زلمی خلیلزاد، فرستادۀ ویژۀ وزارت امور خارجۀ آمریکا برای صلح افغانستان و نمایندگان طالبان در دوحه، پایتخت قطر به طور رسمی گفت و گوهای صلح برای ختم جنگ در افغانستان را آغاز کردند.
به گفتۀ آقای شاهین، در این دور از گفتوگوها انس حقانی، فرد دوم شبکۀ حقانی نیز حضور دارد.
سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر در توییتی نوشت گفتوگوها با نمایندگان آمریکا از جایی که متوقف شده بود آغاز شده و فردا نیز ادامه خواهد یافت.
منابع آمریکایی تأیید کردهاند که گفتوگوهای صلح میان آمریکا و طالبان در دوحه پایتخت قطر ازسرگرفته شده است.
به گفتۀ این منابع، کاهش خشونت، اعلام آتشبس و آغاز گفتوگوهای بینالافغانی اهداف اساسی این نشست است.
سیداکبرآغا، عضو پیشین طالبان میگوید، احتمال میرود در این دور گفتوگوها، روی مسوده ای که قبلن ترتیب شده، توافق شود.
به گفتۀ او، پس از امضای توافق صلح میان آمریکا و طالبان، گفتوگوهای بینالافغانی آغاز خواهد شد.
اما ناجیه انوری، رئیس عمومی ارتباطات استراتیژک وزارت دولت در امور صلح با تأیید آغاز گفتوگوهای آمریکا و طالبان به سلاموطندار گفت دونالد ترمپ، رئیس جمهور آمریکا در دیدار با رئیس جمهور غنی مسوده دور قبل طالبان با آمریکا را لغو کردهاست.
با آغاز دوبارۀ گفتوگوها میان آمریکا و طالبان، کمیسیون مستقل حقوق بشر از شریک نشدن موضوعات مورد بحث در این گفتوگوها با کمیسیون حقوق بشر ابراز نگرانی کرده است.
شهرزاد اکبر، رئیس کمیسیون مستقل حقوق بشر گفته است، پس از برقراری آتشبس و آغاز روند گفتوگوهای بین الافغانی میتوان این پروسه را گفتوگوهای صلح نامید.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در ماه سپتمبر پس از کشتهشدن یک سرباز آمریکایی در کابل گفتوگوهای صلح با طالبان را مرده اعلام کرد.
نماینده ویژۀ امریکا برای صلح افغانستان در سفرش به کابل با محمد اشرفغنی و عبدالله عبدالله رؤسای حکومت وحدت ملی و نامزدان ریاست جمهوری دیدار کرد.
دفتر ریاست جمهوری در پیامی گفت اشرفغنی از خلیلزاد خواسته در جریان مذاکرات از بین بردن پناهگاههای تروریستان و آتش بس را جدی بگیرد.
در دیدار هر دو جانب در رابطه به تعقیب موضوعاتی همچون آتش بس و پرداختن به مشکل مخفیگاه های طالبان در بیرون از کشور بخاطر دستیابی به موافقتنامۀ صلح پایدار که رؤسای جمهور افغانستان و امریکا در ملاقات اخیر شان روی آن بحث کرده بودند، صحبت نمودند.
اشرفغنی به آقای خلیلزاد خاطرنشان کرد که به منظور پیشبرد پروسۀ صلح باید هر دو موضوع متذکره به گونه جدی مدنظر گرفته شود.
در این حال، عبدالله عبدالله رییس اجرایی حکومت یکجا با اعضای رهبری ثبات و همگرایی، با زلمی خلیلزاد نمایندهی صلح ایالات متحدۀ امریکا برای صلح افغانستان، لیزا کورتس مشاور رییس جمهور ترامپ در امور آسیای جنوبی و مرکزی و هیئت همراه ایشان در قصر سپیدار دیدار کردند.
ریاست اجراییه در خبرنامهیی گفت، آقای خلیل زاد هدف از سفر خود به افغانستان را تلاشها برای دستیافتن به صلح و خواستهای طرف ایالات متحده و طالبان در امر رسیدن به صلح با اشتراک کنندگان مطرح ساخت.
سپس رییس اجرایی و اعضای مجلس دیدگاههای خویش را در بارۀ تلاشهای صلح و همچنان پرسشهای خود را از آقای خلیل زاد مطرح کردند.
اشتراک کنندگان این نشست توافق نظر داشتند که صلح از اولویتهای مردم افغانستان است و حکومت و مردم افغانستان از تلاشها برای دستیافتن به صلح دایمی حمایت میکنند. آنان روی کاهش خشونت از طرف طالبان به عنوان پیششرط آغاز مذاکرات با طالبان و دستیافتن به توافق صلح میان امریکا و طالبان تاکید کردند.
اعضای مجلس بر آغاز هرچه عاجل مذاکرات بینالأفغانی تاکید نمودند و آن را یگانه راه مناسب دستیافتن به صلح دایمی خواندند.
اعضای مجلس همچنان بر اصل فراگیر بودن و نمایندگی هیأت مذاکره کننده از حکومت و تمام جریانهای سیاسی و نهادهای جامعه مدنی افغانستان توافق نظر داشتند. آنان اجماع داخلی و اصل نمایندگی و همه شمول بودن هيأت مذاکره کننده را از پیششرطهای موفقیت مذاکرات صلح بینالافغانی خواندند.
وزارت خارجۀ امریکا در خبرنامهیی گفت خلیلزاد پس از سفر به کابل به دوحه میرود و مذاکره با طالبان را از سر میگیرد.
گروه طالبان گفتهاند بحث روی مسودۀ موافقتنامۀ صلح به پایان رسیده و آنان حاضر نیستند که مذاکرات را از نو آغاز کنند.
سفر خلیلزاد پس از سفر دونالد ترامپ به بگرام صورت میگیرد. دونالد ترامپ در بگرام گفت طالبان حاضر به مذاکره و آتش بس هستند.
پیشتر، فرمانده ستاد مشترک امریکا اعلام کرد افغانستان بیش از هر زمان دیگر به صلح نزدیک شده است.
میر رحمان رحمانی رییس مجلس نمایندگان در نشست امروز چهارشنبه (13 قوس) این مجلس گفت انتخابات ریاست جمهوری با نقض مکرر تقویم اعلام نتایج، تصمیم گیریهای جنجالبرانگیز، توقف روند فنی بازشماری آرا و تقابل در روابط کمیسیون و نامزدان، عملاً از مسیر قانونی خود منحرف شده است.
آقای رحمانی تاکید کرد بازگشت به منطق و گشودن باب گفتگو پیش از آنکه دیر شود، تنها گزینه جلوگیری از بنبست انتخاباتی است.
به گفته او، کمیسیون و نامزدان میتوانند با پایان دادن به اتهامات و برگزاری یک گفتمان فراگیر انتخاباتی با حضور نهادهای ناظر ملی و بینالمللی در حضور رسانهها، از بحران جلوگیری کنند.
او همچنین خطاب به نمایندگان مجلس گفت: “مجلس به عنوان نهاد مشروع و معتبر با حفظ احترام به استقلالیت کمیسیونهای انتخاباتی میتواند، میان کمیسیون و نامزدان پادرمیانی کند.”
وی گفت:” یک هیات تعیین بکنیم تا یک راه حل پیدا شود؛ زیرا هم اکنون هیچ ارتباطی میان کمیسیون و نامزدان وجود ندارد و احتمال بحرانیتر شدن انتخابات پا برجاست”.
همچنین، برخی نمایندگان در نشست امروز با تشکیل هرنوع حکومت مشارکتی یا موقت مخالفت کردند.
بلقیس روشن یک عضو مجلس گفت: “امریکا روی حکومت چند سره کار میکند و سفیرش پیش یک یک از این چوکی دوستان میرود؛ اما وظیفه ما است که نگذاریم کشور یک بار دیگر به بحران برود.”
غلام حسین ناصری هم گفت: با تاخیر در اعلام نتایج انتخابات، تکنوکراتهای شکست خورده که در زمان آقای کرزی بخشی از بودجه را غارت کردند، صدا میکنند که ما حکومت موقت میسازم این کار را مردم اجازه نخواهد داد.
به گفته او، شورای نامزدان نیز خواستار حکومت مشارکت ملی هستند در حالیکه این پیشنهاد نیز در تضاد با قانون اساسی قرار دارد.
آقای ناصری گفت، کسانیکه نتوانسته رای مردم را بدست آورند، بگذارند که نتیجه انتخابات اعلام شود؛ زیرا مردم خود را به اینها نفروختهاند و آنان مالک انتخابات هم نیستند که ادعای حکومت مشارکتی را میکنند.
میر رحمان رحمانی نیز تاکید کرد که حکومت موقت و یا حکومت مشارکتی در قانون اساسی جایگاهی ندارند و یگانه حکومتی که برنده انتخابات باشد بر سر کار خواهد آمد.
تارنمای یی سی چین روز چهارشنبه گزارش داد اعزام نیروها به این رزمایش که یک ماه به طول می انجامد از این هفته شروع شده است.
گزارش حاکی است هدف از این رزمایش افزایش همکاری میان ارتشهای دو کشور برای مبارزه با تروریسم بخصوص مقابله با حملاتی است که متوجه طرح های مشترک دو کشور است.
