روز پنجشنبه گزارش پنتاگن با انتقاد سختی از یک برنامه ۱۷۴ میلیون دالری هواپیمای بدون سرنشین امریکایی که قرار بود برای نیروهای افغان در جنگ با طالبان فراهم گردد، همراه شد، زیرا کار اندکی برای فراهم‌سازی این هواپیما‌ها صورت گرفته است.
گزارش بازرس ویژه باز‌سازی افغانستان به تاخیر، عدم موجودیت نظارت و نبود معیار‌های روشن برای موفقیت برنامه عقاب جست‌وجو‌گر (ScanEagle) اشاره می‌کند.
یافته‌های این گزارش نشان می‌دهد که چالش‌هایی چون آموزش ناکافی و عدم توانایی نیروهای افغان در امر استفاده از این تجهیزات (scaneagle) وجود دارد و آنها نتوانستند از اطلاعات جمع‌آوری شده توسط هواپیماهای بدون سرنشین برای ماموریت‌های نظامی استفاده کنند.
گزارش می‌گوید در نتیجه تاخیر و چالش‌ها وزارت دفاع امریکا فاقد معلومات لازم برای پیگیری و درک بهتر بازدهی از سرمایه‌گذاری ۱۷۴ میلیون دالری در این برنامه بوده و در انتقال مسوولیت‌ها به ارتش ملی فایق نیامده است.
ماموریت تحت رهبری امریکا در افغانستان در پاسخ کتبی گزارش از این برنامه دفاع کرده خاطر‌نشان ساخت: اکنون ارتش افغانستان به کم‌ترین مشاوران نظامی ضرورت دارد، زیرا این نیروها به استفاده روزانه این تجهیزات مجرب شده اند، اگر‌چه ممکن «مطابق معیار‌های غربی نباشد».
هنگامی که امریکا در سال ۲۰۱۴ به کاهش نیروهای خود از افغانستان آغاز کرد، پنتاگون قصد کرد تا کمبود نظارت هوایی نیروهای افغان بر میدان جنگ را با تجهیز این نیروها با هواپیماهای بدون سرنشین رفع بسازد. حملات هوایی و کشف برای مبارزه با طالبان که از تاکتیک‌های چریکی «بزن و بگریز» در جغرافیای نا‌مساعد افغانستان از ابتدای جنگ ۱۸ ساله استفاده کرده‌اند، بسیار مهم است. در حالی که نیروهای امریکایی قصد دارند طبق توافق صلح با طالبان در ماه‌های آینده خروج خود را کامل بسازند، حملات طالبان بالای نیروهای افغان پیوسته افزایش یافته است، برنامه‌هایی مانند ScanEagle برای محافظت ارتش افغانستان در حالی که حمایت ایالات متحده و متحدان بین‌المللی‌اش رو به کاهش است، ضروری پنداشته می‌شود.
نیروهای هوایی تازه‌کار افغانستان کمتر از یک دهه است که پرواز‌های تجسسی و حملات هوایی را به تنهایی انجام می‌دهند.
اما گزارش تقریباً ۵۰ صفحه‌ای که با اختصار و جداول چاپ شده است، تصویری آشنا از تلاش جنگ امریکا را نشان می‌دهد.
ScanEagle یکی از صد‌ها برنامه فاجعه‌بار پنتاگون به منظور شکل دادن به نیروهای امنیتی افغان به سبک نیروهای غربی است. از سال ۲۰۰۵ پنتاگون نزدیک به ۴۷.۵ میلیارد دالر را صرف هزینه‌ی تجهیز ارتش افغانستان کرده است.
در هسته‌‌ی این گزارش، انتظارات نادرست توسط ناظران از آغاز برنامه در سال ۲۰۱۵ تنظیم شده است.
بن مایل، بریدمل پیشین ارتش امریکا و آموزگار scan eagleبه خبرگزاری Star and strips گفت: «ما سربازان افغان را آموزش می‌دهیم تا ماموریت را به تنهایی انجام دهند»، اما مطابق گزارش روز پنجشنبه، ارتش ملی افغانستان برای ادامه برنامه‌ی scan eagle به حمایت مالی و فنی دولت امریکا نیاز دارد.
