دسته: ِتیتر یک

اولین انفجار حوالی ساعت سه و نیم بعد از چاشت امروز جمعه مقابل دروازه ورودی مصلی شهید مزاری به وقوع پیوست که در آن یک موتر نوع تونس هدف یک ماین مغناطیسی قرار گرفت.

گواهان رویداد می گویند که شاهد سوختن سرنشینان موتر تونس بوده اند.

قاری سعید خوستی سخنگوی وزارت داخله طالبان به رسانه ها گفت که در نتیجه این انفجار دو غیرنظامی کشته شده و سه تن دیگر زخمی شدند.

در فاصله زمانی کمی، انفجار دوم در ساحه «پل سوخته» صورت گرفت که در آن نیز یک موتر دیگر نوع تونس هدف ماین قرار گرفت.

فایل های تصویری که از این انفجار در فضای مجازی توسط شاهدان عینی منتشر شده است، نشان می دهد که موتر تونس کاملا در آتش می سوزد، اما میزان تلفات آن مشخص نیست.

به دنبال این دو انفجار، انفجار سومی نیز در منطقه دهبوری در حوزه سوم امنیتی شهر کابل صورت گرفت.

در این انفجار نیز یک موتر هدف یک ماین مغناطیسی قرار گرفت و از میزان تلفات آن هیچ گزارش دقیقی در دست نیست.

آقای خوستی اما گفته که در این انفجار تنها یک زن زخمی شده است.  

تاکنون هیچ فرد و یا گروهی مسئولیت این انفجارها را بر عهده نگرفته است اما گمان می رود که گروه داعش در انجام آن دست داشته باشد.

این در حالیست که ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان روز گذشته در مصاحبه ای گفته بود که داعش دیگر تهدید بزرگی برای افغانستان محسوب نمی شود.

جنرال فرانک مک کنزی فرمانده فرماندهی مرکزی امریکا موسوم به «سنتکام» روز گذشته (پنجشنبه 18 قوس) در صحبت با آسوشیتدپرس گفت رهبران طالبان برای انجام تعهدات شان مطابق با پیمان صلح دوحه برای قطع ارتباط با گروه های تروریستی به شمول القاعده اتفاق نظر ندارند، و این سبب شده که گروه القاعده خود را به آرامی در افغانستان تقویت و گسترش دهد.

جنرال مک کنزی افزود از طرفی دیگر، خروج نظامی و انتقال دارایی های استخباراتی از افغانستان، کار را برای شناسایی و تحت تعقیب قرار دادن گروه های افراطی در داخل افغانستان بسیار دشوار کرده است.

وی گفت: «در حال حاضر ما شاید به اندازه 1 یا 2 درصد ظرفیتی که قبلا در افغانستان داشتیم، ظرفیت داریم؛ و این کار را بسیار سخت می کند، غیر ممکن نه، اما بسیار دشوار که مطمئن شویم گروه های تروریستی مانند القاعده دیگر تهدیدی علیه امریکا محسوب نمی گردند.»

او همچنین گفت واضح است که گروه القاعده به دنبال بازسازی خود در داخل افغانستان است و از مرزهای نا امن و بدون کنترل افغانستان وارد این کشور می شوند؛ جایی که حملات 11 سپتامبر علیه امریکا را طرح ریزی کردند.

جنرال مک کنزی افزود: «بنابراین، همچنان در حال ارزیابی هستیم تا ببینیم طالبان چگونه با این گروه های افراطی برخورد می کند، و به نظرم طی یک الی دو ماه آینده برای مان مشخص خواهد شد.»

وی علاوه کرده: «اما به نظرم میان رهبران ارشد طالبان اتفاق نظر در رابطه با برخورد با این گروه ها وجود ندارد. چیزی که ما از طالبان انتظار داریم این است که موضعی مستحکم و قوی علیه گروه القاعده بگیرند، همانطور که در پیمان صلح دوحه به آن متعهد شدند.»

این گفته ها به تازگی از سوی فرماندهی مرکزی امریکا در حالی مطرح می گردد که چندی پیش جنرال مارک میلی رئیس ستاد مشترک ارتش امریکا به اعضای سنای این کشور درباره خروج پر هرج و مرج نظامی از افغانستان گفته بود که گروه القاعده طی 12 الی 36 ماه دیگر خود را در افغانستان بازسازی می کند و توانایی حمله مجدد به امریکا را خواهد داشت.

بیشتر بخوانید:

رئیس ارتش آمریکا: القاعده تا یک سال دیگر زیر چتر طالبان دوباره رشد خواهد کرد

تحریک طالبان پاکستان روز پنجشنبه (18 قوس) در بیانیه ای اعلام کرد که توافق آتش بس یک ماهه خود با حکومت پاکستان را خاتمه می دهد.

براساس این بیانیه، دولت پاکستان مفاد «آتش بس موقت» را نقض کرده است.

تحریک طالبان پاکستان گفته است که دولت پاکستان طی این مدت چند رشته عملیات نظامی علیه مواضع طالبان انجام داده و همچنین قرار بوده یک صد تن از افراد این تحریک را آزاد کند که تاکنون انجام نداده است.

تحریک طالبان پاکستان علاوه کرده است که دولت پاکستان همچنین قرار بوده که کمیته ای را برای پیشبرد مذاکرات صلح ایجاد کند که تاکنون با گذشت یک ماه این کار را انجام نداده است.

گفتنی است که ماه گذشته گزارش هایی مطرح شد مبنی بر این که سراج الدین حقانی سرپرست وزارت داخله طالبان (افغانستان) میانجی گری و میزبانی مذاکرات صلح میان دولت و تحریک طالبان پاکستان را در ولایات کابل و خوست بر عهده داشته است.

امیرخان متقی سرپرست وزارت خارجه حکومت طالبان نیز در جریان سفرش به پاکستان برای اشتراک در نشست تروئیکای توسعه یافته نیز در صحبت با یکی از رسانه های پاکستانی تایید کرد که امارت اسلامی طالبان افغانستان میانجی گری این مذاکرات را بر عهده دارد.  

این گفتگوهای پنهانی صلح با میانجی گری امارت اسلامی طالبان افغانستان، منجر به توافق یک آتش بس موقت یک ماهه میان دولت و تحریک طالبان پاکستان با گزینه «تمدید» مشروط بر توافق طرفین گردید.

مدت اعتبار این آتش بس موقت روز پنجشنبه 18 قوس به اتمام رسید و تحریک طالبان پاکستان با متهم ساختن حکومت پاکستان به نقض این توافق، از تمدید آن خودداری کرده است.  

تحریک طالبان پاکستان در بیانیه اش گفته است: «بگذارید هم اکنون مردم پاکستان قضاوت کنند که این دولت پاکستان است که از توافقات پیروی نمی کند، یا تحریک طالبان پاکستان؟ در این حالت تمدید آتش بس وجود ندارد.»

بیشتر بخوانید:

پاکستان نیز به دست طالبان می افتد!

ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان در صحبت با آناتولی ترکیه گفته است که نیروهای امارت اسلامی طالبان طی سه ماه گذشته بیش از 670 تن از افراد وابسته به گروه داعش را دستگیر و 25 مخفیگاه آنان را در ولایات ننگرهار و کابل نابود کرده اند.

ذبیح الله مجاهد با بیان اینکه جایی برای گروه داعش در افغانستان نیست، گفت که «داعش گروه کوچکی بود که هم اکنون دیگر در کابل و ننگرهار متلاشی شده است، و دیگر تهدید جدی برای افغانستان محسوب نمی گردد.»

وی افزود که دولت اشرف غنی، گروه داعش را در ولایات ننگرهار و کابل تقویت می کرد تا علیه طالبان بجنگند.

مجاهد علاوه کرد: «زمانی که وارد کابل شدیم، هیچ امنیت و سیستم مخابراتی نبود؛ و داعش از این خلا استفاده کرد و توانست حملات خود را بر مساجد و اماکن عمومی راه اندازی کند.»

سخنگوی طالبان گفت: «قبلا داعش حمایت دولت پیشین را داشت، اما هم اکنون ما مخفیگاه های آن ها را نابود کرده ایم و این تروریستان در افغانستان جایی ندارند، زیرا مردم افغانستان با تفکر و ایدوئولوژی آنها مخالف است.»

«عبدالعزیزکاملوف» وزیر خارجه ازبکستان روز گذشته (چهارشنبه 17 قوس) در دومین «نشست وزرای خارجه کشورهای آسیای میانه و ایتالیا» بار دیگر از جامعه جهانی خواست که تدابیری سنجیده شود تا تحریم ها علیه افغانستان برداشته شود و ضمن آزادسازی دارایی ها از نظام بانکی کشور نیز حمایت صورت بگیرد.   