دو طرف در حال اجرای کریدور اقتصادی به ارزش 56 میلیارد دالر در چارچوب راه ابریشم نوین هستند و نگرانی دو کشور این است که طرح های مشترک آنها هدف حمله تروریست ها باشد.
ایرنا نوشت که این هفتمین بار است که دو کشور رزمایش مشترک مبارزه با تروریسم موسوم به رزمایش “مبارزان” را برگزار می کنند هدف از آن طبق اعلام وزارت دفاع چین، تقویت همکاریهای نظامی و دفاعی و مقابله با تهدیدهای امنیتی است.
دفاع از تاسیسات کلیدی یکی از تازهترین بخشهایی است که به رزمایش مشترک مبارزان افزوده شده است بخشی از رزمایش در مناطق کوهستانی برای مقابله با تروریست ها برگزار میشود.
“لی وی” کارشناس مبارزه با تروریسم موسسه روابط بینالملل و معاصر پکن میگوید که تاسیساتی چون بنادر، بزرگراهها و معادن و مراکز در حال ساخت میتواند هدف تروریستها قرار گیرد.
او گفت این رزمایش آزمایش خوبی برای سربازان و افسران چین و پاکستان است که آمادگیهایشان را برای مقابله با چنین تهدیدهایی افزایش دهند.
هر دو کشور در ماه اسد نیز عملیات مشترک شاهین هشت را در راستای مبارزه با تروریسم انجام دادند تمرینات مشترک نیروی دریایی دو کشور نیز ماه جنوری سال 2020 در آبهای پاکستان انجام خواهد شد.
عنایتالله بابر فرهمند؛ رییس دفتر آقای دوستم گفت این مدالها بهپاس خدمات جنرال دوستم در امر آزادی افغانستان از رژیم طالبان و نقش برجسته او در حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی کشور به وی اعطا شدهاست.
آقای فرهمند افزود یکی از این مدالها مربوط به قهرمانان نیروهای امنیتی افغان است و مدال دوم نیز از آدرس ناتو به آقای دوستم اهدا شدهاست.
فرمانده نیروهای خارجی روز دوشنبه، ۱۱ قوس همراه با اسدالله خالد؛ سرپرست وزارت دفاع ملی، به شهر شبرغان؛ مرکز ولایت جوزجان رفتند و با عبدالرشید دوستم ملاقات کردند.
ناتو در افغانستان در یک خبرنامه گفته است در این دیدار درباره عملیاتهای نظامی، امنیت و هماهنگی نیروهای افغان گفتگو شدهاست.
عنایت ناتو به جنرال دوستم در این مرحله حساس، عادی نیست و می تواند بسیار معنادار باشد. بعید است دیدار انجام شده و مدال های اهدا شده، صرفا انگیزه شکرگزارانه امنیتی داشته باشد و به خاطر تلاش ها و زحماتی باشد که دوستم برای امنیت افغانستان، مبارزه با طالبان و حمایت از نیروهای امنیتی، کشیده است.
در واقع، دوستم سال هاست که هیچ کاری نکرده و نمی توانسته کاری انجام دهد. اصولا یکی از دلایلی که او خانه نشین شد و از قدرت کنار گذاشته شد، استفاده گسترده اش از قدرت دولتی به منظور سرکوب طالبان، مهار پروژه انتقال ناامنی و بحران به شمال و استفاده از نیروهای امنیتی به هدف تأمین امنیت مناطق تحت نفوذش در ماه های اولیه پیروزی اشرف غنی بود.
او بعدا بارها از اینکه طرح ها و برنامه هایش برای امنیت شمال، از سوی اشرف غنی و شورای امنیت ملی، نادیده گرفته شد، انتقاد کرد. او حتی شورای امنیت ملی را به دست داشتن برای توطئه ترورش متهم کرد و اشرف غنی را به خاطر وعده خلافی و زیر پا گذاشتن تعهداتش به گونه عریان، به باد انتقاد گرفت.
از سوی دیگر، ناتو و سفارتخانه های خارجی که در بسیاری از رویدادهای مهم سیاسی افغانستان، وارد عمل می شوند که یکی از نمونه های آن، حمایت از موضع ارگ درباره پرونده دوستم- ایشچی بود، در طول این سال ها که دوستم عملا از سمت و صلاحیت قانونی اش کنار گذاشته شده، هیچ حمایتی از او نکرده است؛ پس چرا اکنون به این نتیجه رسیده که از او تقدیر و حمایت کند؟
بر بنیاد همین دلایل است که کارشناسان نتیجه می گیرند که مدال های اعطایی ناتو به دوستم، اگرچه ظاهر امنیتی دارد؛ اما انگیزه سیاسی دارد. شاید یکی از انگیزه های آن، جدا کردن دوستم از صف معترضان حامی عبدالله در تنش های جاری انتخاباتی باشد؛ به ویژه در شرایطی که دوستم در شبرغان به سر می برد و همزمان با حضور او در شمال، دامنه اعتراضات ضد فساد و تقلب در انتخابات به ولایت شمالی از جمله شهر شبرغان هم کشیده شده است.
در صورت درستی این برداشت، پرسشی که مطرح می شود این است که آیا بازهم دوستم به اردوی ارگ ملحق می شود و در واقع، با مدال های اهدایی فرمانده ناتو، تسلیم و تطمیع می شود یا شرایط رقت انگیز، تحقیرآمیز و رقت بار سال های اخیرش را به یاد می آورد، سهم ناتو در دامن زدن به حواشی پرونده دوستم – ایشچی را به خاطر می سپارد و راه خود در تبانی با عبدالله را ادامه می دهد؟
برای دوستم آنچه اهمیت دارد، آینده سیاسی و نفوذ قومی اوست. قدرت دوستم نیز همانند دیگر رهبران سنتی قومی، مبتنی بر قومیت است و جدا کردن وی از بدنه جامعه ازبک، به معنای تیر خلاص به آینده سیاسی و موفقیت پروژه حذف اش خواهد بود.
اگرچه او نیز به سان سایر همگنان جهادی و قومی اش، در کنار عبدالله به جایی نمی رسد؛ اما با پیوستن به اردوی ارگ نیز فرایند مرگ سیاسی اش را تسریع خواهد بخشید. بنابراین، او در یک دوراهی دشوار، ناگزیر به برگزیدن یکی از دو انتخاب سخت است. در این میان، شاید تنها راه باقیمانده برای او و سایر جهادی های در حال افول و زوال، همافزایی آخرین توان باقیمانده شان در تقلایی جانفرسا برای بقا باشد.
در خبرنامه ریاست اجرایی حکومت آمده است عبدالله عبدالله شام روز گذشته(دوشنبه، ۱۱قوس) با مایک پمپیو گفتگوی تلفونی کرده است.
دو طرف در این گفتگوی تلفنی درباره سفر اخیر دونالد ترامپ، رییس جمهور ایالات متحده امریکا به افغانستان، مذاکرات صلح و قضایای مربوط به انتخابات ریاست جمهوری بحث کردند.
این گفتگوی تلفنی در حالی صورت گرفته است که تنش های انتخاباتی در افغانستان ادامه دارد.
روز گذشته نیز اسکات میلر، فرمانده نیروهای حمایت قاطع ناتو به دیدار جنرال دوستم، از رهبران دسته انتخاباتی ثبات و همگرایی به ریاست عبدالله عبدالله رفت.
احمدولی مسعود نامزد انتخابات و عضو شورای نامزدان، امروز دوشنبه (11 قوس) در نشست خبری این شورا در کابل، مدعی شد کمیسیون انتخابات قادر نیست آرای انتخابات را تفکیک کرده و بن بست انتخاباتی را بشکند.
آقای مسعود گفت کمیسیون با جانبداری از یک نامزد، آرای ریخته شده در صندوقهای رای دهی را غیرقابل تفکیک خوانده است.
وی افزود کمیسیون هم اکنون قادر نیست آرای پاک را از آرای ناپاک جدا کند.
او افزود ممکن است کمیسیون انتخابات یکی از تیمهای انتخاباتی که به گفتۀ او کمیسیون وابسته به آن است را برنده انتخابات اعلام کند و یا انتخابات را به دور دوم بکشاند.
وی بیان داشت در هر دو صورت موقف کمیسیون قابل قبول نخواهد بود و بن بست انتخاباتی کماکان پابرجا خواهد ماند.
آقای مسعود از موقف شورای کاندیدان پیشنهاد کرد برای شکستن بن بست یاد شده یک حکومت مشارکتی در محور شورای نامزدان انتخابات ریاست جمهوری باید شکل بگیرد.
به باور او، این ساختار سیاسی که تمام نیروهای سیاسی را در چوکات یک حکومت ائتلافی دربر خواهد گرفت، قادر است اجتماع سیاسی را شکل داده و پروسه صلح را نیز سرعت ببخشد.
رییس تیم وفاق ملی همزمان سیستم انتخاباتی اکثریتی (1+50) را نیز در کشور مناسب ندانسته خاطر نشان کرد این سیستم باید با دموکرسی توافقی تعویض شود.
