دسته: ِتیتر یک

زلمی خلیلزاد نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان در واکنش به اعلامیه شورای امنیت سازمان ملل می گوید حمایت گسترده جهانی از تفاهم سیاسی از طریق مذاکرات و صلح در افغانستان فرصتی بی‌نظیر است و از آن باید استفاده شود.

آقای خلیلزاد شب گذشته (۳۰سنبله) در رشته توییت هایی گفت شورای امنیت سازمان ملل اعلامیه ای را در مورد مذاکرات صلح افغانستان نشر کرده که در آن بر تعهد جامعه جهانی نسبت به «حاکمیت، استقلال، تمامیت ارضی و اتحاد ملی» افغانستان تاکید شده است.

خلیلزاد افزود اعلامیه شورای امنیت از دست یابی به یک تفاهم سیاسی که تمام افغانها را در بر گیرد و منطقه و جامعه جهانی در عمل و روحیه از آن پشتیبانی بتواند، حمایت می‌کند.

او تاکید کرد:‌ «این یک موقع بی‌‌نظیر برای افغانستان است؛ نه تنها اینکه جناح های افغان مستقیماً با هم مذاکره می‌کنند، بلکه آنچنانی که در اعلامیه شورای امنیت تذکر یافته، حمایت گسترده جهانی برای تفاهم سیاسی از طریق مذاکرات و صلح در افغانستان وجود دارد، از این فرصت بی‌نظیر باید استفاده شود.»

تشویق مذاکره کنندگان از سوی شورای امنیت برای ایجاد اعتماد

اعضای شورای امنیت سازمان ملل دو روز قبل در اعلامیه ای از آغاز مذاکرات بین الافغانی صلح افغانستان در دوحه قطر استقبال و بر تعهد این شورا به حاکمیت، استقلال، تمامیت ارضی و وحدت ملی افغانستان تأکید کردند.

شورای امنیت سازمان ملل در اعلامیه خود بر یک صلح پایدار تنها از طریق یک روند صلح جامع و همه جانبه به رهبری افغانستان که هدف آن آتش بس دائمی و همچنین یک توافق سیاسی فراگیر برای پایان دادن به درگیری می باشد تاکید کرده، مذاکره کنندگان را به ادامه پیگیری اقدامات ایجاد اعتماد از جمله کاهش خشونت و ادامه حسن نیت تشویق کرد.

این در حالی مطرح شده که مذاکرات بین الافغانی افغانستان وارد نهمین روز خود شده است و به گفته وزارت دولت در امور صلح مذاکرات بین الافغانی آغاز خوب داشته، نشست عمومی دو هیئت و گروه های تماس میان دوطرف انجام شده و این روند همچنان ادامه دارد.

ناجیه انوری دو شب قبل در پیامی گفته بود کار روی «طرزالعمل جلسات» جریان دارد و تفاوت دیدگاه ها در دوطرف مذاکرات ایجاب وقت بیشتر برای بحث روی این سند «بنیادی» را می کند تا به نقطه مشترک برسند و این سند بتواند جریان مذاکرات را به پیش ببرد.

رئیس جمهور اشرف غنی صبح امروز یک‌شنبه (۳۰ سنبله) وارد ولایت بامیان شد.

قرار است آقای غنی در اجلاس امنیتی با مقام‌های ولایت بامیان حضور یابد.

آقای غنی در یک مجلس بزرگ مردمی اشتراک می‌کند و در ضمن از کار احداث جادۀ یکاولنگ – دره صوف دیدن خواهد کرد.

هر دو معاون ریاست جمهوری و شمار دیگر از مقام‌ها با رئیس جمهور در این سفر همراه هستند.

محمد اشرف غنی در واکنش به ترور ایوب غروال، معاون شورای ولایتی پکتیا از گروه طالبان خواست برای برقراری صلح دایمی در کشور و به نتیجه رسیدن گفت‌وگوها، آتش‌بس دایمی بشردوستانه را بپذیرند.

ارگ ریاست جمهوری پیش از چاشت روز شنبه، بیست‌ونهم سنبله به نقل از رئیس‌جمهور نوشت تأمین صلح پایدار ودوام‌دار، یکی از اهداف مذاکرات بین‌الافغانی است و برای رسیدن به این هدف طالبان باید به آتش‌بس دایمی که خواست مردم و حکومت افغانستان است، تن بدهند.

امرالله صالح، معاون نخست ریاست‌جمهوری نیز در واکنش به کشته‌شدن آصف‌خان توخی، آمر امنیت فرماندهی پولیس پکتیکا گفت: «طالبان با دوام جنگ در کشور، پروندۀ گناه و جنایت‌شان را هر روز ضخیم‌تر می‌کنند.»

اسدالله سعادتی، معاون سیاسی شورای عالی مصالحۀ ملی نیز در نشستی زیر نام «گفتمان صلح» گفت گفت‌وگو میان طرف‌های مذاکره جریان دارد و تلاش می‌شود موانع از سر راه صلح برداشته شود.

ایوب غروال، معاون شورای ولایتی پکتیا صبح امروز در مربوطات شهر گردیز این ولایت هدف تیراندازی افراد مسلح ناشناس قرار گرفت.

ممتاز کرخیل، عضو شورای ولایتی پکتیا گفت، حمله به آقای غروال ساعت ۵:۰۰ صبح امروز شنبه، بیست‌ونهم سنبله، هنگامی که او به سوی دانشگاه می‌رفت، صورت گرفته است.

به گفتۀ او، در پی تیراندازی افراد ناشناس، آقای غروال زخمی می‌شود و در راه بیمارستان جان می‌دهد.

حمله به افراد و نیروهای امنیتی در حالی شدت گرفته که مذاکرات مستقیم بین هیأت دولت افغانستان و طالبان روز شنبه هفته گذشته در دوحه گشایش یافت.

بی‌گمان یکی از اساسی‌ترین مسایل در گفتگوهای صلح دوحه، بحث روی چگونگی ساختار نظام سیاسی-اداری آینده‌ افغانستان خواهد بود.

ضرورت بازنگری و بازسازی ساختار نظام از دو جا منشاء مى‌گيرد: نخست ناكارا بودن اين نظام از روى تجربه‌ که از آغاز ایجاد آن تا امروز به کار گرفته شده؛ و منتقدان آن بخش بزرگی از احزاب و شخصیت های مطرح سیاسی کشور را تشکیل می‌دهد. عمده ترین خواست اپوزیسیون درون نظام همانا تغییر این ساختار بوده است.

در جمع هیات بیست و یک نفری که از دولت افغانستان در مذاکرات صلح نمایندگی می‌کنند، اکثریت شان خواهان تغییر ساختار نظام اند. يعنى هيات دولت صرف در اصل “جمهوریت” به معنای انتخابی بودن زمامداران اتفاق نظر دارند.

یکی از نتایجی که از فرایند مذاکره و صلح با طالبان حاصل می‌شود، شرکت آنان در اقتدار سیاسی از طریق به دست گرفتن کرسی‌ها و مقامات دولتی در سطوح مختلف خواهد بود. مكانيزم ورود طالبان در دولت، غير از آنى است كه پيش از اين با برخى از احزاب و جناح‌هاى سياسى به كار گرفته شده است. آنان به داشتن “سهمیه” در دولت قانع نیستند؛ آنان خواهان تغییر ساختار نظام ند. چه، از نظر طالبان نیز نظام موجود ناکارا و معیوب است. طالبان که همواره تاکید بر اعاده‌ “امارت اسلامی افغانستان” داشتند، اخیرا چنين وانمود كرده‌اند که دیگر اصراری بر نامگذارى ندارند؛ مى‌بايد شيوه‌ گزینش زمامدار اسلامى باشد.

