دسته: سیاست

 اداره مستقل ارگان‌های محلی اعلام کرد بر اساس پیشنهاد این اداره و منظوری ریاست جمهوری، رشیده شهیدی به عنوان والی دایکندی مقرر شده است.
پیش از این محمدضیا همدرد به‌عنوان والی دایکندی کار می کرد. او از ثور سال گذشته تاکنون در این پست ایفای وظیفه می‌ نمود.
دایکندی در مناطق مرکزی افغانستان یکی از کم توسعه‌یافته ترین ولایت‌های کشور است و حتی جاده‌ای که این ولایت را به کابل متصل می‌کند، اسفالت نشده است.

گلب‌الدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی، می‌گوید هواداران این حزب، روز جمعه (۱۳ حمل)، در کابل راه‌پیمایی خواهند کرد.

آقای حکمتیار که روز پنج‌شنبه (۱۲ حمل)، در یک نشست خبری صحبت می‌کرد، گفت خواسته‌های حزب اسلامی از سوی حکومت افغانستان نادیده گرفته شده و به همین دلیل، راه‌پیمایی بزرگی در شهر کابل راه‌اندازی خواهد شد.

پیش از این، گلب‌الدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی، هشدار داده بود اگر حکومت افغانستان زندانیان این حزب را آزاد نکند، گردهمایی بزرگی راه‌اندازی خواهد شد که به پایان حکومت اشرف‌غنی منجر شود.

آقای حکمتیار، در ماه دلو سال گذشته، گفته بود بیش از ۳۰ هزار زندانی حزب اسلامی در زندان‌های افغانستان به‌سر می‌برند و ۱۰۰ تن دیگر نیز پس از امضای توافق‌نامه میان این حزب و حکومت بازداشت شده‌اند.

او با انتقاد از عدم آزادی زندانیان این حزب، خطاب به رییس‌جمهور غنی گفته بود: «با گوش‌های باز بشنوید، شما که حمایت نیروهای اجنبی مغرور تان ساخته است، در آینده‌ی نزدیک، شاهد تظاهرات پرشکوهی در جاده‌های کابل که به ارگ برسد خواهید بود. اگر عقل تان به سر تان نیاید، این حرکت منجر به این خواهد شد که بساط تان جمع شود.»

به دنبال آن، در ۱۵ حوت سال گذشته، شماری از هواداران حزب اسلامی، در شهر کابل راهپیمایی برگزار کردند.

با این حال، رهبر حزب اسلامی، در بخش دیگری از سخنان امروز خود گفت که طرح حکومت مبنی بر برگزاری انتخابات زودهنگام، نشان می‌دهد که حکومت زیر فشار قرار گرفته است.

او افزود: «این واقعیت را ارگ به خوبی درک کرده که باید جایش را برای حکومت جدید تخلیه کند و آماده‌ی انتقال قدرت باشد.»

آقای حکمتیار، همچنان گفت که حزب اسلامی طرحی را برای حل بحران افغانستان به طرف‌های درگیر ارایه کرده است.

چندی پیش احمد ولی مسعود، رئیس بنیاد احمد شاه مسعود، به دعوت پاکستان به اسلام آباد سفر کرد و با مقامات پاکستانی در مورد موضوعات مختلف از جمله صلح صحبت  نمود.

در ادامه چند روز پیش احمد مسعود، فرزند احمد شاه معسود، نیز برای شرکت در مراسم پرده برداری از لوح یادبود شهید مسعود به فرانسه رفت و با امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه دیدار نمود.

اظهار نظرات متعددی در سفر احمد ولی مسعود و احمد معسود به پاکستان و فرانسه صورت گرفته است.

داکتر عبداللطیف نظری در مطلی در فیس بوک خود در این مورد می نویسد:«این روزها با ورود خانواده بزرگ شهید احمدشاه مسعود به فضای کنشگری سیاسی در سطح داخلی، منطقه ای و بین المللی، امیدهای جدی و نو در حوزه مقاومت باز تولید شده است. استقبال بی پیشینه و گسترده از جناب احمد ولی مسعود برادر خوشنام و خوش فکر شهید احمدشاه مسعود در سفر به پاکستان و حضور برادر گرامی، جناب احمد مسعود فرزند قهرمان ملی در فرانسه در مراسم پرده برداری از لوح یادبود شهید مسعود، نشانه ای تغییر در سیاست ورزی حوزه مقاومت است.»

واقعیت این است که حوزه مقاومت از کنشگران معامله گر و فرصت سوز این حوزه به شدت خسته و مستاصل است؛ بنابراین از ورود برادر شهید مسعود و فرزند ایشان به عرصه سیاست، مخلصانه و گسترده استقبال خواهد کرد.

از آنجایی که عرصه سیاست ورزی، حوزه تعامل و ارتباطات است، همسویی کنشگران هزاره و جامعه تشیع با نسل جدید حوزه مقاومت، می تواند باعث تولید و تقویت گفتمان عدالت محور در سطح کشور شود که عمده ترین پیامد مثبت ان، فراگیر شدن اندیشه ی نظام غیر متمرکز در افکار عمومی است.

به باور داکتر نظری برونداد و آورده ی نظام متمرکز، استبداد و انسداد سیاسی، تقسیم مکانیکی قدرت، گسست هویتی و گسل اجتماعی است. توسعه ی هیچ یک از این مفاهیم، در نگاه بلند مدت و راهبردی، به نفع کشور و مصلحت مردم نیست. به این ترتیب، تمرکز زدایی و شالوده شکنی قدرت متمرکز، روند مردم سالاری را در کشور بیش از پیش تقویت خواهد کرد. باشد که بیندیشیم.

نشست های مهم بین المللی در مورد صلح افغانستان در حالی یکی پس از دیگری برگزار می شود که نتایج ملموسی از آنها به دست نیامده است. نشست مسکو که چند روز پیش در مورد صلح افغانستان برگزار شد اگرچه بازگشت امارت اسلامی به افغانستان را غیرممکن دانست اما موجب نارضایتی طالبان به عنوان یک طرف اصلی جنگ در افغانستان شد.

