دسته: ِتیتر یک

بلال کریمی یک تن از سخنگویان طالبان به نقل از ذبیح الله مجاهد معاون وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان امروز جمعه (۱۶ میزان) گفته است که داکتر جلال شاکری از سوی امارت اسلامی طالبان به عنوان سرپرست جدید بانک مرکزی افغانستان تعیین شده است.

بلال کریمی در رابطه با تحصیلات سرپرست جدید گفته است که او دکترا دارد.

شاکرجلالی در حالی از سوی طالبان به عنوان سرپرست بانک مرکزی کشور تعیین شده است که دارایی های نقدی افغانستان همچنان توسط آمریکا مسدود است و بانک ها با مشکل نقدینگی جدی مواجه هستند.

گرچه بانک مرکزی پس از وقفه ای چند روزه به دنبال سقوط دولت پیشین به بانک های کشور هدایت داد تا بصورت هفته ای تنها ۲۰۰ دالر یا ۲۰۰۰۰ هزار افغانی به مشتریان شان پرداخت نقدی داشته باشند اما گزارش های فراوانی از سطح کشور میگردد که بانک ها توان همین مقدار را نیز ندارند و با صف های طولانی از مراجعین شان مواجه شده اند.

رحمت الله نبیل رئیس اسبق اداره امنیت ملی کشور امروز (پنجشنبه 15 میزان) در صفحه اجتماعی اش گفته است اداره «سیگار» با اعلام اینکه اتهامات مطرح شده علیه اشرف غنی مبنی بر انتقال 169 میلیون دالر پول نقد از کشور هنگام فرارش را بررسی می کند، به دنبال آنست که نشان دهد تنها اتهام مطرح شده  علیه اشرف غنی همین یک مورد است.

آقای نبیل افزوده است این در حالیست که دزدی های اشرف غنی و تیم او از ابتدای حاکمیت شان شروع شده بود.

رئیس اسبق امنیت ملی کشور علاوه کرد که اداره سیگار بر علاوه بررسی اتهام 169 میلیون دالر دزدی، باید به قضایای دیگری به شمول «حاجی محمد رسا» و «خلیل فیروزی» نیز بپردازد.  

حاجی محمد رسا مالک شرکت تامیناتی «شجاع آبدره» بود که به اتهام 600 میلیون افغانی اختلاس در قرارداد خرید گوشت برای وزارت امور داخله برای مدتی بازداشت بود، اما او پس از یک ماه بازداشت آزاد گردید.

خلیل فیروزی نیز از یکی از بنیانگذاران کابل بانک بود که در ابتدا به جرم اختلاس به ده سال زندان محکوم شد، اما پس از یک سال به دستور اشرف غنی از زندان آزاد گردید.

اداره بازرسی ویژه آمریکا برای بازسازی افغانستان موسوم به سیگار روز گذشته (چهارشنبه) اعلام کرد که کنگره آمریکا از این اداره خواسته تا اتهام های مطرح شده علیه اشرف غنی مبنی بر انتقال 169 میلیون دالر پول نقد هنگام فرارش از کشور را بررسی کند.  

سخنگوی وزارت خارجه قطر می‌گوید جهان نباید برای به رسمیت‌شناختن طالبان عجله کند.

او در عین حال خواستار حفظ تعامل کشورها با طالبان شده‌است.

لولوه رشید الخاطر؛ معاون وزیر و سخنگوی وزارت خارجه قطر گفت حفظ تعامل با طالبان به معنی تایید این گروه نیست.

او در گفتگو با فارن ‌پالیسی افزود با ادامه تعامل با طالبان می‌توان به اهداف بسیار مهم دست یافت؛ اما در به رسمیت‌شناختن حاکمیت آن‌ها نباید عجله شود.

این مقام قطری از جامعه بین‌المللی خواسته شرایط شناسایی بین‌المللی را به طالبان ارائه کند.

او با انتقاد از ترکیب دولت طالبان گفت قطر در مورد ساختار این حکومت بحث‌های بزرگی با طالبان داشت؛ اما اعلام حکومت حتی انتظار قطر را هم برآورده نکرده‌است.

او گفت طالبان می‌توانند در مورد چگونگی تشکیل یک «حکومت اسلامی» از قطر، مالیزیا و اندونیزیا الهام بگیرند.

خانم الخاطر در این گفتگو به اختلاف میان سران طالبان نیز پرداخت و گفت رقابت‌ها در صفوف طالبان وجود دارد.

او افزود طالبان مسن‌تر «عاقلانه‌تر» عمل می‌کنند.

سخنگوی وزارت خارجه قطر ادامه داد طالبان مسن‌تر در گفتگو با مقام‌های قطر در مورد عملکرد طالبان جوان ابراز نگرانی کرده‌اند. به گفته او، طالبان جوان، از معیارات این گروه سرپیچی می‌کنند.

پیشتر از ملا محمد یعقوب مجاهد؛ سرپرست وزارت دفاع طالبان و فرزند ملا محمد عمر، از عمل‌کرد برخی از شبه‌نظامیان‌اش انتقاد کرده‌بود.