لازم به ذکر است که دومین نشست کنفرانس وزرای خارجه کشورهای آسیای میانه با ایتالیا روز گذشته چهارشنبه 17 قوس به میزبانی و ریاست ازبکستان در شهر تاشکند برگزار شد و وزرای خارجه کشورهای قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ازبکستان و ایتالیا و نماینده ویژه اتحادیه اروپا در امور کشورهای آسیای میانه حضور داشتند. وزیر خارجه ترکمنستان نیز از طریق ویدیو کنفرانس در این نشست حضور داشت.

در این نشست، وزرای خارجه کشورهای یاد شده در خصوص وضعیت فعلی و چشم انداز تعامل شان با یکدیگر و نحوه واکنش در مقابل چالش های نوین به شمول مبارزه با تروریسم و افراط گرایی را مورد بحث و گفتگو قرار دادند.  

عبدالعزیز کاملوف وزیر خارجه ازبکستان گفت: «مردم افغانستان در شرایط بسیار دشواری بسر می برند و وضعیت حقوق بشری در افغانستان در آستانه فاجعه قرار دارد.»

وی افزود: «در دستان ماست که برای مردم افغانستان حمایت های موثر انجام دهیم. باید کوریدوری برای فراهم نمودن حمایت های بشردوستانه جهت جلوگیری از بحران انسانی آماده گردد. ما همچنین از جامعه جهانی می خواهیم که تحریم ها علیه افغانستان را بردارند، و ضمن آزادسازی دارایی های این کشور در بانک های جهانی، از بازسازی نظام بانکی افغانستان نیز حمایت کنند.»

وزیر خارجه ازبکستان علاوه کرد: «قدرتی جدید در افغانستان حاکم است؛ دولت موقت به رهبری طالبان، که به شدت به دنبال کسب مشروعیت از جامعه جهانی است. معتقدیم که منطبق با واقعیت فعلی در افغانستان، با حاکمان جدید در این کشور راهی برای گفتگو باز کنیم تا از وقوع یک بحران دیگر برای این کشور بحران زده جلوگیری کنیم. به همین خاطر است که ازبکستان جزو اولین کشورهایی بود که از تشکیل دولت موقت به رهبری طالبان به امید عملکرد موفق به نفع جامعه چند ملیتی افغانستان استقبال کرد.»  

نمایندگان طالبان به رهبری امیرخان متقی سرپرست وزارت خارجه حکومت طالبان در نشست اخیر خود با نمایندگان امریکا به رهبری «توماس وست» نماینده ویژه امریکا در امور افغانستان، از این کشور فرصتی چهار ماهه برای ترسیم یک «نقشه راه» جهت تشکیل دولت همه شمول در افغانستان خواسته اند.

منابع مطلع به سی ان ان نیوز 18 گفته اند که نمایندگان طالبان به مقام های امریکایی گفته اند که این فرصت چهار ماهه را برای مشورت با رهبران ارشد طالبان جهت چگونگی تشکیل دولت همه شمول نیاز دارند.

این منابع اما علاوه می کنند که به نظر می رسد طالبان با این کار فقط به دنبال خریدن زمان برای خود هستند و باید دید که در عمل اقدامی انجام می دهند.

لازم به ذکر است که حدود 10 روز پیش هیات طالبان به ریاست امیرخان متقی سرپرست وزارت خارجه طالبان به دوحه پایتخت قطر سفر کرد و در دومین دور از نشست های مستقیم خود پس از روی کار آمدن مجدد در افغانستان، با نمایندگان اتحادیه اروپا و امریکا دیدار نمود.

بسیاری از کارشناسان سیاسی افغانستان در همان زمان اعلام کردند که این نشست به لحاظ سیاسی بسیار با اهمیت است، زیرا قرار است در این نشست چگونگی روابط آینده افغانستان با جامعه جهانی بررسی گردد.   

اما پس از اتمام این نشست، طرفین گزارش دقیقی از جزئیات گفتگوهایشان منتشر نکردند و تنها به برخی مسایل عمومی مانند حمایت های بشردوستانه و حفظ حقوق شهروندان بویژه زنان اشاره کردند.

داستان مکان زندگی و فعالیت ملا هبت الله آخوندزاده، رهبر معظم طالبان، امروزه انگار به یک راز تبدیل شده، رازی که همه به دنبال فاش شدنش می گردند.

مقامات حکومت پیشین افغانستان و بسیاری از کارشناسان غربی در این مورد مشکوک هستند و می گویند ملا هبت الله سال ها پیش از دنیا رفته است.

با تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، راز چندین ساله محل زندگی و فعالیت ملا هبت الله آخوندزاده رهبرمعظم طالبان، نیز عمیق تر شد. بسیاری از شهروندان افغان در مورد زنده یا مرده بودن ملا هبت الله شک و تردید دارند و حتی متعهدترین کارشناسان نیز در مورد اینکه چه کسی طالبان را رهبری می کند مشکوک می باشند.

خبرگزاری فرانسه در ردیابی رهبر پنهان طالبان جست و جویی انجام داده اما نتایج بی ثمر بوده است:

30 اکتبر و درست دو ماه پس از تسلط دوباره طالبان، سخنگوی این گروه اعلام کرد که ملا هبت الله زنده است و در قندهار به سر می برد، در این زمان شایعاتی در شهر قندهار مطرح بود که امیر ضمن بازدید از یک مدرسه دینی در شهر قندهار سخنرانی نیز کرده است.

مقامات امارت اسلامی با تایید حضور ملا هبت الله در مدرسه دینی حکیمیه یک فایل صوتی ده دقیقه ای از سخنان رهبر عالی خود را منتشر نمودند.

 این صدای لرزان و پیر که به ملا هبت الله نسبت داده شده بود می گفت:«خداوندد به مردم مظلوم افغانستان که بیست سال علیه کافران و ظالمان جنگیدند پاداش دهد.»

این در حالی بود که پیش از این یادداشت ها و پیام های ملا هبت الله به پیام های وی در مورد رویدادهای مهم اسلامی مانند عید قربان و ماه رمضان خلاصه می شد.

در یکی از فقیرترین مناطق حومه شهر قندهار و بین یک جوی پر از کثافات و یک راه خاکی، دو جنجگوی طالبان در دروازه آبی و سفید مدرسه حکیمیه گارد ایستاده اند. از سی اکتبر به بعد ارادت و احترام حامیان طالبان نسبت به رهبر این گروه انگار افزایش یافته است.

تماشا و گریه

معصوم شکرالله، گارد امنیتی مدرسه حکیمیه، به خبرگزاری فرانسه گفت ملا هبت الله هنگام بازدید از مدرسه مسلح بود و توسط سه بادیگارد همراهی می شد.

وی افزود کسی حق استفاده از موبایل یا ویس رکوردر در مجلس را  نداشت.

محمد نوزده ساله از شاگران مدرسه حکیمیه قندهار می گوید همه آنها داشتند نگاه می کردند و اشک می ریختند.

محمد در پاسخ به این سوال که تصدیق می کند آن فرد واقعا ملا هبت الله بوده می گوید او و دوستانش هیجان زده شده بودند و فراموش کردند صورت فرد را ببینند.

لزوم مخفی نگه داشتن رهبران طالبان در یک دهه اخیر جنگ در افغانستان پس از آن مرسوم شد که حملات هواپیماهای بدون سرنشین امریکا در افغانستان افغانستان افزایش یافت.

ملا هبت الله آخوندزاده پس از کشته شدن ملا اختر منصور در حمله هواپیمای بدون سرنشین امریکا در سال 2016 به رهبری گروه طالبان رسید. ملا هبت الله بلافاصله پس از رهبر شدن از ایمن الظواهری رهبر القاعده حمایت کرد و رهبر القاعده او را امیرالمومنین لقب داد. تایید هبت الله از سوی جانشین اسامه بن لادن به ارتباط عمیق القاعده و طالبان کمک شایانی کرد. طالبان تنها یک عکس از ملا هبت الله آخوندزاده پنج سال پیش و زمانی که وی رهبری گروه را برعهده گرفت منتشر کردند. به گفته طالبان همین عکس منتشر شده که ملا هبت الله را با ریش خاکستری، عمامه سفید و یک نگاه قوی نشان می دهد نیز دو دهه قبل گرفته شده است. مولوی سید احمد رئیس مدرسه حکیمیه قندهار جایی که ملا هبت الله برای اولین بار در آنجا در ملا عام ظاهر شد می گوید ظاهر شدن ملاهبت الله در ملا عام به شایعات در مورد مرگش پایان داد.

محمد موسی سیزده ساله که از دور ورود ملا هبت الله را به مدرسه نگاه کرده است گفت:«او دقیقا شبیه همان عکس معروفی بود که ازش منتشر شده است.»

