دسته: سیاست

 ریاست جمهوری امروز دوشنبه(۲۴ جوزا) در خبرنامه‌ای گفت مارکوس پوتزل نماینده ویژه آلمان برای افغانستان و پاکستان در دیدار با رییس جمهور اشرف غنی در خصوص روابط دوجانبه، مسایل منطقه‌ای و روند صلح افغانستان تبادل نظر کرد.
ریاست جمهوری جزئیات بیشتر در مورد این دیدار نداده است.
در همین حال، وزارت امور خارجه کشور در بیانیه‌ای می‌گوید محمد حنیف اتمر وزیر امور خارجه در دیدار با مارکوس پوتزل نمایندۀ آلمان برای افغانستان و پاکستان پیرامون روند صلح و همکاری‌های دو کشور پس از خروج نیروهای حمایت قاطع از افغانستان گفت‌وگو کرده است.
وزیر امورخارجه با قدردانی از حمایت و همکاری‌های آلمان، با اشاره به فصل جدید روابط میان افغانستان و جهان، بر اهمیت تداوم حمایت و همکاری‌های آلمان و سایر کشورهای عضو ناتو برای تقویت روند صلح افغانستان و حفظ و تقویت دستاوردهای مشترک دو دهۀ پسین تأکید کرده است.
مارکوس پوتزل نیز از تداوم حمایت و همکاری‌های کشور متبوعش از روند صلح و حفظ دستاوردهای دو دهۀ پسین افغانستان پس از خروج نیروهای حمایت قاطع، به وزیر امور خارجه اطمینان داد.

آقای خلیل‌زاد، در ادامه‌ی سفرهایش به کابل و منطقه، روز یک‌شنبه -۲۳ جوزا- در یک نشست خبری در نورسلطان، پایتخت قزاقستان، گفت برای دست‌یابی به صلح و پیش‌رفت در افغانستان، به گونه‌ی مشترک با سایر کشورها کار می‌کند.

او، در دیدار با مقام‌های قزاقستانی، از آن‌ها خواست در راستای برقراری صلح در افغانستان، هم‌کاری کنند.

آقای خلیل‌زاد هم‌چنان گفت در باره‌ی روند صلح افغانستان، به زودی با ضمیر کابلوف، نماینده‌ی ویژه‌ی روسیه در امور افغانستان، دیدار خواهد کرد.

دور جدید سفرهای زلمی خلیل‌زاد به کابل، دوحه و منطقه -۱۵ جوزا- آغاز شد و او در سفرش به کابل، با رییس‌جمهور غنی، عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی و شماری از چهره‌های سیاسی دیدار و گفت‌وگو کرد.

آقای استولتنبرگ امروز (دوشنبه، ۲۴ جوزا) پیش از آغاز رسمی نشست سران کشورهای عضو ناتو در بروکسل، همچنین گفته است که شماری از متحدان ناتو به‌شمول ایالات متحده‌ی امریکا و ترکیه در حال گفت‌وگوی مستقیم درباره‌ی حفظ یک میدان هوایی بین‌المللی در کابل هستند.

استولتنبرگ حفظ میدان هوایی بین‌المللی کابل را نه تنها برای متحدان ناتو مهم خوانده، بلکه گفته است که حفظ این میدان برای تمام جامعه جهانی، حضور دیپلماتیک و در عین حال ادامه‌ی کمک‌های انکشافی به افغانستان اهمیت دارد.

از سوی هم، او گفته است که ناتو مأموریت نظامی‌اش را در افغانستان پایان می‌دهد، اما حمایت‌های این سازمان از نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان ادامه می‌یابد.

استولتنبرگ توضیح داده است که بخشی از حمایت‌های سازمان ناتو از نیروهای افغان، از طریق حضور غیرنظامی و مشورت‌دهی به نهادهای امنیتی و دفاعی افغانستان انجام می‌شود.

او افزوده است: «ما به حمایت مالی از نیروهای امنیتی افغان نیز ادامه خواهیم داد. این تعهدی است که تمام متحدان ناتو داده‌اند.»

این درحالی است که سران کشورهای عضو ناتو امروز در بروکسل نشست دارند. در کنار دیگر موضوعات، مسایل مربوط به افغانستان نیز در محور بحث سران ناتو در این نشست قرار دارد.

رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهور ترکیه روز گذشته پیش از آن‌که استانبول را به مقصد بروکسل ترک کند، به خبرنگاران گفته بود که پس از خروج امریکا از افغانستان، ترکیه تنها کشور قابل اعتماد برای مدیریت مناسب وضعیت موجود خواهد بود.

قبل از این اظهارات اردوغان، گزارش شده بود که قرار است به دنبال خروج کامل نیروهای خارجی، ترکیه مسئولیت تأمین امنیت میدان هوایی بین‌المللی حامد کرزی را در کابل بر عهده بگیرد.

طالبان اما اعلام کرده است که حضور نظامیان خارجی در افغانستان تحت هر نامی، برای این گروه قابل قبول نیست.

مجلس اسراییل، یک‌شنبه‌شب -۲۳ جوزا- در یکی از جنجالی‌ترین نشست‌های خود با ۶۰ رای موافق در برابر ۵۹ رای مخالف اعضای حزب لیکود، احزاب مذهبی و راست متحد، توانست نخست‌وزیر جدید این کشور را انتخاب کند.

نفتالی بنت ۴۹ ساله، رهبری حزب تندرو یامینا را به عهده دارد و نخست‌وزیری او با یاییر لاپید، رهبر حزب یش آتید، به گونه‌ی چرخشی خواهد بود.

نفتالی بنت کار خود را در عرصه‌ی سیاسی به عنوان رییس‌ دفتر نتانیاهو آغاز کرد و بعدها مشاور، دست‌یار ارشد، رییس ستاد، وزیر آموزش و پرورش و وزیر دفاع در دولت بنیامین نتانیاهو بود.