جنرال مرادعلی مراد معاون تکت انتخاباتی صلح و امنیت به رهبری رحمتالله نبیل نیز گفت انتخابات ریاست جمهوری شش میزان با وجود کاستیهای جدی و تقلبات گسترده “برنده ندارد”.
آقای مراد به اختلافات اعضای کمیسیون انتخابات اشاره گرفته افزود در کمیسیون یخنکشیها جریان دارد و بحران انتخابات نیز فراگیرتر میشود؛ به گفتۀ وی، یک حکومت مشروع و فراگیر میتواند این بحران را کنترل کند.
انجنیر شهاب حکیمی یکی دیگر از کاندیدان با اشاره به طرح ایجاد حکومت مشارکتی تصریح کرد که این حکومت خواهد توانست پروسه صلح را مدیریت کرده و زمینه را برای برگزاری یک انتخابات سالم مساعد کند.
طرح ایجاد حکومت مشارکتی از سوی شورای نامزدان انتخابات ریاست جمهوری پس از آن مطرح شده است که شمارش و عدم شمارش بیش از 300 هزار رای بین کمیسیون و دو تیم پیشتاز انتخاباتی جنجالی شده و در موارد اعتراضات خیابانی در این پیوند راه اندازی شده است.
پیش ازاین، گلبدین حکمتیار یکی دیگر از کاندیدان انتخابات نیز با وجود بن بست انتخابات بر ایجاد حکومت موقت برای عبور از وضعیت موجود تاکید کرده است.
۱۱ دستهی انتخاباتی بهویژه دستهی انتخاباتی «ثبات و همگرایی» به رهبری عبدالله عبدالله خواستار ابطال حدود ۳۰۰ هزار رای هستند. دیدگاههای دو تکت انتخاباتی پیشتاز «ثبات و همگرایی» و «دولتساز» در مورد این آرا کاملا متفاوت است. «ثبات و همگرایی» میخواهد این آرا هرچه زودتر باطل شود، اما «دولتساز» ظاهرا راضی به ابطال نیست و تأکید دارد که هرچه کمیسیون انتخابات تصمیم بگیرد، قبول دارد. تا کنون تصمیمهای کمیسیون در جهتی است که بهنظر میرسد به نفع «دولتساز» است، چون کمیسیون به بخش اعظم ۳۰۰ هزار رای جنجالی اعتبار داده است.
ظاهرا معلوم میشود و از موضعهای دو دستهی انتخاباتی پیشتاز چنین برمیآید که اگر این ۳۰۰ هزار رای، معتبر شناخته شود، «دولتساز» انتخابات را میبرد یا انتخابات به دور دوم میرود. در مقابل اگر بیاعتبار شناخته شود، «ثبات و همگرایی» خواهد برد. اما تا کنون نمیتوان این استنباط را کاملا تأیید کرد، چون حتا نتایج قسمی اعلام نشده و روشن نیست که این ۳۰۰ هزار رای بیشتر به نفع کدام یکی از این نامزدان استفاده شده است.
پس از آنکه اعتراضهای دستههای انتخاباتی معترض مبنی به توقف بازشماری و ابطال ۳۰۰ هزار رای نتیجه نداد، «ثبات و همگرایی» به خیابان آمد و به کمیسیون هشدارهایی داد. در تازهترین مورد اعضای رهبری «ثبات و همگرایی» از کمیسیون مستقل انتخابات و جامعه جهانی خواسته است تا پیش از آنکه دیر شود، برای نجات انتخابات و جلوگیری از بحران در افغانستان اقدام کنند.
از جمع ۳۰۰ هزار رای جنجالی، ۱۳۷ هزار آن معلومات بیومتریکی رایدهندگان است که قبلا از سوی شرکت درملوگ قرنطین شده بود. این شرکت در نامهای گفته بود که تعداد معلومات بیومتریک یک میلیون ۹۲۹ هزار ۳۳۳ است و آمار پروسسشده براساس فورمه نتایج دیجیتلی یک میلیون ۷۹۱ هزار ۷۰۳ میباشد که تفاوت میان معلومات بیومتریکی و آمار پروسسشده رایدهندگان ۱۳۷ هزار و ۶۳۰ است. اسدالله سعادتی، معاون دستهی «ثبات و همگرایی» در صحب با اطلاعات روز میگوید که ۱۳۷ هزار معلومات بیومتریکی شهروندان ممکن است از معلومات بیومتریکی کارمندان دولت استفاده و وارد سرور شرکت درملوک شده باشد که معتبر نیست.
۱۰۲ هزار رای دیگر آرایی است که خارج از زمان قانونی رایدهی در روز انتخابات، ثبت شده است. یک نامهی شرکت آلمانی درملوگ به کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان نشان میدهد که ۱۰۲ هزار و ۱۲ رای خارج از زمان قانونی رایدهی، در بازهی زمانی بین ماه جنوری تا نوامبر ۲۰۱۹ استعمال شده است.
حدود ۵۰ هزار رای دیگر از ۳۰۰ هزار رای، آراییست که به گفتهی دستههای انتخاباتی معترض، براساس مشخصات تکراری رایدهندگان وارد سیستم شده است که باید مطابق قانون از دور خارج شود.
«ثبات و همگرایی» به معتبرشمردن این آرا اعتراض دارد و میگوید که نخست این آرا از دور خارج و سقف واقعی و معتبر آرا مشخص شود و سپس کمیسیون به بازشماری برود. اما کمیسیون انتخابات با فیصلههای جداگانه به بخش اعظم این آرا اعتبار داد و مصمم است که در قدم اول بخشی از آرا را باید بازشماری کند.
ابطال آرا پیش یا پس از بازشماری؟
کمیسیون انتخابات بر تقدم بازشماری و سپس ابطال آرای نامعتبر تأکید دارد، اما «ثبات و همگرایی» بر تقدم ابطال ۳۰۰ هزار رای مشکوک و سپس بازشماری. کمیسیون انتخابات در پاسخ به تظاهرات روز جمعه «ثبات و همگرایی» گفت: «کمیسیون نمیتواند قبل از انجام بررسیها (تفتیش و بازشماری) آراء را باطل سازد.» همچنان کمیسیون انتخابات روز یکشنبه ۱۰ قوس در گزارش ویدیویی از تفتیش و بازشمار آرا، هدف بازشماری را «تثبیت آرای معتبر و نامعتبر» دانسته است.
اما پرسش اینجاست که حدود ۳۰۰ هزار رای جنجالی نیز شامل هشتهزار و ۵۳۱ محلی است که کمیسیون آن را به بازشماری فرستاده است؟
اگر این ۳۰۰ هزار رای نیز بازشماری و تفتیش میشود، وعدهی کمیسیون (ابطال آرا پس از بازشماری) منطقی و قانونی بهنظر میرسد و «ثبات و همگرایی» باید اجازه دهد تفتیش و بازشماری در ولایتهای باقیمانده تکمیل شود. اما مشکل اینجاست که کمیسیون قبل از تفتیش و بازشماری، به بخش عمده ۳۰۰ هزار رای اعتبار داده و از این جمع، تنها ۲۶۲ محل را که شامل ۱۳ هزار و ۹۴۹ رای میشود، به بازشماری فرستاده است. با این وضع، وعده «ابطال آرا پس از بازشماری» پرسشبرانگیز است.
در روزهایی که کمیسیون روند بازشماری را به مدت چهار روز متوقف کرد، هرچند گزارش مفصلی از جزئیات ۱۳۷ هزار و ۱۰۲ هزار رای جنجالی به دستههای انتخاباتی معترض ارائه کرد، اما «ثبات و همگرایی» گزارش کمیسیون را براساس فرض و گمان دانست و گفت که این توضیحات قناعت آنان را فراهم نتوانست. نهادهای ناظر نیز میگویند که معتبر دانستن این آرا پیش از بازشماری و تفتیش کار خلاف قانون است، چون ۱۳۷ هزار رای قبلا از سوی شرکت درملوک قرنطین و ۱۰۲ هزار دیگر خارج از زمان شناخته شده بود که باید قبل از اعتباربخشی، بازشماری و تفتیش میشد.
بازشماری و تفتیش یعنی مراجعه به صندوق اوراق رایدهی محلاتی که مشکل دارد، اما کمیسیون بدون مراجعه به صندوق رایدهی، به گفتهی یوسف رشید، براساس فرضیه، آرای جنجالی را اعتبار داده است که خلاف قانون و لوایح است.
یوسف رشید، رییس بنیاد انتخابات شفاف افغانستان (فیفا) میگوید که راه حل منطقی این بود که سه مورد جنجالی نیز به تفتیش راجع و سپس در مورد اعتبار یا عدم اعتبار آن تصمیم گرفته میشد: «برخورد کمیسیون در این زمینه نزد ما زیر سوال است.»
یوسف رشید، رییس فیفا میگوید که کمیسیون انتخابات بدون بازشماری و تفتیش بخشی از آرای جنجالی را خلاف قانون اعتبار داده است.
اسدالله سعادتی میگوید که بازشماری و تفتیش پیش از ابطال حدود ۳۰۰ هزار رای و مشخصنشدن سقف واقعی و معتبر رایدهندگان در واقع اعتبار بخشی به آرای تقلبی و اضافه کردن ۳۰۰ هزار رای در صندوقها است که به نفع تیم «دولتساز» انجام میشود.