در همین راستا قرار است در آینده ای نزدیک نشست استانبول در مورد صلح افغانستان در ترکیه برگزار شود.

نظرات و ایده های مختلفی در مورد نشست استانبول و دیگر نشست های مشابه از سوی کارشناسان مطرح شده است.

گل محمد مختاری، کارشناس برتر مسائل سیاسی، طی مطلبی در فیس بوک خود می نویسد:«نشستهای دوره ای صلح افغانستان، دردوحه، مسکو، دوشنبه، ترکیه و… در صورتی می تواند منتج به نتیجه گردد که تمامی مؤلفه های تأثیرگزار در روند جنگ و صلح افغانستان، حضور داشته باشند، هم اکنون چند مانع عمده و اساسی در مسیر تحقق آن خودنمائی می کند، که اساسی ترین آن تمامیت خواهی و عدم تمکین تیم ارگ، فقدان اجماع ملی و منطقه ای می باشد؛ هنوز جناب رئیس جمهور، خواب انتخابات بعدی را می بیند و انتظار یک پیروزی دیگر همچون پیروزی های دو انتخابات قبلی را درسر می پروراند.

آقای مختاری در ادامه تاکید می کند:«غنی براین باوراست که اکثریت مردم کشور، عاشق و شیدای جمال و کمال نابغه دوم جهان بوده تشنه حاکمیت عدالت گسترجنابشان می باشند! عدالتی که درادارات دولتی و عزل و نصب های سیاسی و اداری و نیزجدالهای پیدا و پنهان نقاط مختلف کشور همچون بهسود، فاریاب و بدخشان متجلی می باشد!»

ازسوی دیگرکشورهای اثرگزار همسایه افغانستان همچون جمهوری اسلامی ایران با اشتراکات مهم فرهنگی و دینی و مرزهای مشترک طولانی، دراین نشست ها حضور قابڶ قبول ندارد، این درحالی است که کشور پاکستان با تمام جنایاتش، از تمویل، تجهیز و حمایت همه جانبه طالبان گرفته تا موشک باران شهرهای مرزی افغانستان در همه نشستهای به اصطلاح صلح افغانستان حضور پررنگ داشته هیچگونه توبیخ، تنبیه وملامتی برای جنایاتش لحاظ نگردیده است!

برای جلوگیری از فجایع، «حساسیت به واژه‌ها» می‌تواند ما را از یک انسان میان‌مایه و فاقد تفکر به انسانی اندیشمند تبدیل کند. به لطف هانا آرنت و تحلیل و بررسی جسورانه او از شخصیت «آدلف آیشمن» اکنون فهم ما نسبت به بسیاری از فجایع و جنایات انسانی که در بستر فضای توتالیتر و حاکمیت ایدئولوژی به‌وقوع می‌پیوندد، دقیق‌تر و عمیق‌تر شده است. شخصیت آیشمن و تجربه‌ی زیسته‌ی او در برهه‌ای از تاریخ و صد البته ذهن نقادانه و کاوشگر آرنت، این امکان را به ما داد تا بتوانیم درباره‌ی ابعاد یکی از وحشتناک‌ترین جنایات بشری پس از جنگ جهانی دوم به تحلیل و بررسی بنشینیم.

در وضعیت آیشمن، انسان زیر چرخ‌های توتالیتاریسم، ایدئولوژی و دیوان‌سالاری، اراده و تخیلش از بین می‌رود. انسان تنها در فرم، انسان است. در وضعیتِ آیشمن، انسان هم قربانی است و هم قربانی‌کننده. آیشمن فردی عادی و عضو حزب نازی بود. کسی که مسئول اتاق‌های گاز کشتار یهودیان در اردوگاه‌های نازی بود. هانا آرنت، روایت مسلط درباره‌ی آیشمن که او را هیولایی بدذات و موجودی فطرتا شیطانی معرفی می‌کرد با پرسش مواجه کرد.

سال ۱۹۶۱، مردم دنیا منتظر محاکمه هیولایی بودند که مسئول مرگ هزاران انسان یهودی به دست ماشین کشتار فاشیسم بود. برخلاف آنچه که مردم تصور می‌کردند، فردی که در دادگاه مقابل همگان حاضر شده بود، یک آدم معمولی و ساده بود. این مسأله برای بسیاری قابل درک نبود. آن‌ها از خود می‌پرسیدند چطور این فرد توانسته بدون هیچ‌گونه احساس ندامت و پشیمانی، هزاران انسان را به کام مرگ بفرستد. همان‌طور که گفتم به لطف نگاه منتقدانه آرنت، اکنون ما می‌دانیم که معمولی‌بودن و ساده‌بودن یک فرد نمی‌تواند دلیلی بر رخ‌ندادن فاجعه به‌دست او باشد.

آرنت که در تمام دادگاه‌های آیشمن، شرکت کرده بود و تمام پرونده‌های مرتبط با او را در هنگام محاکمه و قبل از آن مطالعه کرده بود، درباره‌ی آیشمن می‌گوید او مأموری مطیع و وظیفه‌شناس بود که عامل مرگ میلیون‌ها انسان شده بود. چه چیزی باعث شده بود که آیشمن این‌قدر وظیفه‌شناس باشد و هیچ شکی در اجرای وظیفه‌اش نداشته باشد و بتواند به‌راحتی با مرگ هزاران انسان کنار بیاید؟ پاسخی که آرنت به آن می‌دهد «نیندیشیدن» است.