نخست‌وزیر جدید اسراییل، پس از گرفتن رأی اعتماد از مجلس، در یک سخنرانی گفت که بنیامین نتانیاهو در چهار دور انتخابات گذشته، فورمولی را برای فروپاشی اسراییل فراهم کرد؛ اما دولت ایتلافی جدید با پیمان سیاسی، روش تازه‌ای پیشنهاد می‌کند.

سخنرانی آقای بنت با مخالت شماری از اعضای حزب لیکود و متحدین مذهبی مجلس روبه‌رو شد و از سوی حامیان نتانیاهو «خائن» خطاب شد.

پس از اعلام نخست‌وزیری نفتالی بنت، صدها تن از ساکنین پایتخت اسراییل، پایان نخست‌وزیری نتانیاهو را جشن گرفتند؛ اما شماری از متحدین مذهبی و حامیان بنیامین نتانیاهو در اورشلیم، با برگزاری جشن مذهبی دعا کردند که عمر دولت «خائن» کوتاه شود.

بنیامین نتانیاهو، از سال ۲۰۰۹ تا ۱۳ جون ۲۰۲۱ به عنوان نخست‌وزیر اسراییل کار کرد.

زلمی خلیل‌زاد، فرستاده ی ویژه ی آمریکا برای صلح افغانستان در دوام سفرهایش به منطقه روز گذشته در دیدار با مقام های قراقستانی در نور سلطان پایتخت قزاقستان خواستار همکاری این کشور به روند صلح افغانستان شده است.

در ادامه این سفر ها آقای خلیل‌زاد اخیرا از کابل، دوحه و شماری دیگر از پایتخت‌های منطقه بازدید و با مقام های برخی کشور ها دیدار های داشته است.

خلیل‌زاد افزود: “برای دستیابی به هدف صلح و پیشرفت در افغانستان ما با کشورهای دیگر مشترکا کار می‌کنیم. و من اینجا ام که خصوصا در این باره بحث و گفتگو کنم که امریکا و قزاقستان برای تقویت صلح که خصوصیت قزاقستان است، چگونه می‌توانند همکاری کنند و همچنین دربارۀ همکاری برای آیندۀ اقتصادی بهتر و کمک با مردم افغانستان.”

نمایندۀ خاص امریکا برای صلح افغانستان گفت که امریکا بعد از خارج کردن نیروهایش از افغانستان در کنار این کشور قرار خواهد داشت و برای صلح تلاش خواهد کرد.

غرب آسیا، تحولات ژئوپلیتیکی عمیقی را در طول دهه اول قرن بیست و یکم شاهد بود، که این امر با تغییرات ‌سریع در تعادل قدرت منطقه‌ای و تغییر در نقشه ائتلاف‌ها همراه شد. با تهاجم آمریکا به افغانستان و به دنبال آن حمله به عراق توسط ائتلاف بین‌المللی به رهبری آمریکا، اختلالی واضح در توازن قدرت منطقه‌ای به نفع اسراییل و افزایش بی‌سابقه قدرت و نفوذ ایران بویژه قدرت معنایی جمهوری اسلامی در منطقه رقم خورد. این امر در کنار شکست ایالات‌متحده آمریکا در به‌کارگیری ” قدرت سخت” در راستای نیل به نتایج سیاسی رضایت‌بخش، سبب شد تا بحث‌هایی مجدد پیرامون میزان اثربخش بودن “قدرت سخت” در تحقق اهداف سیاست خارجی قدرت‌های بزرگ و قدرت‌های منطقه‌ای مطرح شود. این تحولات، مفاهیم و اصطلاحات نسبتاً جدیدی مانند ” قدرت نرم” را وارد حوزه روابط بین‌الملل کرد. از طرفی، شکل‌گیری این تحولات منطقه‌ای در غرب آسیا، با روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه در ترکیه در سال ۲۰۰۲ هم‌زمان گردید. این امر درست یک‌سال پس از تأسیس این حزب در ترکیه به وقوع پیوست. حزبی که به‌سرعت از نگاه ملی و داخلی به سمت پیگیری سیاست‌های منطقه‌ای و بین‌المللی گرایش یافت و توانست از ” قدرت نرم” خود به شکلی فعال در فضای منطقه‌ای بهره گیرد. به‌رغم شروع انقلاب‌های عربی در پایان سال ۲۰۱۰، قدرت نرم ترکیه در سال‌های ابتدایی شکل‌گیری این انقلاب‌ها، بسیار فعال و اثرگذار بود، اما به دلیل وقوع برخی اتفاقات منطقه‌ای و بین‌المللی که جایگاه و توان اثرگذاری قدرت سخت را تقویت می‌نمود، به‌تدریج قدرت نرم ترکیه رو به ضعف و افول گزارد.

در این مقطع برخی مخاطرات ژئوپلیتیکی و ژئوامنیتی روزافزون، ترکیه را در موضع دفاعی قرارداد. به همین دلیل این کشور برای بازپس‌گیری جایگاه و نقش تأثیرگذار منطقه‌ای خود، تصمیم به استفاده از قدرت سخت در سیاست خارجی و امنیت ملی خود گرفت و سلسله عملیات‌هایی را در راستای تأثیرگذاری مجدد، احیای نقش منطقه‌ای و همچنین کاهش زیان‌های وارده به خود، انجام داد. اکنون ترکیه قصد دارد معطوف به اهداف فوق الذکر و در راستای توسعه نفوذ خود و رصد فضای افغانستان، امنیت میدان هوایی بین المللی کابل را در یک معامله جدید با امریکا، به عهده بگیرد. این در حالی است که طالبان در این باره به ترکیه هشدار داده است. واقعیت این است که طبق توافق نامه دوحه، ترکیه نیز باید نیروهای خود را همزمان با خروج امریکا و ناتو، از افغانستان خارج کند. زیرا نیروهای ترکیه در چارچوب ناتو در افغانستان حضور داشت. پس از خروج ناتو، تداوم حضور نیروهای ترک در افغانستان ناقض حاکمیت ملی بوده و در مغایرت با استقلال سیاسی افغانستان قرار دارد.