مرگ، مدت ها قبل

مقامات دولت پیشین افغانستان و برخی از کارشناسان غربی می گویند ملا هبت الله سال ها پیش مرده است. به باور آنها بازدید از مدرسه یک فریب از قبل طراحی شده زیرکانه بود.

طالبان در این کار سابقه دارند و مرگ ملا عمر را نیز تا دو سال پنهان کردند در حالیکه ملا عمر در سال 2013 میلادی از دنیا رفته بود.  یکی از مقامات امنیتی پیشین افغان به خبرگزاری فرانسه گفت ملا هبت الله نیز مدت ها قبل از ورود طالبان به کابل از دنیا رفته بود و نقشی در این رویداد نداشت. وی افزود ملا هبت الله و برادرش سه سال پیش در یک حمله انتحاری در کویته پاکستان کشته شدند. چندین سازمان استخباراتی خارجی این نظر را کمی تغییرات معتبر دانسته اند.

یک منبع امنیتی جداگانه نیز به خبرگزاری فرانسه گفت هیچ کس مرگ ادعا شده آخوندزاده را نه می تواند تایید و نه می تواند رد کند. سی آی  ای و پنتاگون اما به درخواست خبرگزاری فرانسه در مورد نظر آنها نسبت به شایعات مرگ ملا هبت الله پاسخ ندادند.

عالم برجسته

در  ولسوالی پنجوایی، یک منطقه خشک و گسترده نزدیک قندهار همه آخوندزاده را به عنوان یک عالم برجسته و متکلم مورد احترام می شناسند. امیر در قریه «اسپروان» به دنیا آمد. نعمت الله از جنگجویان جوان و شاگرد رهبر طالبان به خبرگزاری فرانسه گفت در زمان تجاوز ارتش سرخ اتحاد جماهیر شوروی سابق در سال 1979 میلادی، جنگ در قریه در گرفت و ملا هبت الله مجبور شد به پاکستان فرار کند. پس از اولین ورودش به پاکستان، ملا هبت الله به یک عالم برجسته تبدیل شد و لقب شیخ الحدیث را به دست آورد، لقبی مهمی که به عالمان برجسته ای که در احادیث پیامبر(ص) خبره هستند داده می شود.

در اوایل دهه 1990 میلادی، زمانیکه شبه نظامی گری اسلامی در سایه تجاوز شوروی شکل می گرفت، آخوندزاده در سن سی سالگی به قریه اش بازگشت. عبدالقیوم یک روستایی شصت و پنج ساله به یاد می آورد که با ورود ملا هبت الله قریه، وی با بازدیدکنندگانی از شهر و نیز پاکستان مشورت می کرد. براساس بخش هایی از زندگی نامه رسمی او، پس از به قدرت رسیدن طالبان در سال 1996 در افغانستان ملا هبت الله پیشرفت های زیادی کرد: ابتدا رئیس یک مدرسه دینی محلی شد، سپس در دادگاه ولایتی قندهار به عنوان قاضی گمایشته شد و در سال 2000 میلادی به سمت ریاست دادگاه نظامی در ننگرهار رسید.

در سال 2001 میلادی که طالبان از قدرت خلأ شدند ملا هبت الله ریاست دادگاه نظامی کابل را برعهده داشت. آخوندزاده در اواخر سال 2001 میلادی یک بار دیگر به پاکستان گریخت و در کویته ساکن شد. تسلطش به قوانین اسلامی باعث شد طالبان او را به عنوان رئیس در سایه سیستم قضایی خود منصوب  کنند. آخوندزاده را باید مربی تحسین شده تمام نسل جنگجویان طالبان فارغ التحصیل شده از مدارس کویته دانست.

مرکز جاذبه

ملا هبت الله آخوندزاده برای طالبان حکم مرکز جاذبه را دارد. یکی از اعضای طالبان در پاکستان به خبرگزاری فرانسه گفت ملا هبت الله گروه طالبان را متحد نگه می دارد. به گفته این منبع که مدعی ست سه مرتبه و آخرین بار در سال 2020 آخوندزاده را دیده است، رهبر طالبان از تکنولوژی پیشرفته استفاده نمی کند.

آخوندزاده از تلفن ثابت استفاده می کند و از طریق نامه با مقامات طالبان در ارتباط است. ملا هبت الله با مقامات امارت اسلامی که مصروف حکومت هستند ارتباط قوی خود را حفظ کرده است.

به گفته این منبع پاکستانی، آخوندزاده دستور حملات علیه حکومت پیشین را صادر می کرد و از قندهار عملیات ها را پیگیری می کرد. آخوندزاده ماه ها قبل با احتیاط کامل در قندهار جا گرفته بود.

چندین منبع طالبان نیز می گویند ترس ادامه دار از حذف فیزیکی حتی پس از ختم جنگ با امریکا سبب شده آخوندزاده کمتر خود را نشان دهد.

یک منبع امنیت منطقه ای می گوید اگر ملا هبت الله مرده باشد رقابت گروه های تندرو سنی افزایش می یابد: اینچنین خبری سبب بروز تفرقه بین طالبان و  البته جسورتر شدن داعش شاخه خراسان می گردد.

این منبع تاکید می کند:«اگر اعلام شود ملا هبت الله مرده است و طالبان دنبال یک امیر جدید می گردند، تفرقه داخلی بین طالبان پیش می آید و داعش بهترین استفاده را از این موقعیت خواهد کرد.»

منبع: مونیتور

مترجم: حفیظ الله رجبی

پاکستان، ایران یا عربستان نیست و به سوی طالبانی شدن در حرکت است.

با تسلط دوباره طالبان بر افغانستان و احیاء امارت اسلامی، تحریک طالبان پاکستان نیز روحیه گرفته تحرکات ضد حکومتی خود در پاکستان را افزایش داده است. اگرچه براساس اعلام مقامات پاکستانی با پادرمیانی مقامات امارت اسلامی افغانستان، تحریک طالبان پاکستان پای میز مذاکره با حکومت پاکستان نشستند و به توافقاتی نسبی دست یافتند اما این مساله هنوز به عنوان آتش زیر خاکستر باقی مانده است.

رسانه «دی پرینت» طی مطلبی در هفت دسامبر در مورد اسلا م آباد و تحریک طالبان پاکستان می نویسد پاکستان ایران یا عربستان سعودی نیست و به سوی طالبانی شدن در حال حرکت است.

نویسنده مطلب تاکید می کند طی سالهای گذشته پاکستان به نقطه ای رسیده که نه شبیه عربستان سعودی و نه ایران است. پاکستان نظام پادشاهی ندارد تا بتواند یک فرمول خاص دینی را تحمیل کند یا مسیر جامعه را به سمت کمتر دینی بودن تغییر دهد.

از همه مهمتر پاکستان برخلاف عربستان که روی محور نژاد عرب می تواند مانور دهد، فاقد  یک هویت جایگزین می باشد، چیزی که با استفاده از آن بتواند بر ملی گرایی به جای دینی بودن تمرکز کند. نخبگان سیاسی و حاکمان پاکستان همواره مردم این کشور را از دامن زدن به هویت های قومی چندگانه برحذر داشته اند. حتی محمد علی جناح هم مخالف ایالت گرایی بود.

از سویی هم رقابت روی هویت های قومی دیگر طرفدار ندارد و بیشتر ایدئولوژی های فرقه یی ترویج می شود. حکومت ها و جوامع دینی می تواند یک مسیر طبیعی باشد اما مشکل اینجاست که پاکستان برخلاف ایران یک ایدئولوژی مذهبی واحد ندارد. وجود ایدئولوژی های فرقه ای رقیب زندگی در پاکستان را سخت ساخته و هر فرقه ایی برای به دست آوردن نفوذ بیشتر از خشونت به عنوان تنها وسیله برای رقابت استفاده می کند. بنابراین، فرقه ها درست مانند طالبان برای نفوذ بر مردم، کنترل افکار آنها و البته افزایش قدرت دست به دامان خشونت می شوند.

در این میان احزاب غیر دینی اگرچه ممکن است برای رقابت از خشونت کار نگیرند اما در رقابت های سیاسی بازهم ناگزیرند سراغ روایت ها و قرائت های معروف دینی بروند. سیاست های حوزه انتخابات اما سبب شده تمام احزاب پاکستان به شمول «تحریک انصاف پاکستان، مسلم لیگ پاکستان شاخه نواز و حزب مردم پاکستان» همه در قبال بازی با کارت دین، یکسان به نظر آیند. دیوبندی و بریلیوی از ایدئولوژی های دینی پرطرف دار در پاکستان هستند. حزب مردم پاکستان که در مقایسه با دیگر احزاب این کشور از توانایی بیشتری در ایجاد مکانیزم لیبرال و قانونی برخوردار هست، نیز هنوز نتوانسته چنین مکانیزمی(اصلاحیه هجدهم) ایجاد کند. متاسفانه رهبری این حزب در سیاست های انتخابیه با محدودیت هایی روبروست و این مساله در کاندیداتوری این حزب در انتخابات لاهور خود را نشان داد و این حزب در کمپاین تبلیغاتی خود از کارت دین استفاده نمود.

