آن سقوط کرد. به دنبال آن هزاران افغان از ترس حملات تلافی جویانه این شبه نظامیان به فکر فرار افتادند. از آن زمان چندین کشور تخلیه هیات های دیپلماتیک و شهروندانشان از این کشور آسیای میانه را آغاز کردند.

تلگراف در این گزارش به نقل از یکی از مشاوران احمد مسعود نوشته است از آنجایی که جبهه مقاومت مهمات کافی برای مقابله با نیروهای طالبان ندارد و از طرفی هیچ کمکی نیز از سوی جامعه جهانی دریافت نکرده است، احمد مسعود در نظر دارد مذاکرات با طالبان برای تسلیم دهی ولایت پنجشیر را آغاز کند.

وی گفته است “مردم افغانستان خسته از 20 سال جنگ هستند و هیچ کس تمایل به ارسال مهمات به جبهه مقاومت ندارد. پنجشیر با طالبان نمی تواند مقابله کند، آنها هم اکنون قدرت برتر را دارند. دیگر دهه هشتاد و نود میلادی نیست و طالبان هم اکنون جنگجوهای با تجربه ای دارد. همه چیز بر علیه پنجشیر است.”

مشاوره مسعود افزوده که “احمد مسعود در نظر دارد تسلیم گردد اما از طرفی احترام و آبروی او نیز باید حفظ گردد. با توجه به شهرتی که پدر او احمد شاه مسعود دارد، این تسلیم شدن می تواند پیرزوی چشمگیری برای طالبان باشد.”

لازم به ذکر است که ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان گفته بود که برای کنترل ولایت پنجشیر مذاکرات در اولویت اول گروه طالبان است اما در همین حال، گفته که صد ها تن از نیروهای طالبان به همراه تجهیزات از سه جناح ولایت پنجشیر را محاصره کرده اند.

در همین حال احمد مسعود گفته بود که برای تشکیل دولتی فراگیر و همه شمول علاقمند به مذاکرات با طالبان است اما با زور سلاح هرگز تسلیم نخواهد شد.   

واشنگتن پست در گزارشی آورده که «ویلیام برنز» رئیس سازمان سیا روز گذشته (دوشنبه) دیداری مخفیانه با ملا عبدالغنی برادر معاون سیاسی گروه طالبان در کابل داشته است.

سازمان سیا تا کنون در این باره چیزی نگفته است و از جزئیات و موضوع گفتگو میان آنها نیز چیزی گزارش نشده است، اما واشنگتن پست می نویسد که مقام هایی که از این دیدار اطلاع داشته اند آن را تایید کرده و احتمالا خروج شهروندان آمریکایی و همکاران از موضوعات مورد بحث بوده است.

 رسانه‌های خارجی به نقل دو منبع گزارش داد طالبان قبل از تکمیل خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، تشکیل دولت خود را اعلام نخواهد کرد.

خبرگزاری فرانسه به نقل از یک منبع در طالبان گزارش داده‌است:«تصمیم گرفته شده در سایه حضور یک سرباز افغانستان هرگز تشکیل دولت را اعلام نخواهم کرد.»

یک منبع دیگر طالبان صحت آن را تایید کرده‌است.

به تازگی سهیل شاهین؛ عضو رهبری طالبان گفته‌است ۳۱ آگوست (۹ سنبله) خط سرخ خروج نیروهای امریکایی از افغانستان به شمار می‌رود و هر گونه تمدید این موعد زمانی، ادامه اشغال است.

شاهین در گفتگو با شبکه انگلیسی اسکای‌نیوز گفته‌است جو بایدن؛ رییس جمهوری امریکا اعلام کرده‌است ۳۱ آگوست همه نیروهای نظامی کشورش از افغانستان خارج خواهند شد؛ با این وجود اگر این زمان را تمدید کند این مساله به این معنا است که آن‌ها (زمان) اشغال این کشور را تمدید کرده‌اند.

وی در ادامه گفته‌است : «اگر امریکا و یا انگلیس برای ادامه روند خروج زمان بیش‌تری را درخواست کنند، پاسخ خیر خواهد بود و یا این‌که عواقبی در انتظارشان خواهد بود.»

این در حالی است که قرار است سران کشورهای گروه هفت، فردا سه‌شنبه، ۲ سنبله در یک جلسه اضطراری در مورد وضعیت افغانستان گفتگو کنند و ‌انتظار می‌رود بوریس جانسون؛ نخست‌وزیر بریتانیا از امریکا بخواهد که خروج باقی‌مانده نیروهای خود از افغانستان را به تعویق بیاندازد تا افراد بیش‌تری بتوانند از کابل خارج شوند.