اما از زاویه دیگر تلاش ترکیه تنها به حضور در میدان هوایی کابل خلاصه نمی شود. ترکیه در تلاش است تا پس از خروج خارجی ها و نیروهای غربی، جایگاه عربستان سعودی را در افغانستان تصاحب کند. حقیقت منازعه و رقابت میان دو گفتمان «اخوانی» و «وهابی» صرفا دینی نبوده و در معنای مدرن، نقش دو جریان فکری یا جنبش سیاسی را دنبال می‌کنند تا با شعار مسئولیت پذیری اجتماعی و مدیریت افکار عمومی ملت‌های مسلمان، مشروعیت سیاسی لازم را برای تحقق اهداف سیاست خارجی متولیان خود به ارمغان آورند. گفتمان رسانه‌ای اخوان، کشیدن فرش از زیر پای ایدئولوژی وهابی بوده و از دهه هشتاد میلادی در رقابت برای کسب رهبری سیاسی ملت‌های سنی توانستند ضربه مهلکی به وهابیت وارد کرده و آن‌ها را در مقابل اراده و خواست سیاسیِ جهان تسنن و عرب قرار دهند. امروزه این رقابت گفتمانی به وضوح خود را در «سوریه»، «عراق»، «یمن»، «مصر»، «لیبی» و «افغانستان» نشان می‌دهد. برخی از کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و در رأس آن‌ها عربستان و امارات از تحرکات اخوانی در منطقه احساس خطر کرده و به دلیل ترویج تفکر اسلام با الگوی ترک و ارائه نسخه‌ای سازگار از تلفیق اسلام، دموکراسی و سکولاریسم که در پشت پرده آن منافع ملی ترکیه قرار دارد، آن را به مراتب خطرناک‌تر از تفکر سکولاریسم می‌دانند، زیرا گفتمان اخوانی به دلیل نفوذ بالا در جوامع عربی، می‌تواند منبع خطری بزرگ برای موجودیت نظام حاکم بر عربستان و کشورهای مشابه آن باشد. بحران ایجاد شده در روابط قطر و کشورهای خلیج که به محاصره قطر منجر شد، در واقع بازخوانی مجدد جنگ خاموش بین تفکر وهابیت و تفکر اخوانی بود که هنوز هم ادامه دارد. امروز همانگونه که رابطه پنهان حکام امارات و سعودی با شماری از گروه های تندرو و افراطی غیرقابل انکار می باشد، روابط بین قطر و ترکیه با گروهای اخوانی در این جبهه نیاز به مستند سازی زیادی ندارد و بسیار واضح و مبرهن است.

بنابراین، ترکیه در تلاش است تا نفوذ خود را در افغانستان گسترش دهد. به نظر می رسد جنبه های نرم افزاری و سخت افزاری نفوذ همزمان مورد توجه انقره قرار دارد. در واقع برقراری توازن میان ” قدرت نرم” و ” قدرت سخت”، در راستای بهره‌گیری فراگیر و همه‌جانبه از توانمندی‌های این کشور، جهت دست‌یابی به سلسله نتایجی سیاسی است که در خدمت منافع ملی و تحقق ثبات منطقه‌ای مدنظر ترکیه قرار دارند. به این ترتیب، دو کشور عربستان و ترکیه با بهره‌گیری از نقش دین در تحقق اهداف سیاسی خود وارد یک رقابت گفتمانی گسترده در افغانستان پسا خروج خواهند شد که در این نوشتار مجال بررسی ابعاد آن وجود ندارد.

داکتر عبداللطیف نظری

این روزها جنگ در کشور به صورت بی سابقه ای افزایش یافته و ولسوالی ها یکی پس از دیگری به دست طالبان می افتد.

شهروندان در واکنش به این وضعیت انگشت سرزنش را به سوی غنی و نهادهای امنیتی حکومت او نشانه رفته اند.

احمد سعیدی، کارشناس برتر مسائل سیاسی، طی مطلبی در فیس بوک خود در این مورد می نویسد:«ادامه جنگ و سقوط ولسوالی ها اجراات کابینه جنگی آقای اشرف غنی است.»

وزیر دفاع اسد الله خالد حدود پنج ماه داخل کشور نبود بعد از مدتی برای چند روز محدود به کشور آمد و دوباره کشور را ترک گفت.

مخالفت های لوی درستیز با وزیر دفاع باعث شد لوی درستیز هم برای مدتی به خارج از کشور برود و حالا گفته می شود دوباره به کشور بر گشته است.

جالب اینجاست در این شرایط حساس که جنگ هر روز فرزندان ما کشته می شوند ولسوالی ها سقوط می کنند، متاسفانه آقای اسد الله خالد رهبری وزارت دفاع را به یکی از معاونینی سپرده که از نظام بویی نمی برد، در چنین شرایطی شما از این حکومت و از این دولت و از این کابینه اشرف غنی چه توقعی دارید.

بعضی وقت ها متملقین دربار برایم می گفتند شما با اشرف غنی ضدیت دارید و شما یک شخص متعصب هستید در شرایط دشوار که ولسوالی ها سقوط می کند مردم ما به خاک و خون می غلطتند باید وزیر جنگ کشور و یا وزیر دفاع و لوی درستیز در جنگ و جبهات حاضر باشند.

وزیر داخله هم یک شخص بیچاره است که از جامعه مدنی آمده است و تا هنوز نمی داند که یو، دوه چه معنی می دهد.

در این شرایط از این رهبران وزرا و از این کابینه دولت چه توقع دارید؟

من هرگز باور ندارم و به هیچ صورت امکان ندارد توسط این رهبران و این اشخاص از وطن دفاع کنید. با این تغییر و تبدیلی ها نمی شود گره مشکل را باز کرد، من امیدوارم طراحی این وضعیت قصداً نباشد اگر قصداً طرح برای سقوط وطن باشد و نظام را به طالب تسلیم دهند لعنت خدا بر همچو رهبران خود فروخته که هیچ رحمی به حال ملت ندارند.