در پاکستان، احزاب سیاسی، ملیت های قومی و حتی حرکات جدایی طلب از دین به عنوان وسیله مذاکره و افزایش قدرت استفاده می کنند. به طور مثال در بلوجستان، حزب ملی گرای بلوجستان و حزب ملی عوامی پشتونخوا برای زنده ماندن در رقابت های سیاسی از کمک مولوی فضل الرحمان بهره می برند.

در گوشه دیگر ایالت یعنی در گوادر نیز رهبران جدایی طلب مردم را وادار کرده اند از مولوی هدایت الرحمان از حزب جمعیت اسلامی علیه احزاب سیاسی کلان یا حتی احزاب ملی گرای بلوچ که تلاش دارند برای احقاق حقوق بلوچ ها دست به دامن اصول دموکراتیک شوند، حمایت کنند. بسیار تلخ است که بشنویم اعتراضات زنان در گوادر برای طلب حقوقشان در حال افزایش است. حقیقتی که کمتر در موردش سخن گفته شده مشوره و کمک مافیای مختلف به مولوی برای مخالفت با کلوب ها، کارخانه های تولید شراب و ساخت شهرک ساحلی چینی در گوادر، با استفاده از کارت دین و حتی رقابت جهانی امریکا و چین می باشد. تاسف بار است که ملاها تنها شخصیت های موجود برای باشندگان محلی هنگام  اعتراض علیه گسترش فعالیت های چین در پاکستان می باشند. گروه های سیاسی مختلف نیز از وسیله مشابه یعنی دین استفاده می کنند، کمتر مورد انتقاد قرار می گیرند و بیشتر بازتاب  کننده طبیعت حکومت هستند. این احزاب یک اتاق برای دین و قرائت ها و روایت های دینی دارند.

متاسفانه روزهای سیاه جنایت های جنرال ضیاء امروزه به نظر سبک تر می رسد. اگر مخالفی از شکنجه گاه های برج لاهور و اتوک یا دیگر اتاق های شکنجه دولتی زنده بیرون آمد، می تواند احترام جامعه را به دست آورد. سرنوشت مخالفان امروز در پاکستان به سرنوشت «دیاوادانا» رئیس سریلانکایی یک کارخانه در پاکستان که توسط تندروهای مذهبی کشته شد، شباهت دارد. جامعه برای اتمام کار حکومتی که تغذیه مخالفان خود برای دست زدن به خشونت را به یک عادت تبدیل کرده، خوشحالی می کند یا سکوت می کند. اوضاع بدتر از کابل به نظر می رسد.

حفیظ الله رجبی

ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه روز گذشته دوشنبه (15 قوس) با نارندار مودی نخست وزیر هند دیدار کرد و این دو رهبر قدرتمند منطقه ای توافق کردند که کمک های بشردوستانه شان را هر چه سریع تر به مردم افغانستان ارسال کنند.

طرفین همچنین ضمن تاکید بر ایجاد یک ساختار سیاسی فراگیر در افغانستان خاطر نشان ساختند که از خاک افغانستان نباید به عنوان پناهگاهی برای تربیت، رشد، و تامین مالی گروه های تروریستی مانند گروه القاعده و یا لشکر طیبه استفاده صورت بگیرد.

دو رهبر با استقبال از مشترکات دیدگاه هایشان در قبال اوضاع منطقه و افغانستان، تاکید کردند که از افغانستان امن دارای صلح و ثبات حمایت می کنند و با هر گونه تروریسم، افراط گرایی و قاچاق مواد مخدر به طور مشترک مبارزه خواهند کرد.

نارندرا مودی و ولادیمیر پوتین همچنین توافق کردند که یک ساختار مشورتی دایمی در سطح مشاوران امنیت ملی دو کشور ایجاد گردد تا از این طریق علاوه بر رسیدگی به مسایل امنیتی مرتبط با دو کشور، موضوعات مرتبط با افغانستان نیز مورد بررسی قرار بگیرد.

سقوط دولت پیشین و روی کار آمدن طالبان و تحریم های بی سابقه علیه اقتصاد بی بنیاد افغانستان از یک طرف، و خروج سرمایه ها و سرمایه داران از کشور از طرف دیگر، سبب شده تا افغانستان شدیدترین بحران اجتماعی اقتصادی خود را در این روزها تجربه کند.

به دنبال روی کار آمدن مجدد طالبان، بسیاری از مردم با سراسمیگی تصمیم به خروج از کشور گرفتند، که گزارش ها و چشم دیدها از تمامی مبادی خروجی کشور نشان دهنده این سراسمیگی و هرج و مرج بود.  

در این میان، گذرگاه مرزی تورخم یکی از همین مبادی مرزی پر ازدحام میان افغانستان و پاکستان است که بر علاوه عبور و مرور مسافران، موترهای باری زیادی نیز از این مکان برای انتقال کالاهای تجاری دو کشور تردد دارند.  

ازدحام و بی نظمی در این گذرگاه اغلب سبب می گردد تا هم مسافران و هم موترداران روزها در این گذرگاه در انتظار برای اجازه عبور باشند.

کودکان کم سن و سال از این فرصت ازدحام استفاده کرده و به دنبال فروش کالاهای دست داشته شان مانند آب و بیسکویت و ساجق هستند.

نیروهای مسلح امارت اسلامی طالبان نیز در این گذرگاه مستقرند تا اوضاع را تحت کنترل داشته باشند.

اما همزمان با تاریکی شب، ناگهان همان کودکان دست فروش به یک باره به «غلامان جنسی» رانندگان پاکستانی مبدل می گردند که چندین روز را در صف انتظار برای ورود به افغانستان معطل مانده اند.

شماری از مسافرین و افسران نظامی دولت پیشین که طی روزهای اخیر از این گذرگاه عبور کرده اند در صحبت با خبرگزاری رها تایید می کنند که کودکان دست فروش و یا دیگر کودکان کم سن و سال شب ها را تا صبح در بدل پول ناچیزی در بغل رانندگان پاکستانی می گذرانند تا نیاز جنسی آنها را تامین کنند.

یک استاد دانشگاه افغانستان که هنگام عبور از گذرگاه مرزی تورخم به دلیل ازدحام بیش از حد مجبور بوده یک شب را آنجا سپری کند، به خبرگزاری رها می گوید: «روزها کودکان زیادی بر سر مرز حضور داشتند و دستفروشی می کردند. از طرفی رانندگان زیادی هم آنجا برای چندین روز معطل مانده بودند؛ رانندگان افغان و رانندگان پاکستانی؛ البته رانندگان پاکستانی تعدادشان بسیار زیادتر بود، رانندگانی که بارهای لاری هایشان ترکاری از افغانستان، و سیمان و دیگر چیزها به سمت افغانستان بود.»

وی علاوه می کند: «اما هنگام شب کودکانی کم سن و سال در گروه هایی 10 الی 15 نفره به طرف رانندگان پاکستانی معطل در مرز می آمدند و رانندگان نیز گویا از میان آنها یکی را انتخاب می کرده و با خود به داخل اتاقک لاری هایشان می بردند.»

او می افزاید با روشن شدن هوا این کودکان از اتاقک های رانندگان لاری ها که عمدتا پاکستانی بودند بیرون می آمدند و به سوی زندگی عادی روزانه خود می رفتند.

یک افسر نظامی دولت پیشین نیز که از همین گذرگاه عبور کرده ضمن تایید این اتفاقات، می گوید: «ظاهرا تبدیل شدن کودکان کار به غلام جنسی برای رانندگان پاکستانی به یک امر عادی در گذرگاه تورخم تبدیل شده است. زیرا، هم کودکان و هم رانندگان بدون هیچ گونه نابلدی می دانستند که به کجا بروند و چه کار باید انجام دهند.»

او می گوید این اتفاقات تکان دهنده در حالی رخ می داد که نیروهای امارت اسلامی طالبان در چند قدمی همین لاری ها و کودکان حضور داشتند.

یک تن از خبرنگاران سابق کشور نیز که از همین مرز موفق به عبور شده به خبرگزاری رها می گوید بسیاری از کودکان بد سرپرست، یا بی سرپرست که اکثرا قربانیان جنگ می باشند به دام برخی باندهای سازمان یافته می افتند که از آنها سوء استفاده های جنسی می کنند.