کمیسیون از فیصلهی خود برمیگردد؟
تا اینجای کار «ثبات و همگرایی» در برابر کار انجامشده قرار دارد؛ چون کمیسیون مستقل انتخابات با صدور فیصلهها به ۱۳۷ هزار و بخش عمده ۱۰۲ هزار رای جنجال اعتبار بخشیده است.
همچنان کمیسیون از هشتهزار و ۵۳۱ محل رای دهی دوهزار و ۴۳۲ محلی را که دستگاههای بیومتریک یا حافظهی دستگاههای مربوط به آن محلات مفقود شده بود، به بازشماری برد که با انتقاد دستههای انتخاباتی و نهادهای ناظر مواجه شد. نهادهای ناظر این اقدام کمیسیون را خلاف قانون دانسته و گفتند چون اساس آرای معتبر داشتن اطلاعات بیومتریک است، پس آرای این محلات بدون هیچ ملاحظهای باطل شود.
اما کمیسیون این محلات را نیز بازشماری کرد. هرچند کمیسیون به تاریخ دوم قوس اعلام کرد که از دوهزار و ۴۲۳ محل نتیجهی تفتیش و بازشماری یکهزار و ۱۹۰ محل به دفتر مرکزی کمیسیون رسیده که آرای یکهزار و ۱۷۹ محل غیرمعتبر است.
اینکه کمیسیون از فیصلههای خود برگشت خواهد کرد یا نه، معلوم نیست. مادهی قانونی نیز وجود ندارد که به این مورد پرداخته باشد. اگر کمیسیون این آرا را غیرمعتبر اعلام کند، خواستهای «ثبات و همگرایی» برآورده شده است، اما اگر بر فیصلههای قبلی خود تأکید کند که تا کنون چنین کرده، وضعیت پس از آن ناروشن است و ممکن بحران انتخاباتی گستردهتر شود.
«ثبات و همگرایی» میگوید تا زمانی که کمیسیون انتخابات به مسیر قانون برنگردد، این تکت به اعتراضات و اقدامهای دیگر خود ادامه میدهد. اسدالله سعادتی، معاون این دستهی انتخاباتی در صحبت با اطلاعات روز میگوید در صورتی که کمیسیون بخواهد «با تیم متقلب رایسازی» کند، «ثبات و همگرایی» تنها اعتراض نمیکند، بلکه تصمیمهای دیگر را خواهد گرفت: «حکومت برآمده از تقلب را نمیپذیریم. کمیسیون بهنظرم از خواب غفلت بیدار نشده و آدمهای کوچکی هستند که خطرات بزرگ را درک نمیکنند.»
یوسف رشید میگوید که اگر کمیسیون در یک نشست علنی از تصمیم خود در مورد ۱۲۷ هزار و ۱۰۲ هزار رای و بازشماری دوهزار و ۴۲۳ محل بدون دستگاه بیومتریک در پرتو قوانین دفاع کند، ما بهعنوان نهادهای ناظر از تکتهای انتخاباتی میخواهیم که به اعتراضها پایان دهد و فیصلههای کمیسیون را بپذیرند: «ولی در صورتی که نتواند از فیصله خود در قالب قانون و طرزالعملها دفاع کند، در آن صورت کمیسیون باید قبول کند که کار خود را درست و مسلکی انجام نداده است.»
مشکلات فنی باعث میشود که آرای غیرمعیاری را معتبر شمرد؟
گزارش شرکت درملوک نشان میدهد که ۱۳۷ هزار و ۱۰۲ هزار رای مشکل دارد. این شرکت بنا به مشکلاتی ۱۳۷ هزار رای را قرنطین کرده بود. آرای مشکوک و قرنطینشده، ایجاب میکند که بازشماری و تفتیش شود. اما کمیسیون در مورد این آرا چنین نکرده و بدون بازشماری و تفتیش به آن اعتبار بخشیده است. همچنان ۱۰۲ هزار رای خارج از زمان قانونی رایدهی گزارش شده است که ایجاب میکرد، کمیسیون پس از بازشماری و تفتیش در مورد معتبر یا نامعتبر بودن آن تصمیم میگرفت.
گزارش کمیسیون در مورد ۱۳۷ هزار معلومات بیومتریکی مورد مناقشه
کمیسیون انتخابات استدلال میکند که پس از بررسی، تجزیه و تحلیل ۱۳۷ هزار رأی از سوی دبیرخانهی این کمیسیون بهویژه متخصصین ملی و بینالمللی، این آرا مشکلی ندارد و بااعتبار شناخته میشود. کمیسیون در یک مورد ابهام در مورد این شمار آرا را به «مشکلات تخنیکی» در شرکت درملوگ نسبت داد. ولی گزارش ارائهشدهی کمیسیون به دستههای انتخاباتی معترض و نمایندگان رسانهها و نهادهای ناظر نشان میدهد که رقم ۱۳۷ هزار در واقع تفاوت میان آمار پروسسشده از تعداد رایدهندگان براساس فورمههای نتایج دیجیتالی محلات رایدهی و معلومات بیومتریکی رایدهندگان است که به دلایل مختلف از جمله مشکلات فنی دستگاههای بیومتریک در روز انتخابات، ناآگاهی کارمندان، مشکلات در سرور شرکت درملوک و … خلق شده است.
استدلال کمیسیون برای اعتباردهی حدود ۱۰۲ هزار رای که خارج از زمان معین قانونی (از هفت صبح تا پنج عصر) استفاده شده این است که زمان دستگاههای بایومتریک هنگام فعالکردن و یا تعویض باتری توسط کارمندان این کمیسیون سهوا تغییر کرده است؛ بنابراین نمیشود که معلومات آن را فاقد اعتبار دانست.
اما اعضای کمیسیون نیز در این مورد دیدگاه مشترک ندارند. هرچند حوا علم نورستانی، رییس کمیسیون در کنفرانس روز هفتم قوس استدلال ذکرشده را ارائه کرد، اما مولانا محمد عبدالله، از اعضای کمیسیون انتخابات در همان کنفرانس گفت که زمان دستگاههای بیومتریک این محلات در دفتر مرکزی کمیسیون انتخابات تنظیم شده و همچنان هنگام تعویض باتری دستگاه، زمان آن تغییر نمیکند: «ما در حضور ناظران ملی و بینالمللی باتری دستگاهها را تعویض کردیم ولی زمان آن تغییر نکرد.»
حالا پرسش این است که اگر مشکلات تخنیکی و ناآگاهی کارمندان باعث شده باشد که دهها هزار رای معیارهای لازم آرای معتبر را نداشته باشد، میتوان آن آرا را معتبر دانست یا خیر؟ در این مورد مادهی قانون وجود ندارد.
یوسف رشید میگوید که در انتخابات برخی آرای وجود دارد که نمیتوان فورا آن را سفید گفت یا سیاه. این حالتها نخست قرنطین و بعد تفتیش و بازشماری شود. به گفتهی او، وقتی ۱۳۷ هزار رای از سوی شرکت درملوک قرنطین شد، باید تفتیش و بازشماری میشد تا اعتبار آن مشخص میشد: «اعبتاردهی براساس مطالعه، تحقیق و بررسی باشد، نه براساس یک حدث و گمان.»
استدلال موجودیت امضای ناظران «ثبات و همگرایی» منطقی است؟
کمیسیون مستقل انتخابات در مورد اعتباردهی ۱۳۷ هزار و بخش عمده ۱۰۲ هزار رای میگوید که ناظران نامزدان و مشاهدان در فورمههای محلات این آرا امضا کرده و اگر کدام تخطی و تخلف انتخاباتی در این محلات صورت گرفته باشد، حتما ناظران نامزدان شکایت ثبت کردهاند.
حوا علم نورستانی در کنفرانس هفتم قوس کمیسیون گفت ناظران تمامی دستههای انتخاباتی در پای فورمههای نتایج آرای محلات مورد مناقشه امضا و صحت آن را تصدیق کردهاند: «به فرض اگر خارج از زمان رأیدهی صورت گرفته، چرا ناظرین این کاندیدان در فورمههای نتایج امضا کردند؟»
اسدالله سعادتی میگوید که استدلال موجودیت امضای ناظران «مزخرف و عذر بدتر از گناه» است. به گفتهی آقای سعادتی، تقلب در جاهای صورت گرفته که بهدلیل ناامنی ناظری حضور نداشته و صندوقها در خانههای افراد پر شده است. سعادتی میافزاید که وقتی در مورد کابل چنین استدلال میشود، قابل قبول است، اما برای جاهای ناامن این استدلال درست نیست.
او همچنان میگوید که وقتی تمام امکانات برای تقلب فراهم میشود، جعل امضای نامزدان کار سختی نیست.
راه حل چیست؟
شماری از نهادهای ناظر راه حل بنبست فعلی را برگزاری یک نشست باز میان کمیسیون انتخابات و دستههای انتخاباتی معترض میداند که طرفها در حضور نهادهای ناظر ملی و بینالمللی استدلال کند و دیده شود که کدام طرف حق به جانب است.