جلسه‌ی امروز دوشنبه، اولین اجلاسی سران ناتو است که جو بایدن، رییس‌جمهور ایالات متحده‌ی امریکا، به عنوان رییس‌جمهور در آن شرکت خواهد کرد. از رییس‌جمهوران شرکت‌کننده‌ی دیگر در این نشست، رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهور ترکیه خواهد بود. انتظار می‌رود که یکی از موضوعات مورد بحث در این نشست، مسئله‌ی جنگ و صلح افغانستان باشد.
برخی از رسانه‌های بین‌المللی، گزارش داده اند که ناتو در این نشست در کنار تصمیم‌های مهم دیگر، در مورد جایگاه افغانستان در سیاست یک دهه‌ی آینده‌ی‌اش نیز، تصمیم خواهد گرفت.
برخی از آگاهان، می‌گویند احتمال این هم وجود دارد که ناتو در این نشست با افغانستان خداحافظی کند. به گفته‌ی این آگاهان، تنها نگرانی متحدان ناتو، امنیت سفارت‌خانه‌ها، مسیرهای ترانسپورتی به ویژه فرودگاه‌ها است. آگاهان صلح و جنگ، می‌گویند که در نشست امروز، متحدان اروپایی و کانادایی، از جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا که کشورش رهبری این خروج را به عهده دارد، خواهند پرسید که چه طرحی برای این مسئله دارد.
اریک براتبرگ، مدیر برنامه‌ی اروپا در بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی، می‌گوید که در چنین شرایطی، سران ناتو رفتن را به ماندن ترجیح خواهند داد.
او، به روزنامه‌ی صبح کابل، می‌گوید: «در چنین مرحله‌ای، انتظار می‌رود که سران ناتو، بخواهند به جای این که وارد یک بازی طولانی‌تر شوند، بی‌سروصدا آن‌جا (افغانستان) را ترک کنند و روی اهداف دیگرشان متمرکز شوند.»
از سویی هم، پیش از این، مسؤول سیاست خارجی اتحادیه‌ی اروپا، اعلام کرده بود که بدون حضور ناتو و نیروهای خارجی، حضور دیپلماتیک کشورهای عضو ناتو در کابل، دشوار خواهد بود.
یوسپ بورل، مسؤول سیاست خارجی اتحادیه‌ی اروپا، گفته است: «ما در حال حاضر با کشورهای عضو خود به شمول ایالات متحده‌ی امریکا، ناتو و سازمان ملل، در یک گفت‌وگوی داغ قرار داریم؛ چون دشوار است که حضور دیپلماتیک خود را ]در افغانستان[ در نبود شرایط امنیتی مناسب، ادامه دهیم.»
احتمال بسته‌شدن سفارت‌خانه‌های خارجی
سفارت ایالات متحده‌ی امریکا در کابل، به تازگی صدور ویزای خود به متقاضیانش را متوقف کرده است. اگرچند این سفارت دلیل توقف روند صدور ویزا را گسترش بیش از حد ویروس کرونا عنوان کرده؛ اما این خبر، متقاضیان ویزای ویژه‌ی مهاجرت را نگران کرده است.
سفارت امریکا، روز یک‌شنبه‌ی این هفته، در بیانیه‌ای اعلام کرده که تعلیق نامحدود صدور ویزا در کابل، از روز یک‌شنبه – ۲۲ جوزا- آغاز می‌شود. به گزارش استارزاند استرایپس -روزنامه‌ی امریکایی-، این تصمیم در حالی اتخاذ شده که موج سوم کشنده‌ی ویروس کرونا در سراسر افغانستان جان یک کارگر سفارت امریکا را نیز گرفته است.
در بیانیه‌ی سفارت امریکا، آمده است: «ما ناراحتی متقاضیان را درک می‌کنیم و برای آن متأسف استیم؛ ولی هدف از این تصمیم، حفاظت از سلامت کارمندان سفارت و متقاضیان است تا اطمینان حاصل کنیم که می‌توانیم در آینده، روند صدور ویزا و دیگر خدمات کنسولی را ادامه دهیم.»
پیش از این، ایالات متحده‌ی امریکا، اعلام کرده بود که برای ادامه‌ی حضور دیپلماتیک بین‌المللی در کابل، به فرودگاهی «امن و فعال» نیاز است.
یک سخنگ‌وی وزارت خارجه‌ی امریکا، گفته است که در نبود فرودگاه امن، سفارت‌خانه‌ها در کابل بسته خواهد شد. ایالات متحده‌ی امریکا این اظهارات را یک روز پس از آن مطرح می‌کند که سخن‌گوی طالبان، برنامه‌ی پیشنهادی ترکیه را برای تأمین امنیت فرودگاه کابل، رد کرد. پیش از این، گفته شده بود که تأمین امنیت و فعال‌نگه‌داشتن فرودگاه بین‌المللی کابل پس از خروج نیروهای خارجی، توسط نیروهای ترکی صورت خواهد گرفت.
ترکیه اعلام کرده بود که پس از خروج نیروهای ایالات متحده امریکا و ناتو، می‌خواهد در افغانستان بماند و تأمین امنیت و پیش‌برد کارهای فرودگاه بین‌المللی کابل را به عهده گیرد. انقره گفته است که این موضوع را با واشنگتن نیز در میان گذاشته و از آن استقبال شده است.
اما سهیل شاهین، سخن‌گوی طالبان، روز پنج‌شنبه -۲۰ جوزا-، به رویترز گفته است که ترکیه طی ۲۰ سال گذشته، به عنوان عضو ناتو در افغانستان حضور داشته است و باید به اساس توافق‌نامه‌‌ای که میان امریکا و طالبان امضا شده، افغانستان را ترک کند.
با این حال، سخن‌گوی وزارت خارجه‌ی امریکا، در واکنش به این موضع طالبان، افزوده است: «ما می فهمیم که یک فرودگاه امن و فعال برای حضور بین‌المللی ضروری است. این امر هم‌چنین به نفع مسافران افغانستانی و اقتصاد افغانستان خواهد بود.»
این سخن‌گو از اظهارنظر بیش‌تر خودداری کرده است؛ اما این اظهارات، می‌تواند به طالبان این پیام را بدهد که بدون داشتن فرودگاهی امن و فعال، کشورهایی که در کابل سفارت‌خانه دارند، ممکن است فعالیت‌های‌شان را به تعلیق درآورند.
از زمان خروج نیروهای خارجی از افغانستان، نگرانی‌ها در مورد حضور دیپلمات‌های بین‌لمللی در افغانستان و ادامه‌ی فعالیت کشورها و سازمان‌های خارجی، افزایش یافته است.
پیش از این؛ آسترالیا در ماه گذشته؛ سفارت خود در کابل را به دلایل امنیتی بست؛ اما آنتونی بلیکن، وزیر خارجه‌ی ایالات متحده در هفته‌ی روان میلادی، گفت که سفارت‌خانه‌ی این کشور در کابل، باز خواهد ماند.