«بونگ جون- هو» فیلم‌ساز کوریایی در یکی از شاهکارهای تاریخ سینما یعنی فیلم «Memories of Murder» از زوایه خود به همین موضوع می‌پردازد که چگونه فاجعه توسط یک انسان معمولی به‌وقوع می‌پیوندد. «خاطرات قتل» فیلمی به کارگردانی او که داستان آن در یکی از روستاهای کوریای جنوبی اتفاق می‌افتد. چندین قتل مشابه در روستا اتفاق می‌افتد. قربانیان زنانی جوان هستند که به شیوه‌ای مشابه و خاص کشته می‌شوند. با توجه به بی‌تجربگی پولیس محلی، کارآگاهان نمی‌توانند قاتل را پیدا کنند. سال‌ها بعد یکی از کارآگاهان محلی (پارک) که اکنون در شهری دیگر زندگی می‌کند، دوباره به صحنه‌ی اولین قتل در روستا، بازمی‌گردد. همچنان که پارک در حال مشاهده و کنجکاوی دوباره‌ی صحنه‌ی جرم است، دختری خردسال به او نزدیک می‌شود و دلیل رفتار کارآگاه را می‌پرسد. کارآگاه پاسخی می‌دهد و از دختر علت پرسش او را جویا می‌شود.

دختربچه می‌گوید چند وقت پیش هم فرد دیگری را این‌جا دیدم که او هم داخل همین کانال آب را نگاه می‌کرد. کارآگاه پارک از دخترک می‌پرسد چرا آن شخص به داخل کانال نگاه می‌کرد؟ دخترک در جواب می‌گوید «آن مرد به او گفته که سال‌ها پیش او در این محل، کاری کرده و حالا برگشته تا دوباره این کانال را ببیند». کارآگاه از پاسخ دختر تکان می‌خورد و از دخترک درباره‌‌ی قیافه و ظاهر فرد سوال می‌کند. دختر در پاسخ می‌گوید «چهره‌اش کاملا معمولی و عادی بود.»

در یک نمای بسته، کارآگاه به دوربین نگاه می‌کند و به چشمان تمام مخاطبان خیره می‌شود. «بونگ جون- هو» در پایان می‌گوید قاتل، لزوما یک هیولا، شیطان و یا موجودی غیرطبیعی نیست. بلکه می‌تواند هرکسی با هر ظاهری باشد. این در حالی بود که کارآگاه قصه در ابتدای فیلم به‌دنبال افرادی می‌گشت که ویژگی‌هایی غیرطبیعی داشتند. مثلا او به‌دنبال یک منحرف جنسی به‌عنوان قاتل بود.

تصور این‌که شما وارد یک مرغداری شوید و صدها مرغ را به گلوله ببندید، دشوار است. از این دشوارتر تصور فردی است که وارد مسجد می‌شود و نمازگزاران را به رگبار می‌بندد. وحشتناک‌تر، تصور افرادی است که به زایشگاهی در یک منطقه‌ی محروم وارد می‌شوند و ده‌ها طفل تازه به‌دنیاآمده، مادران آن‌ها و پرستاران را به گلوله می‌بندند. همچنین تصور انتحار و انفجاردادن تظاهرات‌کنندگانی که خواسته‌شان تأمین عدالت و برق است نیز به‌شدت دشوار است. اما واقعیت این است که تمام این فجایع در فضای افغانستان اتفاق افتاده‌اند و بیم آن می‌رود که دوباره تکرار شوند. پرسش این است که چگونه فجایعی در این حد خشن و وسیع، همه‌روزه توسط گروه‌های بنیادگرایی همچون طالب و داعش اتفاق می‌افتد؟ پاسخی که من علاقه‌مندم به آن بدهم این است که این فجایع به کمک «وارونه‌سازی واژه‌ها، ساده‌سازی کلمات و تفسیر دیگرگونه از مفاهیم زبانی» اتفاق می‌افتد.

نظام‌های بنیادگرا و ایدئولوژیک افرادی فاقد اندیشه و تفکر خلق می‌کنند. افرادی که در خدمت این نظام است. در این نوع نظام‌ها کلمات و زبان به نفع ایدئولوژی و تسلط گروه‌های سلطه‌گر عمل می‌کند. زبان و کلمات در چنین نظام باژگونه عمل می‌کند. واژه‌هایی چون جنگ، خشونت، انفجار و انتحار تقدس می‌یابد. در یک فرایند تغییر معناشناختی، بسیاری از واژه‌ها در چارچوب زبانیِ مورد علاقه‌ی گروه‌های بنیادگرا و ایدئولوژیک دیگرگونه تفسیر، بازسازی و ساده‌سازی می‌شود.

نتایج یک پژوهش توسط بندورا، استاد دانشگاه استنفورد نشان می‌دهد که انسان‌ها اغلب دست به اعمال زشت، نمی‌زنند مگر آن‌که جنبه‌های غیراخلاقی آن اعمال را برای خودشان توجیه کرده باشند. بندورا برای اثبات فرضیه‌اش، شش سازوکار شناختی- روانی برای مشروعیت‌دهی ذهنی در این خصوص معرفی می‌کند که یکی از آن‌ها «تلطیف واژگانی» است. در فرایند «تلطیف واژگانی» یک عمل غیراخلاقی با کلماتی تلطیف‌شده و متفاوت به‌کار می‌رود تا از زشتی آن کاسته شود؛‌ چنان‌که فاشیست‌ها کشتار یهودیان را «پاکسازی اروپا» می‌نامیدند. همان‌طور که داعش و طالب مرگ قربانیان، زنان و کودکان و فرد انتحارکننده را توجیه می‌کند. «بهشت، عملیات شهادت‌طلبانه، جهاد، شهادت در راه خدا، مبارزه با کفار و …»

آنچه که در فرایند «تلطیف واژگانی» اتفاق می‌افتد این است که زهر عمل یا جنایت توسط دستگاه زبانی، گرفته می‌شود. به همین دلیل است که سرباز طالب و داعش به‌جای احساس پشیمانی و ندامت از جنایت و عمل ضدانسانی که مرتکب شده‌اند، احساس رضایت و خشنودی می‌کنند. چرا که در فرایند تلطیف واژگانی، جنایت‌کاران حساسیت خود را به کلمات و واژه‌ها از دست می‌دهند. دنیا پر است از آدم‌های معمولی و ساده مانند آیشمن و سرباز طالب و داعش. جنایت‌های هولناک بشری در مقیاس‌های وسیع، بیشتر وقت‌ها به دست همین آدم‌های به‌شدت معمولی و میان‌مایه رخ داده است.