چندی پیش گزارش شده‌بود خلیل‌الرحمان حقانی؛ عضو شبکه حقانی و سرپرست فعلی وزارت مهاجرین و عودتکنندگان طالبان هم با ملا برادر؛ معاون رییس دولت طالبان در ارگ ریاست جمهوری درگیری فزیکی داشته است.

طالبان اما هرگونه اختلاف در میان رهبران‌شان را رد کرده‌اند.

بخش مطبوعاتی سازمان استخبارات پاکستان (آی اس آی) گفته است که جنرال فیض حمید از ریاست این سازمان کنار گذاشته شده و به جای وی جنرال ندیم احمد انجم منصوب شده است.

جنرال «ندیم احمد انجم» وابسته به قطعه پنجاب ارتش و فرمانده قول اردوی سوم کراچی بود که به عنوان رییس جدید سازمان استخبارات نظامی پاکستان گماشته شده است.

جنرال ندیم احمد انجم مدرک ماستری خود را از «کینگ کالج» لندن گرفته است و دوره های آموزش نظامی متفاوتی را در بریتانیا، آمریکا و شهرهای کویته و اسلام آباد پاکستان گذرانده است.

جنرال فیض حمید تقریبا به مدت 27 ماه رئیس سازمان استخبارات پاکستان بود؛ او پیش از این سمت نیز به عنوان رئیس بخش ضد جاسوسی استخبارات پاکستان فعالیت می کرد.

از آنجایی که او تاکنون فرماندهی قول اردویی را در پاکستان بر عهده نداشته است، هم اکنون پس از برکناری از سمت ریاست آی اس آی به عنوان فرمانده قول اردوی پیشاور تعیین گردیده است.

جنرال فیص حمید به عنوان رئیس آی اس آی پس از تسلط طالبان بر افغانستان در سفری سوال برانگیز به کابل آمد و با رهبران طالبان دیدار نمود.

هدف از این سفر جنرال فیض حمید به افغانستان که بسیاری آن را دخالت آشکار پاکستان در امور داخلی افغانستان عنوان کردند رفع اختلاف رهبران طالبان بر سر تقسیم قدرت عنوان شد.

جبهه مقاومت افغانستان آماده است با طالبان مذاکره کند و معتقد است تاجیکستان گزینه مناسبی برای این گفت و گو ها می باشد.

داکتر عبداللطیف پدرام، رهبر حزب کنگره ملی، که از حامیان جبهه مقاومت می باشد روز چهارشنبه چهاردهم میزان به خبرگزاری تاس گفت نیروهای مقاومت هیچگاه مذاکره با طالبان را رد نکرده و تاجیکستان می توان سکوی خوبی برای چنین گفت و گوهایی باشد.

وی خاطر نشان کرد جبهه مقاومت انتظار کمک های روحی، انسانی و سیاسی را از تاجیکستان دارد. تاجیکستان کانون توجه مردم افغانستان محسوب می شود و دیگر در حاشیه نیست. تاجیکستان تصمیم مهمی اتخاذ کند و در این راستا پیشگام باشد.

دوشنبه می تواند نقش حیاتی در رسیدن به صلح و ثبات در افغانستان بازی کند در صورتیکه این ابتکار را به خرج دهد. نقش تاجیکستان در ایجاد صلح و ثبات در افغانستان شدنی است و ان کشور در صورت اقدام به این ابتکار حتی می تواند جلوتر برود.

پدرام تاکید کرد جبهه مقاومت در بخش همکاری های احتمالی می تواند با امریکا، چین، روسیه، ایران و پاکستان نیز در تماس باشد.

به گفه وی جبهه مقاومت به حمایت جامعه بین المللی نیاز دارد اما در نبود چنین کمکی جبهه مقاومت نباید بیکار بنشیند و به وظایف خود در قبال وطن عمل کند اما در نهایت این مردم افغانستان هست که می بایست تصمیم بگیرد چگونه با طالبان تعامل کند.

این در حالی ست که در هفدهم سپتامبر، امام علی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، در دیدار با عمران خان، نخست وزیر پاکستان، موافقت نمود مذاکرات بین طالبان و تاجیک های افغانستان را ترتیب بدهد.

رئیس جمهور تاجیکستان در این دیدار بر ختم بحران و تنش در ولایت پنجشیر افغانستان در اسرع وقت تاکید کرد و افزود آتش بس باید اعلام شود و مسیرها برای کمک های انسانی به منطقه باز گردد.

مطیع الله روحانی سخنگوی طالبان در ولایت کندز به حکیمی خبرنگار رها در ولایت بدخشان می گوید که هدف این سفر تامین امنیت و حل مشکلات تاجران و باشندگان و بازدید از راه های ترانزیتی که با کشورهای همسایه باز هستند در  شیرخان بندر بوده است.

در همین حال منابع محلی می گویند که در این دیدار نیروهای بیشتری در مرز جابجا شده ولی مرز شیرخان بندر تا اکنون برای مراجعین بسته بوده و تا اکنون به روی تاجران و وسایط بازگشایی نشده است.