در عین حال، جو بایدن؛ رییس جمهوری‌ امریکا هم گفته‌است که شاید حضور نیروهای امریکایی در افغانستان به دلیل تخلیه شهروندان امریکایی و پناهجویان افغان از میدان هوایی کابل تمدید شود.

در حال حاضر بیش از شش هزار نظامی امریکایی و بریتانیایی در میدان هوایی کابل مستقر هستند.

مقامات در اسلام آباد نسبت به تغییر نظام سیاسی در افغانستان ابراز خوش بینی کرده و معتقدند با چهره ی مثبتی که طالبان از خود نشان می دهند، می توانند با افغانستان به عنوان یک شریک اقتصادی خوب همکاری کنند.

لازم به ذکر است که پیش از تغییر نظام و سقوط دولت مرکزی، مقامات افغانستان و بسیاری از چهره های سرشناس کشور همواره پاکستان را به حمایت از طالبان متهم می کردند. در روزهای پایانی دولت پیشین نیز، کمپاینی در فضای مجازی در سراسر دنیا راه افتاد که خواستار تحریم پاکستان از سوی سازمان ملل شده بود.

از آن سو نیز پس از سقوط دولت اشرف غنی، گزارش هایی توسط برخی رسانه های غربی مطرح گردید که گویا افسران اطلاعاتی و نظامی چین به سران آن کشور توصیه کرده اند طالبان را به رسمیت بشناسند.

چین در صورت سقوط کابل طالبان را به رسمیت می شناسد

نماینده سابق پاکستان در سازمان تجارت جهانی نسبت به علاقمندی پاکستان و چین برای به رسمیت شناختن دولت طالبان می گوید پاکستان به دلیل اقتصاد شکننده ای که خود دارد شاید نتواند به دولت طالبان کمک مالی چندانی کند، اما گزینه های دیگری وجود دارد که می توان برای داشتن تعامل خوب با افغانستان از آنها استفاده کرد که به نفع دو کشور نیز است.

این گزینه ها را می توان به طور کلی به دو بخش کوتاه مدت و میان مدت تقسیم کرد زیرا بسیاری از این پروژه ها بخش اعظم کار بر رویشان تمام شده است. این پروژه ها به سه بخش عمده یعنی بخش انرژی، بخش ترانزیت و تجاری دو جانبه و در نهایت شریک سازی افغانستان به عنوان بخشی از پروژه عظیم «کوریدور اقتصادی چین و پاکستان» تقسیم بندی می شوند.  

در بخش انرژی، افغانستان و پاکستان هر دو متکی به واردات نفت و گاز هستند و تاکنون نتوانسته اند راه مناسب تر و با صرفه تری از ذخایر انرژی آسیای مرکزی برای خود بیابند. ذخایر نفتی و گاز افغانستان هم دست نخورده باقی مانده است. اما موقعیت استراتژیک افغانستان و پاکستان می تواند دو کشور را به کوریدوری مناسب برای انتقال انرژی در سطح کشورهای منطقه تبدیل کند.

پروژه خط لوله انتقال گاز ترکمنستان، افغانستان، پاکستان و هند موسوم به «تاپی» یکی از این پروژه ها است.

مطالعات عملی بودن ساخت این پروژه به ارزش 7.5 میلیارد دالر که قادر است 33 میلیارد مکعب گاز طبیعی را با لوله ای به قطر 56 اینچ عبور دهد تمام شده است. حتی دیگر مسایل فنی این پروژه از جمله میزان سهم دهی به هر کشور نیز کاملا بررسی شده است. برای مثال پاکستان سالانه 14 میلیارد مکعب معادل 42 فیصد از کل حجم گاز تولیدی و افغانستان 5.11 میلیارد مکعب معادل 16 درصد از آن را خواهد خرید.

علاوه بر آن، افغانستان سالانه حدود 400 میلیون دالر بابت حق عبور این خط لوله گاز در آمد خواهد داشت.

افغانستان از ترانزیت خط لوله گاز «تاپی» سالانه یک میلیارد دالر بدست می آورد

ترکمنستان کار ساخت در خاک خود را تکمیل کرده است و اگر افغانستان نیز کار ساخت در خاک خود را شروع کند، این پروژه به سرعت تکمیل و اجرایی خواهد شد.