حسین علی کریمی

زنان عضو مجلس شورای عربستان از مشارکت زنان افغان در روند صلح این کشور حمایت می‌کنند.

روز، چهارشنبه (۱۱ حمل) نخستین جلسه بین نمایندگان زن پارلمان افغانستان و نمایندگان زن مجلس شورای عربستان سعودی از طریق ویدیو کنفرانس برگزار شد.

در این جلسه که به ابتکار وزارت امور خارجه افغانستان و سفارت این کشور در ریاض برگزار شد، شماری از نمایندگان زن و فعالان حقوق زنان افغان حضور داشتند.

سی عضو مجلس ۱۵۰ نفری مشورتی عربستان سعودی، زن هستند.

در خبرنامه وزارت خارجه افغانستان آمده ناهید فرید رئیس کمیسیون امور زنان و حقوق بشر مجلس نمایندگان افغانستان دستاوردهای زنان افغانستان در جریان دو دهه اخیر را برشمرده و خواستار حمایت زنان عضو مجلس شورای عربستان سعودی از زنان افغانستان در روند صلح شد.

در این جلسه، سامیه بخاری، عضو کمیته دوستی میان پارلمانی افغانستان و عربستان سعودی، مستوره الشمری، عضو کمیته امنیتی مجلس شورای عربستان سعودی، هدا احلیسی عضو کمیته روابط خارجی مجلس شورای عربستان سعودی صحبت کردند.

آنها بر نقش زنان افغان در نظام آینده این کشور، حضور پررنگ و معنادار در گفتگوهای صلح به‌ویژه نشست آتی در ترکیه را با اهمیت خواندند.

قرار است در هفته‌های آینده نشست مقام‌های ارشد دولت افغانستان و طالبان در استانبول برگزار شود.

در نشست قبلی صلح افغانستان در مسکو تنها یک زن، حبیبه سرابی، یکی از ۴ زن عضو هیات مذاکره کننده افغانستان، با طالبان دعوت شده بود که اعتراض فعالان زن و نهادهای بین المللی حقوق بشر را برانگیخت.

سال گذشته نیز از طریق ویدیو کنفرانس نمایندگان زن در پارلمان افغانستان با نمایندگان زن در مجلس شورای اسلامی ایران در مورد مطالبات زنان در صلح با طالبان صحبت کرده بودند.

در آن نشست نیز نمایندگان زنان مجلس ایران با تاکید بر “خروج مسئولانه نیروهای خارجی از افغانستان” حضور زنان در آینده کشور را حق طبیعی، انسانی و اسلامی آنان دانسته، حمایت خویش را از حفظ حقوق بشر، حقوق زنان، حقوق کودکان در افغانستان اعلام کردند.

 فرستاده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان، چهارشنبه‌شب(۱۱حمل) با اعضای هیئت مذاکره کننده دولت افغانستان در قطر رایزنی کرد.
گفته شده دو طرف روی موضوعات امنیتی و سیاسی گفت‌وگو و در مورد موفقیت نشست استانبول و ختم جنگ در افغانستان و صلح دائمی تبادل نظر نمودند.
در این دیدار، هیئت صلح افغانستان از عزم جامعه جهانی و اجماع منطقه‌ای برای رسیدن به صلح سراسری و پایان جنگ در افغانستان ابراز خرسندی نمود.
پیش از این زلمی خلیلزاد سفری به ترکیه داشت، پس از بازگشت به قطر با هیئت گروه طالبان نیز دیدار کرده و کارشناسان می‌گویند که دیدارهای اخیر او با هیئت دو طرف، مرتبط به نشست صلح ترکیه است.

عبدالظاهر فیض زاده والی جدید التقرر ولایت غور رسماً توسط محمد سرور جوادی معین پالیسی و مسلکی اداره مستقل ارگانهای محلی، به مسولین دولتی و مردم ولایت غور معرفی و کارش را آغاز کرد.

در برنامه معرفی والی تازه غور، مسوولین ملکی و نظامی، رئیس و اعضای شورای ولایتی، متنفذین، بزرگان قومی، جوانان، فعالین مدنی و رسانه ها حضور داشتند.

محمد سرور جوادی، ضمن قرائت حکم مقام عالی ریاست جمهوری در مورد تقرری والی جدید غور، از کارکرد و عرضه خدمات برید جنرال نور محمد کوهنورد والی اسبق ولایت غور اظهار سپاس و قدر دانی کرد.

در همین حال آقای جوادی، پیرامون راه حل ها جهت مشکلات مردم صحبت کرد و آنان را به همدیگر پذیری، اتحاد، اتفاق و وحدت فرا خوانده تا اینکه معضلات در سطح ولایت حل گردد.

عبدالظاهر فیض زاده والی جدید التقرر ولایت غور از اعتماد دولت مرکزی و حضور هیات همراه شان و مردم ولایت غور اظهار قدردانی نموده و پلان ها و برنامه های کاری خویش بحیث والی با مردم شریک کرد.

منیژه باختری، سفیر افغانستان در آژانس بین المللی انرژی اتمی روز گذشته (سه‌شنبه دهم حمل) استوارنامه خود را به رافائل گروسی دبیرکل آژانس تقدیم کرد.

خانم باختری از شروع همکاری‌های فناوری میان افغانستان و آژانس بین المللی انرژی اتمی خبر داد.

باختری پیش از این سال ها به عنوان مسئول در پست های مختلف از جمله سفیر افغانستان در ناروی و وزارت امور خارجه ایفای وظیفه کرده است.