این خبرنگار نیز که خود شاهد بردگی جنسی کودکان در گذرگاه تورخم بوده می گوید: «باندهای مافیایی در بدل دادن سر پناه و نان و آب، از این کودکان برای مقاصد جنسی خود استفاده می کنند.»

حامد سیفی سخنگوی نظامی جبهه مقاومت ملی گفته است که نیروهای این جبهه شب گذشته (یکشنبه 14 قوس) حملات سنگینی را علیه یک قرارگاه طالبان در ولسوالی حصه دوم ولایت کاپیسا راه اندازی کردند.

حامد سیفی افزوده که در این حملات تلفات سنگینی به طالبان وارد شده است.

طالبان در این باره تاکنون اظهار نظری نکرده اند.

سهیل شاهین سخنگوی طالبان اما چندی پیش در مصاحبه ای گفته بود که جبهه مقاومت وجود خارجی ندارد و تنها در فضای اجتماعی حضور دارد.

به دنبال سقوط دولت پیشین، احمد مسعود فرزند احمد شاه مسعود به همراه شماری از مقام های دولت پیشین ائتلافی را علیه طالبان راه اندازی کرد و آن را «جبهه مقاومت ملی» نامید.

از تسلط دوباره طالبان و تاسیس امارت اسلامی نزدیک به صد روز می گذرد. جامعه جهانی هنوز امارت اسلامی را به رسمیت نشناخته است: امریکا و غرب بین اینکه آیا طالبان را به رسمیت بشناسند یا صبر کنند این گروه به تعهدات خود عمل کند و انتظارات آنها را برآورده سازد، گیرد کرده اند. امریکا و غرب در حالی در چنین فضایی مردد هستند که مردم افغانستان رنج و سختی های زیادی را تحمل می کنند. کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل با ابراز نگرانی از بروز و تشدید بحران انسانی در افغانستان خواستار افزایش کمک به سه و نیم میلیون بی جا شده داخلی ناشی از درگیری ها در افغانستان به شمول هفت صد هزار بی جا شده داخلی در سال 2021 شده است.

براساس ارزیابی سازمان ملل بحران انسانی در افغانستان هر روز بیشتر می شود. گرسنگی در این کشور به سطح غیرقابل تصور و کنترل رسیده است. نزدیک به بیست و سه میلیون افغان که پنجاه و پنج درصد جمعیت این کشور را تشکیل می دهد با گرسنگی شدید روبرو هستند و در این میان نه میلیون نفر در خطر قحطی و گرسنگی کامل قرار دارند.

جامعه بین الملل و حتی امریکا که نه و نیم میلیون دالر از دارایی های افغانستان را بلوکه کرده تلاش می کند کمک های انسانی به افغانستان ارسال کنند. حتی هند و پاکستان به خاطر مردم افغانستان دست همکاری به یکدیگر داده اند. پاکستان به هند اجازه داد برای انتقال پنجاه هزار متریک تن گندم اهدایی خود به مردم افغانستان از خاک پاکستان استفاده کند. این یک مورد استثناء به شمار می رود که به خاطر مردم افغانستان اتفاق افتاده وگرنه پاکستان هیچگاه به هند اجازه نمی دهد برای صادرات کالا به افغانستان از کریدور واخان استفاده نماید. علی رغم تمام این تلاش ها به نظر نمی رسد اقدامات لازم برای جلوگیری از سقوط افغانستان به یک بحران دیگر جلوگیری شود، افغانستانی که چهل دهه جنگ و خونریزی را تجربه کرده است.

طالبان هم اکنون بر بیشتر بخش های افغانستان مسلط شده حکومت می کنند و به نظر نمی رسد به جز داعش شاخه خراسان تهدید دیگری متوجه طالبان باشد.

اما آیا طالبان می توانند یک صلح پایدار در افغانستان ایجاد کنند؟

سال 2001 میلادی که ائتلاف بین المللی به رهبری امریکا توانست طالبان را از قدرت کنار بزند، یک امیدواری نسبت به آغاز دوره تازه ای از صلح و رفاه در افغانستان بین شهروندان این کشور شکل گرفت. طالبان افغانستان در یک آشفتگی و دربه دری قرار گرفتند و سربازان پیاده(نیروهای جنگی طالبان) حاضر بودند آشتی کنند. امریکا اما به دنبال انتقام حادثه یازده سپتامبر بود و دنبال آشتی افغان ها نمی گشت. در آن زمان جنرال پرویز مشرف که متحد امریکا بود نیز به رئیس جمهور وقت امریکا جرج دبلیو بوش گفته بود با طالبان افغان مذاکره کند. فرصت از دست رفت و طالبان رفته رفته بازسازی شد و سرانجام امریکا را مجبور کرد براساس یک توافق صلح مطلوب طالبان، افغانستان را ترک کند. این پیروزی برای طالبان با چنان سرعتی اتفاق افتاد که امریکا و متحدینش حتی نتوانستند شهروندان و افغان هایی که با آنها کار کرده بود را تخلیه کنند.

نغمه های پیروزی طالبان بر ابرقدرت امریکا اما به زودی با واقعیات تلخی جایگزین می شود. طالبان نزدیک به بیست سال با امریکا و نیروهای خارجی در افغانستان جنگیدند اما اینک باید به یک باره خود را از یک گروه شبه نظامی به گروهی که قرار است یک کشور را اداره کند تغییر دهد. این تغییر باید در شرایطی اتفاق بیفتد که افغانستان در یک وضعیت بد اقتصادی به سر می برد. امارت اسلامی پول کافی برای پرداخت معاشات کارمندان دولت را ندارد. شش تا دوازده ماه آینده برای افغانستان بسیار بحرانی و حساس می باشد. سناریوی احتمالی این است که جامعه جهانی تمایل همکاری و کمک به افغانستان را از دست بدهد و امریکا نیز نخواهد کمک نماید. چین شاید علاقه مند به کمک باشد اما بدون صلح و ثبات نمی تواند این کار را انجام دهد. کشورهای عرب حوزه خلیج ممکن است کمک هایی به افغانستان انجام دهند اما این کمک ها به اندازه یی نخواهد بود که افغانستان را سرپای خود نگهدارد.

سقوط اقتصادی اجتناب ناپذیر است و شکم های گرسنه زمینه را برای فریب و جذب افغان های عادی فراهم می کند. همان طور که در گذشته نیز اتفاق افتاده حکومت ها در کابل همواره با نوعی از مقاومت روبرو بوده است. در پایان سال 2022 میلادی، ممکن است شاهد ظهور مقاومت علیه طالبان در افغانستان باشیم. به گواهی تاریخ رسیدن به صلح و ثبات دائمی در افغانستان یک رویای دست نیافتنی باقی خواهد ماند!

منبع: اکسپرس تریبون

سیدناصر عطایی

روزنامه انگلیسی تهران تایمز در گزارشی آورده است که یک منبع آگاه به این روزنامه گفته است که احمد مسعود رهبر جبهه مقاومت ملی با «اریک پرینس» بنیانگذار و رئیس شرکت امنیتی «بلک واتر» در شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان دیدار کرده بود.

کارشناسان معتقدند که یکی از اصلی ترین عوامل شکست جبهه مقاومت ملی در ولایت پنجشیر اعتماد احمد مسعود به شرکت امنیتی بلک واتر بوده که ظاهرا هنگام جنگ پشت او را خالی کرده است.  

لازم به ذکر است که شرکت بلک واتر یک شرکت نظامی خصوصی امریکایی است که در سال 1997 توسط «اریک پرینس» بنیانگذاری شد و در زمینه ارائه سرویس های امنیتی و لوجیستکی و سربازان نظامی خصوصی در سراسر جهان فعالیت دارد.

این شرکت در حال حاضر بودجه فدرال دارد و مستقیما به سازمان سیا پاسخگو است.

شرکت بلک واتر یکی از شرکت های بدنام فعال در این زمینه است که تاکنون اتهام های زیادی به شمول زیر پاگذاشتن مقررات دولتی کشورهایی که در آن حضور داشته، حفظ و نگهداری از اسلحه و مهمات در مکان های غیر ایمن، استفاده از سلاح های تایید نا شده، نگهداری نامطلوب از وسایط نظامی، تبعیض و بدرفتاری با کارکنان محلی و برخی گزارشات فسادهای اخلاقی علیه آن به ثبت رسیده است.

مشهورترین بدنامی این شرکت کشتار 14 غیرنظامی عراقی در «میدان النسور» کشور عراق است.

پس از سقوط دولت پیشین، احمد مسعود جبهه ای را تحت نام جبهه مقاومت ملی در ولایت پنجشیر تشکیل داد و به مقابله علیه طالبان برخاست.