پس مى‌توان خواست‌هاى گفتگو كننده‌ها را از نظر ماهیت شامل دو مقوله نمود: جمهورى خواهان؛ و امارت خواهان.

به طور کلی، باید گفت جمهوریت یعنی نظامی که راس نظام یا “رییس جمهور” توسط آرای مردم (همگان) تعیین گردد؛ و اما امارت یعنی نظامی که راس نظام یا “امیرالمومنین” توسط آرای جمع محدود مسمی به “اهل حل و عقد” انتخاب گردد.

از جمع جمهوری خواهان برخی‌ها شیوه‌ انتخاب رئیس جمهور از طریق انتخابات عمومی را موافق به یکی از آموزه‌های تاریخ اسلام که “اصل بیعت” خوانده می شود، می‌دانند. آنان استدلال می‌کنند که خلیفه‌ اول با همین شیوه در سقیفه‌ بنی‌ساعده انتخاب شد؛ و روند بیعت گیری از فرد فرد مسلمانان چند روز ادامه یافت.

در حالی که امارت خواهان به برهه‌ دیگرِ همان تاریخ، به انتخاب خلیفه‌ سوم از طریق شورای شش نفری-که توسط خلیفه‌ دوم برگزیده شده بودند- استناد می‌کنند. شاید این اولین‌بار بوده باشد که اصطلاح “اهل حل و عقد” کاربرد پیدا کرده است.

طالبان استدلال می‌کنند که در امر خطیر تعیین زعامت، رای عوام در کار نیست؛ این امر مهم باید با رأی خبر‌گان امت حل و فصل شود. در نشست قبلی در دوحه یک مقام طالبان از من پرسید: آیا رای شما با رای آن مرد (معتاد) پودری که از چریدن روی آشغالها امرار معاش می‌کند، برابر است؛ و اصولا آيا راى به معنى فكر و عقيده است، يا آن كاغذ پاره‌ که به صندوق انداخته می‌شود.

هر دو روایت مذکور در فوق، موافق به برداشت فرقه‌های اهل سنت است، که در کتب معتبر تواریخ و سیر آمده است. پیروان مذاهب دیگر تعیین خلیفه را از طریق وصیت بر جانشینی پیامبر و امامان می‌دانند.

اما امروزه در جهان اسلام گزینش رییس جمهور-در کشورهایی كه نظام جمهورى دارند- لابد به یکی از دو شيوه‌ ذیل صورت می‌گیرد: راه اندازی انتخابات عمومی؛ یا انتخاب از سوی پارلمان. پاکستان و برخی از کشورهای دیگر شیوه‌ دوم را بر گزیده اند. اشخاص واجد شرایط از سوی احزاب سیاسی به پارلمان معرفی می‌شوند؛ پارلمان (شامل هر دو مجلس و شوراهای ایالتی) با رای خویش یکی از آنان را به عنوان رییس جمهور بر می‌گزیند. در حالی که در ایران، صلاحیت اشخاص برای نامزدی به مقام ریاست جمهوری از سوی مجلس خبرگان تایید می‌گردد؛ وانگهی یکی از آنان از طریق انتخابات عمومی، با رأی اکثریت به این مقام دست می‌یابد. شیوه‌‌ای که کشور ایران به آن تمسک جسته، به اصل “ولایت فقیه” بر می‌گردد.

اما شیوه‌ که زعیم از سوی پارلمان یا شورا انتخاب می‌گردد، منطبق به چیزی‌است که تحریک طالبان خواهان آن اند. چه، اعضای شورا عموما با راى مردم در يك انتخابات شفاف برگزيده خواهند شد؛ و بى ترديد شامل نخبه‌ها و علماى امت خواهند بود. اگر از صورت گرایی و شكليات ظاهرى بگذريم، پارلمان يا شوراى اسلامى يعنى همان “شورای اهل حل و عقد”.

اشکالی که باقی مى‌ماند همانا چگونگی رعایت شفافیت در نحو‌ه‌ گزینش اعضای شوراست؛ که البته امر سهل است، و به استخدام نظام مطلوب انتخاباتی، و به اراده‌ پاک و شفاف زمامدار منوط می‌گردد.

دو‌نکته‌ درخور ذکر برای تکمیل این طرح، یکی اعتراف به حق احزاب و حزبی ساختن انتخابات است؛ که فقط از همین طریق می‌شود تحریک طالبان و سایر احزاب سیاسی را شامل نظام کشور ساخت. از سوی دیگر، انتخابات بدون احزاب، فریبي بوده که ما طی دو دهه‌ پسین تجربه کردیم.

نکته دیگر، بازبینی تقسیمات ملکی (اداری) کشور است؛ تقسیم کشور به ۳۴ ولایت، نه مبنای فرهنگی دارد، نه مبنای اقتصادی. این تقسیمات بنا بر ملحوظات سیاسی روی کار آمده، و به تورم تشكيلاتی افزوده. منطقی این است که کشور به هفت ایالت اداری، و پایتخت تقسیم گردد. ایالات دارای پارلمان ایالتی باشند که صلاحیت قانونگذاری برای ایالت، و صلاحیت گزینش مسئولین اداری ایالت را داشته باشند. اعضای این پارلمان‌ها، در جنب شورای ملی‌اسلامی، دارای حق اشتراك در انتخاب زعیم یا رییس جمهور شوند.

این نظام را می‌توان “دولت اسلامی افغانستان” نامید.

محی الدین مهدی

بی بی سی

جنرال هربرت مک‌مستر، مشاور پیشین امنیت ملی رییس جمهور امریکا گفت ترامپ با طالبان شریک شده‌ و سیاست او برضد حکومت افغانستان است.

مک‌مستر در یک گفتگوی ویژه با شبکه تلویزیونی سی‌بی‌اس گفت سیاست ترامپ در برابر حکومت افغانستان ناعادلانه است و امریکا با یک تعهد پایدار باید از حکومت و نظامیان افغان پشتیبانی کند.

این جنرال امریکایی که سابقه فعالیت در افغانستان را نیز دارد می گوید ترامپ بر ضد حکومت افغانستان در پروسه صلح از گروه طالبان حمایت کرده است.

وی خروج نیروهای امریکایی از افغانستان را بی موقع دانسته و بیان کرد بیرون ساختن نیروهای امریکایی از افغانستان، به کاهش ایمنی امریکا می‌انجامد.

این مقام پیشنین امریکایی افزود:«فکر می‌کنم که ترمپ با سیاست جدیدش، به انواع مختلف در برابر حکومت افغانستان با طالبان شریک شده‌است. فکر می‌کنم که این سیاست غیرعقلانی است.»

وی گفت امریکا به یک تعهد پایدار در افغانستان نیاز دارد تا در راستای ختم جنگ به حکومت و نیروهای نظامی افغانستان کمک کند.

وی همچنان تاکید کرد جنگجویانی القاعده و گروه داعش که دسترسی به امکانات بیشتر دارند و از قدرت تخریب کاری بیشتر برخوردار اند، تهدید گسترده‌تر نسبت به جهادی‌هایی پیشین ایجاد می‌کند.

این در حالی است که گفتگوهای میان افغانی در دوحه پایتخت قطر از یک هفته بدینسو بدون رسیدن به نقطه مشترک ادامه دارد.

سخنگوی دفتر سیاسی گروه طالبان در قطر از دیدار ملا برادر معاون این گروه با نماینده ویژه چین برای افغانستان خبر داد.

  محمد نعیم وردک سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر گفت ملا برادر معاون این گروه با “لیو جیان” نماینده خاص چین برای افغانستان دیدار کرده است.

سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر گفت این دیدار عصر روز گذشته (جمعه 28 سنبله) انجام شد.