نگرانی شهروندان از آینده‌ی کشور
نتیجه‌ندادن گفت‌وگوهای صلح میان دولت افغانستان و گروه طالبان و خروج شتاب‌زده‌ی نیروهای خارجی از این کشور، شهروندان افغانستان را از آینده‌ی این کشور به شدت نگران کرده است. از سویی هم، سقوط پی‌هم ولسوالی‌های افغانستان به دست طالبان، روحیه‌ی سربازان و شهروندان این کشور را بیش‌تر از پیش ضعیف‌ کرده است.
در یک هفته‌ی گذشته، دست‌کم، ۱۵ ولسوالی میان گروه طالبان و نیروهای امنیتی دست‌به‌دست شده و جنگ در بیش‌تر از هفتاد ولسوالی ادامه دارد.
رد ضمنی گفت‌وگوهای صلح از سوی طالبان و حضور فعال آن‌ها در سنگرهای جنگ، پیام واضحی دارد که این گروه، خواستار صلح در افغانستان نیست و می‌خواهد قدرت را از راه جنگ به دست آورد. این طرز فکر طالبان، نشانه‌ای از احتمال وقوع یک جنگ داخلی میان این گروه و نیروهای ضدطالبان در افغانستان است.
با این حال، جهادگران پیشین افغانستان، در صدد ایجاد جبهه‌های مقاومت و ضدطالبانی استند و گویا برای یک جنگ تمام‌عیار با طالبان، آمادگی می‌گیرند.
عطامحمد نور، رییس حزب جمعیت اسلامی افغانستان و از جهادگران پیشین، در مورد تحولات امنیتی در شمال افغانستان، اعلام کرد که دوست دارد با مارشال عبدالرشید دوستم و محمد محقق، طبق یک «پالیسی روشن» بدون شکل‌دهی حکومت «ملوک‌الطوایفی»، برای دفاع از افغانستان تلاش کند.
از سویی هم، به تازگی مارشال دوستم به خط نبرد در ولایت‌های شمالی حضور یافته است. گفته می‌شود که اگر مارشال عبدالرشید دوستم و نیروهای تحث امرش در کنار نیروهای امنیتی افغانستان در برابر گروه طالبان مبارزه نکنند، سقوط بیش‌تر مناطق شمال و حتا مراکز شهرها به دست طالبان دور از تصور نیست.
این موضوع به بحث جدی در شبکه‌های اجتماعی تبدیل شده و شماری، از اقدام مارشال دوستم حمایت کرده ‌اند. ولایت‌های شمالی این روزها درگیر نبرد سنگین است.
عطامحمد نور در واکنش به این موضوع، گفته است که با مارشال دوستم مشکل ندارد؛ بل که هم‌راه با او و محمد محقق، می‌خواهد طبق یک برنامه‌ی روشن برای دفاع از کشور کار کند.
کنش‌های اخیر طالبان و آمادگی‌های گروه‌های ضدطالبانی در افغانستان، نشان‌گر اثرهای منفی خروج نیروهای خارجی و احتمال رفتن افغانستان به یک جنگ داخلی دیگر است. از سویی هم، سکوت حکومت در مورد روند صلح، نشان می‌دهد که فاتحه‌ی این روند نیز خوانده شده است.

رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه در آستانه دیدار با جو بایدن رییس جمهور امریکا گفته است که با بیرون شدن نیروهای امریکایی از افغانستان، ترکیه تنها کشور «معتبر» برای آوردن ثبات به افغانستان باقی می‌‌ماند.
اردوغان گفته است که وی در رابطه به این موضوع با رییس جمهور بایدن در اجلاس ناتو در بروکسل به طور مستقیم صحبت خواهد کرد.
وی پیش از رفتن به بروکسل گفته است: امریکا به زودی برای ترک افغانستان آماده می‌شود، بدیهی است که تنها کشور قابل اعتماد برای ادامه این روند، ترکیه است.
به گفته وی، مقامات ترکیه به همتایان امریکایی‌اش در مورد برنامه انقره در افغانستان پس از خروج نظامیان امریکایی معلومات داده است، اما در مورد این برنامه جزئیاتی نداده است.
گفتنی است که نشست رهبران ناتو قرار است امروز با حضور جو بایدن در بروکسل برگزار شود.

جلسۀ سرقوماندانی اعلی تحت ریاست رئیس جمهور محمد اشرف غنی و سرقوماندان اعلی قوای مسلح، عصر روز گذشته در ارگ دایر گردید.

در این جلسه مسئولین سکتور امنیتی و دفاعی، قوماندانان قول اردوها و رؤسای اوپراسیون ها ضمن ارائه گزارش در مورد وضعیت عمومی امنیتی، برنامه ها و تدابیر شان را به خاطر دفع و طرد تحرکات دشمن در نقاط مختلف کشور، تشریح کردند.

رئیس جمهور غنی و سرقوماندان اعلی قوای مسلح، پس از استماع گزارشات متذکره، به مسئولین ارگان های امنیتی و دفاعی هدایت داد با هماهنگی و پلانگذاری منظم، تهدیدات و تحرکات دشمن را در سراسر کشور دفع نمایند.

 مجلس سنای کشور از نهادهای امنیتی خواست در استراتژی جنگی خود تغییر بیاورند.