اسدالله سعادتی، معاون دوم تیم انتخاباتی ثبات و همگرایی میگوید که از کمیسیون خواستار نشست علنی شده که در آن با استدلال در مورد آرای جنجالی بحث کنند، ولی کمیسیون حاضر نشده است.
یوسف رشید، رییس بنیاد انتخابات آزاد و عادلانهی افغانستان (فیفا) از کمیسیون انتخابات میخواهد که زمینهی برگزاری نشستی را فراهم کند که در آن اعضای کمیسیون و دستههای انتخاباتی در حضور رسانهها و نهادهای ناظر ملی و بینالمللی روی موضوعات اختلافی گفتوگو کنند تا مشخص شود که کدام طرف برحق است.
«ثبات و همگرایی» همواره از کمیسیون انتخابات خواسته که در یک نشست علنی با این تیم حاضر شده و با هم براساس استدلال بحث کنند و به نتیجه برسند. اسدالله سعادتی میگوید که این تیم از کمیسیون خواستار چنین نشستی شده، اما کمیسیون حاضر نشده است.
در گذشته نشستهای زیادی میان اعضای کمیسیون و تکتهای انتخاباتی معترض برگزار شده بود، اما همهی این نشستها سرّی و بدون حضور ناظران نهادهای ناظر بوده است. ظاهرا در روزهای اخیر بهنظر میرسد که کمیسیون با چنین نشستی مشکل ندارد. روز شنبه (۹ قوس) علی افتخاری، از سخنگویان کمیسیون انتخابات به روزنامه اطلاعات روز گفت که همانطوری که کمیسیون پیش از این نشستهای متعددی با دستههای انتخاباتی معترض داشته است، پس از این نیز حاضر به برگزاری چنان نشستها خواهد بود: «مانعی نیست. کمیسیون به برگزاری چنین نشستی حاضر است.»
«ثبات و همگرایی» تأکید دارد که خواستهای فراقانونی ندارد و اعضای کمیسیون انتخابات مطابق قانون و لوایحی که خود در تهیه آن نقش داشته، عمل کنند. کمیسیون انتخابات همواره گفته که تمامی اقدامهای کمیسیون مطابق قانون و لوایح بوده است. حوا علم نورستانی، رییس کمیسیون انتخابات روز پنجشنبه، هفتم قوس در نشست خبری کمیسیون از دستههای انتخاباتی خواست که از این کمیسیون توقع عملکرد غیرقانونی نداشته باشند.
نهادهای ناظر بر انتخابات در مواردی کمیسیون انتخابات را به عملکرد فراقانونی متهم میکنند و میگویند که یگانه راه حل معضل انتخابات این است که کمیسیون فراتر از قانون و لوایح عمل نکند.
ناصر ناصریزاده، ناظر بنیاد تیفا در کمیسیون چندی پیش به اطلاعات روز گفته بود که کمیسیون باید مطابق لوایح و طرزالعملها پیش میرفت، اما در وضعیت فعلی فیصلههای کمیسیون عجولانه و خلاف قانون و لوایح است. به گفتهی او، پیامد این گونه فیصلهها این است پروسه انتخابات را به چالش میکشد و در نهایت پروسه به بنبست مواجه میشود.
این خواست در جلسهی شورای رهبری، کمیته تخنیکی و ستاد هماهنگی تظاهرات تیم «ثبات و همگرایی» مطرح شده است.
عبدالله عبدالله امروز (یکشنبه، ۱۰ قوس) در صفحهی رسمی فیسبوک خود نوشت: «رهبری تیم ثبات و همگرایی از کمیسیون انتخابات و شرکای بینالمللی افغانستان خواستند تا قبل از آنکه ناوقت شود، برای نجات انتخابات و جلوگیری از بحران در کشور اقدام نمایند.»
عبدالله همچنان نوشت اعضای تیم ثبات و همگرایی از آرای پاک مردم پاسداری میکنند و اجازه نمیدهند که «بار دیگر تقلب سرنوشت کشور را رقم بزند».
از سویی هم در این جلسه از شرکت مردم در تظاهرات روز جمعه گذشته قدردانی شده است.
این در حالی است که روز جمعه گذشته هزاران نفر از هواداران تیم انتخاباتی «ثبات و همگرایی» در اعتراض به آنچه که «تقلب گسترده و سیستماتیک» خواندند، تظاهرات کردند.
این معترضان در قطعنامه شش مادهای از کمیسیون مستقل انتخابات خواستند تا به مسیر قانون، طرزالعملها و لوایح نافذ انتخاباتی برگردد. معترضان همچنان خواستار ابطال حدود ۳۰۰ هزار رأی «غیربیومتریک و جعلی» از سوی کمیسیون انتخابات شده بودند.
یک روز پس از آن کمیسیون مستقل انتخابات کشور اعلام کرد که این کمیسیون نمیتواند قبل از بازشماری و تفتیش، آرا را باطل کند.
دونالد ترامپ رییس جمهور امریکا اواخر هفته گذشته در یک سفر غیرمنتظره به بگرام آمد و با سربازان امریکایی در افغانستان دیدار کرد.
همزمان با ورود آقای ترامپ به بگرام، رییس جمهور غنی نیز به دیدار او به پایگاه نظامی بگرام رفت. اما دیدار آقای غنی با ترامپ در زندان بگرام با انتقادهای زیاد سیاسی مواجه شده است.
بسیاری از منتقدان این دیدار را غیر دیپلماتیک و مخالف اقتدار سیاسی مردم افغانستان خوانده و برخی منتقدان هم گفتهاند که آقای ترامپ، رییس جمهور غنی را احضار کرد.
با این وجود، فضلهادی مسلمیار رییس مجلس سنا میگوید بگرام جز خاک افغانستان است و رییس جمهور غنی مبتنی بر مصلحت کشور با آقای ترامپ در بگرام دیدار کرده است.
آقای مسلمیار با اشاره به اینکه چنین تعاملی در گذاشته نیز صورت گرفته افزود، مهم این است که هدف به دست آمد و این دیدار به نفع مردم افغانستان تمام شد.
به گفته او، این ادعا که گویا دونالد ترامپ باید در ارگ ریاست جمهوری حضور مییافت، درست است؛ اما متاسفانه افغانستان در شرایطی قرار دارد که از لحاظ امنیتی مطمئین نیست و این مساله باید در نظر گرفته شود.
آقای ترامپ در دیدار با رییس جمهور غنی در پایگاه نظامی بگرام گفت طالبان صلح میخواهند و برای آغاز گفتگوهای بینالافغانی و برقراری آتشبس در افغانستان اعلام آمادگی کرده است.
با این وجود، برخی سناتوران دیگر نیز تاکید کردند هم اکنون زمینه برای تامین صلح در کشور مساعد شده و دولت افغانستان باید با جلب حمایتهای بیشتر ملی، بینالمللی و منطقهای این روند را سرعت بخشد.
پس از توقف مذاکرات صلح میان امریکا و طالبان؛ اخیراً زلمی خلیلزاد نماینده ویژه امریکا بار دیگر چندین روز به طور غیر رسمی با نمایندگان طالبان در قطر گفتگو کرد.
این دیدارها احتمال از سرگیری مذاکرات صلح افغانستان را تقویت بخشیدهاست.
میر رحمان رحمانی رییس مجلس نمایندگان در نشست امروز شنبه 9 قوس این مجلس گفت سفر غیرمنتظره ترامپ به کابل حاوی دو پیام آغاز مذاکرات بین الافغانی و برقری آتشبس بود.
آقای رحمانی از دولت افغانستان خواست آماده گفتگوهای بینالافغانی شود و برقراری آتشبس را پیش شرط این مذاکرات بگذارد.
او با اشاره به اینکه مجلس از هرگونه ابتکار صلح استقبال و حمایت میکند؛ اما در واکنش به اعلامیه طالبان به اظهارات ترامپ تاکید کرد: “این مساله برای مردم افغانستان قابل قبول نیست که طالبان با امریکا معامله کند، ولی به کشتار مردم افغانستان ادامه دهد.”
دونالد ترامپ شب پنجشنبه در یک سفر غیر منتظره وارد کابل شد و در میان سربازان امریکایی در بگرام گفت که طالبان خواهان صلح اند و میخواهند آتشبس کنند.
اما؛ برخی منابع طالبان در واکنش به اظهارات آقای ترامپ گفتهاند که اینگروه ابتدا پس از امضای توافقنامه با امریکا، بانیروهای امریکایی در افغانستان آتشبس اعلام میکند و بعد در نتیجه مذاکرات بینالافغانی با نیروهای افغان نیز آتشبس خواهد کرد.
همچنین، هنگام دیدار دونالد ترامپ از سربازان امریکایی در بگرام، رییس جمهور غنی نیز به دیدار او شتافت و با آقای ترامپ دیدار کرد.
برخی از نمایندگان مجلس به شدت به دیدار آقای غنی با ترامپ واکنش نشان دادند.
علی اکبر جمشیدی یک عضو مجلس در این خصوص گفت که آقای ترامپ رییس جمهور غنی را به پایگاه بگرام احضار کرد و او برای حفظ سلابت و اقتدار مردم افغانستان نباید به پایگاه بگرام به دیدار آقای ترامپ میرفت.