با کار ساخت این پروژه نه تنها گاز مورد نیاز این دو کشور تامین می گردد، بلکه راه برای تامین نفت ارزانتر نیز فراهم می شود. ایران شدیدا تمایل دارد برای انتقال نفت به چین از طریق خاک افغانستان و پاکستان خط لوله ای احداث گردد که این کار علاوه بر عواید سالانه بابت حق عبور سبب می شود که دو کشور به منابع نفتی ارزانتری نیز دسترسی داشته باشند. ایران و چین هر دو علاقمند به آغاز چنین پروژه ای هستند.

یکی دیگر از این دست پروژه ها در بخش انرژی، پروژه برق کاسا 1000 است که بخش اعظمی از کار ساخت آن به اتمام رسیده و تمویل آن از سوی بانک جهانی و بانک انکشاف/توسعه اسلامی صورت می گیرد. این پروژه به ارزش تقریبی 1.16 میلیارد دالر است که 1300 مگاوات برق تولیدی قرقیزستان را با طی مسیری به طول 1330 کیلومتر به افغانستان و پاکستان می رساند. روسیه نیز تمایل دارد در این بخش سرمایه گذاری کند.

معرفی کامل و ساختار پروژه “کاسا یک هزار”

بخش اصلی دیگری که حائز اهمیت برای دو کشور است بحث افزایش تبادل تجاری دو جانبه میان افغانستان و پاکستان است.  

افغانستان که محاط به خشکی است، بنادر پاکستان آسان ترین راه برای واردات و صادرت کالاهای افغانستان است. پاکستان نیز افغانستان را به عنوان بهترین و آسان ترین مسیر خشکی برای ترانزیت کالاهایش به آسیای مرکزی می بیند.

در همین زمینه میان دو کشور قرادادی 10 ساله تحت عنوان «توافقنامه تجارت و ترانزیت افغانستان و پاکستان» وجود دارد که اما اخیرا به دلیل تنش های سیاسی رو به کاهش رفته است.

تقریبا بیش از 70 درصد کالاهای تجاری افغانستان از طریق این بنادر عبور می کرد که اما هم اکنون این رقم چیزی در حدود زیر 30 فیصد است.

حجم مبادلات تجاری میان دو کشور نیز طی 10 سال گذشته رو به کاهش رفته و از رقم حدود 3 میلیارد دالر در سال 2011 به رقم حدودی 1.3 میلیارد دالر رسیده است. اگر دو کشور پایانه های مرزی بیشتری ایجاد کنند و از طرفی از محدودیت های موجود بکاهند حجم مبادلات تجاری در آینده نزدیک به راحتی از مرز 5 میلیارد دالر عبور خواهد کرد.

و سوم اینکه پاکستان، افغانستان را وارد پروژه کوریدور اقتصادی چین و پاکستان کند. چین هم اکنون یکی از سرمایه گذاران بزرگ در هر دو کشور است. این کشور در حال ساخت دو خط آهن ویژه چین-افغانستان و دیگری خط آهنی که کشورهای چین، قیرقیزستان، تاجیکستان، ایران و افغانستان را به یکدیگر متصل می کند، است. پاکستان نیز ممکن است به این پروژه بپیوندد.

چین همچنین دو پروژه دیگر نیز در افغانستان دارد، که یکی از آنها استخراج معدن مس ولایت لوگر به ارزش تقریبی 4.4 میلیارد دالر و دیگری تحقیقات نفتی در ساحه آمو دریا می باشد.

با نگاهی اجمالی به این گفته ها، شاید اکنون بی دلیل نباشد که چین و پاکستان از اولین کشورهایی هستند که در نظر دارند طالبان را به رسمیت بشناسند.

طالبان در پیامی در توییتر به زبان عربی نوشته “پس از آنکه مقامات محلی ولایت پنجشیر از تسلیم مسالمت آمیز ولایت سر باز زدند، صدها تن از مجاهدین امارت اسلامی برای کنترل آن به طرف آن ولایت در حرکت هستند.”

این در حالیست که احمد مسعود فرزند احمد شاه مسعود قهرمان ملی پیش تر از آمادگی خود برای تشکیل یک دولت فراگیر با طالبان سخن گفته بود اما تاکید کرده بود با زور سلاح هیچ گاه تسلیم نخواهد شد.

گفته می شود امرالله صالح معاون اول و بسم الله خان محمدی وزیر دفاع دولت غنی نیز در این ولایت حضور دارند و با آقای احمد مسعود حلقه مقاومت علیه طالبان را تشکیل داده اند.