به تازگی  تنش ها در روابط  تاجیکستان-افغانستان و اعزام قوا از سوی هر دو کشور در امتداد خط مرزی بیشتر شده است.

روسیه از تاجیکستان و افغانستان خواسته است تا هرگونه اختلافاتشان را با روش قابل قبول برای دو طرف حل و فصل کنند.

مقام های طالبان تاجیکستان را متهم به دخالت در امور داخلی افغانستان کرده است و هشدار داده که ادامه این گونه اقدامات بدون واکنش نخواهد بود.

افغانستان گاهی اوقات «گورستان امپراطوری ها» یاد می شود زیرا این کشور توانایی بالقوه خاصی در مقاومت در برابر عوامل خارجی و ضربه جبران ناپذیر وارد کردن به آنها دارد.

برای مثال، امپراطوری بریتانیا طی سال های 1839 الی 1842 جنگ را در افغانستان باخت؛ گرچه این کشور چهل سال بعد و در جریان یک جنگ بعدی توانست به برخی از اهداف خود برسد.

اتحاد جماهیر شوروی در دهه 90 میلادی نیز با شکست در مقابل مجاهدین مواجه شد؛ تقلایی که سبب ورشکستی اش شد و از هم پاشید.  

پس از حملات یازده سپتامبر و هجوم نظامی آمریکا به افغانستان در سال 2001 رژیم طالبان سقوط می کند، اما چندی نمی گذرد که دوباره شورش جنگجویان طالبان علیه آمریکا و دولتی که در افغانستان گماشته بود شروع می گردد.

در اوایل سال جاری خورشیدی بود که جو بایدن رئیس جمهور آمریکا اعلام کرد از آنجایی که آمریکا به اهداف سال 2001 خود رسیده و از طرفی دولت قبلی آمریکا با طالبان پیمان صلح امضا کرده است، پس خروج نظامی اش را از افغانستان آغاز می کند.

«گوردون چانگ» نویسنده چینی ساکن آمریکا در صحبت با فاکس نیوز می گوید به احتمال زیاد، قدرت بعدی که می خواهد وارد افغانستان شود «چین» است؛ چین به دنبال آن است تا با گسترش روابط اقتصادی و سیاسی خود با مقام ها در افغانستان، از خروج آمریکا به نفع خود سرمایه گذاری کند.

چانگ با بیان اینکه منابع زیرزمینی بکر افغانستان و موقعیت جغرافیایی بالقوه این کشور برای گسترش طرح سرمایه گذاری چین موسوم به طرح «ابتکار جاده و کمربند» از نقاط مثبت افغانستان برای چین است، می گوید: “چین بشدت می خواهد وارد افغانستان شود.”

آقای چانگ همچنین می گوید که روابط مستحکم با افغانستان و ورود به این کشور برای چین یک مزیت دیگر هم دارد و آن جلوگیری از نفوذ و ایجاد پایگاه امن توسط «ایغورهای مسلمان چین» است که برای چین یک جنبش شورشی محسوب می شود.

افغانستان در شمال شرقی ترین نقطه اش با چین به طول در حدود 80 کیلومتر مرز مشترک دارد که اتفاقا در آن سوی مرز افغانستان و در خاک چین، منطقه مورد مناقشه و خودمختار «سین چیانگ» موقعیت دارد.   

اما آقای چانگ علاوه می کند که هرگونه توسعه طلبی چین در افغانستان چه به لحاظ نظامی و چه از جنبه های دیگر، پیامدهای منفی فراوانی برای پکن به دنبال خواهد داشت.

وی گفت برای مثال با توجه به آنکه چین هم اکنون با کشور هند بر سر مسایل مختلفی مشکل دارد، در صورتی که هر گونه اختلاف و مناقشه ای در آینده برای دو کشور چین و هند پیش بیاید، هند می تواند زیرساخت های چین را در افغانستان هدف قرار دهد.

به گفته ی آقای چانگ، آمریکا نیز از طریق ارتباطاتی که در منطقه دارد می تواند هزینه هایی را بر چین در افغانستان متحمل کند.

این نویسنده مشهور چینی آمریکایی می گوید چین تاکنون ماموریت های خارجی دیگری در مناطق توام با آشوب مانند ماموریت در «دارفور» در سودان جنوبی را به خوبی انجام داده است، اما برای حضور در افغانستان تعهدات سنگین تری برای چین به دنبال دارد؛ و وقتی این تعهدات را بدهد برایش دیگر خیلی سخت خواهد بود که به راحتی افغانستان را ترک کند، همانطور که دیگر قدرت ها این کار را کردند.

این گفته ها در حالی از سوی این نویسنده و تحلیلگر مطرح چینی بیان می شود که به دنبال سقوط دولت پیشین و روی کار آمدن مجدد طالبان، نیکی هیلی سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل متحد گفت که چین به کنترل پایگاه هوایی بگرام چشم دوخته است.