همچنان در تویت این تیم آمده در ملاقات میان ستانکزی و جنرال میلر، وضعیت امنیتی افغانستان و مذاکرات صلح به بحث گرفته شد. جزئیات بیشتر در این مورد داده نشده است.

هیات مذاکره کننده دولت افغانستان از سپتمبر ۲۰۲۰ به این‌ سو سرگرم گفتگوهای صلح با نماینده‌های گروه طالبان در قطر است.

هرچند با وصف این گفتگو ها از سطح خشونت ها و ترور های هدفمند در افغانستان کاسته نشده و همواره طالبان دست داشتن را در این ترور ها رد می کنند.

مهمترین اقدام آمریکا در سیاست خارجی خود در قبال منطقه غرب آسیا را می‌توان نقش این کشور در انعقاد توافقات موسوم به ابراهیم دانست که موجب عادی‌سازی روابط اسراییل با کشورهای بحرین و امارات شد و سودان و مراکش نیز در ادامه به این جرگه پیوستند. اقدامات دولت ترامپ را می‌توان در راستای تلاش برای ایجاد جبهه‌ای واحد از اسراییل و کشورهای عربی در مقابل ایران دانست. البته با وجود تلاش‌های بسیار، عربستان از عادی‌سازی روابط خود با اسرائیل در مقطع فعلی سرباز زده است و به احتمال زیاد در انتظار گرفتن امتیازهای بیشتر از سوی اسراییل است. به نظر می‌رسد دولت بایدن با وجود اعلام حمایت از این فرایند، عادی‌سازی روابط را در اولویت برنامه‌های خود لحاظ نکرده و اساساً ضرورتی در ایجاد اتحادی در برابر ایران در منطقه احساس نمی کند.

رویکرد دولت ترامپ در قبال ایران در سال ۱۳۹۹ را می‌توان تداوم روند سال‌های گذشته در پیگیری سیاست فشار حداکثری دانست. دولت ترامپ در این سال سعی کرد حتی از مکانیسم تعبیه شده در توافقی که خود از آن خارج شده بود برای بازگشت تحریم‌های سازمان ملل استفاده کند که با عدم همراهی اروپا روبرو شد. در نهایت، بایدن نیز ادعای دولت آمریکا در فعال‌سازی مکانیسم ماشه را پس‌گرفت. با این وجود در حالی که اعضای تیم سیاست خارجی بایدن پیش از پیروزی در انتخابات وعده بازگشت سریع آمریکا به برجام را داده بودند، تحولات پس از روی کار آمدن دولت بایدن نشان می‌دهد این دولت مایل به بازگشت به برجام بدون گرفتن امتیاز از ایران نیست. دولت بایدن اعلام کرده است که به دنبال اصلاح برجام و گفتگو در رابطه با موضوعات موشکی و منطقه‌ای است و به نظر می‌رسد مایل است اهداف خود را بدون تعجیل و به مرور زمان پیش برد. توافق ایران با آژانس در آستانه توقف اجرای پروتکل الحاقی نیز به این روند کمک کرده است.

در عرصه خارجی، دولت ترامپ با وجود تشدید فشار بر ایران در ابعاد اقتصادی و امنیتی، به اهداف اعلام‌شده خود یعنی رسیدن به توافق هسته‌ای جدید و ایجاد محدودیت‌های منطقه‌ای و موشکی دست نیافت

همانگونه که در سند مقدماتی امنیت ملی آمریکا که اخیراً منتشر شد اشاره شده است، این کشور به دنبال مقابله با روسیه و چین در زمینه‌های اقتصادی، نظامی، امنیتی و تهدیدات سایبری است. آمریکا در این راستا نیازمند همراهی متحدان خود در اتحادیه اروپاست اما رویکرد دولت سابق آمریکا مسیر دشواری را پیش‌روی دولت بایدن قرار داده است. توافق جامع اقتصادی اتحادیه اروپا و چین علی‌رغم درخواست تیم بایدن برای به تعویق‌انداختن آن به امضا رسید. آلمان نیز با وجود مخالفت آمریکا همچنان به دنبال پیگیری پروژه خط لوله انتقال گاز از روسیه است. مواردی از این دست، پیچیدگی روابط آمریکا و اروپا در مقابل چین و روسیه را نشان می‌دهد.

داکتر عبداللطیف نظری

 منبعی می گوید اختلافات میان عبدالله و غنی بر سر برکناری وزیر امور داخله به گونه ای حل شده که عبدالله در ازای وزارت داخله، وزارت خارجه را تحویل می گیرد.

میان عبدالله و غنی (دو نامزد پیشتاز انتخابات گذشتۀ ریاست جمهوری)، بر سر نتایج این انتخابات کشمکش به میان آمد و قدرت از طریق یک تفاهم سیاسی تقسیم شد. بر اساس این تقسیم، وزارت امور داخله به تیم عبدالله و وزارت امور خارجه به تیم غنی رسید.

رئیس جمهور، در تاریخ ۲۹ ماه حوت سال گذشته، مسعود اندرابی وزیر امور داخلۀ کشور را از وظیفه برکنار و به جای وی، حیات الله حیات را در این وزارت منسوب کرد. اما عبدالله با این فیصله مخالفت کرد و تاکید نمود این کار، خلاف تفاهم سیاسی و بدون کدام علت و مشوره صورت گرفته است.

میر رحمان رحمانی رئیس ولسی جرگه، در اشاره به سقوط هلیکوپتر اردوی ملی از سوی افراد مسلح غیر مسئول قوماندان علیپور در بهسود ولایت میدان وردک، گفت علیپور به ضمانت سرور دانش معاون دوم رئیس جمهور آزاد شده است، مصروف فعالیت های غیرقانونی است؛ اما رئیس جمهور به عوض دستگیری موصوف، مسعود اندرابی وزیر پیشین امور داخله را از وظیفه برکنار کرده است.