اما پس از چندی، طالبان که سراسر افغانستان را در اختیار داشتند، موفق به تصرف بخش عمده ای از ولایت پنجشیر شدند؛ در حال حاضر از مکان بود و باش احمد مسعود و امرالله صالح به عنوان سران جبهه مقاومت ملی گزارش موثقی در دست نیست.

احمد ضیا مسعود معاون سابق ریاست جمهوری و از چهره های سیاسی افغانستان در نوشته ای در برگه اجتماعی اش گفته است که تشکیل دولتی فراگیر که تمثیل کننده اراده سیاسی مردم باشد و منافع، مشارکت و حقوق همه اقوام را تضمین کند یگانه راه حل مشکلات افغانستان است.

او اما می گوید که تشکیل دولت فراگیر به معنای آن نیست که چند چهره سیاسی تکراری در آن حضور یابند؛ بلكه به معنای یک قرارداد جدید سیاسی است كه همه شهروندان در همه سیاست‌ها و مسایل كشور سهمی برابر داشته باشند.

احمد ضیا مسعود که خود از چهره های سیاسی پیشین کشور طی دست کم دو دهه گذشته است می گوید که «تامین حقوق شهروندی و حقوق سیاسی همگانی، نداشتن تبعیض قومی و مذهبی، از بین رفتن موضوع اقلیت و اكثریت، ایجاد یك كشور حقوقی متمدن که همه شهروندان از حقوق سیاسی و مدنی مساوی برخوردار باشند، از جمله مؤلفه های یك حكومت فراگیر است.»

وی افزود: «طالبان به كمك اشرف‌ غنی از طریق یك معامله به قدرت رسیده اند و خواست اکثریت مردم کشور و جامعه‌ جهانی مبنی بر انتقال مسالمت آمیز قدرت به یک دولت همه شمول را نادیده گرفته ‌اند؛ از این‌رو نه مشروعیت ملی دارند و نه از جانب جامعه‌ جهانی قابل پذیرش هستند.»

لازم به ذکر است که طالبان در 16 سنبله سال جاری و پس از کسب قدرت در افغانستان دولت موقت و اعضای کابینه خود را اعلام کردند که در آن هیچ عضو غیر طالبان به چشم نمی خورد.

با گذشت بیش از سه ماه از سقوط دولت پیشین و تشکیل دولت موقت از سوی طالبان، تاکنون هیچ کشوری طالبان را به رسمیت نشناخته و تمامی کشورها تشکیل یک ساختار سیاسی همه شمول بر علاوه حفظ حقوق انسانی شهروندان را از پیش شرط های مشروعیت دادن به طالبان مطرح کرده اند.

جایگاه شیعیان افغانستان در قدرت به عنوان یک اقلیت مذهبی کلان یکی از موضوعات مهم در حکومت‌های افغانستان بوده است. از زمان سلطنت استبدادی که بگذریم، این موضوع در حکومت خلقیها از ثبات و رضایت نسبی برخوردار بود؛ امّا در حکومت مجاهدین تبدیل به چالش کلان و معضل بزرگ شد و عامل جنگ‌های خونینی  گردید که هزاران انسان قربانی آن شدند. عمر حکومت نخست طالبان با تنشهای سخت با شیعیان به پایان رسید.

در دموکراسی 20 ساله، شیعیان جایگاه مناسب خود را یافتند و تا حدودی، حقوق سیاسی و اجتماعی خود را به دست آوردند. معاون رئیس جمهور، وزیر، وکیل، رسانه، آزادی عقیده و بیان و آزادیهای مذهبی.

اکنون که اسب چموش قدرت تحت کنترل طالبان درآمده است، باردیگر مسألۀ جایگاه شیعیان در قدرت مطرح شده است. پرسش مهمی که اکنون مطرح شده این است که آیا طالبان برای شیعیان در قدرت سیاسی و اقتصادی جایگاهی قایل است یانه؟ آیا این گروه، شیعیان را در حکومت خود به طور جدّی شریک می‌کند یا به حضور سمبلیک چند نفر به نام شیعه در حکومت بسنده خواهد کرد؟ آزادی های عقیده و مذهبی شیعیان چه خواهد شد؟

مقامات مختلف طالبان در اظهارات خود گفته‌اند سهم شیعیان را در قدرت در نظر دارند و به منظور بررسی حقوق و شکایات شیعیان کمیسیونی نیز تشکیل داده اند.

نکته قابل تأمّل این است که بلافاصله پس از به قدرت رسیدن طالبان، تلاش‌های شیعیان برای تعیین حقوق خود در حکومت جدید آغاز شد؛ در حالیکه تاجیکها و ازبکها چنین کاری نکرده اند؛ چرا؟

هرچند این تلاش‌ها آغاز شده؛ امّا از ضعف‌های زیادی نیز رنج می‌برد و در مواردی تبدیل به خودزنی شده است. مهم‌ترین ضعف آن اختلاف و پراکندگی گروه‌هایی است که با طالبان در تماس شده اند.

آنها نه تنها با هم همـآهنگ نیستند؛ بلکه در مواردی به متّهم کردن و خالی کردن زیر پای هم نیز مشغول بوده اند؛ انگار که از اختلافات و خودزنی های گذشته هیچ چیزی نیاموخته اند. بدیهی است تا زمانی که شیعیان در دسته‌های مختلف و متفرق با طالبان گفت‌وگو می‌کنند، به جایگاه واقعی خود در قدرت و حقوق مسلّم خود نخواهند رسید.

 در حال حاضر شیعیانی که با طالبان در تماس هستند به چند گروه تقسیم می‌شوند:

اعضای طالبان

نخست کسانی هستند که خود را عضو گروه طالبان می‌دانند و از مدّت ها پیش در پهلوی آن‌ها با نیروهای امنیتی افغانستان و خارجی ها جنگیده‌اند؛ مانند مولوی مهدی مجاهد بلخابی، سیّد هاشم جوادی و … آنها انتظار دارند که به عنوان نمایندگان شیعیان کشور شناخته شوند و سهم شیعیان در قدرت به آن‌ها تعلق بگیرد؛ زیرا آنها خود را عضو طالبان می دانند و در کنار آنها جهاد کرده اند.

احتمالاً طالبان هم علاقه مند است که به این افراد به نمایندگی از مردم شیعه سهمی در حکومت خود بدهد؛ امّا مشکل این است که آن ها جایگاهی چندانی در میان شیعیان ندارند که بتوانند ممثّل این مردم باشند.

شورای علمای شیعه

 این شورا جلساتی تشکیل داده و دیدارهایی با برخی از نمایندگان طالبان داشته است. مهم‌ترین خواست این شورا رسمیت یافتن مذهب شیعه، اجرای عدالت اجتماعی، اعتبار قانون احوال شخصیه و سهیم‌شدن نمایندگان شیعه در وزارت‌خانه‌ها و ادارات دولتی می‌باشد.

با اینکه شورای علمای شیعه بسیار تلاش کرده است که خود را تنها صدای مردم شیعه به طالبان معرفی بکند؛ امّا ظاهراً این تلاشها نتیجۀ زیادی نداشته است. شورای علمای شیعه پس از رهبری کاریزماتیک آیت الله محسنی گرفتار اختلاف و انشعاب و حتّی وابستگی به حکومت گذشته شده و رو به ضعف نهاده است.

در عین حال باور عموم بر این است که شورای علمای شیعه بهتر از هر گروه و شخصیت دیگر قدرت چانه-زنی با طالبان را دارد. زبان ملا را ملا بهتر می فهمد. سران طالبان که خود ملا هستند احتمالاً به شورای علمای شیعه روی خوش بهتری نشان خواهند داد. البته راز موفقیت این شورا این است که شورای علما باقی بماند و تبدیل به حزب نشود و از آسیب های قومی و منطقه ای ضربه نخورد.

 احزاب و گروه‌های سیاسی

 سوّمین گروهی که با طالبان در تماس هستند احزاب سیاسی است؛ حزب حرکت اسلامی سیّد محمدعلی جاوید، حزب ملت افغانستان جعفر مهدوی، حزب حرکت مردم هادی هادی و حزب حراست استاد محمّد اکبری و احتمالاً گروه های خرد و ریز دیگر. 

این گروه ها سابقه فعالیت های سیاسی دارند و رهبران شان نیز شناخته شده هستند؛ با حکومت های گذشته نیز نرد عشق باخته و از دالرهای بادآورده نیز احتمالاً استفاده کرده اند. با توجّه به ساختار سیاسی طالبان گمان نمی رود از حضور این گروه ها در حکومت خود استقبال بکنند و این ها شانسی برای رسیدن به قدرت داشته باشند.