همچنین شام روز شنبه هفته جاری، ساکنان محلی در نزدیکی پایگاه بگرام گفتند که چراغ های این پایگاه پس از تقریبا دو ماه خاموشی دوباره مانند زمانی که نیروهای ناتو در آن حضور داشتند روشن شده است، و حتی برخی از ساکنان خبر از دیده شدن برخی نیروهای خارجی در این پایگاه را دادند.

به دنبال آن گمانه هایی مطرح شد که گویا نیروهای نظامی چین وارد پایگاه بگرام شده اند و کنترل آن را بدست گرفته اند. طالبان و سفیر چین در کابل اما این گزارش ها را رد کرد و آن را بی اساس خواندند.   

ضمیر کابلوف نماینده ویژه روسیه برای افغانستان به اسپوتنیک گفته است که روسیه به احتمال زیاد در آینده نزدیک اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد را گردهم می کند تا گزارشی از نحوه اقدامات و عملکرد آمریکا و متحدانش را در افغانستان بشنوند.

آقای کابلوف همچنین گفت که روسیه در حال حاضر قصد ندارد در شورای امنیت مسئله برداشت احتمالی تحریم ها علیه طالبان را مورد بحث قرار دهد.

وی گفت: “به اعتقاد ما هنوز زود است که بخواهیم در رابطه با برداشتن احتمالی هر گونه تحریم ها علیه طالبان صحبت کنیم.”

نماینده ویژه روسیه علاوه کرد که مسکو متاثر از تصمیم گیری های مقامات طالبان در این مرحله است تا ببیند آیا طالبان به وعده های خود برای تشکیل دولت همه شمول عمل می کند و یا خیر.

این یک واقعیت است که سه فاکتور «دفاع، آموزش و صحت» در پیشرفت و آقایی یک کشور در جهان نقش اساسی را بازی می کند. افغانستان نیز از این قاعده مستثنی نیست.
یکی از مشکلاتی که کشوری جنگ زده ای مثل افغانستان از دیرباز و به ویژه پس از سال دو هزار و یک و استقرار نظام جدید سیاسی با آن همواره روبرو بوده محتوای کتب درسی در مکاتب و حتی دانشگاه ها بوده است. اینکه مواد درسی تا چه اندازه به تربیت یک نیروی انسانی متبحر، متعهد به اسلام و ارزش های دینی و ملی در افغانستان کمک کرده سوال بزرگی ست که بی پاسخ مانده است و آنچه مسلم است این حیطه چه در زمان حمله اتحاد جماهیر شوروی سابق و استقرار حکومت کمونیستی در افغانستان، دوران امارت اسلامی طالبان در گذشته، نظام جدید سیاسی افغانستان پس از سال 2001 و اینک استقرار دوباره طالبان در افغانستان از دخالت کشورهای خارجی حامی نظام های سیاسی در امان نبوده است: در دوران حکومت کمونیستی مفاهیم کمونیستی، در دوران امارت اسلامی مفاهیم افراط گرایی اسلامی برگرفته از مدارس دینی پاکستان و در دوران کرزی و غنی مفاهیم غربی در کتب درسی به خورد کودکان و دانشجویان افغانستانی داده شده است.
وب سایت «دی پرینت» در مطلبی منتشر شده در چهارم اکتبر (دوازدهم میزان) محتوای کتب درسی مکاتب افغانستان و پاکستان را مقایسه کرده است.
«محصلین افغان پس از نابودی رژیم طالبان به رهبری ملا عمر در سال 2001 میلادی چه چیزهایی می خواندند؟ برنامه آموزشی مدارس برای محصلین چه بود و مهم تر از همه چه تفاوتی با برنامه آموزشی ملی واحد مربوط به «تحریک انصاف پاکستان» دارد؟» دو سئوال عمده ای است که بازگشایی مکاتب پسرانه به دستور طالبان در ذهن نویسنده مطلب طرح کرده است.
پاسخ سریع به این دو سئوال کار راحتی نبود چراکه سایت وزارت معارف افغانستان با تسلط طالبان محو شده بود. اما خوشبختانه نویسنده مطلب به کمک گوگل توانسته است به صدها کتب درسی که در مدارس افغانستان تدریس می شد دست پیدا کند. این کتب درسی به صورت رایگان در اختیار محصلین در مدارس افغانستان قرار داده می شد. کتب درسی بدون شک به عنوان ابزار اصلی برای ارائه آموزش در توسعه کشورها مهم تلقی می شوند.
به عنوان یک خارجی انتظارات اولیه من پایین بود: افغانستان قرن بیست و یکم به طور عمده قبیله ای و عقب افتاده است، قربانی جنگ های خارجی و دشمنی های بی شمار خانوادگی، قبیله ای و اختلافات مذهبی بوده است. دو زبان ملی و شش تا هشت زبان منطقه ای دارد. آیا آموزش افغانستان به طور کامل به هم ریخته و پایین تر از پاکستان، میراث دار یک سیستم توسعه یافته عصر استعمار قرار دارد؟
تصورات من تا حد زیادی اشتباه بودند. حین دانلود کتب درسی به طور تصادفی به دنیایی برخوردم که حتی برای متخصصین آموزشی پاکستانی نیز ناشناخته بود. خوانندگانی که زبان فارسی دری و پشتو(دو زبان ملی افغانستان) را می دانند در صورت چک دوباره به همان نظراتی می رسند که من رسیدم:

اولا

کتب علمی برای صنوف یک تا دوازده را بررسی کردم. این کتب شامل مضامینی چون «ریاضی، فیزیک، شیمی، بیولوژی و کامپیوتر ساینس بود. ژئولوژی(زمین شناسی) از صنف ده به بعد تدریس می شود و به طور ضمنی تاکید می کند که آینده افغانستان به ثروت منابع معدنی آن وابسته است. محتویات روشن است و به طور سیستماتیک از گراف های دسته بندی شده و توضیحات رنگی استفاده شده است. اگرچه مشکلات انتهای فصول کتب ساده تر از کتاب های سطح اُ تا اِی می باشند، اما کیفیت و محتوا با هم رقابت می کنند.
کتب درسی پاکستان بسیار متفاوت است. من و همکارانم سالهاست از مسئولین آموزشی پاکستان خواسته ایم به طور عمده کتب درسی که در سطح یک منطقه بومی چاپ می شوند را تغییر دهند: این کتاب ها در محتوا و آموزش و تربیت فقیر هستند و خیلی بد مطالب را ارائه کرده اند. در سال 2015 مطلبی در همین مورد از اینجانب در روزنامه داون پاکستان چاپ شد که می گفت «لطفا این کتاب ها را بسوزانید». این درخواست من ثابت کرد که کتب درسی سیستم آموزشی پاکستان زشت ترین و بی محتوا ترین کتب درسی در جهان است. دکتر انجم الطاف، رئیس پیشین علوم مدیریتی دانشگاه لاهور، به تازگی مضمون «پیش-1 آغاز گر ریاضیات» را تجزیه و تحلیل کرده است. این مضمون که تحت نظارت برنامه آموزشی ملی واحد تهیه شده چند هفته پیش به تمام مدارس پاکستان اعم از عمومی و خصوصی برای تدریس تحمیل شد.

دوما

با درنظرداشت تفرقه های مذهبی در افغانستان و جلوگیری از نظرات شخصی ملاها، مطالعات اسلامی(حنفی) به صورت جدا از مطالعات اسلامی جعفری تدریس می شود. موضوعات اسلامی به صورت سختگیرانه ای از موضوعات سکولار جدا شده اما کتب درسی جامع هستند و مضامینی چون«قرآن، شریعت النبوی(زندگی پیامبر گرامی اسلام(ص)، اخلاق، تفسیر، تجوید، فقه و غیره در کتب اسلامی مکاتب تدریس می شود.
کتاب های خاصی که در مدرسه ها(مدارس دینی) مورد استفاده قرار می گیرد به موضوعات معمولی در ریاضی، علوم، انگلیسی و تاریخ می پردازد. این سیسم دو سطحی و محدود کردن موضوعات در قالب کتاب های دینی کار خوبی ست. اما برنامه آموزشی ملی واحد پاکستان به صورت عکس عمل می کند: موضوعات دینی در کتبی که مضامینی چون اردو، انگلیسی و دانش عمومی را تدریس می کند نفوذ کرده است: این کار کاملا بی معناست و مدرسه ها(مدارس دینی) و مکاتب عادی با هم اتصال نزدیکی یافته اند. محصلین مکاتب عادی مجبورند در مورد دنیای مدرن مطالعه کنند اما در مدارس دینی نودونه درصد محصلین(طلبه ها) هرگز به صورت حرفه ای ریاضی و دیگر علوم را فرا نمی گیرند. بنابراین، چرا باید کتاب های مشابه استفاده شود و محصلین را مجبور نمود امتحانات مشابه بدهند؟ این بدان معناست که دولت تحریک انصاف پاکستان به دنبال کمترین مخرج مشترک هست، حتی پایین تر از حد فعلی.

سوما

دولت پیشین افغانستان برای ایجاد هویت افغانستانی در کشوری با تکثر زبان های رایج از  کسانی که یک زبان را صحبت می کردند خواسته بود اساس زبان های دیگر را نیز فرا بگیرد. متون دری/عربی در صنوف یک تا دوازده تدریس می شد، تدریس پشتو از طریق فارسی و تدریس فارسی از طریق پشتو در برنامه آموزشی گنجانده شده بود. برای صنوف یک تا نه برای تدریس زبان های محلی به شمول «بلوچی، ازبکی، تاجیکی، ترکمنی، عربی و پشه ای» از فارسی و پشتو استفاده می شد.