به گفتۀ وی، در این دیدار، دو طرف در مورد پروسه صلح افغانستان و روند گفتگوهای صلح تبادل نظر کرده‌اند.

سخنگوی طالبان گفت:«نماینده خاص چین از همکاری کشور خود اطمینان داد و نیز احترامات و تمنیات نیک وزیر امور خارجه کشور خود را به محترم ملا صاحب تقدیم نمود.»

این در حالی است که یک هفته پیش، مراسم افتتاحیه آغاز مذاکرات صلح میان دولت جمهوری اسلامی افغانستان و گروه طالبان با حضور نمایندگان کشورهای منطقه و جهان در دوحه پایتخت قطر برگزار شد.

پس از آن دو طرف مذاکره کننده، روی آجندای مذاکرات بحث و گفتگو دارند و تاهنوز گفتگوهای رو در رو رسما آغاز نشده است.

رییس جمهور امریکا، نسبت به پیشرفت در مذاکرات صلح ابراز امیدواری کرد و گفت طالبان بسیار باهوش و مستحکم هستند.

دونالد ترامپ، رییس جمهور امریکا در این کنفرانس مطبوعاتی در پی دیدارش با شیخ ناصر صباح الاحمد الجابر، پسر بزرگ امیر کویت اضافه کرد: «آنها بسیار سخت، بسیار هوشمند ، بسیار زرنگ هستند، اما ۱۹ سال است که آنها زندگی خود را صرف مبارزه کرده‌اند و از جنگیدن خسته شده‌اند. ما با طالبان گفت‌وگوی خوبی داشتیم و به زودی نیروهای خود را به کمتر از چهار هزار نفر می‌رسانیم.»

ترامپ که به دنبال پیروزی مجدد در انتخابات ماه نومبر است ، مشتاق پایان دادن به طولانی ترین جنگ تاریخ امریکا است و دولت او تمایل دارد که از این امر به عنوان راهی برای افزایش شانس دستیابی به توافق صلح در افغانستان استفاده کند.

ایالات متحده در تلاش است نیروهای خود را تا ماه می ۲۰۲۱ از افغانستان خارج کند. دولت افغانستان و طالبان پس از مراسم افتتاحیه با حضور مایک پامپئو وزیر خارجه ایالات متحده اولین جلسه رسمی خود را به عنوان بخشی از مذاکرات صلح در روز دوشنبه برگزار کردند.

محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان می‌گوید مردم افغانستان به جایگاهی رسیده اند که هویت‌های قومی، زبانی و مذهبی همدگیر را پذیرفته اند و مذاکرات صلح نباید حساب این موضوعات را از سر شروع کند.

آقای محقق این گفته ها را روز جمعه ۲۹ سنبله در گردهمایی‌ که به منظور بزرگداشت از برهان‌الدین ربانی، رئیس جمهوری پیشین افغانستان و رئیس پیشین شورای عالی صلح برگزار شده بود بیان کرد.

در این گردهمایی، حامد کرزی، رئیس جمهوری پیشین افغانستان، امرالله صالح، معاون اول ریاست جمهوری و عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه در کنار صلاح‌الدین ربانی، وزیر خارجه پیشین و رهبر جمعیت اسلامی حضور داشتند.

امروز نهمین سالروز کشته شدن برهان‌الدین ربانی به دست فردی است که با تظاهر به اینکه نماینده طالبان برای گفتگوی صلح است، با او ملاقات کرد و سپس با انفجار بمب جاسازی شده در دستارش، آقای ربانی را ترور کرد.

آقای محقق بدون اینکه اشاره‌ای مستقیمی به اجندای صحبت‌های گروه‌های تماس در دوحه بکند، خواستار همدیگر پذیری شد و گفت: اگر اسلام را دینی می‌دانیم که باید روزی دین واحد جهان باشد، نباید بقیه مسلمانان را نفی کنیم.

گفته می‌شود موضوع مذهب حنفی به عنوان مذهب رسمی افغانستان در صحبت‌های ابتدایی گروه‌های تماس در دوحه مطرح شده است.

آقای محقق می‌گوید :«بشریت مانند یک خانواده به همدیگر وصل است. به رسمیت شناختن هویت‌ها چیزی است که افغانستان حالا به آن دستیاب شده است. ما همدیگر را قبول کردیم، اقوام، زبان‌ها مذاهب، همه در قانون اساسی افغانستان همدیگر را پذیرفتیم، نباید حساب را از سر گیریم.»

همزمان با آغاز صحبت‌های گروه‌های تماس در دوحه برای تدوین طرزالعمل مذاکرات، خشونت‌ها در سراسر افغانستان افزایش یافته است.

آقای محقق خواهان آن شد که با آغاز مذاکرات، آتش‌بس، هر چند هم کوتاه، اعلام شود و خشونت‌ها پایان یابد.

آقای محقق اضافه کرد: «دوباره آغاز کردن جنگ که دشوار نیست، ولی فرصت مذاکرات را غنیمت شمرده، باید آتش‌بس اعلام شود.»

هیات‌های مذاکره‌کننده دولت افغانستان و گروه طالبان از ۸ روز به این سو در دوحه قطر بسر می‌برند. گروه تماس که از میان اعضای هیات‌های مذاکره کننده انتخاب شده است، روی تدوین اصولنامه مذاکرات در هفت روز گذشته کار دارند. مردم بیشتر انتظار آغاز مذاکرات اند و امیدوارند با آغاز مذاکرات آتس‌بس هم اعلام شود.

سخنگویان دو هیات در دوحه، بدون اظهار نظر در رابطه با موارد اختلافی در این دو گروه، می‌گویند برای موافقت روی اصولنامه به وقت و دقت بیشتری نیاز دارند.

مذهب جعفری در ماده ۶۱ قانون اساسی جدید به رسمیت شناخته شده و در مورد احوال شخصیه شیعیان قانون جداگانه‌ای توسط پارلمان افغانستان به تصویب رسیده است.

در دوره حکومت طالبان، برداشت سخت‌گیرانه مذهبی حاکم بود و اقلیت‌های مذهبی اسلامی به رسمیت شناخته نمی‌شد.

اقلیت‌های مذهبی سیک و هندوی افغانستان نیز در دوره طالبان ملزم به پوشیدن نشانه‌های متمایز کننده روی لباس خود بودند.

رئیس شورای عالی مصالحۀ ملی گفت هیأت مذاکره‌کنندۀ دولت افغانستان برای ختم جنگ و دشمنی به دوحه رفته است.

عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحۀ ملی امروز جمعه، بیست‌وهشتم سنبله در مراسم نهمین سالروز ترور برهان‌الدین ربانی گفت دوام جنگ برای مردم افغانستان به هیچ روی قابل قبول نیست.

رئیس شورای عالی مصالحۀ ملی با اشاره به مذاکرات بین‌الافغانی در دوحه گفت اختلاف‌نظر میان هیأت‌های مذاکره‌کننده یک امر طبیعی است. او ابراز امیدواری کرد هر دو طرف به نتایج قابل قبول دست پیدا کنند.

او از گروه طالبان خواست فرصت پیش‌آمده را هدر ندهند.

هیچ افغانی نباید با صلح مخالفت کند

امرالله صالح، معاون نخست ریاست جمهوری نیز در این مراسم حضور داشت.

او گفت ندای صلح‌خواهی از سراسر افغانستان طنین‌انداز است و هیچ افغان باشرف با صلح مخالفت نمی‌کند.

او در بخشی از سخنرانی اش خطاب به گروه طالبان گفت: «اگر صد سال جنگ کنید، پس به همین نطقه می‌آیید که زیر یک سقف باید به مذاکره بنشینید. هر قدر خونی که می‌ریزید به گناه‌تان افزوده می‌شود.»