سناتوران روز یک‌شنبه، بیست‌وسوم جوزا، در نشست عمومی مجلس سنا پس از بررسی وضعیت کشور تأکید کردند نهادهای امنیتی باید در برنامه و رویکرد جنگی خود، مطابق شرایط جنگی کشور تغییر وارد کنند.

 طبق اعلام دفتر مطبوعاتی مجلس سنا، سناتوران گفته‌اند که وضعیت امنیتی در ولایت‌های فراه، غور، هلمند و ولایات شمالی نگران‌کننده است و برای مهار وضعیت کنونی باید رویکرد جنگی نهادهای امنیتی تغییر کند.

مجلس سنا افزوده است که کادرهای نظامی و مسلکی باید بدون دخالت‌های سیاسی و برخوردهای سلیقه‌ای در پست‌های نظامی گماشته شوند.

دفتر مطبوعاتی مجلس سنا به نقل از سناتوران نوشته است: «جنایت طالبان حد‌و‌مرز ندارد و این گروه منافع بزرگ کشور را در یک سناریوی تعیین‌شده مورد حملات سنگین قرار می‌دهند.»

فضل‌هادی مسلمیار با اشاره به تشدید جنگ در کشور گفته است که تجدید نظر در پالیسی‌های جنگی نیروهای امنیتی در شرایط کنونی موجه است.

سناتوران خاطرنشان کرد‌ه‌اند که شهروندان دیگرتاب این همه ظلم، بیداد و قتل عام را ندارند و برای نجات کشور از چنین شرایط جنگی نیاز به راهکار سنجیده شده ملی و ایستاده‌گی سراسری مردم در برابر جنگ‌جویان داخلی و خارجی است.

از جانب دیگر، فضل‌هادی مسلمیار گفته است که علمای پاکستان و جامعه جهانی بر حکومت این کشور فشار وارد کنند تا از جنگ نیابتی در افغانستان و حمایت از گروه طالبان دست بردارد. و نیز با روند صلح افغانستان، همکاری صادقانه کند.

رییس مجلس سنا بر ضرورت یک‌پارچگی سیاستمداران در شرایط فعلی جنگ و شیوع موج سوم کرونا تاکید کرده است.

مسلمیار افزوده است که دولت باید برای بسیج بزرگان و مردم برای حمایت از نظام و نیروهای امنیتی تلاش بیش‌تر کند.

مجلس سنا در حالی خواستار تغییر رویکرد جنگی نهادهای امنیتی شده است که که جنگ در بسیاری از مناطق کشور از جمله ولایت‌های شمالی به شدت ادامه دارد و بیش از ۲۰ ولسوالی به دست طالبان افتاده است.

طارق آرین، سخنگوی وزارت امور داخله امروز (یک‌شنبه، ۲۳ جوزا) در برگۀ تویترش نوشت این افراد در چندین ولایت کشور به اتهام همکاری با طالبان بازداشت شده‌اند.

آقای آرین شمار این افراد را مشخص نمی‌سازد، اما می‌افزاید که آنان به عنوان بزرگان محل به پوسته‌های نیروهای امنیتی می‌رفتند و نیروهای امنیتی را به تسلیمی به طالبان تشویق می‌کردند.

وزارت امور داخله این اقدام را همکاری مستقیم با طالبان توصیف می‌کند و افرادی که به این اتهام بازداشت شده‌اند، را به دادگاه معرفی خواهد کرد.

این در حالی است که اخیراً حدود پانزده ولسوالی در ولایت‌های مختلف پس از آن چه عقب‌نشینی تاکتیکی نیروهای امنیتی خوانده می‌شود، به دست جنگ‌جویان طالبان افتاده است.

آقای الیکسندر امروز (یک‌شنبه، ۲۳ جوزا) در برگۀ تویترش از ادامۀ جنگ نیابتی پاکستان در افغانستان انتقاد می‌کند. او می‌نویسد که ادامۀ این جنگ همه‌روزه از شهروندان افغانستان قربانی می‌گیرد. آقای الیکسندر خواهان پایان این جنگ نیابتی در افغانستان شده است.

سفیر پیشین کانادا، ناتو را از آن چه عدم اقدام در برابر پاکستان در جریان بیست سال گذشته می‌خواند، مورد انتقاد قرار می‌دهد. او توضیح می‌دهد که پس از سال ۲۰۱۴ میلادی دامنۀ جنگ در افغانستان وسعت، اما ناتو در این مورد هیچ اقدامی نکرده است.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که اخیراً جنگ شدید لفظی میان حمدالله‌ محب، مشاور شورای امنیت ملی افغانستان و شاه‌محمود قریشی، وزیر خارجۀ پاکستان صورت گرفته است.

آقای محب، اسلام‌آباد را به حمایت از طالبان به هدف توسعۀ مرز خود در خاک افغانستان متهم کرده و دولت پاکستان را فاسد خوانده است. آقای قریشی در پاسخ گفته که اظهارات حمد‌الله محب خون مردم پاکستان را به جوش آورده است.

آقای رحمانی، روز یک‌شنبه -۲۳ جوزا- در برگه‌ی فیسبوکش نوشت هفته‌ی گذشته، با مسؤولان دفتر شورای امنیت ملی، ریاست عمومی امنیت ملی، وزارت داخله و دفاع، نشست مفصلی در ارگ ریاست‌جمهوری در باره‌ی وضعیت امنیتی افغانستان برگزار شده بود.

او افزوده است: «حسب نوبت، خانم زهره نوروزی، نماینده‌ی ولایت کابل، در باره‌ی کم و کیف طرح امنیتی آقای دانش از مشاور امنیت ملی پرسیدند و مشاور امنیت ملی در ‌پاسخ گفتند امنیت کابل به معاون اول رییس‌جمهور مربوط می‌شود و طرح امنیتی ویژه‌ی غرب کابل، به هر دو معاون مربوط می‌شود.»