سخن نهایی این است که گروه ها و اشخاصی که به نمایندگی از شیعیان افغانستان با امارت اسلامی در تماس شده اند/ می شوند لازم است حساسیت زمان را به درستی درک بکنند و از اشتباهات احزاب و رهبران سیاسی گذشته عبرت بگیرند. تنها با درک زمان، هشیاری و اتّحاد می توانند به آزادی و عزّت و قدرت مردم افغانستان و شیعیان آن کمک کنند. وحدت ملّی، وحدت مذهبی و عبور از اهداف خرد و خواسته های شخصی و گروهی، ابزارهایی است که می توانند قدرت چانه زنی آنها را بالا ببرد و کمک خداوند را برای آنها به ارمغان بیاورد.

سیّد اسحاق شجاعی

وزارت مالیه امارت اسلامی اعلام کرد معاش کارمندان عالی رتبه حکومتی کاهش یافته است.

براساس اعلام این وزارت، ملا هبت الله آخوندزاده، رهبر طالبان، دو لک و بیست و هشت هزار و هفت صد و پنجاه افغانی معاش دارد که بالاترین معاش در امارت اسلامی به شمار می رود.

احمد ولی حقمل، سخنگوی وزارت مالیه طالبان، گفت:«سطح معاشات در دولت پیشین ناعادلانه و ظالمانه بود و تغییر در این معاشات احساس می شد.»

بنابر اعلام وزارت مالیه معاشات مقامات حکومتی و کارمندان دولتی به صورت زیر است:

معاش نخست وزیر: یک لک و نود و هشت هزار و دوصدو پنجاه افغانی

وزرا: یک لک و سی و هفت هزار دوصدوپنجاه افغانی

والیان: نود و یک هزار و پانصد افغانی

بست یک: بیست و پنج تا سی هزار افغانی

بست دو: شانزده هزار و شش صد تا بیست هزار و شش صد افغانی  

انعام الله سمنگانی، معاون سخنگوی امارت اسلامی، گفت کسانیکه در دیپارتمنت آموزشی کار می کنند و شخصیت علمی به حساب می آینده مقداری بیشتر معاش دریافت می کنند.

این در حالی ست که بر اساس گفته های کارشناسان اقتصادی میزان معاش کارمندان باید براساس کیفیت و تخصص آنها تعیین شود.

سید مسعود، کارشناس امور اقتصادی، می گوید بین کار سطح بالا و کار ساده باید تمایز قائل شد در غیر اینصورت کارمندانی که کارهای سطح بالا انجام می دهند در صورت پرداخت معاش پایین مجبور می شوند شغل خود را رها کنند.

جبهه مقاومت ملی افغانستان به رهبری احمد مسعود در بیانیه ای از برگزاری نشست فوق العاده سازمان همکاری های اسلامی درباره بحران انسانی افغانستان استقبال کرده، اما از ریاست این سازمان خواسته تا این نشست را در کشوری به غیر از پاکستان برگزار کند.

براساس بیانیه، پاکستان با پیدایش مشکلات در افغانستان پیوند دارد و نباید این نشست مهم به نوعی به رژیم طالبان مشروعیت بدهد.

جبهه مقاومت ملی در بیانیه اش آورده است که «افغانستان به عنوان یک عضو بنیان گذار سازمان همکاری های اسلامی که امروز بر اثر جنگ های مداوم، خشکسالی و همه گیری بیماری کرونا بدترین فاجعه انسانی را تجربه می کند، نیاز عاجل به همبستگی اسلامی و عمل متحدانه­ی اسلامی همه اعضای سازمان همکاری های اسلامی دارد.»

لازم به ذکر است که پاکستان در دوران حاکمیت قبلی نیز همواره متهم به حمایت مستقیم از طالبان بوده است.

جنرال فیض حمید رئیس استخبارات پاکستان تنها چند روز پس از سقوط دولت پیشین و روی کار آمدن طالبان، وارد کابل شد تا با برخی مقام های طالبان دیدار کند.

پس از آن بود که طالبان دولت موقت خود را اعلام و اعضای کابینه شان را معرفی کردند.

سازمان همکاری های اسلامی پس از سازمان ملل متحد دومین سازمان بین المللی بزرگ دنیا محسوب می گردد که 57 عضو در چهار قاره دنیا دارد و دفتر مرکزی آن در شهر جده عربستان سعودی می باشد.

پیش تر مقام های عربستان سعودی از این سازمان خواسته بودند تا نشستی فوق العاده برای بررسی وضعیت افغانستان برگزار کند.

مقام های پاکستان امروز شنبه (13 قوس) اعلام کردند که اسلام آباد میزبان نشست سازمان همکاری اسلامی در تاریخ 19 دسامبر (28 قوس) خواهد بود.   

استاد عبدالرب رسول سیاف از رهبران مطرح جهادی افغانستان علیه تهاجم شوروی و دارای پشتیبان مردمی گسترده ای در کشور بود یا است.

بر علاوه آن، مهارت استاد سیاف در علوم دینی اسلامی بر همگان آشکار است و بر هیچ کس پوشیده نیست که او استاد قهاری در زمینه علوم دینی می باشد؛ در واقع لقب «استاد» نیز به همین منظور به او اطلاق می گردد.

البته ناگفته هم نماند که در افغانستان رسم بر این است که به ناخوداگاه رهبران جهادی را چه با سواد و چه کم سواد «استاد» می نامند؛ اما شاید تنها کسی که واقعا لیاقت داشتن صفت استادی را در پیشوند نام خود داشته باشد، استاد عبدالرب رسول سیاف است؛ البته تاکید می گردد که فقط به واسطه مهارت ایشان در علوم دینی.

وی زمانی شدیدترین مواضع را علیه طالبان می گرفت و از منظر دین حملات طالبان را محکوم و حرام اعلام می کرد.

او حتی چندی پیش هم و به دنبال حملات مرگبار گروه داعش بر مساجد شیعیان در قندهار و قندوز با کنایه به طالبان گفته بود که «آیا هنوز کمپ های انتحاری تان فعال است؟ این حملات چه از سوی داعش باشد و چه از سوی طالبان، من همواره آنها را براساس شریعت، قرآن و احادیث پیامبر اسلام محکوم کرده و می کنم.»

از آنسو، داکتر محمد نعیم سخنگوی طالبان در دوحه قطر زمانی و پیش از سقوط دولت پیشین در مصاحبه ای گفته بود که براساس فتوای 1500 عالم دین حملات خود را علیه مواضع دولت پیشین انجام می دهند و به دنبال سرنگونی آن هستند.

حال این سوال در ذهن ها مطرح می گردد که علم استاد سیاف بر علم تمامی این 1500 عالم دینی که طالبان از آن سخن می گفتند و براساس فتوای آنها حملات شان را انجام می دادند، برتری می کند و یا این که طالبان دروغ می گفتند و هیچ عالم دینی در کار نبوده که فتوایی در این خصوص صادر کرده باشد؛ و یا این که ….

بهتر است جور دیگری به مسئله نگاه کنیم تا هم سوال و هم پاسخ مان را دریابیم؛

همانطور که گفته شد استاد سیاف شدیدترین مواضع را علیه طالبان داشت. اما تابستان سال گذشته رئیس لویه جرگه مشورتی صلح شد تا در مورد آزادی 400 زندانی به اصطلاح خطرناک طالبان تصمیم گیری صورت بگیرد.

اشرف غنی براساس پیمان صلح امریکا با طالبان 4600 زندانی طالبان را آزاد کرده بود و مدعی شده بود که براساس قانون اساسی و قانون جزا اختیار آزادی 400 تن دیگر از این زندانیان را که به اصطلاح خطرناک می نامیدند، ندارد.

امریکا بدون حضور افغانستان با طالبان در دوحه توافق کرده بود که 5 هزار زندانی طالبان از زندان های افغانستان آزاد گردد.

لویه جرگه مشورتی صلح برای آزادی این 400 زندانی با اشتراک 3200 نفر برگزار شد و با ریاست استاد سیاف تصمیم بر آزادی این زندانیان گرفته شد.

حال، ساده لوحانه است که اگر باور کنیم تصامیم مهم کشوری در لویه جرگه مردمی گرفته میشد و لازم الاجرا می گردید، و باز هم ساده لوحانه تر از موضوع قبلی است که اگر باور کنیم تصمیم آزادی 400 زندانی خطرناک طالبان در لویه جرگه توسط 3200 اشتراک کننده به ریاست استاد سیاف گرفته شد.

تصمیم آزادی زندانیان از قبل در جای دیگری گرفته شده بود، و فقط لوی جرگه مشورتی صلح برگزار شد تا مثلا افکار عمومی کمی تلطیف گردد؛ اما تصمیم دادن ریاست این لوی جرگه مشورتی صلح به استاد سیاف واقعا تصمیم زیرکانه ای بود.