دستاوردهای مردم نباید در مذاکرات صلح قربانی شود

صلاح‌الدین ربانی، رئیس حزب جمعیت اسلامی نیز با اشاره به مذاکرات جاری گفت ارزش‌ها و دست‌آوردهای مردم افغانستان نباید در جریان مذاکره با طالبان، معامله شود.

او تأکید کرد اکنون بهترین زمان برای تغییر ساختار متمرکز در کشور است.

او افزود، روند فعلی گفت‌وگوهای صلح، بهترین فرصت برای ترسیم نقشۀ راه و ساختار نظام سیاسی آینده است و نباید این فرصت از دست برود.

گفت‌وگو میان هیأت مذاکره‌کنندۀ دولت افغانسان و طالبان روز شنبه، بیست‌ویکم سنبله در دوحه آغاز شد. از زمان آغاز این گفت‌وگوها، هیأت‌های دو طرف دو بار نشست عمومی برگزار کرده و در برخی موارد با هم به توافق رسیده‌اند.

اسدالله خالد، سرپرست وزارت دفاع، می‌گوید خواب و خیال «دشمن» مبنی بر نابودی ارتش افغانستان به فرمایش پنجاب، هرگز تحقق نخواهد یافت.

آقای خالد، روز پنج‌شنبه (۲۷ سنبله)، در مراسم تحویل‌دهی چهار فروند هواپیمای نظامی سوپر توکانو از سوی امریکا به نیروهای هوایی، گفت: «هدف ما از جنگ، دفاع از ارزش‌های دو دهه‌ی اخیر است؛ این خواب را باید دشمن از سرش بیرون کند که به فرمایش پنجاب، ارتش افغانستان را از بین می‌برد. این کار، به هیچ قیمتی انجام نخواهد شد.»

به گفته‌ی او، آموزشی که نیروهای دفاعی و امنیتی در جریان چند سال گذشته دیده اند؛ آن‌ها را به سربازان بی‌نظیری در سطح منطقه مبدل کرده است.

آقای خالد، گفت هرچند تعهد جهان، به ویژه ناتو، در زمینه‌ی حمایت از نیروهای دفاعی و امنیتی، دوام‌دار است؛ اما اگر روزی آن‌ها از افغانستان خارج شوند، «نیروهای ما توانایی این را دارند که از وجب وجب خاک خود دفاع کنند.»

او، تأکید کرد، نیروهای افغان، اجازه نمی‌دهند که روی دست‌آوردهای ۱۹ سال گذشته در افغانستان، معامله شود.

سرپرست وزارت دفاع، گفت با آغاز گفت‌وگوهای میان‌افغانی، حملات تروریستان طالب نیز، افزایش یافته که نشان می‌دهد این گروه، در تلاش امتیازگیری سیاسی است.

او، علاوه کرد: «هیچ وقت، هیچ تعرضی از سوی ما صورت نگرفته است؛ تلفات دشمن با وجود این که هیچ دست‌آوردی نداشته، چهار برابر تلفات ما بوده است. ما به خاطر این که صدمه‌ای به روند صلح وارد نشود؛ تمام وقایع را مطبوعاتی نکردیم. اگر دشمن به این فکر باشد که به زور می‌تواند تمام چیز را تسخیر کند، تنها خواب و خیال دیده است.»

مراسم گشایش گفت‌وگوهای میان‌افغانی، روز شنبه (۲۲ سنبله)، در دوحه، پایتخت قطر، برگزار شد. هم‌زمان با آغاز این گفت‌وگوها، حملات تروریستان طالب نیز، در شماری از ولایت‌های افغانستان، افزایش یافته است.

حضور شماری از ‘خبرنگاران طالبان ‘ یا ‘طالبان خبرنگار ‘ در حاشیه مراسم افتتاحیه مذاکرات صلح افغانستان و مصاحبه‌‌های آنها با اعضای هیأت دولت افغانستان از نکات مهم قابل توجه بود.

خبرنگار بی بی سی در این مورد می نویسد:«دقایقی پس از پایان مراسم افتتاحیه مذاکرات صلح افغانستان در محل مراسم، در حال گفت‌وگو با خالد نور، جوان‌ترین عضو هیأت دولت بودم که سه نفر با ظاهری شبیه طالبان نزدیک ما آمدند. یکی دوربین به‌دست و دیگری با موبایل در حال پخش زنده در فیسبوک بود.»

یکی از آنها محترمانه از آقای نور درخواست مصاحبه کرد. پس از موافقت او، سئوال اول را به انگلیسی پرسید.

به سابقه جهادی پدر آقای نور، عطامحمد نور علیه ارتش شوروی اشاره کرد و بعد از او سئوال کرد که حالا با حضور نیروهای خارجی چرا “جهادی” در کار نیست.

خالد نور هم ابتدا به زبان انگلیسی پاسخ خود را داد.

برای من نوع سئوال و پرسیدن آن به زبان انگلیسی، آن‌هم درباره “اشغال افغانستان” از سوی نیروهای بین‌المللی جالب بود.

دو سئوال دیگر هم پرسید؛ “آیا نظام افغانستان واقعا در مطابقت با قوانین اسلام است یا قوانین جزایی آن با فشار و خواسته غربی‌هاست؟” و آیا “اداره کابل “-عنوانی که طالبان درباره دولت افغانستان استفاده می‌کند- “درباره حملات شبانه و بمباران هوایی اطلاع می‌یافت یا خیر”.

در آسانسور هتل شرایتون، محل مراسم افتتاحیه یک نفر به شکل‌وشمایل اعضای هیأت مذاکره‌کننده طالبان وارد شد، از او پرسیدم: عضو هیأت طالبان هستی؟

پاسخ داد: نه، “خبرنگار امارت اسلامی هستم”.

از فرصت استفاده کرده و نام چند نفر از فعالان رسانه‌ای طالبان را که برای گرفتن اطلاعات با آن‌ها در تماس بودم، پرسیدم. همه را می‌شناخت؛ از جمله طارق غزنیوال، (نام مستعار) را که یکی از فعالان رسانه‌ای طالبان است.

بعد از مکث نسبتا طولانی و درحالی‌که آسانسور به لابی رسید، گفت: “من خودم طارق غزنیوال هستم”.

برایم جالب بود. در موارد زیادی، به ویژه پیشاپیش آغاز مذاکرات صلح افغانستان چندبار با آقای غزنیوال از طریق توییتر و برای کسب خبرهای تازه با او حرف زده بودم اما از نزدیک نمی‌شناختم. معمولا در دسترس بود و هر سئوالی را تقریبا در فرصت کوتاهی پاسخ می‌داد.

حضور طالبان و فعالان رسانه‌ای نزدیک به آن‌ها در فضای مجازی، از جمله توییتر نسبتا زیاد است.

مثلا دنبال‌کننده‌های حساب کاربری‌ طارق غزنیوال در توییتر بیشتر از خیلی از خبرنگاران افغان است. او بیش از ۲۰هزار دنبال‌کننده دارد.

در نشست مذاکرات صلح افغانستان در دوحه قطر حدود ده نفر از فعالان رسانه‌ای و بخش تبلیغاتی طالبان دیده می‌شدند.

شاید طالبان با آوردن این فعالان رسانه‌ای خواسته‌اند که بر جهت‌گیری‌های پوشش خبری مذاکرات صلح تاثیر بگذارند و خلاءهایی که به زعم آن‌ها، دیگر رسانه‌ها به آن نمی‌پردازند، پر شود.

محمد نعیم، سخنگوی جدید این گروه در کمتر از یک‌ ماه دنبال‌‌کننده‌های حساب کاربری‌اش به بیش از ۱۷هزار نفر رسید.