آقای رحمانی، نوشته است: «احساس کردم جناب آقای محب با بیان این موضوع از خود سلب مسولیت کردند. اما نکته بسیار جالب در اظهارات آقای رفیع فاضل معاون مشاور امنیت ملی بود. او در باره‌ی طرح امنیتی آقای دانش، گفت این طرح تا اکنون مورد بحث قرار نگرفته است. چون رییس‌جمهور گفته می‌خواهد شخصا در جلسه‌ای، طرح مزبور را بررسی و ارزیابی کنم.»

او گفته است با توجه به این اظهارات و این همه کشتار و سلاخی‌شدن‌ روزمره‌ی شهروندان هزاره‌، جای شگفتی است که رییس‌جمهور غنی، تا اکنون حتا فرصت نکرده تا طرح امنیتی آقای دانش را مورد بررسی قرار دهد.

به گفته‌ی آقای رحمانی، این کار، یعنی این که خون انسان هزاره اصولا بها، ارزش و وزنی برای حکومت ندارد؛ وگرنه پس از راه‌افتادن سریال نسل‌کشی هزاره‌ها، حکومت اقدام‌های مشخصی را در راستای تأمین امنیت هزاره‌ها می‌کرد.

این عضو مجلس نمایندگان، تأکید کرده که وقت آن رسیده تا مردم و شهروندان هزاره، برای آخرین بار یک ضرب‌الاجل تعیین کنند و در صورتی که تا آن موعد مشخص، حکومت اقدامی برای تأمین امنیت غرب کابل نکرد، مردم بیش‌تر منتظر اقدامات حکومت و نهادهای امنیتی نمانند و خود دست به کار شوند و سامانه‌ی دفاع خودی را توسط خود مردم، اجرایی و عملیاتی کنند.

او افزوده است: «نه منتظر حکومت بنشینند و نه نیازی به مجوز دارند.»

این در حالی است که اخیرا، حملات هدف‌مندی علیه شهروندان هزاره‌تبار و شیعه‌مذهب افغانستان راه‌اندازی می‌شود و هیچ گروهی نیز، مسؤولیت آن را به عهده نمی‌گیرد. قربانیان این حملات، غیرنظامیان اند.

در آخرین مورد، روز شنبه -۲۲ جوزا- در نتیجه‌ی دو انفجار جداگانه در منطقه‌ی دشت برچی کابل، ۷ غیرنظامی هزاره‌تبار کشته شدند و ۶ نفر دیگر زخم برداشتند. تا اکنون، هیچ گروهی مسؤولیت این دو رویداد را به عهده نگرفته است.

مقامات پنتاگون پس از شکست رایزنی های پنهانی با پاکستان و برخی از کشورهای آسیای میانه برای ایجاد پایگاه در کشورهای همسایه افغانستان برای ادامه فعالیت نظامی و جاسوسی در آخرین واکنش خبر از احتمال ادامه حضور در افغانستان را مطرح کردند.

طالبان در واکنش به انتشار  گزارش‌هایی در باره احتمال حضور نظامیان آمریکایی و  ترکیه ای  در فرودگاه کابل اعلام کرد که حضور نظامیان خارجی تحت هر عنوانی که باشد پذیرفته شده نیست .

این گروه  هشدار داده‌ است، با کسانی که بخواهند به بهانه تامین امنیت فرودگاه کابل و مکان‌های دیپلماتیک در افغانستان باقی بمانند، برخورد جدی خواهد کرد و این گروه به آن‌ها به دیده اشغالگر نگاه خواهد کرد.

براساس گزارشی که در رسانه ها منتشر شد نیروهای ترکیه پذیرفته اند در صورتی که ناتو هزینه حضور این نیروها را به عهده بگیرد ،آنها آماده تامین امنیت فرودگاه کابل خواهند بود.

از طرف دیگر معاون پنتاگون در کنگره از آمادگی نیروهای آمادگی برای بازگشت به افغانستان در پی پیشروی نیروهای طالبان و احتمال سازماندهی دوباره القاعده خبر داد.

«رونالد مولتری» گفته است که امکان دارد القاعده باردیگر ظاهر شده و به  آمریکا حمله کند و به همین دلیل سازمان‌های اطلاعاتی این کشور فعالیت گروه‌های ترویستی و القاعده را زیر نظر دارند.

«ینس استولتنبرگ» دبیرکل ناتو هم بتازگی گفته است که فرودگاه کابل و زیرساخت‌های حیاتی دیگر در افغانستان، برای جامعه جهانی مهم است.

وی جمعه ‌شب گذشته در یک نشست خبری در بروکسل تأکید کرده است که این زیر ساخت‌ها برای ادامه حضور دیپلماتیک تمامی کشورها در افغانستان و نیز برای انتقال کمک‌های توسعه‌ای اهمیت دارد.

دبیرکل  ناتو خاطرنشان کرد که ما با اعضای ناتو درباره حفاظت از زیرساخت‌های مهم مانند فرودگاه کابل کار می ‌کنیم.

به گفته وی ،ناتو از این کار حمایت خواهد کرد و اکنون این را بررسی می ‌کنیم که ناتو چگونه می ‌تواند بخشی از این تلاش‌ها باشد.

«وال استریت ژورنال» نیز در گزارشی نوشت که تا چند روز آینده رئیس جمهوری آمریکا با نخست وزیر ترکیه در باره تأمین امنیت فرودگاه کابل توسط ترکیه دیدار و گفت‌وگو می کند.

پیش از این رسانه‌های غربی از تلاش آمریکا برای چانه زنی با کشورهای آسیای میانه از جمله تاجیکستان و ازبکستان و پس از آن با پاکستان برای ایجاد پایگاه نظامی در این کشورها خبر داده بودند.

اماحضور نظامی آمریکا در کشورهای آسیای میانه از طرف مقامات روسی رد شد و آنها گفتند که تاجیکستان و ازبکستان گفته اند که آمریکا این موضوع را با آنها در میان نگذاشته و قانون اساسی ازبکستان نیز اجازه نمی دهد که آمریکا در این کشور پایگاه نظامی بسازد.

پس از آن، گزارش‌ها و خبرها بر ایجاد پایگاه نظامی آمریکا در منطقه پشتونستان پاکستان متمرکز شد .