آقای جمشیدی افزود اگر آقای ترامپ تمایل دیدار با غنی را داشت باید رییس جمهور غنی او را در ارگ ریاست جمهوری به عنوان خانه مردم افغانستان دعوت و از او استقبال میکرد نه در پایگاه نظامی امریکا.
گفتنی است دونالد ترامپ برای حدود دو ساعت در افغانستان بود و مراسم روز شکرگزاری را یکجا با سربازان امریکایی تجلیل کرد.
این عضو پیشین گروه طالبان می گوید احتمال دارد گفتگوهای رسمی میان امریکا و طالبان نیز تا اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری افغانستان دوباره از سر گرفته نشود.
مولوی قلمالدین، وزیر پیشین امر به معروف و نهی از منکر طالبان، امروز شنبه (9 قوس) در صحبت با خبرگزاری جمهور گفت:” تا زمانیکه مصوبات به دست آمده بین مقامات امریکایی و طالبان امضا نشود آتشبس هم برقرار نخواهد شد”.
مولوی قلمالدین گفت:” طالبان آماده آتشبس هستند اما لازمه آتشبس با امریکاییها و حکومت افغانستان امضای مصوبات به دست آمده و موافقتنامهای که با حکومت افغانستان به دست میآید، میباشند”.
وی بیان داشت:” در ابتدا آتشبس همزمان با امضای مصوبات که میان مقامات امریکایی و نمایندگان طالبان طی 9 دور در قطر بدست آمده میان طالبان و امریکاییها برقرار میشود”.
این عضو پیشین گروه طالبان گفت:” وقتی که آتشبس میان امریکاییها و طالبان برقرار شود در عین حال آتشبس با نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان برقرار نخواهد شد، اول باید مذاکرات رسمی بینالافغانی آغاز شود بازهم طرفین به موافقتنامهای دست یابد در آن زمان آتشبس با نیروهای افغان برقرار میشود”.
مولوی قلمالدین در پاسخ به سوالی که چه زمانی موافقتنامه بدست آمده میان امریکا و طالبان امضا میشود و چه زمانی مذاکرات رسمی بینالافغانی آغاز خواهد شد گفت:” فعلا ثبات سیاسی در افغانستان نورمال نیست به این دلیل طرفین (امریکا و طالبان) منتظر اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری هستند”.
وی بیان داشت، هر زمانیکه مصوبات بدست آمده میان امریکا و طالبان امضا شود مذاکرات رسمی بینالافغانی آغاز خواهد شد.
در همین حال یک عضو بر حال گروه طالبان در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ، رییس جمهوری امریکا مبنی بر آمادگی طالبان برای توافق آتشبس، میگوید آتشبس میان این گروه و امریکا پس از امضای توافقنامه میان دو طرف به صورت فوری برقرار خواهد شد.
روئسای جمهور افغانستان و امریکا نیر در دیدارشان در پایگاه نظامی بگرام تاکید کردهاند که اگر طالبان متعهد به یک موافقتنامه صلح هستند، باید آتشبس را قبول کنند.
روئسای جمهور دو کشور تاکید کردند که اگر طالبان متعهد به یک موافقتنامه صلح هستند ، باید آتشبس را قبول کنند و اگر میخواهیم در افغانستان صلح پایدار برقرار گردد باید لانههای تروریستان در بیرون از این کشور از بین برده شوند.
آقای مل گفت:” کمیسیون مستقل انتخابات با درنظر داشت قوانین نافذۀ کشور، قانون انتخابات، لوایح و طرزالعملها تمام کارهای خود را مطابق قانون انجام دادهاست”.
گفتنی است هواداران تیم ثبات و همگرایی روز جمعه (8 قوس) از نقاط مختلف شهر کابل در چهار راهی پشتونستان/ فواره آب این شهر گرد آمده و مخالفتشان را با پروسه بازشماری آرای انتخابات ریاست جمهوری اعلام کردند.
آنان با صدور قطعنامهای کمیسیون را به اقدامات غیرقانونی متهم کرده و تاکید کردند اگر کمیسیون انتخابات خواستههای تیم ثبات و همگرایی را نادیده گرفته و بر تصمیم خود مبنی بر شمارش 300 هزار رای عاری از معلومات بایومتریک پافشاری کند، تیم ثبات و همگرایی از هر گزینۀ مشروع کار گرفته و خواست مردم را به کرسی خواهد نشاند.
اما پیش از این تظاهرات، حوا علم نورستانی، رییس کمیسیون انتخابات تاکید کرده بود هیچ نامزدی توقع نداشته باشد که آرای انتخابات ریاست جمهوری که بررسینشده، خلاف احکام قانون انتخابات باطل اعلام شود.
خانم نورستانی، روز پنجشنبه (7 قوس) در یک نشست خبری گفت تنها آرای دارای اطلاعات بایومتریک برای این کمیسیون قابل اعتبار است و روند بازشماری آرا نیز مطابق قانون و طرزالعمل این کمیسیون انجام میشود.
باطل شدن 300 هزار رای یکی از مهمترین خواستهای دسته انتخاباتی “ثبات و همگرایی” به رهبری عبدالله عبدالله است. همچنین هواداران این نامزد ریاست جمهوری و شمار دیگری از نامزدان مانع روند بازشماری آرا در هفت ولایت شدهاند.
این منبع که نخواست نامی از او برده شود روز جمعه (8 قوس) به بیبیسی گفت توافقنامه صلح میان دو طرف قبلا نهایی شده بود و آتشبس بخشی از آن بوده است.
این منبع اما تاکید کرد در مورد آتشبس در مذاکرات بینالافغانی صحبت خواهد شد.
دونالد ترامپ، رییس جمهوری امریکا شب پنجشنبه در سفری غیرمنتظره به افغانستان، در جمع نظامیان کشورش در بگرام از آمادگی طالبان برای توافق صلح و آتشبس خبر داد.
او گفت: «طالبان میخواهند یک توافق به دست بیاید. ما هم به دقت نگاه داریم که آیا واقعا آنها میخواهند توافق انجام شود. باید توافق واقعی باشد ولی خوب باید منتظر بمانیم.»
منبع طالبان به بیبیسی گفت به باور آنها آقای ترامپ در سخنرانی دیشبش نگفت که مذاکرات به صورت رسمی با طالبان دوباره آغاز شده و از آتشبس هم به عنوان پیششرط نام نبرده است.
این منبع گفت اگر مذاکرات دوباره شروع شده باشد، نشانی آن دفتر سیاسی گروه طالبان در قطر است و به گفته او اعضای این دفتر تماسها و دیدارهایی داشتهاند اما مذاکرات رسمی نبوده است.
کاخ سفید نیز اعلام کرد آقای ترامپ حدود دو ساعت در افغانستان ماند تا مراسم روز شکرگذاری را در میان سربازان امریکایی بگذراند.
او همچنین تاکید کرد نیروهایش در افغانستان را “به طور عمده” کاهش خواهد داد اما شمار دقیقی از سربازانی که میخواهد در افغانستان نگه دارد ارائه نکرد.
در حال حاضر حدود 13 هزار سرباز امریکایی در افغانستان حضور دارند.
اشرف غنی، رییس جمهوری افغانستان هم در کنار آقای ترامپ حضور داشت. آقای ترامپ از او برای صحبت دعوت کرد و آقای غنی در سخنانی از “اوج فداکاری” سربازان امریکایی در کشورش تشکر کرد.
در اعلامیهای که از سوی ارگ ریاست جمهوری افغانستان منتشر شد نیز آمده که دو طرف در این دیدار تاکید کردهاند که “اگر طالبان متعهد به یک موافقتنامه صلح هستند، باید آتش بس را قبول کنند.”
چند روز قبل نیز یک منبع گروه طالبان به بیبیسی گفت که تلاشها برای از سرگیری مذاکرات امریکا و گروه طالبان مجددا از سر گرفته شده است.
به گفته این منبع که خواست از او نام برده نشود، زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه وزارت خارجه امریکا برای صلح افغانستان با نمایندگان گروه طالبان در کشور قطر دیدار کرده است.
حدود سه ماه قبل، پس از حمله خونین طالبان در کابل که در آن 12 نفر از جمله یک سرباز نیروهای امریکایی کشته شد، آقای ترامپ گفتگو با طالبان را منتفی اعلام کرد.
بعد از آن طالبان خواستار از سرگیری دوباره مذاکرات شد ولی در این مدت دیداری در این زمینه میان دو طرف انجام نشد، ولی اکنون نشانههای از سرگیری مجدد آن وجود دارد.
در چند روز گذشته هم خبرهایی از احتمال از سرگیری گفتگوهای صلح میان نمایندگان دو طرف مطرح شده است.
تظاهرات هواداران تیم انتخاباتی «ثبات و همگرایی» به رهبری عبدالله عبدالله که در اعتراض به «تقلب گسترده و سیستماتیک» راهاندازی شده بود، با صدور یک قطعنامه شش مادهای رسما پایان یافت.