گروه طالبان همزمان با اعلام شماره تماس او، آدرس توییترش را نیز اعلام کردند. او حالا مثل سلف‌اش، سهیل شاهین مواضع گروهش را همزمان به چهار زبان پشتو، فارسی، انگلیسی و عربی توئیت می‌کند.

در موارد زیادی خبرهای میدان جنگ، به کشمکش توییتری هم کشیده می‌شود. بارها دیده شده‌ که مقام‌های دولت افغانستان و سخنگویان ناتو ذیل توییت سخنگوهای طالبان ابراز نظر و سعی کرده او را به چالش بکشند، و بالعکس.

سئوالات خبرنگار طالب از سخنگوی دولت افغانستان

نادر نادری، عضو هیأت مذاکره‌کننده و رئیس کمیسیون اصلاحات اداری افغانستان بعد از مراسم افتتاحیه مذاکرات صلح در حلقه خبرنگاران قرار داشت که متوجه شدم یک طالب با تلفن همراهش که در آن از طریق فیسبوک نشر زنده جریان داشت، در کنارم ایستاد.

به آرامی از او پرسیدم که خبرنگاری؟ پاسخ داد بله.

اولین‌بار بود که می‌دیدم یک “خبرنگار طالبان” می‌خواهد از یک مقام حکومت سئوالی بپرسد. دو بار، نیمه سئوالش را پرسید؛ سروصدای سالن زیاد بود و نادر نادری متوجه سوالش نشد، اما نهایتا نوبت به همان طالب خبرنگار رسید؛ سوالاتش چالشی و بیشتر به مناظره می‌ماند.

یکی از سئوال‌هایش از آقای نادری این بود که “شما ادعا می‌کنید که به طالبان، “پنجابی‌ها” مشورت می‌دهند، آیا کدام پنجابی در هیئت طالبان دیدید؟” گفت‌وگوی همین خبرنگاری که با طالبان نزدیک بود با باتور دوستم، پسر عبدالرشید دوستم از چهره‌های شناخته‌شده افغانستان، بسیار در بین کاربران شبکه‌های اجتماعی مطرح شد.

برای من یکی از جالب‌ترین حواشی نشست صلح افغانستان همین مصاحبه نادری با خبرنگاری بود که به گروه طالبان نزدیک بود. در کمتر از دو دقیقه چند سئوال‌وجواب انجام شد که نشان می‌داد یک طرف می‌خواهد با سئوال مواضع طالبان را درست نشان دهد و طرف مقابل با جواب عملکرد دولت را تایید کند.

با او که نام مستعارش مشعل افغان است گفت‌وگوی کوتاهی کردم و پرسیدم که خبرنگار است یا طالب و یا خبرنگار طالب؟

جواب داد که خبرنگار طالبان نیست، و خبرنگار آزاد است، اما تائید کرد که به مواضع طالبان نزدیک است. گفت که پرسیدن سئوال‌های مردم از مقامات حکومت را وظیفه‌اش می‌داند، و چون ‘سئوال‌هایش مردمی’ هست، تند و سخت هم هست.

از حوصله آقای نادری در پاسخ‌دادن تعریف کرد و گفت که در این‌باره بسیار احساس خوبی دارد.

آقای مشعل با چند عضو هیأت مصاحبه کرد. نظرش این بود که با حوصله پاسخ می‌دادند، اما جواب‌ها ‘قناعت‌بخش نبوده و دور از واقعیت‌های افغانستان بود.’

دید او اما درباره پاسخ‌ مقام‌های طالبان متفاوت بود، می‌گفت: جواب‌های طالبان قناعت‌بخش است، چرا که حرف و عمل آن‌ها یکی ا‌ست.

از آزادی بیان دفاع کرد و گفت که برایش خیلی مهم است، و بلافاصله اشاره کرد به حادثه نحوه برخورد خشن با یک نماینده زن در لویه‌جرگه مشورتی صلح که وقتی در هنگام سخنرانی آقای غنی، علیه صلح با طالبان اعتراض کرده‌‌بود، با برخورد نسبتا شدید مسئولین انضباط آن‌جا قرار گرفت. خبرنگار طالب گفت: “آیا همین آزادی بیان است؟”

طالبان فقط به خبرنگاران مرد نگاه می‌کردند

از دید نرگس هورخش، خبرنگاری که از کابل آمده بود، برخورد اعضای هیأت طالبان دور از انتظارش بود، به نظرش آنها “نرم‌تر” بودند.

خانم هورخش گفت: در چند مورد متوجه شدم که وقتی یک خبرنگار زن در جمع خبرنگاران از عضو هیأت طالبان سئوالی می‌پرسید، آن طالب بدون این‌که به خبرنگاران زن نگاه کند، با نگاه به سمت خبرنگاران مرد به سئوال خبرنگار زن جواب می‌داد.

کارنامه طالبان در برخورد با زنان با انتقادات بسیار زیادی دیده می‌شود. این گروه در سال‌های حاکمیت‌شان بر افغانستان محدودیت‌های فوق‌العاده‌ای را اعمال کردند و بسیاری از زنان خاطره خوشی از آن‌ها ندارند.در هیأت این گروه برای مذاکره صلح نیز شمار زنان، صفر است.

نشست افتتاحیه مذاکرات صلح افغانستان با حضور آن‌همه مقام‌های مطرح از دو سوی جنگ افغانستان، برای خبرنگاران، بیانگر این گفته معروف بود که ‘من و این همه خوشبختی محال است’. بعد از سال‌ها تعدادی زیادی از طالبان نقاب از چهره برداشته و حاضر شدند در برابر دوربین خبرنگاران بایستند.

همین موضوع پوشش خبری مذاکرات را برای خبرنگاران هیجانی‌تر و حساس‌تر کرده است.

مذاکرات صلح افغانستان مدت‌ طولانی جریان خواهد داشت. در این میان رفتار حرفه‌ای خبرنگاران در پوشش آن‌چه که می‌گذرد مهم است. این مذاکرات که بخش عمده‌ای از علت آغاز آن، جنجالی عمیق بین روایت‌ها و تفسیرهاست، به راویت‌گری منصفانه نیاز دارد.

پوشش غیرحرفه‌ای مذاکرات صلح می‌تواند آسیب جدی‌ به خود مذاکرات وارد سازد مثلا انتظارات مردم را بالا ببرد و یا این‌که با برجسته‌ساختن موارد اختلافی که از نظر حرفه‌ای لازم نیست مطرح شود، در نتیجه شکاف‌ها در جامعه و به تعبیرهای نادرست دامن بزند.

به نظر می‌رسد هیأت‌های مذاکره‌کننده تا اندازه‌ای به این موضوع توجه دارند؛ پس از مصاحبه با مشعل افغان، همان خبرنگار نزدیک به طالبان، یکی از مقام‌های مطبوعاتی این گروه ابراز امیدواری کرد که او در مصاحبه حرفی نزده باشد که فضای حاکم در مذاکرات را به‌ نحوی خراب کند.

بی بی سی

منابعی به رسانه ها می‌گویند خواست طالبان مبنی بر پیشبرد مذاکرات صلح براساس توافق‌نامه‌ی صلح امریکا و گروه طالبان، یکی از دلایلی است که باعث تأخیر نهایی‌سازی طرزالعمل و تقسیم‌اوقات مذاکرات صلح شده است.

قرار بود امروز اصول رفتاری و تقسیم اوقات مذاکرات نهایی و بحث روی آجندای مذاکرات آغاز شود، اما منابع می‌گویند خواست طالبان برای پیشبرد مذاکرات براساس توافق‌نامه‌ی امریکا و طالبان باعث شده است که این کار انجام نشود.