این قرارداد‌ها توسط فرمان‌دهی سیستم‌های هوایی نیروی دریایی، یک شرکت تابع بویینگ نظارت می‌شود. scan eagle یک هواپیمای بدون سرنشین کوچک با بال‌های ۱۰ فت و توانایی پرواز کمتر از هواپیماهای بدون سرنشین مسلح با پرواز بزرگ‌تر مانند Reaper است.
ایگل اسکن که توسط نظامیان امریکایی در عراق و افغانستان استفاده می‌شود، با یک منجنیق پرتاب می‌گردد و دوباره وقت نشست داخل یک تور شده و شبیه ماشین چمن‌زنی به نظر می‌رسد. دوربین این هواپیمای بدون سرنشین تصاویر را به آپریتر داخل پایگاه مخابره می‌کند.
بنا بر گزارش، به دلیل نیاز اصلی آموزش اسکن ایگل، قرار بود ۱۲ تا ۲۰ دانش‌آموز افغان در ۱۱ هفته چگونه‌گی استفاده از این هواپیمای بدون سرنشین را فرا گیرد، اما تقریباً ۲۸ دانش‌آموز شامل برنامه شدند و با این تغییر تعداد دانش‌آموز، دوره شش‌ماهه زبان انگلیسی و آموزش مهارت‌های ابتدایی کمپیوتر به برنامه‌ی درسی اضافه شد. براساس گزارش در سال ۲۰۱۸ میزان جذب این برنامه ۳۱ درصد بود.
گزارش می‌گوید از ۸۷ سرباز واجد شرایط ارتش افغانستان فقط ۲۷ تن توانستند جواز اداره پهپاد اسکن ایگل را به دست بیاورند.
در گزارش آمده است: «از ۶۰ سرباز منصوب برای برنامه کار با اسکن ایگل در سایت‌های سراسر کشور به طور متوسط ۱۷ نفر به دلیل بیماری، مرخصی سالانه یا دلایل نامعلوم غایب بودند»، قطعات و تجهیزات اسکن ایگل نیز به یک چالش مبدل گشته است.
یک مقام امریکایی در افغانستان به دفتر بازرس ویژه گفت که نگران هستند از این‌که نیروهای ارتش افغانستان نمی‌دانند تجهیزات مربوط کدام بخش می‌شود و مورد استفاده درست آن در کجا است.
در این گزارش آمده است: «نهادهای تنفیذ قانون افغانستان یک فروند هواپیمای بدون سرنشین اسکن ایگل را از یک موتر کشف کردند که یک شخص قصد داشت به مبلغ ۴۰۰۰۰۰ دالر را به یک سازمان تروریستی مظنون به فروش برساند».
مقامات امریکایی از این‌که تروریست‌ها با اسکن ایگل مسلح شوند، ابراز نگرانی کردند، زیرا شورشیان با استفاده از ابزار معمولی پهپاد‌ها را برای رها کردن بم‌های گرند یا سایر مهمات مجهز می‌سازند.
این گزارش اندکی پس از آن اعلام شد که پنتاگون اعلام کرد که نیروهای خود را در افغانستان به حدود ۸۶۰۰ سرباز کاهش داده و ارتش ایالات متحده ۵ پایگاه را به نیروهای افغان سپرده است. همه این اقدامات به عنوان بخشی از توافق صلح با طالبان صورت گرفته است.
جانتان هافمن، سخنگوی ارشد پنتاگون، در یک اعلامیه به روز سه‌شنبه گفت: «ایالات متحده با تعهدات خود عمل می‌کند» و همه‌ی طرف‌ها باید خشونت را کاهش دهند. شروع مذاکرات بین‌الافغانی می‌تواند صلح پایدار برای افغانستان به ارمغان بیاورد.
این اعلامیه پس از آن نشر شد که طالبان مسوولیت یک حمله بزرگ بالای نیروهای افغان در مرکز ولایت در شمال افغانستان را برعهده گرفتند که در نتیجه آن حد‌اقل ۱۱ تن کشته و بیش از ۶۰ غیر‌نظامی زخمی شدند.
گفتوگوهای مستقیم بین دولت افغانستان و طالبان در نتیجه اختلافات بر سر تبادله زندانیان متوقف شده است.
منبع: نیویارک تایمز
نویسنده: توماس گیبونز نیف
برگردان: سید‌جمال اخگر