در پاکستان اما از سال 1947 به بعد توجهی به زبان ها محلی نشده و بنگالی برای شروع در نظر گرفته شده است. یک فرد در پاکستان کجا می تواند یک کتاب رسمی یپدا کند که در آن برای آموزش زبان های «سندی، پشتو، بلوچی، پنجابی، هندکو، سرایکی، برهوی، شینا یا کشمیری استفاده شده باشد؟ در عوض اردو به همه تحمیل شده است. به طرز خنده اوری، بیشتر رهبران سیاسی در پاکستان تسلط کافی بر دیگر زبان های رایج در کشورشان ندارند. ناتوانی در بیان نظرات و منظور سبب شده ترکیبی از انگلیسی و اردو که می توان آن را «مینگلیس یا اردیش» خواند صحبت می شود.

کسی دقیق نمی داند صدها کتاب درسی که در سیستم آموزشی افغانستان استفاده می شود را چه کسی نوشته و تولید کرده است. اگر استثنائات را در نظر نگیریم، باید گفت نام نویسندگان بر روی کتاب ها درسی ذکر نشده است اما از آنجایی که محتویات محلی به وفور در کتاب ها گنجانده شده می توان گفت که نویسندگان کتب خارجی نبوده اند. منابع مالی و تمویل کننده چاپ کتاب که احتمالا «سازمان توسعه بین المللی امریکا» بنابر دلایل امنیتی هم روی جلد کتاب ها نوشته نشده است.

برای جالب تر نشان دادن کتاب ها تاریخ چاپ آنها به تاریخ هجری- 1398 ذکر شده است. این معادل سال میلادی 1978 یک سال قبل از حمله اتحاد جماهیر شوروی سابق به افغانستان می باشد. اما چاپ با کیفیت کتاب ها نشان می دهد که خیلی تازه اند.

اما سئوال اینجاست که آیا کتاب های درسی کنونی در حکومت آینده طالبان در  افغانستان استفاده خواهد شد؟ احتمال این کار خیلی زیاد است چون: در کتاب های تاریخ به جنایایت طالبان از سال 1996 تا 2001 آن طور که باید پرداخته نشده است. از سوی دیگر حکومت تازه طالبان به دلیل فرار نیروهای انسانی توانمند و با تجربه از افغانستان و کمبود بودجه قادر به ایجاد یک سیستم آموزشی با کیفیت نخواهد بود. هزاران تن از معلمین سخت کوش و با هوش و ویرایشگرانی که کتاب های کنونی را تهیه و تولید کردند اکنون افغانستان را ترک کرده اند.  

دولت های کرزی و  غنی ضعیف و فاسد بودند اما حداقل یک میراث محکم برای نسل آینده افغانستان از خود برجای گذاشتند. نمی توان گفت این سیستم آموزشی و کتاب های چاپ شده تماما به خاطر کمک های مالی خارجی ها در افغانستان بوده است چون پاکستان نیز سالهاست از کمک های مالی امریکا استفاده کرده است.

وضعیت کنونی آموزشی در پاکستان نشان می دهد که رهبران این کشور، نخست وزیر و به طور ویژه وزیر معارفش قبل از اینکه به بیشتر از این سیستم آموزشی پاکستان را به نابودی بکشانند می بایست مدل آموزشی افغانستان را مطالعه کنند. برنامه آموزشی ملی واحد کیفیت را کاهش داده سبب می شود نابرابری های آموزشی همچنان نادیده باقی بمانند. مشارکت پاکستان در دنیای مدرن تهوع آور است. رهبران ملی ما فقط یاد دارند دستور بدهند. آنها فکر نمی کنند، نمی شنوند و نمی خوانند. بیست سال بعد پاکستانی ها خواهند پرسید چه میراثی این رهبران از خود بر جای گذاشته است؟

مولوی حقانی وزیر تحصیلات عالی طالبان در اظهاراتی تازه گفته است:«از فارغان بیست سال قبل هیچ انتظاری نباید داشت.»

این اظهارات مولوی حقانی به عنوان یکی از مقامات عالی رتبه امارت اسلامی طالبان با واکنش های منفی زیادی در بین مردم به ویژه نسل جوان روبرو شده است.

سید میثم احسانی، فعال مدنی و استاد دانشگاه، در فیس بوک خود در پاسخ به مولوی حقانی نوشته است:«تحصیل کردگان از ادارات که مدیرانش همچون آدم هایی باشند انتظاری نداشته و ندارند.»

وی می افزاید انتظار اینگونه آدم ها از ما این است که خودکشی کنیم، انتحار کنیم، زایشگاه را منفجر کنیم و به مدارس شبیخون بزنیم.

به گفته آقای احسانی حیف است انسان های نخبه، با دانش و تحصیل کرده به این مولوی ها خدمت کنند.

وی نوشته است:«این شب را سحری است و ما باز خواهیم گشت، نه زیر یوغ بربریت، بلکه در فضای عاری از هرگونه کور دلی ها و نفهمی ها.»

محمد آصف اکبری، فعال مدنی و از اصحاب رسانه، هم در پاسخ به اظهارات مولوی حقانی در فیس بوک خود نوشته:«جناب حقانی! نباید هم از ما نسل جدید انتظار نداشته باشید.انتظار شما این است که نسل فعلی بر زایشگاه حمله کند و کودکان یک روزه و زنان در حال زایمان را سلاخی کند؟ اگر انتظار این را داشته باشید که نسل ما به ورزشگاه، آموزشگاه، دانشگاه و قرارگاه های سربازان که همه فرزندان این مردم و وطن هستند حمله کند، طفل و زن و پیر و جوان بیگناه را به خاک و خون بکشد پس درست حدس نزده اید این انتظارتان از نسل جدید احمقانه است و نباید هم از این نسل انتظار داشته باشید» .