مذاکرات صلح افغانستان روز شنبه هفته‌ی جاری به گونه‌ی رسمی در دوحه گشایش یافت. از آن زمان تا کنون دو نشست عمومی میان هیأت‌های مذاکره‌کننده‌ی دولت و طالبان برگزار شده است.

در نشست نخست که در پایان روز گشایش مذاکرات صلح برگزار شد، دو طرف گروه‌های تماس‌شان را تعیین کردند.

نشست دومی نیز روز گذشته برگزار شد و در آن روی برخی از اصول و طرزالعمل رفتاری در جریان مذاکرات و تقسیم‌اوقات مذاکرات بحث شد، اما نهایی‌سازی طرزالعمل به نشست بعدی موکول شد.

محمدکریم خلیلی، رییس پیشین شورای عالی صلح افغانستان می‌گوید که آغاز مذاکرات صلح افغانستان در دوحه نتیجه‌ی تلاش‌های «بزرگان جهادی و شهدای دوران مقاومت» است و هرگز اجازه نمی‌دهند این تلاش‌ها به هدر برود.

آقای خلیلی که امروز (چهارشنبه، ۲۶ سنبله) در نشستی به مناسبت رونمایی از آثار علمی برهان‌الدین ربانی، «شهید صلح» در کابل صحبت می‌کرد، همچنان گفت وضعیت فعلی تحفه‌ی «این کشور و آن کشور» نیست که برای ما خیرات داده باشند، بلکه ثمره‌ی چهل سال مبارزه‌ی عاری از تعصب، تبعیض، بی‌عدالتی و دیگر پدیده‌های منفی آنان است.

به گفته‌ی خلیلی، چهل سال است که خون مردم افغانستان «به ناحق» به زمین ریخته می‌شود و صلح باید به این بحران چهل ساله پایان بدهد. او در عین حال تأکید کرد که تنها از صلحی حمایت می‌کنند که باعزت، پایدار و عادلانه باشد.

این درحالی است که از پنج‌روز به این طرف مذاکرات صلح افغانستان در دوحه، پایتخت قطر آغاز شده است. هیأت‌های مذاکره‌کننده‌ی دولت افغانستان و گروه طالبان تا کنون دو نشست عمومی برگزار کرده‌اند.

دو طرف روی برخی از اصول رفتاری در جریان مذاکرات به توفق رسیده‌اند، اما تعیین آجندای مذاکرات به نشست بعدی موکول شده است.

مذاکرات صلح افغانستان حدود شش ماه پس از امضای توافق‌نامه‌ی صلح امریکا و گروه طالبان آغاز شد. توافق‌نامه‌ی صلح امریکا و گروه طالبان در دهم حوت سال گذشته در دوحه امضا شد.

براساس این توافق‌نامه، نیروهای امریکایی باید از افغانستان خارج، هزاران زندانی طالبان از بند دولت افغانستان آزاد و مذاکرات صلح بین‌الافغانی نیز آغاز می‌شد.

«محمدنعیم وردک» روز چهارشنبه در توئیتی نوشت : افغانها باید خودشان مشکلات داخلی را حل کنند و هیچ کشور خارجی نباید در مسائل داخلی و روند صلح این کشور مداخله کند.  گروه طالبان ملزم به رعایت توافقنامه امضاء شده بین طالبان و آمریکایی‌ها است و آمریکا با متحدان خود نیز باید با مسئولیت در این رابطه رفتار کنند.

سخنگوی گروه طالبان تأکید کرد :جنگ این گروه برای قدرت نیست بلکه  در مقابل اشغال و برای آزادی افغانستان و نظام اسلامی بوده است و به دیگران اجازه نمی دهیم که ثبات، امنیت و استقلال افغانستان را تهدید کنند و درعین حال اجازه استفاده از خاک افغانستان را علیه دیگران  نیز نخواهیم داد.

وردک گفت: رییس تیم مذاکره کننده طالبان نشست کنونی را فرصت مناسب برای حل جنگ ۴۰ ساله این کشور می داند و تاکید کرده که باید در فضای امن به مذاکرات ادامه دهیم.

«نادر نادری» سخنگوی هیأت مذاکره کننده دولت افغانستان هم در صفحه فیسبوک خود نوشت: رییسان هر دو هیأت در نشست دیروز سخنرانی کردند و در باره نهایی کردن دستورالعمل ها و فعالیت گروه تماس نظرات خود را در باره برنامه‌های صلح مطرح کردند.

نادری افزود: در موارد مطرح شده  اجماع نظر وجود دارد و رییسان هر دو طرف تأکید کردند که در جریان مذاکرات شکیبایی و بردباری به کار گرفته شود.

همزمان با آغاز مذاکرات صلح  بین الافغانی در دوحه قطر در دو روز گذشته شهروندان افغانستان به دنبال مذاکرات رسمی و نتایج گفت وگوهای صلح امیدوار هستند.

سیداکبرآغار، وزیر مالیه پیشین طالبان می‌گوید، درج نام مادر در شناس‌نامه‌های الکترونیکی «بی‌ننگی و بی‌ناموسی» است و او نمی‌گذارد نام مادرش در شناس‌نامه نوشته شود.

او که در مراسم «مصالحه و مذاکره و راه بیرون رفتن بحران کنونی» در هرات صحبت می‌کرد، گفت، شمار زیادی از افغانان مخالف درج نام مادر در شنا‌س‌نامه‌های خود هستند.

سیداکبرآغار تأکید کرد اگر طرح درج نام مادر در شناس‌نامه‌های الکترونیکی از سوی مجلس نمایند‌گان تصویب شود، آنان نمایندگان دروغین مردم و ملت افغانستان خواهند بود.

شماری از فعالان مدنی و حقوق زن در هرات در واکنش به این اظهارات می‌گویند، دیدگاه سیداکبرآغا برخاسته از دیدگاه طالبانی و بدون فهم دینی است.

جواد عمید، فعال مدنی با پشتیبانی از درج نام مادر در شناس‌نامه می‌گوید، درج نام مادر از نگاه دین و شریعت هیچ مانعی ندارد.

شماری از زنان در هرات نیز می‌گویند، درج نام مادر در شناس‌نامه حق قانونی و اسلامی زنان است و دیدگاه اکبرآغاز را در این باره تعصب‌برانگیز می‌دانند.

این زنان از مجلس نمایندگان می‌خواهند که تحت تأثیر این‌گونه اظهارنظرهای غیرمنطقی و طالبانی قرار نگرفته و طرح درج نام مادر در شناس‌نامه را تصویب کنند.

چند روز پیش اعضای کارزار «نامم کجاست؟»، در هرات گفتند نگرانی‌هایی وجود دارد که برخی از افراد متعصب پس از تصویب درج نام مادر در شناس‌نامه، برای زنان یا مادران‌شان شناس‌نامه نگیرند و با این روند مخالفت کنند. این گروه از زنان تأکید کردند که درج نام مادر در شناس‌نامه ادامه خواهد یافت.

درج نام مادر در شناس‌نامه در تاریخ دهم ماه جاری خورشیدی از سوی کمیتۀ قوانین کابینه تأیید شد. پیش از این شماری از فعالان حقوق زن با راه‌اندازی کارزاری زیر نام «نام کجاست؟»، خواستار درج نام مادر در شناس‌نامه شده بودند.

از راه‌اندازی این کارزار پنج سال می‌گذرد و صفحاتی نیز در رسانه‌های اجتماعی به منظور هم‌صدایی زنان برای درج نام مادر در شناسه‌نامه ایجاد شده است.

زلمی خلیل‌زاد، نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا برای صلح افغانستان در جریان سفرش به هند، با سابرامانیام جایشانکار وزیر خارجه، اجیت دووال مشاور امنیت ملی و دیگر مقام‌های هندی دیدار کرد.