اینکه تصمیم دادن ریاست به استاد سیاف توسط چه کسانی گرفته شد مهم نیست، مهم این است که تصمیم هوشیارانه ای بود؛ اما مهم تر از این موضوع، «قبول ریاست» بود که استاد سیاف می توانست قبول نکند.

چه عاملی سبب شد که استاد سیاف ریاست این لویه جرگه مشورتی صلح «تشریفاتی» را قبول کند تا به آزادی 400 زندانی خطرناک طالبان رای مثبت بدهد را تنها خود استاد به عنوان یک عالم دین می داند.

اما هر آنچه عامل آن تصمیم به قبول ریاست بوده، از آن پس افغانستان روزگار خوش خود را حداقل تا به امروز فراموش کرده و روز به روز وضعیت مردم با وجود دعاهای پیوسته استاد سیاف بدتر و بدتر می گردد.

استاد این روزها هر چه بیشتر دعا می کند، مردم بیشتر و بیشتر در فقر و تنگا فرو می روند؛ شاید استاد نباید در فیسبوک دعا کند، یا نباید در کل دعا کند، و یا شاید به عنوان رهبر باید کار دیگری بکند.  

ظاهرا خداوند بزرگ (نعوذ بالله) در فیسبوک فالوور استاد سیاف نیست و دعاهای او را که برای خیر مردم می کند، نمی بیند.

مرتضی صمیمی

خبرنگار رها در ولایت هرات می گوید که برخی کافی نت ها و عکاسان در نزدیکی کنسولگری جمهوری اسلامی ایران که برای متقاضیان ویزای این کشور ثبت نام آنلاین شان را انجام می دهند، از یک هزار افغانی الی 7 هزار افغانی پول دریافت می کنند.

عمر عظیمی یک تن از شهروندان ولایت هرات در صحبت با خبرنگار رها می گوید که پیش از این هزینه ثبت نام آنلاین برای ویزای ایران در این شهر بین 150 الی 200 افغانی بود که اما اخیرا عکاسان و کافی نت ها سوء استفاده خود را شروع کرده و این نرخ را به شدت افزایش داده اند.

وی می گوید که خود او در حدود 20 روز پیش برای ثبت نام آنلاین دریافت ویزای ایران به یکی از عکاسی های نزدیک سرکنسولگری این کشور مراجعه کرده و مبلغ 2 هزار افغانی پرداخت کرده است.

او علاوه می کند کسانی که قصد سفر به ایران را دارند و از طرفی سواد کافی برای انجام ثبت نام را خودشان ندارند، مجبورند هر مبلغی را که عکاسان و کافی نت ها تقاضا می کنند پرداخت کنند.

حسن امیدی یک تن از شهروندان دیگر در ولایت هرات ضمن تایید گفته های همشهری خود می گوید که پس از آن که سرکنسولگری ایران اعلام کرد که روند صدور ویزای سیاحتی را برای افغان ها از سر گرفته است، بسیاری از کافی نت ها و عکاسی های سوء استفاده گر با این بهانه که «اگر ثبت نام از طریق عکاسی و یا کافی نت آنها صورت بگیرد، با درخواست ویزای آنها از سوی کنسولگری موافقت می گردد، اقدام به دریافت مبالغ کلانی برای یک ثبت نام ساده می کنند.»

وی علاوه می کند مردم اطلاع و سواد کافی ندارند که خودشان این ثبت نام ساده را انجام بدهند.

او همچنین می گوید از طرفی اطلاع رسانی درست و فراگیری نیز از سوی کنسولگری ایران و یا نهادهای داخلی افغانستان صورت نیز نگرفته است که به مردم گفته شود «عکاسی ها و کافی نت ها هیچ ارتباطی با سفارت و یا کنسولگری ایران برای رد و یا قبولی درخواست یک ویزا ندارند.»

یک تن از عکاسان که خواسته نامی از او برده نشود می گوید: «ظاهرا روند ثبت نام آنلاین ویزای ایران طوری است که وبسایت وزارت خارجه ایران برای ثبت درخواست ویزاها از شهرهای افغانستان، ساعات مشخصی را تعریف کرده است.»

این عکاس توضیح می دهد: «این بدین معناست که شما زمانی که وارد وبسایت وزارت خارجه ایران برای ثبت نام می شوید، و می خواهید برای مثال کنسولگری ایران در شهر هرات و یا کابل را برای مراجعه حضوری و دریافت ویزا انتخاب کنید، این گزینه ها غیر فعال است؛ و فقط در ساعات مشخصی در طول روز امکان انتخاب شهرهای داخل افغانستان که در آن ایران کنسولگری دارد فعال می گردد.»

وی می گوید: «این امر سبب شده تا برخی مردم کم سواد و بی سواد گمان کنند که فقط باید از طریق کافی نت و یا عکاسی های مشخصی این ثبت نام را انجام بدهند؛ و عکاسی ها و کافی نت ها نیز با اطلاع از این موضوع اقدام به سوء استفاده از مردم بیچاره می کنند.»

وی علاوه کرد: «اگر مردمی که قصد مسافرت به ایران دارند، صبر پیشه کنند به راحتی می توانند خودشان این ثبت نام را انجام دهند، و یا اگر امکان ثبت نام را خودشان به هر دلیلی ندارند می توانند به عکاسی ها و کافی نت های با انصاف مراجعه کرده و از پرداخت پول اضافه نیز خودداری کنند.»

اتحادیه عکاسان ولایت هرات نرخ ثبت نام آنلاین ویزای ایران را برای هر نفر مبلغ 150 افغانی (یک صد و پنجاه افغانی) تعریف کرده است.

اما آصف محمودی یکی از فعالین مدنی کشور در این خصوص می گوید از آنجایی که ایران بخاطر تحولات سیاسی اخیر در افغانستان به طور رسمی ماموریت دیپلماتیک در کشور ندارد، و تنها نمایندگی های سیاسی این کشور به خاطر ایجاد برخی تسهیلات برای افغان ها فعال هستند، امکان صدور ویزای سیاحتی در حال حاضر فقط در شهرهای هرات، قندهار و مزارشریف وجود دارد.

وی می افزاید: «قبلا این امکان وجود داشت که خود فرد متقاضی می توانست ثبت نام کرده و سپس اقدام به دریافت ویزایش کند؛ اما در حال حاضر این کار توسط برخی شرکت ها صورت می گیرد. تنها در شهر هرات ظاهرا امکان ثبت درخواست از سوی خود شهروندان موجود است که آن هم نوبت مراجعه به کنسولگری را برای دو یا سه دیگر می اندازد.»

مقام های طالبان در این خصوص اظهار نظری نکرده اند.

کنسولگری ایران در شهر هرات نیز می گوید که مسئله نرخ هنگفت ثبت نام آنلاین ویزای این کشور یک موضوع داخلی است که نهادهای مربوطه افغانستان باید به آن رسیدگی کنند.

چندی پیش سفارت ایران در اطلاعیه ای اعلام کرد که روند صدور ویزای سیاحتی را برای شهروندان افغانستان پس از یک وقفه طولانی مدت بخاطر همه گیری بیماری کرونا از سر گرفته است.

این سفارت در اطلاعیه اش گفته بود که متقاضیان می توانند با مراجعه به وبسایت (evisa.mfa.ir/fa) درخواست آنلاین ویزای خود را ثبت کنند.

وزارت خارجه پاکستان امروز جمعه 12 قوس اعلام کرد که با تصمیم نخست وزیر این کشور به گندم های اهدایی هند به افغانستان اجازه عبور از خاک پاکستان داده می شود؛ تنها شرط این است که این گندم ها باید توسط لاری های افغانستان منتقل شوند.

وزارت خارجه پاکستان در بیانیه ای افزوده که این تصمیم به کاردار سفارت هند در این کشور اعلام شده تا اقدامات مقتضی روی دست گرفته شود.

به دنبال تحولات سیاسی اخیر در افغانستان و وقوع بحران انسانی، هند تصمیم گرفت که به مقدار 50 هزار تن گندم و مقداری تجهیزات صحی به افغانستان کمک کند.

این کشور اما اعلام کرد که به دلیل برخی مسایل این کمک ها باید از طریق زمینی و از خاک پاکستان عبور کرده تا به افغانستان برسد.

این موضوع تبدیل به چالشی میان دو کشور شده بود و دهلی نو مقام ها در اسلام آباد را متهم می کردند که پاکستان نباید مسئله حمایت های بشردوستانه به افغانستان را در این برهه زمانی سیاسی کند و بدون شرط باید اجازه عبور بدهد.

پاکستان اما گفته بود که به لاری های هندی اجازه عبور نخواهد داد و باید این گندم ها یا با لاری های پاکستانی و یا در نهایت توسط لاری های افغان منتقل گردند و هزینه حمل آنها را نیز دهلی نو پرداخت کند.