یک منبع نزدیک به حکومت، امروز به آژانس خبری پژواک گفت مشکل ذکر شده بین عبدالله و غنی حل شده است.

وی افزود رئیس جمهور در بدل وزارت داخله، به عبدالله وزارت خارجه را پیشنهاد کرده است، که از سوی عبدالله پذیرفته شده و ادیب فهیم را به حیث وزیر وزارت خارجه نامزد کرده است.

منبع گفت عبدالله قبل از این، سید منصور سادات نادری و مصطفی مستور را به وزارت خارجه پیشنهاد کرده بود؛ اما بعداً دو جانب موافقه کردند ادیب فهیم را در این وزارت نامزد نمایند.

ادیب فهیم پسر مارشال محمد قسیم فهیم معاون رئیس جمهور قبلی است که در سال ۱۳۶۴ در ولایت پنجشیر متولد شده است. مارشال فهیم عضو کلیدی حزب جمعیت اسلامی بود و عبدالله نیز عضویت این حزب را دارد.

بر اساس گزارشات، ادیب فهیم از پوهنځی روابط بین المللی پوهنتون شارجه در امارات متحدۀ عربی فارغ شده و ماستری اش را در نیویارک در بخش پالیسی و ادارۀ عمومی طی کرده است. ادیب به حیث معاون امنیت ملی و معاون ریاست اقتصادی وزارت امور خارجه نیز ایفای وظیفه نموده است.

مجیب الرحمن کریمی مشاور مطبوعاتی شورای عالی مصالحۀ ملی، در این مورد گفت عبدالله عبدالله در خارج بود و فکر نمی کند چنین کاری صورت گرفته باشد.

این سفارت روز گذشته (سه ‌شنبه،۱۰ حمل) با نشر اعلامیه‌ای گفت: « هیئت مذاکره کنندهٔ دولت افغانستان از رهگذر این نشست می‌توانند تلاش‌های مثمری برای ختم جنگ و آتش‌بس در افغانستان داشته‌ باشند.»

به نقل از این اعلامیه، نشست استانبول، مذاکره‌کنندگان افغان را کمک خواهد کرد تا روند کفتگو‌های صلح را سرعت ببخشند.

این اعلامیه می‌افزاید نشست استانبول روند صلح دوحه را تکمیل خواهد کرد.

بر اساس این اعلامیه، نشست استانبول به رهبری دولت افغانستان و حمایت مقام‌های ارشد جامعهٔ جهانی برگزار خواهد شد.

از سویی‌هم، مقام‌های آمریکایی و ترکی در پیوند به آجندا، اهداف و زمان برگزاری این نشست با هم بحث و گفتگو کردند.

در عین‌ حال، داکتر عبدالله، رییس شورای عالی مصالحهٔ ملی چند روز قبل در صحبتی با شبکهٔ بی‌بی‌سی فارسی در رابطه به برگزاری نشست استانبول ابراز خوشبینی کرده بود.

رییس‌شورای عالی مصالحهٔ ملی افزود نشست استانبول سرنوشت صلح افغانستان را رقم خواهد زد.

اشتراک‌کنندگان نهمین نشست قلب آسیا – پروسۀ استانبول در اعلامیۀ پایانی این نشست خواستار برقراری آتش‌بس فوری و پایدار در افغانستان شدند.

این اعلامیه امروز (چهارشنبه، یازدهم حمل) از سوی وزارت خارجۀ کشور منتشر شده است. در این اعلامیه پایان یافتن حمله‌های هدف‌مند و برقراری آتش‌بس فوری در افغانستان برای پیشرفت روند جاری صلح ضروری توصیف شده است.

در این اعلامیه همچنان آمده است روند جاری صلح در افغانستان به ویژه تلاش‌های دیپلماتیک پسین باید جنگ جاری در این کشور را پایان دهد و به صلح دایمی منجر شود. اشتراک‌کننده‌گان این نشست تأکید می‌ورزند که صلح دایمی در افغانستان زمینه‌ساز ثبات در منطقه است و از این‌رو، همۀ کشورهای منطقه باید از برقراری صلح در این کشور حمایت کنند.

بخشی از این اعلامیه به ادامۀ روابط طالبان با گروه‌های تروریستی و دست داشتن این گروه در حمله‌های هدف‌مند اشاره دارد. بر اساس این اعلامیه، بررسی‌های سازمان ملل متحد نشان می‌دهد که طالبان روابط نزدیک خود را با القاعده حفظ کرده‌اند. اعضای این نشست از طالبان همچنان می‌خواهند که روابط خود را با گروه‌های تروریستی قطع کنند و به تعهدات خود در روند صلح پایبند بمانند.

بر اساس اعلامیۀ پایانی نشست دوشنبه، طالبان و سایر گروه‌هایی که در حمله‌های هدف‌مند در افغانستان نقش دارند نیز باید هرچه زودتر به این حمله‌ها پایان دهند.

گفتنی است که نهمین نشست قلب آسیا – پروسۀ استانبول با میزبانی مشترک افغانستان و تاجیکستان دیروز در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان دایر شد. نماینده‌گان ۱۳ کشور منطقه‌یی به شمول پاکستان، هند، ایران و چین در این نشست اشتراک کرده بودند.

رییس جمهور غنی در سخنرانی اش در نهمین کنفرانس کشور های قلب آسیا در شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان یک بار دیگر بر انتقال قدرت از طریق انتخابات تاکید کرده گفت انتخاباتی که در نتیجه گفت‌وگوهای صلح برگزار می‌شود باید طبق قانون اساسی، سراسری، عادلانه و شفاف باشد و جامعه جهانی بر آن نظارت کند.