با گذشته چند روز از تصرف کامل طالبان بر افغانستان و در میان بهت و سکوت مردم و البته جو مملو از سردرگمی و نگرانی، این گروه به دنبال تشکیل حکومت اسلامی فراگیر خود می باشد و در این راستا گفت و گوهایی نیز با برخی شخصیت های سیاسی افغان به شمول کرزی، عبدالله و گلبدین حکمتیار انجام داده اند.

باید دید آیا طالبان در عمل هم به دیگر اقوام فرصت حضور در قدرت را می دهند یا همچنان تک محور عمل کرده امارت اسلامی را بر افغانستان حاکم می سازند.

داکترعبداللطیف نظری، استاد دانشگاه و کارشناس سیاسی، در گفت و گو با خبرگزاری رها می گوید اولویت اصلی طالبان امارت اسلامی به عنوان نظام سیاسی آینده افغانستان می باشد و اگر دیگران را هم سهیم بسازند بیشتر چهره های مستقل و ملی خواهند بود که تایید طالبان را به دست بیاورند.

داکتر نظری می افزاید:«ساختار اصلی سیاسی آینده افغانستان امارت اسلامی خواهد بود و منظور طالبان از فراگیر بودن آن همان استفاده از چهره هایی ست که از نظر طالبان مستقل باشند  و ملی بیندیشند.»

عدم توجه طالبان به مقاومت دوم

با رفتن امرالله صالح معاون اول رئیس جمهور پیشین به ولایت پنجشیر و اعلام مقاومت احمد مسعود فرزند احمد شاه مسعود علیه طالبان اینک شاهد شکل گیری مقاومت دوم هستیم.

داکتر عبداللطیف نظری در این مورد می گوید اولویت اول طالبان در حال حاضرتشکیل حکومت مدنظرشان در کابل می باشد.

داکتر نظری می افزاید:«طالبان فعلا روی تشکیل حکومت تمرکز دارند و به مقاومت توجهی ندارند، از نظر طالبان جنگ پایان یافته است و این گروه تمام تلاششان را بر مذاکره با بزرگان و چهره های سیاسی برای تشکیل حکومت و پر کردن خلأ قدرت معطوف کرده اند.»

طالبان پس از تشکیل حکومت مورد نظر خود در افغانستان به حوزه های امنیتی توجه خواهند کرد و مکانیزم و ساختار امنیتی را تدوین می کنند و دست به ایجاد تغییراتی در قانون اساسی خواهند زد.

این کارشناس مسائل سیاسی در بخش دیگر از سخنان خود تاکید می کند با رفتن محمد اشرف غنی رئیس جمهور پیشین افغانستان نظام جمهوریت کاملا از هم پاشید و نیروهای امنیتی و دفاعی فروپاشید. اینک افغانستان نیازمند یک ساختار جدید سیاسی و نظامی و امنیتی می باشد.

در حکومت آینده به بافت متنوع اجتماعی افغانستان باید توجه شود  

داکتر عبداللطیف نظری در ادامه تاکید می کند افغانستان کشوری ست با ساختار متنوع اجتماعی و سیاسی و توجه به این واقعیت در تشکیل حکومت آینده از سوی طالبان تضمین کننده بقای حکومت آنهاست.

وی گفت:«به هر میزان که از دیگر اقوام در حکومت آینده طالبان حضور داشته باشند به همان میزان می توان به صلح و ثبات پایدار در افغانستان امیدوار بود. مشروعیت نظام سیاسی آینده طالبان را طیف های گسترده مردمی مشخص خواهد کرد.»

معاون دوم پیشین تیم انتخاباتی احمد مسعود در انتخابات گذشته ریاست جمهوری افغانستان تاکید می کند عدم حضور نمایندگان دیگر اقوام در حکومت آینده طالبان، حکومت طالبان را در آینده شکننده می سازد.

چهره های جوان و پرهیز از چهره های فرسوده

داکتر نظری در بخش دیگری از سخنان خود به حضور چهره ها و شخصیت هایی از دیگر اقوام د،ر بدنه حکومت آینده طالبان اشاره کرده می گوید باید شخصیت های مستقل، پاک، جوان، تحصیل کرده و توانمند از سوی طالبان در نظام سیاسی آینده مورد  استفاده قرار گیرد و چهره های مسن، فرسوده و تکراری و غیر متخصص کنار زده شوند.

وی به طالبان توصیه می کند برای یک افغانستان نوین، مرفه و با ثبات از پتانسیل های ارزنده دیگر اقوام در دولت آینده خود استفاده کنند تا ثبات اجتماعی و صلح در افغانستان تضمین شود. حکومت آینده طالبان باید توأم با آینده نگری شکل گیرد.