وزارت خارجه‌ی هند روز (سه‌شنبه، ۲۵ سنبله) در اعلامیه‌ای گفت در این دیدار درباره‌ی مذاکرات صلح افغانستان که اخیرا در دوحه،‌ پایتخت قطر گشایش یافته است،‌ صحبت شده است.

به نقل از اعلامیه، طرفین ضمن ارائه‌ی دیدگاه‌های‌شان، همچنان گفته‌اند روند صلح باید تا زمان توافق در مورد نقشه راه سیاسی و آتش‌بس جامع و دایمی در افغانستان، ادامه یابد.

در این دیدار همچنان گفته شد طرف‌های افغان باید مطمئن شوند که از خاک افغانستان توسط هیچ گروه تروریستی علیه هیچ کشوری استفاده نمی‌شود.

زلمی خلیل‌زاد افزود حمایت منطقه‌ای و بین‌المللی برای موفقیت مذاکرات صلح افغانستان و تطبیق هرگونه توافق احتمالی بسیار مهم است. در اعلامیه آمده است هند و ایالات متحده‌ی امریکا در حمایت از این هدف همکاری خواهند کرد.

در اعلامیه‌ی وزارت خارجه‌ی هند آمده است ایالات متحده و هند درباره‌ی اهمیت کمک‌های درازمدت، تجارت و سرمایه‌گذاری برای تحکیم توافق‌نامه‌ی صلح به نفع مردم افغانستان، منطقه و فرامنطقه دیدگاه مشابه دارند.

خلیل‌زاد روز گذشته در سفری به پاکستان نیز با مقام‌های ارشد نظامی و ملکی آن کشور از جمله جنرال قمر جاوید بجوا، رییس ستاد ارتش پاکستان دیدار کرده بود.

دو طرف در این دیدار درباره‌ی روند صلح افغانستان،‌ امنیت منطقه و… گفت‌وگو و خلیل‌زاد از نقش پاکستان در تسهیل مذاکرات صلح افغانستان قدردانی کرده بود.

این در حالی است که مذاکرات صلح افغانستان روز شنبه هفته‌ی جاری رسما در دوحه گشایش یافت. تا کنون هیأت‌های مذاکره‌کننده‌ی دولت افغانستان و گروه طالبان دو نشست عمومی برگزار کرده‌اند.

در نشست نخست روی اصول رفتاری در جریان مذاکرات توافق شده است. در نشست دوم نیز که امروز برگزار شد، در مورد نهایی‌سازی طرزالعمل و تقسیم اوقات گروه تماس صحبت شده تا پس از آن روی آجندا بحث شود.

هیات مذاکره کننده حکومت افغانستان اعلام کرد کمیته تماس در نشست شام روز گذشته فیصله کرد تا نشست عمومی هر دو جانب امروز (سه‌شنبه، ۲۵ سنبله) برگزار شود.

نادر نادری، سخنگوی هیات مذاکره کننده حکومت افغانستان در توییتی گفت دومین نشست تیم تماس هیات مذاکره‌کننده شام روز (دوشنبه،۲۴ سنبله) در برگزار شد.

نادری گفت کمیته تماس در مورد اصول کاری و جدول زمانی گفتگوها بحث کرده و نتیجه آن را برای ارایه به نشست عمومی آماده‌ کرده‌است.

از سویی‌هم نعیم وردک، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر گفت تیم تماس در نشست شام روز گذشته روی چگونگی برگزاری گفتگوها، جدول زمانی و آمادگی برای برگزاری نشست عمومی بحث و توافق کرده است.

این در حالی است که قرار بود نشست عمومی دو طرف به روز گذشته بیست و چهارم سنبله برگزار شود؛ اما دو طرف روی ترتیب آجندا به توافق نرسیدند و نشست عمومی برای یک روز دیگر به تعویق افتاد.

دور نخست گفتگوهای بین‌الافغانی در روز شنبه هفته روان با حضور وزیران خارجه بیش از ۱۳ کشور اروپایی و آسیایی، نماینده سازمان ملل، نماینده سازمان ناتو و نماینده سازمان همکاری های اسلامی افتتاح شد و پس از آن هیات های مذاکره کننده یک کمیته ۱۰ نفره را به منظور ترتیب آجندای نشست های عمومی تشکیل دادند.

زلمی خلیل زاد نماینده ویژه آمریکا در امور افغانستان سه روز پس از آغاز مذاکرات بین افغانی در دوحه به پاکستان سفر کرد، وی که طی دو سال گذشته ۲۲ بار از اسلام‌آباد دیدار کرد این بار به نظر می‌رسد پیچید گی‌های نشست دوحه را برای طرف پاکستانی‌ها مطرح خواهد کرد، موضوعی که از نظر کارشناسان نشان دهنده ناتوانی امریکا در مدیریت مذاکرات بین افغان هااست.

خلیلزاد روز گذشته در اسلام‌آباد با وزیر امور خارجه پاکستان دیدار کرد.

وی ساعتی قبل با ژنرال قمر جاوید باجوا، فرمانده ارتش پاکستان دیدار کرده بود.

رسانه‌های پاکستانی به نقل تز منابع آگاه اعلام کردند که زلمی خلیلزاد برای قدردانی از مقام‌های پاکستانی برای کمک به پیشبرد روند صلح افغانستان از جمله آغاز مذاکرات میان گروه‌های داخلی این کشور در دوحه به اسلام‌آباد سفر کرده است اما کارشناسان معتقدند که حساسیت گفت وگوهای دوحه و پیچیده گی مواضع طرف‌های مذاکره باعث شده تا آمریکایی‌ها ضمن ترس از تجربه سابق بار دیگر از طرف پاکستانی بخواهند که از نفوذ خود برای ادامه یافتن گفت وگوهای بین افغانی استفاده کند.

ناظران سیاسی در پاکستان می‌گویند که دولت این کشور در جوزای ۱۳۹۴ نیز ابتکار عمل صلح افغانستان با گردهم آورند هیات دولت کابل و گروه طالبان در اسلام آباد را به اجرا گذاشت که بعد از مرگ ملاعمر این فرآیند متوقف شد. پس از آن تلاش پاکستان برای ازسرگیری مذاکرات میان کابل و طالبان در زمان ریاست ملامنصور نیز ادامه یافت که البته با کشته شدن سرکرده وقت طالبان در جریان حمله پهپادی آمریکا در خاک پاکستان در جوزا ۱۳۹۵ منجر به تخریب تمامی ابتکارات در این زمینه شد.

آمریکا در جایگاه تضمین نتایج مذاکرات دوحه نیست

همزمان با آغاز گفت وگوهای بین الافغانی در دوحه سطح خشونت و درگیری در افغانستان نیز شدت گرفته و آمریکایی‌ها از هر دو طرف تحت فشار قرار گرفته‌اند که چگونه می‌توانند با مدیریت نشست دوحه جلوی عملیات‌های طالبان در افغانستان را بگیرند.

به گفته «باقر سجاد» خبرنگار ارشد خبرگزاری کیودو ژاپن در پاکستان، خلیل زاد چاره‌ای جز درخواست از طرف پاکستانی برای کمک به کاهش خشونت‌ها در افغانستان و متقاعد کردن طالبان برای آتش بس دائمی ندارد.

وی افزود: پاکستانی‌ها به طرف آمریکایی این موضوع را واضح کرده‌اند که اسلام‌آباد سهم خود را انجام داده و اکنون نوبت گروه‌های افغانستانی است که مسیر دستیابی به صلح دائمی را با مشارکت سازنده هموار کنند.