نهمین کنفرانس کشور های قلب آسیا روز سه‌شنبه (۱۰حمل) در شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان برای یک روز برگزار شد. رییس جمهور غنی در سخنرانی اش در این نشست در خصوص روند صلح افغانستان گفت صلح برای افغانستان یک آرزو نه بلکه یک ضرورت است و افغانستان با متحدین خود به دنبال یک راه حل و دستیابی به صلح می باشد.

او ابراز امیدواری کرد «خشونت و زورگویی» در افغانستان خاتمه داده شود.

غنی همچنان بر آتش‌بس سراسری تاکید کرده افزود بر این آتش‌بس نیز باید نهادهای بین المللی نظارت کنند.

رییس جمهور ضمن قدردانی از شرکت‌کنندگان نشست قلب آسیا و جامعه جهانی برای حمایت از روند صلح در افغانستان، صلح و ثبات در کشور را به معنای صلح و ثبات در منطقه خواند و خاطرنشان کرد: «تامین صلح و ثبات در افغانستان به مانند اکسیجن برای همه ما مهم است.»

غنی با بیان اینکه مردم افغانستان از ۴۲ سال بدینسو حق شان برای صلح را به دست نیاورده اضافه کرد: «من نمی توانم درد و رنج مردم و نیروهای امنیتی و دفاعی خویش را که همه روزه بخاطر وطن قربانی میدهند، به کلمات بیان کنم. ادامه جنگ و خشونت برضد منافع ما بوده و از آن باید رهایی یابیم.»

او در ادامه سخنان اش گفت سرحدات میان افغانستان و تاجیکستان منحیث نمونه همکاری متقابل تبدیل شده طرح ها باید موجب رفاه و آسایش مردمان دو کشور و منطقه شود.

رییس جمهور غنی تصریح کرد که افغانستاان نقش خود را منحیث چهار راه آسیا و محل تلاقی این قاره ایفا می کند و آماده است تا در زمینه راه اندازی و عملی نمودن پروژه های منطقوی همکاری کند.

آقای غنی پیش از این نیز از برگزاری انتخابات زود هنگام خبرداده گفته بود حاضر نیست به جز از راه انتخابات قدرت را انتقال دهد.

کنفرانس کشور های قلب آسیا

کنفرانس کشور های قلب آسیا برای یک روز به میزبانی مشترک وزیران خارجه‌ی افغانستان و تاجیکستان و در حضور رییسان‌جمهور دو کشور برگزار شد.

در این کنفرانس وزیران خارجه ۱۳ کشور منطقه نیز  شرکت کرده بودند.

امام علی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان نیز در این نشست گفت طرفدار صلح و ثبات افغانستان است. به گفته او استقرار صلح و ثبات در منطقه به صلح و ثبات در افغانستان وابسته است.

امام علی رحمان تاکید کرد: «مردم افغانستان در اثر جنگ و جدال تحمیلی که عامل آن مداخلات بیرونی است و همه روزه رنج می برند، مایه نگرانی همه ما است و کشورهای منطقه نباید افغانستان را در چالش های تحمیل شده، تنها بگذارد.»

شاه محمود قریشی، وزیر امور خارجه پاکستان نیز در این نشست گفت یک فرصت تاریخی برای صلح در افغانستان فراهم شده است اما این روند با چالش هایی روبه رو است.

قریشی افزود: «ما همواره نسبت به نقش مخربین هم در داخل و هم در بیرون از افغانستان هشدار داده ایم. ما از ادامه خشونت‌ها در افغانستان… نگران هستیم.»

محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران با تاکید بر خروج مسوولانه نیروهای خارجی از افغانستان در این نشست گفت: «مهم است که جامعه بین المللی مراقبت نماید که کنش گران خارجی برای اهداف سیاست داخلی خود آینده افغانستان را به مخاطره نیندازند.»

وزیر خارجه ایران افزود کشورش بر نقش شفاف سازمان ملل متحد و خروج مسوولانه نیروهای خارجی از افغانستان، تأکید می کند.

به گفته او همه باید در خصوص تلاش داعش برای به کار گیری عناصر افراطی مذهبی جهت تغییر منازعات مذهبی و قومی در افغانستان هوشیار باشند.

قرار است در پایان نشست وزرای خارجه قلب آسیا اعلامیه ای نیز از سوی وزرای خارجه کشور های عضو منتشر شود.

نظر علی واحدی معاون ریاست عمومی امنیت ملی در نشست پاسخ‌گویی نهادهای امنیتی به مجلس سنا، هشدار می‌دهد اگر روند صلح نتیجه ندهد، نیروهای دولتی در برابر طالبان در میدان جنگ زورآزمایی خواهند کرد.
مجلس سنا روز سه‌شنبه(۱۰ حمل) مسئولان نهادهای امنیتی را در ارتباط با بدتر شدن اوضاع امنیتی در کشور به این مجلس فراخواند.
معاون ولایتی ریاست عمومی امنیت ملی گفت استخبارات پاکستان فرماندهان نظامی گروه طالبان را به منظور راه‌اندازی جنگ بهاری در کشور به شهر پشاور فراخوانده است.
آی‌اس‌آی همواره از سوی مقام‌های حکومتی و برخی از سیاسیون افغانستان متهم به پشتیبانی از گروه‌های هراس‌افکن به ویژه گروه طالبان شده است. اما دولت پاکستان پیوسته این ادعاها را رد کرده است.
در همین حال، وزارت‌های دفاع ملی و داخله با اشاره به تهدیدهای امنیتی می‌گویند اطلاعات امنیتی نشان می‌دهد هراس‌افکنان در تلاش سقوط مراکز ولایت‌ها اند.
افزایش روز افزون تلفات نیروهای دولتی در میدان‌های جنگ، ترورهای هدفمندانه در شهرهای بزرگ و جرم‌های جنایی از نگرانی‌های سناتوران به شمار می‌رود.

 امام علی رحمان، رییس جمهور تاجیکستان در نهمین نشست وزیران خارجه «قلب آسیا – پروسه استانبول» گفت قضیه افغانستان راه حل نظامی ندارد.