صحبت از تشکیل یک حکومت فراگیر در افغانستان در حالی این روزها داغ شده که رهبران ارشد طالبان به شمول ملاغنی برادر و انس حقانی به کابل آمده اند و این گروه در دیگر ولایات(استان ها) و ولسوای ها(شهرستان ها) کادر حکومت محلی خود را معرفی کرده اند و تنها کابل پایتخت افغانستان مانده است.

از سویی هم مذاکراتی که تاکنون میان چهره های سیاسی افغان و طالبان صورت گرفته بیشتر در سطح حلقه دوم طالبان بوده است تا حلقه اول این گروه.

مسئول مطبوعاتی طالبان کشته شدن ملاهبت‌الله آخوندزاده را رد کرد و گفت: ملاهبت‌الله آخوندزاده زنده بوده و در موقعیت مناسب به کابل می‌رود.

احمدالله وثیق، مسئول مطبوعاتی طالبان با رد گزارش ها درباره فوت یا کشته شدن رهبر این گروه گفت: ادعاها درباره مرگ و کشته شدن «ملاهبت‌الله آخوندزاده» که از سوی برخی رسانه‌ها مطرح می‌شود، کاملا بی‌اساس بوده و حقیقت ندارد.

وی افزود: رهبر طالبان مشغول کارهای خود بوده و به‌دلیل مسائل امنیتی به مکان‌های مختلف سفر نمی‌کند.

وثیق درباره احتمال حضور ملاهبت‌الله در کابل نیز گفت: وی قصد دارد در آینده و در موقعیت مناسب به کابل سفر کند.

در روزهای اخیر برخی رسانه‌ها از کشته شدن «ملا هبت الله آخندزاده» رهبر طالبان خبر دادند. به گفته این منابع هبت‌الله دو سال پیش در یک حمله هوایی کشته شده است.

این در حالی است که تاکنون هیچ پیام صوتی یا تصویری از رهبر طالبان منتشر نشده است. حتی پس از تصرف افغانستان، ملا یعقوب معاون گروه طالبان در یک پیام صوتی پیروزی این گروه را تبریک گفت.

با گذشته چند روز از تسلط طالبان بر کابل و فرار اشرف غنی رئیس جمهور پیشین افغانستان، نگرانی ها در مورد نوع نظامی که طالبان قرار است تشکیل دهند در بین شهروندان کشور افزایش یافته است. اگر طالبان همچون گذشته بر تک محوری در حکومت پافشار کنند بروز یک جنگ خانمان سوز دیگر که نمی توان پایانی برای آن تصور کرد محتمل است.

علی اکبر جمشیدی نماینده پیشین مردم ولایت دایکندی در شورای ملی در گفت و گو با خبرگزاری  رها می گوید تنها چیزی که می تواند فشار لازم بر طالبان جهت تشکیل یک دولت فراگیر آن طور که خودشان بارها و بارها این روزها قول داده اند را وارد کند جامعه بین المللی ست.

آقای جمشیدی می افزاید:«طالبان از انزوای بین المللی می هراسند.»

سناتور جمشیدی تاکید می کند این روزها طالبان نگران مشروعیت بین المللی خود هستند و به جز این هیچ اهرم فشار یا ترسی از داخل افغانستان برای تن دادن به حکومت مشارکتی احساس نمی کنند. اگر فشارهای جامعه بین المللی نباشد طالبان حتی حاضر نیستند از حکومت مشارکتی سخن بگویند.

آقای جمشیدی می گوید طالبان پیش از پیش اراکین حکومت محلی خود را در ولایات مشخص کرده اند و تنها کابل مانده که دست به هیچ تغییری  نزده اند.

حکومت مشارکتی سمبلیک

نمایند مردم دایکندی در شورای ملی در بخش  دیگری از سخنان خود می گوید طالبان حتی اگر تحت فشارهای جامعه بین المللی حاضر شوند حکومت مشارکتی تشکیل دهند، این حکومت مشارکتی سمبلیک خواهد بود.

آقای جمشیدی می گوید:« حکومت مشارکتی که طالبان از آن سخن می گویند حتی اگر تشکیل هم شود به گونه ای خواهد بود که قدرت اصلی اجرایی در دستان حلقه اول طالبان باشد و نمایندگان دیگر اقوام در بدنه های پایین جا داده شوند.»