در قطعنامه پایانی این تظاهرات از کمیسیون مستقل انتخابات خواسته شده است به مسیر قانون، طرزالعملها و لوایح نافذ انتخاباتی برگردد. از کمیسیون همچنان خواسته شده «به جای تمکین به خواستها و مطالبات یک تیم انتخاباتی، صدای ملت افغانستان را بشنود».
در بند دوم ماده دوم این قطنامه آمده است: «کمیسیون انتخابات باید فوراً ۳۰۰ هزار رأی غیربیومتریک و جعلی را از دور خارج سازد و استقلالیت و بیطرفیاش را در روند انتخابات ثابت کند، در غیرآن مسوولیت بحران سیاسی- انتخاباتی و پیامدهای آن به اعضای کمیسیون انتخابات بر میگردد.»
در این قطعنامه از جامعه جهانی نیز خواسته شده است با درک اوضاع «ناهنجار» و بحرانی کنونی، در جهت برگشت روند انتخابات به مسیر قانونی و اصولی، تلاش کند. قطعنامه افزوده است: «همکاران بینالمللی نباید اجازه بدهند که افغانستان به گذشتهی تاریک نظامهای غیرمردمی برگردد.»
در ماده پنجم قطعنامه معترضان هوادار تیم انتخاباتی «ثبات و همگرایی» به کمیسیون مستقل انتخابات هشدار داده شده در صورتی که این کمیسیون و نهادهای ذیدخل به خواستها و مطالبات مشروع و قانونی این تیم پاسخ ندهند، آنان از تمام گزینههای مشروع، صلحآمیز و مردمی برای «به کرسی نشاندن رأی و ارادهی واقعی مردم» کار خواهند گرفت.
در همین حال، عبدالله عبدالله در صفحهی رسمی فیسبوک خود ضمن اعلام پایان این مظاهره، همچنان از مردم بهخاطر اشتراک در مظاهره و از نیروهای امنیتی و دفاعی بهخاطر تأمین امنیت معترضان تشکر کرده است.
این در حالی است که تظاهرات هواداران تیم انتخاباتی «ثبات و همگرایی» حدود ساعت ۸:۰۰ صبح امروز (جمعه، ۸ قوس) از نقاط مختلف شهر کابل آغاز شد. معترضان از بخشهای مختلف شهر کابل در چهارراهی فواره آب در نزدیک ارگ ریاستجمهوری تجمع کردند.
معاونان اول و دوم تیم «ثبات و همگرایی» و شماری از چهرههای سیاسی از جمله کریم خلیلی و محمد محقق نیز در میان معترضان حضور داشتند.
معترضان بر شفافیت در انتخابات ریاستجمهوری تأکید میکردند. یکی از شعارهای این معترضان «تقلب دشمن جمهوریت است»، بود.
اولین تظاهرات در ارتباط با «تقلب سیستماتیک» در حالی برگزار شد که پیش از این شماری از تیمهای انتخاباتی از جمله «ثبات و همگرایی» خواستار ابطال حدود ۳۰۰ هزار رأی مورد بحث، شده بودند.
کمیسیون انتخابات اما به رغم مخالفتها، روند بازشماری و تفتیش آرا را آغاز کرد.
این روند در هفت ولایت به دلیل مخالفتها آغاز نشده است. این کمیسیون گفته است تا زمانی روند بازشماری و تفتیش آرا تکمیل نشود، در مورد ابطال آرا نیز تصمیم گرفته نمیتواند.
حوا علم نورستانی رییس کمیسیون انتخابات بعد از ظهر امروز پنجشنبه (7 قوس) در یک نشست خبری در کابل گفت تا کنون روند بازشماری آرا در 26 ولایت به پایان رسیده و روند تفتیش در یک ولایت هم جریان دارد.
خانم نورستانی افزود روند بازشماری آرا در 7 ولایت بنا به اعتراض برخی ستادهای انتخاباتی هنوز آغاز نشده است.
به گفته او، اعضای کمیسیون نزدیک به 100 جلسه مشورتی با ستادهای انتخاباتی برگزار کرده؛ اما تا هنوز اجازه تفتیش داده نشده است.
او از ستادهای معترض انتخاباتی خواست اجازه دهند، تفتیش و بازشماری آرا در این 7 ولایت (مجموعاً 1379 محل رای دهی) آغاز شود و کمیسیون وعده میدهد که آرای معتبر را از آرای نا معتبر جدا سازد.
به گفته او، “آرای معتبر آن آرایی است که اساس بایومتریکی داشته باشد؛ تثبیت آرای معتبر بر اساس لوایح و قانون صورت میگیرد. به مردم اطمینان میدهیم که در این روند هیچ علایقی وجود ندارد.”
رییس کمیسیون انتخابات در مورد بازشماری آرا در 26 ولایت دیگر هم گفت در این ولایتها آرای حدود 1179 محل از (مجموع 2423 محل رای دهی)، باطل اعلام شده است.
خانم نورستانی تاکید کرد کمیسیون انتخابات از تمام ستادهای انتخاباتی توقع دارد قانون و اصول رفتار نامزدان و کمیسیون را رعایت کنند و بگذارند کمیسیون کار خود را انجام دهد.
با این وجود، نورستانی گفت، کمیسیون مطابق به قوانین و لوایح انتخاباتی تلاش میکند که در زودترین فرصت ممکن نتایج ابتدایی انتخابات را اعلام کند.
به گفته او، نامزدان انتخاباتی از کمیسیون توقع نداشته باشند که آرا را بدون بررسی باطل اعلام کند.
روند بازشماری آرا در 18 عقرب آغاز شد؛ اما بنا بر اعتراضات برخی تیمهای انتخاباتی این روند چهار روز متوقف و دوباره از سر گرفته شده است؛ ولی طرفداران تیمهای معترض انتخاباتی در 7 ولایت مانع این روند شدهاند.
پیش از این گفته میشد، کمیسیون نتایج ابتدایی انتخابات را بدون بازشماری 7 ولایت اعلام کند؛ اما حنیف دانشیار عضو کمیسیون انتخابات گفت که تا هنوز در این مورد تصمیم گرفته نشده و کمیسیون امیدوار است که تیمهای انتخاباتی اجازه بازشماری آرا را بدهند.
این در حالی است قرار بود نتایج ابتدایی انتخابات به تاریخ 27 میزان اعلام شود؛ اما تا هنوز این کار انجام نشده است. تاخیر اعلام نتایج انتخابات نگرانیهای زیادی مبنی بر احتمال به بحران رفتن انتخابات به وجود آمده است.
آقای دوستم، امروز (پنجشنبه 6 قوس/آذر) در حضور باشندگان شهر شبرغان در ولایت جوزجان تأکید کرد باید به آرای پاک مردم حرمت گذاشته شود.
شماری از هواداران دستۀ ثباتوهمگرایی در ولایتهای جوزجان و سرپل که از 8 روز به اینسو در خیمهها به سر میبرند نیز هشدار میدهند اگر جلو شمارش آرا تقلبی و بدون بایومتریک گرفته نشود، شورش بزرگ مردمی را در 24 ولایت راهاندازی میکنند.
آنان میگویند، تمام شاهراهها و ادارههای دولتی را خواهند بست.
آنان میافزایند، تا زمانی که کمیسیون مستقل انتخابات به این خواستشان پاسخ مثبت ندهد به اعتراضشان ادامه میدهند.
هواداران دستۀ انتخاباتی ثباتوهمگرایی همچنان میگویند، کمیسیون دو روز دیگر فرصت دارد تا روند بازشمارش آرا را متوقف و آرای بدون بایومتریک را باطل اعلام کند، در غیر آن مسئولیت به دوش کمیسیون خواهد بود.
عبدالله امروز چهارشنبه ۶قوس در صفحه رسمی فیس بوک اش هشدار داد اگر کمیسیون انتخابات به مسیر قانونی برنگردد، مسوولیت عواقب کار به دوش این کمیسیون و آنانی خواهد بود که این نهاد را به مسیر خلاف قانون ترغیب کردند.
عبدالله تاکید کرد از هر وسیله قانونی، مشروع و صلحآمیز، برای جلوگیری از روی کار آمدن حکومت تقلبی استفاده میکند و باور دارد که هیچ چیزی نمی تواند جلو خواست مشروع مردم را بگیرد.
رییس دسته انتخاباتی ثبات و همگرایی خاطرنشان کرد از کمیسیون انتخابات هیچ خواست غیرقانونی و خلاف طرزالعملها و لوایح را ندارد و می خواهد به خواستهای قانونی مردم جواب مثبت داده شود.
او اضافه کرد: “در سال ۲۰۱۴ عدهای با تقلب و تحت هر شرایطی آمدند و بر زندگی مردم حاکم شدند؛ آنان به این فکر نباشند که ۲۰۱۴ بار دیگر تکرار میشود.”
عبدالله همچنان هشدار داد: “برای تیم متقلب ثابت شده که پایگاهی در میان مردم ندارد. در جریان انتخابات پول های هنگفت مصرف کردند، تطمیع کردند، تهدید کردند و از هر وسیله کار گرفتند، اما نتیجه انتخابات واضح بود، خواب ۲۰۱۴ را نبینید! مردم افغانستان نه به من و نه به رهبری تیم ثبات و همگرایی این اجازه را ندادهاند که بار دیگر در مسیر ۲۰۱۴ برویم.”