نهمین نشست وزیران خارجه «قلب آسیا – پروسه استانبول» روز سه‌شنبه، دهم حمل در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان برگزار شده است.

امام‌ علی رحمان که از نخستین سخنرانان این نشست بود، گفت تجربه تلخ جنگ و خشونت در طول چهل سال اخیر در افغانستان نشان می‌دهد که این جنگ راه حل نظامی ندارد.

رییس جمهور تاجیکستان افزود که کلید راه حل مساله افغانستان، در دیپلماسی و توافق‌ سیاسی و اندیشیدن راه‌های معاصر به هدف تأمین رشد اقتصادی و اجتماعی نهفته است.

رحمان از فعالیت‌های تروریستی، افراط‌گرایی و جرایم سازمان‌یافته فراملی و قاچاق مواد مخدر در افغانستان ابراز نگرانی کرد و گفت که گروه‌های تروریستی و افراط‌گرا وضع را در قلمرو افغانستان به منظور دست‌یابی به اهداف تروریستی خود پیچیده کرده‌اند.

امام علی رحمان تأکید کرد که این کشور از موضع جمهوری اسلامی افغانستان در مذاکرات بین‌الافغانی برای تأمین صلح در کشور حمایت می‌کند.

رییس جمهور تاجیکستان هم‌چنان گفت که در مذاکرات بین‌الافغانی منفعت همه مردم افغانستان باید در نظر گرفته شود و تقدیر و سرنوشت آینده کشور به دست افغان‌ها رقم بخورد.

رحمان از جامعه جهانی و کشورهای دخیل در روند صلح افغانستان خواست که در شرایط کنونی از مردم افغانستان دستگیری کنند.

رییس جمهور تاجیکستان وضع کنونی افغانستان را با شرایط مصالحه کشورش مقایسه کرد و از نقش برهان‌الدین ربانی، رییس جمهور پیشین و احمدشاه مسعود، وزیر دفاع آن دوران به نیکویی یاد کرد.

 او گفت که اولین مذاکرات بین‌ تاجیکان در کابل برگزار شد و آخرین دور این مذاکرات که منجر به امضای توافق‌نامه سال ۱۹۹۷ میلادی شد، نیز در یک مسجد در دهکده‌ای در تالقان برگزار شده بود.

امام علی رحمان با بیان این که تاجیکستان این روزها را پشت سر گذاشته است، افزود که سرانجام جنگ‌ها آشتی است.

رحمان هم‌چنان گفت که کشورش تجربه غنی در بخش مصالحه دارد و آماده است که با افغانستان در این بخش همکاری کند.

رییس جمهور تاجیکستان از جامعه جهانی و این کشورها خواست که به مردم افغانستان «کمک بی‌غرض» کنند.

او اظهار امیدواری کرد که نهمین نشست وزیران خارجه قلب آسیا – پروسه استانبول نتیجه ملموس را در پی داشته باشد.

 بخش دیگر سخنرانی رییس جمهور تاجیکستان به روابط و مسایل منطقه‌ای اختصاص یافته بود.

سیدانور رحمتی، والی بامیان با ارسال یک نوار صوتی امروز (سه‌شنبه، ۱۰ حمل) به رسانه‌ها گفت لحظاتی پیش عملیات پاک‌سازی ولسوالی جلریز ولایت میدان وردک از وجود طالبان از زمین و هواز آغاز شده است.

ولسوالی جلریز که به نام دره میدان نیز شهرت دارد، پس از سقوط حاکمیت طالبان همواره یکی از مسیرهای خطرناک برای مسافران مناطق مرکزی کشور بوده است.

در سال‌های گذشته صدها غیرنظامی و عمدتا دانشجوان مناطق مرکزی در این ولسوالی از سوی افراد گروه طالبان سر بریده شدند ویا با انفجار ماین‌های کنار جاده‌ای جان باختند.

سریال کشتار غیرنظامیان در این ولسوالی به اندازه‌ای بود که مردم مناطق مرکزی دره میدان را به نام «دره مرگ» نام‌گذاری کردند.

گفتنی است بخش‌های بیشتر ولسوالی جلریز ولایت میدان وردک از چندین سال به این طرف در تصرف گروه طالبان قرار دارد و دولت موفق به پاک‌سازی این ولسوالی از وجود جنگ‌جویان این گروه نشده است.

پیش از این وزارت دفاع ملی اعلام کرده بود نیروهای اعزامی ارتش به ولسوالی بهسود میدان وردک، علاوه از تامین امنیت این ولسوالی، مسیر این مناطق را نیز باز خواهند کرد.

شاه‌محمود قریشی، وزیر خارجۀ پاکستان می‌گوید اسلام‌آباد از یک افغانستان مستقل، متحد و دموکراتیک در روند صلح این کشور حمایت می‌کند.

آقای قریشی این مطلب را در دیدار با رییس‌جمهور غنی در حاشیۀ نهمین نشست قلب آسیا در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان مطرح کرد.

آقای قریشی اظهار داشت اسلام‌آباد از رسیدن افغانستان به هدف مطلوب در روند صلح حمایت می‌کند. به بیان او، اسلام‌آباد طرف‌دار حفظ استقلال، اتحاد گروه‌های سیاسی و ارزش‌های دموکراتیک در روند صلح افغانستان است.

وزیر خارجۀ پاکستان همچنان بر ضرورت کاهش خشونت و برقراری آتش‌بس در افغانستان تأکید دارد. به سخن آقای قریشی، پاکستان طرف‌دار پایان خشونت‌ها در افغانستان است.

این اظهارات وزیر خارجۀ پاکستان در حالی مطرح می‌شود که طرف‌های دخیل در روند صلح کشور قرار است تا کمتر از یک ماه دیگری در انقره، پایتخت ترکیه گردهم بیایند. این نشست برای آیندۀ افغانستان سرنوشت‌ساز خوانده می‌شود.