آقای اکبر می افزاید:«از نسل فعلی باید انتظار:  روح الله نیکپاه های مدال آور، دختران رباط ساز هرات، قهرمانان تیم ملی فوتبال، فوتسال و کیرکیت و انتظار بهرامی و هوتک و مبارز شدن را داشته باشید.»  

به گفته این کاربر فیس بوک نسل امروز همان دانش آموزانی هستند که از سال ۲۰۰۳ تا حالا ۳۵۹ مدال از المپیادهای مختلف بین المللی به دست آورده اند.

اکبری تاکید می کند:«ما به درد انتظارات شما نمی خوریم و نخواهیم خورد.»

داکتر عبدالحمید اعتمادی، استاد دانشگاه، نیز نوشته است: طالبان حق دارند نسبت به تحصیل کرده‌ها بد بین باشند چرا که توسعه علم و آگاهی نقطه مخالف افراطی‌گری و تندروی است و گروه‌های بنیادگرا در جامعه آگاه سربازگیری نمی توانند. لذا در پی جامعه‌ای هستند که کر و کور بوده و نسبت به حق و حقوق شان آگاهی نداشته باشند!».

تعدادی از شهروندان بدخشان در این ولایت از افزایش قیمت نفت تا مرز ۷۵ افغانی و قیمت گاز تا مرز ۹۰ افغانی ابراز نگرانی نموده و وضعیت موجود را غیر قابل تحمل می دانند.

ویس الدین نوری در شهر فیض آباد مرکز ولایت بدخشان دوکان گاز فروشی دارد؛ او از افزایش قیمت گاز ابراز نگرانی می کند، زیرا با این افزایش دوکان گاز فروشی آن از رونق افتاده است.

به گفته ای آقای نوری یک کیلو گاز در گذشته به قیمت ۵۰ افغانی خریداری می شد که امروز به قیمت ۹۰ افغانی به فروش می رسد و این قیمت در وضعیت بد اقتصادی امروز برای مردم بدخشان کمر شکن بوده و مردم توان خرید گاز را دیگر ندارند.

احمد جابر شایان یک تن از رانندگان تاکسی در ولایت بدخشان نیز از بالا رفتن قیمت مواد سوختی نگران است و به حکیمی خبرنگار رها در بدخشان می گوید از صبح تا شب به سختی پول تیل موتر خود را تامین می کند و شب با دست خالی به خانه برمی گردد.

شایان می گوید یک لیتر تیل در گذشته ۳۵ افغانی بود ولی امروز به قیمت ۷۵ افغانی در بدخشان به فروش می رسد و این موضوع کار را برای تاکسی رانان در این ولایت دشوار کرده است.

در همین حال «الحاج محمد طاهر» رییس اتاق های تجارت در ولایت بدخشان یکی از اصلی ترین دلایل برای افزایش قیمت ها در بدخشان را مسدود بودن بانک ها عنوان می کند.

آقای طاهر همچنین در کنار بسته بودن بانک ها به افزایش نرخ دالر در برابر پول افغانی و سوء استفاده تاجران اشاره می کند، و تاکید دارد بانک ها باید هر چه سریع تر باز شوند تا زمینه پرداخت و انتقال پول به و از خارج کشور آسان گردد.

قیمت نفت و گاز در حالی در بدخشان افزایش یافته است که مردم به لحاظ اقتصادی در وضعیت بدی قرار دارند و کارمندان اداری ماه هاست که معاش دریافت نکرده اند.

از زمان روی کار آمدن امارت اسلامی طالبان بازار خرید و فروش موتر در هرات با افت قابل ملاحظه ای روبرو شده است.

تعدادی از موتر فروشان بنگاه پل پشتون هرات به خبرنگار خبرگزاری رها گفتند وضعیت امنیتی در مقایسه با گذشته بهبود یافته اما اوضاع اقتصادی شهروندان هرات خراب تر شده است.

نعمت الله صداقت صاحب یک موتر فروشی در پل پشتون می گوید بیشتر موترهایی که در بنگاه های این منطقه از هرات خرید و فروش می شوند دست راست(پاکستانی) می باشند.

وی در عین حال تاکید می کند موترهای دارای اسناد قانونی کمتر از سوی بنگاه داران و مشتریان خریداری می شود.  

فرهاد رحیمی یکی دیگر از شهروندان هرات نیز می گوید شهروندان هرات به دلیل فقر و مشکلات اقتصادی به فروش موترهای خود روی آورده اند.

به گفته وی، در حال حاضر قیمت مواد سوختی نسبت به گذشته افزایش یافته است.