این کارشناس پاکستانی افزود: اسلام‌آباد در برون رفت بن بست میان کابل و طالبان بر سر آزادی زندانیان نقش مهمی ایفا کرد و اکنون آمریکایی‌ها انتظار دارند تا پاکستان برای اطمینان از نتایج سازنده نشست دوحه همچنان به نقش آفرینی خود ادامه دهد.

بررسی وضعیت افغانستان پس از خروج آمریکا

«محمد طاهر خان» کارشناس امور افغانستان و طالبان نیز گفت خروج نظامیان آمریکا و وضعیت افغانستان یکی از دغدغه‌های واشنگتن است که به نظر می‌رسد آنان با پیشرفت در مذاکرات بین افغانی در دوحه خواستار ثبات پایدار و طولانی بعد از خروج نظامیان خارجی از افغانستان هستند.

وی افزود: با توجه به نقش پاکستان در متقاعد کردن طالبان برای آتش بس در چند ماه گذشته و کمک به عملی شدن برگزار نشست دوحه، انتظار می‌رود زلمی خلیلزاد چگونگی مدیریت افغانستان پس از خروج نظامیان آمریکایی را با دولت اسلام‌آباد مورد بحث و بررسی قرار دهد.

طاهر خان تاکید کرد: به رغم تمامی مشکلات در مسیر صلح افغانستان، طرفین برای آغاز مذاکرات داخلی راضی شده‌اند اما این تمام ماجرا نیست و پیچیده گی‌های فراوانی از جمله نحوه آتش بس در افغانستان، ادامه آزادی زندانیان، قانون اساسی و مشارکت طالبان در قدرت وجود دارد.

دیپلماسی اسلام‌آباد در حاشیه نشست دوحه

پاکستان که در ماه‌های اخیر مصرانه خواستار شروع مذاکرات میان تمام گروه‌های داخلی در افغانستان برای رسیدن به صلح پایدار بوده، اکنون با شروع این فرآیند در دوحه سرعت دیپلماسی خود برای رایزنی با طرف‌های مذاکرات بین افغانی را افزایش داد.

نمایند ویژه نخست وزیر پاکستان که به نمایندگی از این کشور روزهای اخیر در جلسه افتتاحیه آغاز مذاکرات میان هیات دولت افغانستان و گروه طالبان حضور داشت در حاشیه این مراسم دیدارهای جداگانه‌ای نیز با طرف‌ها اصلی این گفت‌وگوها انجام داد.

“محمد صادق” که ۶ سال نیز به عنوان سفیر پاکستان در افغانستان خدمت کرده است، در ۳ روز گذشته با رئیس شورای عالی مصالحه افغانستان، سرپرست وزارت امور خارجه این کشور، روسای هیات دولت کابل و طالبان دیدار کرد.

وی همچنین با «ملا عبدالغنی برادر» رییس دفتر سیاسی طالبان در قطر و «ضمیر کابلوف» نماینده ویژه فدراسیون روسیه در امور افغانستان ملاقات و تحولات پیرامون مذاکرات دوحه را مورد بررسی قرار داد.

دولت پاکستان این کشور را اولین آسیب دیده از بحران افغانستان و تداوم ناآرامی‌ها در همسایگی خود می‌داند و در عین حال دستیابی به صلح پایدار و راهکار فراگیر را نیز در مرحله اول به سود پاکستان بعد از افغانستان توصیف می‌کند.

فرستاده ویژه نخست وزیر پاکستان در دوحه نیز با همین هدف دیپلماسی خود در حاشیه مذاکرات بین الافغانی را تسریع کرده و از تمامی طرف‌ها انتظار دارد تا مسیر فعلی را ادامه دهند و نسبت به برخی تلاش‌های منفی برای متوقف کردن روند فعلی هوشیار باشند.

کارشناسان می‌گویند: اسلام‌آباد نگران آنچه که عوامل خرابکار برای از بین بردن تلاش‌های صلح در افغانستان می‌خواند، است و بارها از طرف آمریکایی خواسته است که ضمن چشم داشت از نقش پاکستان برای کمک به پیشبرد صلح، مراقب مخالفان فرآیند آشتی در افغانستان نیز باشد. 

امرالله صالح، معاون اول ریاست‌جمهوری می‌گوید طالبان یک «گروه کوچک زشت و خشن» است و جمهوریت یک اکثریت ارزش‌محور و انسانی. او از مردم خواسته است تشویش نکنند و منتظر ذوب‌شدن طالبان در کوره‌ی جامعه باشند.

آقای صالح صبح امروز (دوشنبه، ۲۴ سنبله) در یک یادداشت فیس‌بوکی همچنان تأکید کرد تاریخ گواه پیروزی زشتی بر زیبایی نیست و نخواهد بود.

او با مقایسه‌ی نظام جمهوری اسلامی با رویکرد طالبان، نوشت جمهوریت نظام عدلی و قضایی دارد، اما طالبان به دادگاه صحرایی اعتقاد دارند.

به گفته‌ی او، همین امر سبب شده است که دولت افغانستان هزاران زندانی طالبان را در بند داشته باشند، اما آن طرف، طالبان هر کسی را که اسیر کرده، سر بریده‌اند.

معاون اول ریاست‌جمهوری در ادامه نوشت مردم در شهرها از طالبان نفرت دارند و ساکنان روستاهای تحت تسلط طالبان نیز برای رهایی از «چنگال» این گروه لحظه‌شماری دارند.

به گفته‌ی صالح، از دید طالبان معنای اقتصاد، باج‌گیری زیر نام عشر و صادرات منظم تریاک است که هر کسی به آن تمکین نکرد، با قمچین و یا مرمی مجازات می‌شوند.

آقای صالح این اظهارات را درحالی مطرح کرده است که روز شنبه هفته‌ی جاری مذاکرات صلح افغانستان رسما در دوحه، پایتخت قطر گشایش یافت.

عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه ملی در مراسمی به همین مناسبت در دوحه سخنرانی کرد. او روز گذشته در یک نشست خبری گفت تلاش شد تا بیانیه‌ی او با خواست مردم افغانستان مبنی بر تأمین صلح همنوا باشد.

از سویی هم، گروه‌های تماس جمهوری اسلامی افغانستان و گروه طالبان نیز شب گذشته نخستین نشست‌شان را برگزار کردند. در این نشست روی اصول رفتاری و تقسیم‌اوقات نخستین جلسه‌ی مذاکرات مستقیم بحث شد.

امیر قطر در دیدار با هیأت افغانستان، نشست بین‌الافغانی را یک رویداد مهم و تاریخی خواند.

شیخ تمیم بن حمدبن خلیفه آل ثانی امیر دولت قطر روز یکشنبه ۲۳ سنبله ۱۳۹۹ در دیدار با رییس شورای عالی مصالحه افغانستان، از پشتیبانی کشورش از تلاش‌های صلح در افغانستان اطمینان داد و بر دست‌یافتن به توافق میان دو طرف و پایان جنگ و برادرکشی در افغانستان تأکید کرد.

شورای عالی مصالحه ملی در اعلامیه‌یی گفت عبدالله عبدالله در این دیدار از امیر قطر به خاطر حمایت از تلاش‌های صلح در افغانستان، زمینه‌سازی برای مذاکرات صلح بین‌الافغانی، سازماندهی و میزبانی از مجلس افتتاحیه مذاکرات صلح افغانستان و مذاکرات میان جمهوری اسلامی افغانستان و تحریک طالبان سپاس‌گزاری کرده است.

رییس شورای عالی مصالحۀ ملی نقش امیر قطر را در این راستا حیاتی خواند و از ایشان خواست تا به حمایت خویش از این روند ادامه دهند.

عبدالله عبدالله قطر را از دوستان و متحدان نزدیک افغانستان خواند و صلح و ثبات در کشور را صلح و ثبات در منطقه خواند.