مقامات پاکستانی و رسانه های این کشور با  تائید سفر پنهانی سازمان سیا به پاکستان ،به نقل از وزیر خارجه پاکستان ،احتمال دادن پایگاه نظامی به آمریکا در این کشور را به شدت رد کرد.

اکنون به نظر می رسد که آمریکا از یافتن جای پای در همسایگی افغانستان ناامید شده و تلاش می کند حضور نظامی خود در افغانستان را به بهانه های مختلف ادامه دهد.

جنرال مک‌کنزی در مورد رویکر امریکا پس از خروج نیروها از افغانستان گفته است: ما بیرون می‌شویم. این حقیقت برای همه مشهود است و تنها چیزی که باقی می‌ماند که اگر ما بتوانیم از آن محافظت کنیم، سفارت مان خواهد بود، دیپلمات‌های ما که در آن‌جا (افغانستان) خواهد بود.
وی افزود ایالات متحده از ارتش افغانستان از آن سوی افق پشتیابی خواهد کرد.
رییس سنتکام با اشاره به فعالیت‌های گروه‌های تروریستی بیان داشته است: یک چیزی که احتمالاً باید تأکید کنم این است که ما همچنان همه تلاش خود را انجام خواهیم داد تا فشار بر داعش و القاعده را از مکان‌های آن سوی افق حفظ کنیم. … این‌ها برنامه‌هایی است که در حال گفت‌وگو با وزیر دفاع در مورد آن‌ها هستم. قبلاً نیز گفتم كه چگونه این كار را خواهیم كرد، انجام این كار بسیار دشوار خواهد بود، … اما ناممکن نیست.
به گفته وی، در حال حاضر، آنچه ایالات متحده پس از خروج از افغانستان روی آن متمرکز است، این است که فشارها بر القاعده و داعش را حفظ کنیم.
وی افزوده است: هنگامی که این نهادها (گروه‌های تروریستی) تهدیدهای عملی علیه ایالات متحده باشند، ما آماده‌ایم که در صورت عدم توانایی شرکای افغان برای انجام این کار به آن‌جا برویم و اقدامی انجام دهیم.

رونالد مولتری، معاون وزارت دفاع ایالات متحده در بخش استخبارات و امنیت این کشور روز جمعه به وقت محل در نشست استماعی پارلمان، آمادگی برای برگشت احتمالی به افغانستان را تائید کرده است.

او افزود بخش کاری دفترش در این راستا کار می‌کند تا داده‌ها و اطلاعات را از ۲۰ سال عملیات در افغانستان، برای موارد مهم، آماده نگه دارد.

مایک والتس، نماینده پارلمان و سرباز پیشین در افغانستان، در این نشست استماعی در  باره برگشت دوباره به افغانستان توضیح داد: «احتمال بسیار قوی وجود دارد که ما مجبور به برگشت شویم، (به این دلیل) که القاعده در حال پیش روی طالبان، بار دیگر ظاهر شوند و اینکه آنها ایالات متحده امریکا را مورد حمله قرار خواهند داد.»

او افزود به این  دلیل، باید اردو تجهیز شود و اطلاعات ضروری را در دست داشته باشد.

مولتری، بعد از آن گفت: «این دقیقاً چیزی است که ما به آن فکر می کنیم. ما کسانی هستیم که در این مورد تلاش می‌کنیم تا مطمئن سازیم که سازمان های اطلاعاتی روی آن تمرکز می کنند.»

رئیس جمهور جو بایدن در ماه اپریل، علی رغم سفارش های اردو تصمیم گرفت که همه سربازان کشورش را تا ۱۱ سپتمبر ۲۰۲۱ از افغانستان خارج کند.

تا به حال حدود نیمی از سربازان ایالات متحده امریکا افغانستان را ترک کرده اند. کارشناسان هراس دارند که طالبان اسلامگرای افراطی بدون حضور سربازان غربی، در جنگ داخلی، باردیگر قدرت را به دست گیرند.

در اعلامیه ارتش افغانستان (قول اردوی 215 میوند) آمده است: «به‌منظور نابودی رهبری تروریستان در زون‌(منطقه) جنوب غرب، در ازای هر نوع معلومات که در نتیجه آن اعضای طالبان تثبیت موقعیت و نابود شوند، جوایز نقدی در نظر گرفته شده است.»

براساس این اعلامیه، برای ردیابی «صدر ابراهیم»، مسئول عمومی جنگ طالبان در جنوب افغانستان، 12 میلیون افغانی تعیین شده و برای ردیابی «ملا عبدالاحد»، والی نام نهاد طالبان در هلمند، «ملا عبدالحکیم» مسئول قطعات جنگی طالبان در این ولایت و «ملا عبدالجبار شجاع» مسئول استخبارات طالبان در هلمند هر کدام دو میلیون افغانی در نظر گرفته شده است.

هلمند از ولایت‌های به‌شدت ناامن افغانستان است. در حال حاضر برخی از ولسوالی‌های این ولایت در کنترل طالبان است.

در 24 ساعت گذشته 119 عضو طالبان کشته شدند

از سوی دیگر، وزارت دفاع ملی افغانستان، با نشر خبرنامه‌ای اعلام کرد، در نتیجه حمله هوایی به یک تجمع طالبان در ولسوالی «اشکمش» ولایت تخار، هشت طالب کشته شدند. این وزارتخانه، در یک خبرنامه جداگانه، تایید کرد در حملات زمینی به این گروه در 6 ولایت دیگر، 111 طالب کشته شدند.

در این حملات، 41 تن دیگر از گروه طالبان در ولایت‌های غزنی، ارزگان، هرات، سرپل، فاریاب، بغلان و تخار کشته و زخمی شدند.

همچنان، در نتیجه درگیری‌ها و حملات متقابل نیروهای دفاعی و امنیتی افغان مقادیر زیادی از سلاح و مهمات گروه طالبان نیز تخریب شده است.

بر اساس این خبرنامه، در 24 ساعت گذشته، 10 ماین (مین) که توسط طالبان در نقاط مختلف این کشور جاسازی شده بود، از سوی نیروهای امنیتی افغان کشف و خنثی شده است.