به گفته وی قیمت یک لیتر تیل در بازار امروز هرات به هفتاد افغانی رسیده در حالیکه قبل از حکومت طالبان قیمت هر لیتر تیل تنها سی و پنج افغانی بود.

این در حالی ست که مقامات ولایتی حکومت طالبان همواره از بهبود اوضاع اقتصادی شهروندان سخن گفته اند. شهروندان اما با فروش وسایل خانه خود افغانستان را ترک می کنند.

ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان تایید کرده است که این انفجار در میان تجمع مردم بوقوع پیوسته و بیم تلفات نیز می رود.

گفته می شود در مسجد عیدگاه یک مراسم فاتحه خوانی در جریان بود.

تاکنون هیچ فرد و یا گروهی مسئولیت این رویداد را بر عهده نگرفته است.

بلال کریمی یک تن از سخنگویان طالبان گفته است که گزارش های مطرح شده در خصوص حضور نیروهای چینی در پایگاه هوایی بگرام بی اساس است.

شب گذشته چراغ های پایگاه هوایی بگرام مانند زمانی که نیروهای آمریکایی در آنجا حضور داشتند روشن شد و این گمانه را برای ساکنان محلی پیش آورد که گویان نیروهای چینی وارد این پایگاه شده اند.

پیش تر و پس از سقوط دولت و روی کار آمدن طالبان، نیکی هیلی سفیر سابق آمریکا در سازمان ملل متحد گفته بود که پس از خروج آمریکا از افغانستان، حالا چین به پایگاه هوایی بگرام چشم دوخته است.

بیشتر بخوانید:

آمریکا: چین به دنبال کنترل پایگاه هوایی بگرام است

عمران خان در گفت و گویی با رسانه «تی آر تی ورلد» افزود قبل از هر چیز امریکا، اروپا، چین و روسیه باید طالبان را به رسمیت بشناسند.

وی تاکید کرد اگر پاکستان به صورت یک جانبه طالبان را به رسمیت بشناسد تاثیری نخواهد داشت.

عمران خان گفت پاکستان در این ارتباط مشغول گفت و گو با کشورهای همسایه است و پس از مشورت های لازم تصمیمی اتخاذ خواهد شد.

وی تاکید کرد پس از تسلط کامل طالبان بر افغانستان و تسخیر کابل پاکستان نگران خونریزی شدید بود اما انتقال قدرت به صورت مسالمت آمیز اتفاق افتاد و این غیرقابل پیش بینی بود.

عمران خان یک بار دیگر از جامعه جهانی خواست به دولت تازه افغانستان کمک کند چون به شدت به کمک های خارجی وابسته است.

اگر جامعه بین الملل برای کمک به افغانستان پا پیش نگذارد، یک بحران انسانی در افغانستان رخ می دهد.

این در حالی ست که پاکستان به حمایت مخفیانه از طالبان متهم است و حضور رئیس آی اس آی پاکستان در ارگ ریاست جمهوری افغانستان بدون هماهنگی های لازم خشم شدید شهروندان افغان را برانگیخته است.

امامعلی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان که امروز (شنبه 10 میزان) در شهر فرخار این کشور با شماری از فعالان مدنی تاجیکستان صحبت می کرد، گفت “همه تان می دانید که چه اتفاقاتی در همسایگی ما افغانستان در حال رخ دادن است. براساس تحلیل ها و پیش بینی ها، اوضاع در این کشور رو به وخامت می رود.”

شهر فرخار در خط مرزی با افغانستان قرار دارد.

امامعلی رحمان خطاب به ساکنان این منطقه گفت: “دولت (تاجیکستان) تمامی اقدام های لازم را برای تقویت حفاظت از مرزها انجام می دهد. تمامی ساکنان فرخار باید در این مهم اشتراک کنند و همیشه مراقب باشند و با نیروهای نظامی و نهادهای قانون گذار در حفاظت از مرزها همکاری کنند.”

آکی پرس نوشته است امامعلی رحمان هفته گذشته نیز در یکی دیگر از شهرهای مرزی با افغانستان بر حفظ حریم خط مرزی تاجیکستان با افغانستان تاکید کرده بود.

امامعلی رحمان گفت: “با حفاظت از مرزها، در واقع نیروهای سرحدی مان از امنیت کشورهای منطقه در برابر تهدید و چالش های تروریسم، افراط گرایی، قاچاق مواد مخدر، قاچاق اسلحه و دیگر جرایم بین المللی حفاظت می کنند.”

افغانستان با تاجیکستان نزدیک به 1350 کیلومتر مرز مشترک دارد.

این کشور همچنین موضع سرسختانه ای علیه طالبان گرفته است که باعث بروز برخی تنش های لفظی میان سران طالبان و مقام های تاجیک شده است.

ملا عبدالغنی برادر پیش تر تاجیکستان را متهم کرده بود که در امور داخلی افغانستان دخالت می کند و چنانچه این رفتار ادامه پیدا کند، طالبان نیز واکنش نشان خواهد داد.

تاجیکستان همچنین شماری از رهبران جبهه مقاومت پنجشیر که مخالف طالبان بودند را در خود جای داده است.