این اظهارات عبدالله در حالی مطرح شده است که علی رغم مخالفت های این دسته انتخاباتی با بازشماری آرا، کمیسیون انتخابات به روند بازشماری آرا ادامه داده است.
منابع آگاه از مسایل صلح افغانستان میگویند نشست پنهانی زلمی خلیلزاد نماینده امریکا در امور صلح افغانستان و نمایندگان طالبان در قطر پس از چهار روز گفتگوهای فشرده خاتمه یافته و طرفین به توافقات کلی دست یافتهاند.
منابع نزدیک به گروه طالبان تایید میکنند که روند مذاکرات صلح بعد از دو ماه توقف، روند ابتدایی آن به شکل پنهانی روز شنبه (2 قوس) در قطر آغاز و روز گذشته خاتمه یافته است.
سید اکبرآغا عضو پیشین گروه طالبان امروز چهارشنبه (6 قوس) در صحبت با خبرگزاری جمهور گفت:” نشست پنهانی میان زلمی خلیلزاد و نمایندگان طالبان بعد از چهار روز، دیروز خاتمه یافته و اختلافات قبلی به طور کلی حل شده است”.
سید اکبر آغا گفت:” طرفین طی چهار روز گذشته روی آغاز مذاکرات رسمی بینالافغانی، آتشبس و امضای مصوباتی که در نتیجه 9 دور گفتگو میان زلمی خلیلزاد و نمایندگان طالبان به دست آمده بود، بحث و تبادله نظر کردند و به توافقات در این عرصهها دست یافتند.”
قبلا منابع نزدیک به گروه تایید کرده بودند که اختلاف عمده میان زلمی خلیلزاد و نمایندگان طالبان در این نشست چهار روزه آغاز مذاکرات رسمی بینالافغانی و آتشبس میباشد.
اما سید اکبر آغا در این ارتباط گفت:” اختلافات پیرامون آغاز مذاکرات رسمی بینالافغانی و آتشبس دایمی میان نمایندگان طالبان و زلمی خلیلزاد حل شده و هیچ اختلاف دیگر باقی نمانده، فقط طرفین منتظر امضا هستند”.
این عضو پیشین گروه طالبان گفت:” زلمی خلیلزاد روز گذشته به منظور مشخص کردن زمان امضای مصوبات قبلی و همچنان آغاز مذاکرات رسمی بینالافغانی و آتشبس دایمی عازم امریکا شد”.
وی با بیان اینکه هنوز معلوم نیست چه زمانی توافقاتی که قبلا میان امریکا و طالبان صورت گرفته بود، بین طرفین امضا میشود گفت:” همینقدر گفته میتوانم که ما و شما به زودی شاهد امضای مصوبات و آغاز مذاکرات بینالافغانی خواهیم بود ولی تاریخ دقیق را نمیتوانم بگویم”.
حدود سه ماه قبل دونالد ترامپ رییس جمهور امریکا در واکنش به کشتن شدن یک سرباز امریکایی در حمله انتحاری در کابل مذاکرات را با گروه طالبان لغو کرد.
خوشبینیها از آغاز دوباره مذاکرات امریکا و طالبان پس از آن افزایش یافته که دو هفته قبل، امریکا و طالبان پس از توافق دولت افغانستان، سه عضو برجسته گروه طالبان که در زندان افغانستان به سر میبرند را با دو استاد دانشگاه امریکایی افغانستان که در بند طالبان بودند، تبادله کردند.
بعد از تبادله این زندانیان دونالد ترامپ رییس جمهوری امریکا اعلام کرد اداره او، اکنون روی یک توافقنامه صلح با گروه طالبان کار میکند.
رییس جمهور غنی روز گذشتهت در مقر وزارت دفاع ملی با ابراز اینکه نیروهای امنیتی در حالت پیشروی هستند گفت این تحول بیپیشینه بوده و قابل باور تمام جهان و مورد حمایت ما می باشد و شما این اعتبار ملی و بین المللی را با خون خود کمایی کرده اید؛ کسانی که به توانایی نیروهای امنیتی و دفاعی ما شک دارند، یکبار دیگر فکر کنند.
او ابتکار وزارت دفاع ملی را بخاطر تدویر کنفرانس زنان نظامی، صلح و امنیت مورد ستایش قرار داده، آن را در تقویت نقش منسوبین نظامی زن و ایجاد نقشۀ راه برای آینده، مهم خواند.
اشرف غنی از خانواده های سربازان و منسوبین نظامی زن تشکر کرد که با تصمیم قاطع شان از وطن، دین و قانون اساسی دفاع می کنند. وی افزود که امروز زنان افغان پیش قدم بوده، پاسبان قانون اساسی و امنیت و ثبات می باشند.
رییس جمهور غنی گفت: کارهای را که ۲۰ تُن بم نتوانست، اراده و هماهنگی مردم آن را بسر رساند و امروز از برکت مبارزه مردم، داعش در ولایت ننگرهار شکست سنگین را متقبل شد؛ ما جلوِ افراطیت را در تمام افغانستان خواهیم گرفت و طالب با خشونت نمی توانند مردم ما را بشکند.
رییس جمهور غنی گفت جنگ بزرگترین خشونت است؛ فرهنگ انفجار و انتحار در دین مبین ما و در عرف ما جای ندارد و نقش نیروهای امنیتی و دفاعی ما منحیث حافظان قانون اساسی واضح است.
رییس جمهور کشور خطاب به سربازان و منسوبین زن، گفت شما فرزندان واقعی افغانستان هستید و قطعاً در مسایل سیاسی مداخله نکرده اید، اما قانون را حراست نموده اید. وی افزود که در وضعیت کنونی، هیچ کسی تهدید را متوجۀ حاکمیت قانون ساخته نمی تواند. ما تابع قانون هستیم و بر اساس قانون، وظایف خویش را به پیش می بریم و همه بدانند که این کشور، کشور تهدیدات نیست تا ما را مجبور سازند که به معامله تن دهیم. افغانستان جای تهدید و معامله نیست، بلکه سرزمین فیصله ها می باشد.
رییس جمهور تصریح کرد که پیشنهاد ایجاد شورای نظامی زنان افغان و شورای بین المللی زنان نظامی یک ابتکار خوب است که بیانگر فکر اصیل افغان ها می باشد. زنان افغان اکنون از حاشیه به متن و در مرحلۀ تصمیم گیری قرار گرفته اند و این روند ادامه می یابد.
رییس جمهور غنی در مورد قطعنامۀ اولین کنفرانس زنان نظامی، صلح و امنیت، گفت پیشنهادات تان نه تنها قابل تایید است، بلکه در چوکات وزارت دفاع ملی برای آنها امکانات و منابع را نیز فراهم خواهیم کرد.
جمهور رییس گفت صلح خواست هر افغان است و معنی صلح به هر هموطن ما این است که با آمدن صلح امنیت برقرار می گردد.
وی با بیان اینکه صلح باعث ثبات، پیشرفت و برادری می گردد، گفت که صلح به یک سمت، حزب و قوم تعلق ندارد، بلکه خالص افغانی است و این گونه صلح را به یاری خداوند متعال می آوریم و برای تامین صلح پایدار نیاز است تا نیروهای امنیتی و دفاعی ما، نقش اساسی خویش را بیشتر سازند.
رییس جمهور در اخیر سخنانش گفت آغوش مردم افغانستان باز است و برای هر افغان جای دارد، باید همدیگر را بپذیریم و بر اساس اصول و قواعد به پیش برویم. وی به نیروهای امنیتی و دفاعی و زنان کشور اطمینان داد حق و دستآوردهای شان معامله نمی شود، زیرا ما به اصول پابند هستیم و شما برحق می باشید.
در این مراسم منیره یوسفزاده معین پالیسی وزارت دفاع ملی نیز صحبت کرده، گفت که زنان نظامی با شعار اولین قدم کاهش خشونت که حمایت زن از زن است با همدیگر پیمان خواهر خواندگی بستند و اعلان کردند که از همدیگر حمایت می کنند؛ در کنار هم می ایستند و به هیچ عنوان آزار و اذیت را تحمل نکرده و با کسانی که آنان را مورد آزار و اذیت قرار می دهند، در مطابقت به قانون برخورد خواهند کرد.
وی افزود آنان نه تنها شبکۀ زنان نظامی را در وزارت دفاع ملی ایجاد کردند، بلکه در نظر دارند تا شورای زنان نظامی را در سال آینده شکل دهند.
یوسف زاده خاطرنشان کرد زنان نقش حاشیه ای را دیگر نمی پذیرند و می خواهند که در متن جامعه و در تصامیم کلان سهم داشته باشند.
همچنان فاطمه سادات قوماندان تولی افسران اناث اکادمی افسران، قطعنامۀ اولین کنفرانس زنان نظامی، صلح و امنیت را قرائت نمود.
در این قطعنامه، آنان خواستار ایجاد شورای نظامی زنان افغان، طرح اساسنامه، طرزالعمل و لایحۀ وظایف و بستن پیمان خواهرخواندگی با کشورهای شدند که هم پیمان افغانستان به ویژه کشورهای که وزرای دفاع شان خانم ها می باشند.