تک روی طالبان و احتمال بروز یک جنگ داخلی دیگر

سناتور علی اکبر جمشیدی در ادامه تاکید می کند هیچ نیرو و قدرت داخلی اکنون جلودار طالبان نیست و اگر این گروه بخواهد تک روی های خود را ادامه دهد باید منتظر یک جنگ داخلی خانمانسوز دیگر بود.

امرالله صالح معاون اول اشرف غنی رئیس جمهور پیشین افغانستان اکنون به ولایت پنجشیر رفته و در کنار احمد مسعود فرزند احمد شاه مسعود آن طور که گفته می شود جبهه مقاومت علیه طالبان را  تشکیل داده اند.

نماینده مردم دایکندی در شورای ملی در این مورد می گوید:«مردم از جنگ خسته شده اند اما منتظر حکومت آینده طالبان هستند: اگر طالبان به صورت تک محوری عمل کرده به دیگر اقوام فرصت حضور در قدرت را ندهند ممکن است جبهه مقاومت گسترده تر شود و جنگ داخلی دیگری با ابعاد وخیم شعله ور گردد.»

غنی فرار نمی کرد، موفقیت دولت همه شمول بیشتر بود

علی اکبر جمشیدی در ادامه می گوید مذاکرات صلح بین الافغانی در دوحه به مرحله حساس خود رسیده بود، فرار بود غنی با تشکیل حکومت موقت موافقت نماید و انتقال قدرت به صورت آرام صورت گیرد.

حتی زمانیکه مزار شریف سقوط کرد و کابل محاصره شد طبق توافق انجام شده از طالبان خواسته شد نیروهای خود را وارد کابل نسازد. طالبان نیز قبول کردند و عملیات های خود در دیگر ولایات را متوقف کردند و منتظر انتقال مسالمت آمیز قدرت شدند. با فرار غنی اما هرج و مرج در کابل حاکم شد و بسیاری از مسئولین حوزات کار خود را رها کردند و اینجا بود که طالبان برای جلوگیری از ناامنی های بیشتر وارد کابل شدند.

منتفی شدن پروسه صلح قطر و راه اندازی گفت و گوی تازه

نماینده مردم دایکندی در مجلس سنای افغانستان می گوید پس از تسلط طالبان بر کابل یک شورای هماهنگی با عضویت حامد کرزی، رئیس جمهور پیشین، داکتر عبدالله عبدالله رئیس شورای مصالحه ملی در زمان ریاست جمهوری غنی و گلبدین حکمتیار رئیس حزب اسلامی شکل گرفت تا با سران طالبان در مورد نوع نظام آینده گفت و گو کنند. از طرفی هم هیات رهبران احزاب و سیاسیون به پاکستان رفته بودند.

آقای جمشیدی می گوید:«بروسه صلح قطر عملا منحل شده چون سران طالبان به داخل افغانستان آمده اند و گفت و گوی جدید با آنها می بایست در داخل افغانستان انجام شود. »

وی تاکید می کند مذاکراتی که کرزی و عبدالله با طالبان داشته اند با حلقه دوم این گروه بوده و حلقه اصلی طالبان هنوز با شورای هماهنگی گفت و گو نکرده اند.

به باور سناتور جمشیدی باید منتظر ماند و دید طالبان تا چه اندازه به تعهدات خود در قبال حکومت همه شمول عمل می کنند.

حفیظ الله رجبی

.

یک مقام طالبان در گفتگو با رویترز که خواسته نامش فاش نشود گفته است که کارشناسانی از این گروه که در مسایل مذهبی، حقوقی و سیاست خارجی آشنایی دارند، طی چند هفته آینده چارچوب حکومتی جدید در افغانستان را معرفی خواهند کرد.  

وی همچنین گفته است که این چارچوب حکومتی همان دموکراسی به معنای غربی نخواهد بود، بلکه ساختاری خواهد که حق و حقوق همگان محفوظ است.

این مقام طالبان همچنین در خصوص گزارش های خشونت و انتقام جویی برخی نیروهای این گروه گفت که طالبان به این موارد رسیدگی خواهد کرد و افراد خاطی مورد بازجویی قرار خواهند گرفت.   

این گفته ها در حالی از سوی این مقام طالبان مطرح می شود که پیش تر وحید الله هاشمی یکی دیگر از اعضای ارشد طالبان گفته بود دموکراسی در افغانستان جایگاهی ندارد و احتمالا ساختار حکومتی به صورت شورایی خواهد بود که براساس قوانین شریعت تدوین شده است.   

جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا روز جمعه اطمینان داد که شرایط دشوار خارج کردن هزاران غیرنظامی از کابل و صحنه‌های هرج و مرج در فرودگاه بر اعتبار کشورش در صحنه بین‌المللی تاثیر نگذاشته اما با این حال گفت نمی‌تواند قول دهد که نتیجه نهایی عملیات خروج چه خواهد شد.

وی مدعی شد که با متحدان آمریکا در ناتو صحبت کرده‌ است و این موضوع [اعتبار آمریکا] در واقع «برعکس است» و آن‌ها از اقدامات آمریکا راضی هستند.

بایدن همچنین گفت که ایالات متحده متعهد است تمام افغان‌هایی را که در جنگ کمک کرده‌اند، از افغانستان خارج کند.

دولت آمریکا به دلیل آشفتگی و صحنه‌های اغلب خشونت آمیز در خارج از فرودگاه با انتقاد روبرو شده است. به گفته مقامات آمریکایی پروازهای این کشور در فرودگاه کابل روز جمعه برای چند ساعت متوقف شده بود با این حال پروازها از بعد از ظهر از سر گرفته شد.

رئیس جمهوری آمریکا همچنین تاکید کرد که نمی‌تواند «نتیجه نهایی» عملیات تخلیه کابل را تضمین کند. او این عملیات را یکی از «سخت‌ترین» عملیات‌ها در تاریخ توصیف کرد.

رئیس جمهوری آمریکا همچنین تاکید کرد که نمی‌تواند «نتیجه نهایی» عملیات تخلیه کابل را تضمین کند. او این عملیات را یکی از «سخت‌ترین» عملیات‌ها در تاریخ توصیف کرد.

وی در سخنرانی خود در کاخ سفید افزود: «این ماموریت خطرناک است. این موضوع در شرایط سخت انجام می‌شود و برای نیروهای مسلح ما خطر دارد.»

بایدن افزود: «من نمی‌توانم قول دهم که نتیجه نهایی چه خواهد بود یا بدون خطر از دست دادن [نیروها] تمام شود.» وی وعده داد به‌عنوان فرمانده کل می‌توانم به شما اطمینان دهم که تمام امکانات ممکن را بسیج خواهد کرد.

رئیس جمهوری آمریکا که پس از یک جلسه توجیهی با تیم امنیت ملی خود پیش خبرنگاران آمده بود، گفت در حال حاضر تقریبا شش هزار سرباز آمریکایی در کابل حضور دارند و ارتش تقریبا ۱۳ هزار نفر را از روز شنبه خارج کرده‌ است.

وی تاکید کرد در نشست هفته آینده گروه هفت برای اقدام و استراتژیک مشترک در افغانستان تصمیم می‌گیرند.

بایدن تصریح کرد که برای خروج نیروهای آمریکایی و غربی از افغانستان مدام در تماس با طالبان هستند. او به طالبان هشدار داد هرگونه حمله در حین عملیات خروج با پاسخ قاطع و سریع آمریکا روبرو می‌شود.

وی گفت: «بگذارید واضح بگویم، هر آمریکایی که بخواهد به کشور برگردد ما آن‌ها را برمی‌گردانیم.»

رئیس جمهوری آمریکا در پاسخ به این پرسش که آیا وی متعهد به اعزام نیرو به کابل برای خارج کردن آمریکایی‌هایی است که نتوانستند به فرودگاه برسند گفت که دولت وی هیچ نشانه‌ای مبنی بر مشکل داشتن آمریکایی‌ها در رسیدن به فرودگاه مشاهده نکرده و به توافق با طالبان مبنی بر اجازه دادن به شهروندان آمریکایی برای عبور از پست‌های بازرسی‌ در شهر اشاره کرد.

وی استدلال کرد اکنون زمان انتقاد از سیاست‌های وی درباره افغانستان نیست.

ملا عبدالغنی بردار، معاون سیاسی گروه طالبان، در رأس یک هیئت بلندرتبه‌ی این گروه، وارد کابل شد.

حمدالله وثیق، یکی از سخن‌گویان گروه طالبان، گفت ملا برادر، روز جمعه -۲۹ اسد-، وارد کابل شده و ملا خیرالله خیرخواه، عضو هیئت گفت‌وگوکننده‌ی این گروه نیز او را همراهی می‌کند.

ملا عبدالغنی برادر، روز سه‌شنبه‌ی هفته‌ی گذشته، از قطر به ولایت کندهار رفته بود.

ملا برادر، در حالی وارد کابل شده که روز یک‌شنبه‌ی هفته‌ی گذشته، شهر کابل در تصرف گروه طالبان در آمد.

در جریان چند روز گذشته، شمار دیگری از مقام‌های بلندرتبه‌ی گروه طالبان به شمول انس حقانی، نیز به کابل آمده اند.

سازمان عفو بین الملل روز گذشته (پنجشنبه) گفت براساس اسناد و گزارش های رسیده به این سازمان، جنگجویان طالبان ماه گذشته و پس از تصرف ولایت غزنی، 9 مرد از قومیت هزاره را در ولسوالی مالستان شدیدا شکنجه داده و کشته اند.

براساس خبرنامه سازمان عفو بین الملل، این رویداد در روزهای 13 الی 15 سرطان در قریه «موندرخت» در ولسوالی مالستان ولایت غزنی اتفاق افتاد که در آن 9 مرد از قومیت هزاره به دست جنگجویان گروه طالبان کشته شدند.

عفو بین الملل می گوید شاهدان عینی به محققان این سازمان گفته اند در روز 12 سرطان و زمانی که درگیری ها در ولسوالی مالستان میان نیروهای دولتی و جنگجویان طالبان شدت گرفت، ساکنان قریه موندرخت به یکی از ایلاقات اطراف گریختند، اما از آنجایی که غذای کافی برای 30 خانواده وجود نداشت، صبح روز بعد، چندین تن به قریه بازگشتند و دیدند که جنگجویان طالبان در کمین آنها بوده اند.

براساس گزارش، جنگجویان طالبان 6 مرد از این قریه را کشته و 3 تن دیگر پس از شکنجه شدید کشته اند.

خبرنامه می افزاید این کشتار وحشیانه تنها بخش کوچکی از کشتارهای گروه طالبان را نشان می دهد؛ گروهی که حتی کنترل موبایل ها را در بیشتر مناطق تحت تصرف خود بدست می گیرند تا ببیند چه عکس ها و فیلم هایی از این مناطق به بیرون ارسال می گردد.

خانم «اگنس کالامارد» دبیرکل سازمان عفو بین الملل می گوید “این کشتار وحشیانه که در نهایت خونسردی انجام شده یادآور گذشته طالبان است و نشان می دهد که حکومت طالبان چه طور ترسناک می تواند باشد.”

وی می افزاید “این کشتار هدفمند مدرکی است که چه طور گروه های اقلیت مذهبی و قومی در زیر سایه حکومت طالبان با خطر مواجه اند.”

سازمان عفو بین الملل از شورای امنیت سازمان ملل خواسته تا با تصویت قطعنامه ای فوری از طالبان بخواهد ضمن احترام به حقوق بشر، امنیت تمامی شهروندان افغانستان را بدون درنظر داشت قومیت و باورهای مذهبی تامین کند.

وحید الله هاشمی یک عضو برجسته گروه طالبان در گفتگو با خبرگزاری رویترز گفته است احتمالا یک شورا مسئولیت حاکمیت بر کشور را عهده خواهد داشت و ملا هبت الله آخندزاده رهبر این گروه مسئولیت کلی خواهد داشت.

آقای هاشمی گفته دموکراسی در افغانستان جایی ندارد و حاکمیت احتمالا به صورت شورایی خواهد بود.

لازم به ذکر است که این نسخه از حاکمیت مشابه دوران حاکمیت قبلی طالبان بر کشور بود که ملا محمد عمر رهبر فقید این گروه در سایه حضور داشت و حاکمیت بر دوش یک شورا گذاشته شده بود.

هاشمی افزود ملا هبت الله آخندزاده نقشی بالاتر از شورا بر عهده خواهد داشت و احتمالا معاون او به عنوان رئیس جمهور معرفی گردد.

ملا هبت الله آخندزاده سه معاون دارد؛ مولوی یعقوب فرزند ملا محمد عمر بنیانگذار گروه طالبان، سراج الدین حقانی که خود رهبری شبکه حقانی را بر عهده دارد و ملا عبدالغنی برادر که ریاست دفتر سیاسی طالبان در قطر به دوش اوست.

به گفته ی هاشمی “سیستم دموکراسی به هیچ عنوان پیاده نخواهد شد زیرا این سیستم هیچ جایگاهی در کشور ما ندارد. ما در خصوص این که چه نوع سیستم سیاسی در افغانستان باشد اصلا بحث نداریم زیرا آن سیستم کاملا مشخص است؛ قانون شریعت هست و بس.”

وی همچنین افزود به زودی جلسه ای در این خصوص میان رهبران ارشد طالبان برگزار می گردد که در آن نحوه حاکمیت افغانستان بررسی خواهد شد.